|
|||||||||||
|
ΑΦΙΕΡΩΜΑ Κείμενα γνωστών Αναρχικών Περιεχόμενα
|
Η
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
ΑΝΑΡΧΙΚΩΝ Το
ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ αποφάσισε να
δημιουργήσει καινούργια Σελίδα στον
ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ στην οποία θα δημοσιεύονται
κείμενα γνωστών ΑΝΑΡΧΙΚΩΝ κλασικών και
νεότερων. Έτσι στο Αφιέρωμα που ακολουθεί
δημοσιεύουμε κείμενα των:
ΛΟΥΙΤΖΙ ΦΑΜΠΡΙ, ΕΡΡΙΚΟ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑ, ΠΕΤΡΟΥ
ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ, Κ.ΜΠΕΡΝΕΡΙ, ΜΙΧΑΗΛ ΜΠΑΚΟΥΝΙΝ,
ΝΟΑΜ. ΤΣΟΜΣΚΥ, ΜΠΟΥΕΝΑΒΕΝΤΟΥΡΑ ΝΤΟΥΡΟΥΤΙ,
NICO
BERTI και
άλλων. Είναι μια προσφορα για την
πληρέστερη κατανόηση όλων των τάσεων και
Ιδεολογιών του Παγκόσμιου Επαναστατικού
Κινήματος. Σαν πρώτο άρθρο θεωρήσαμε καλό
να δημοσιεύσουμε την «ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ
ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΝΑΡΧΙΚΩΝ»
η οποία γράφτηκε – όπως εξηγούμε ποιο
κάτω – το 1926. Καλή ανάγνωση. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το
1926 μια ομάδα εξόριστων στη Γαλλία Ρώσων
αναρχικών, η ομάδα «Dielo
Trouda»
(«Εργατική Υπόθεση»), δημοσίευσε μια
μπροσούρα, η οποία δεν προήλθε από κάποια
ακαδημαϊκή μελέτη, αλλά από την εμπειρία
των μελών της ομάδας από τη Ρώσικη
Επανάσταση του 1917. Τα μέλη της ομάδας
αυτής είχαν πάρει μέρος στην ανατροπή της
παλιάς κυρίαρχης τάξης και στην
διαδικασία ανάπτυξης του κινήματος της
εργατικής και αγροτικής αυτοδιεύθυνσης.
Είχαν την ίδια με άλλους διαδεδομένη
αισιοδοξία για ένα νέο κόσμο σοσιαλισμού
και ελευθερία, αλλά, στο τέλος, είδαν την
αιματηρή αντικατάστασή του από τον
κρατικό καπιταλισμό και τη δικτατορία
του Μπολσεβίκικου Κόμματος. Το
ρώσικο αναρχικό κίνημα έπαιξε έναν
αρκετά σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση.
Εκείνη την εποχή υπήρχαν περίπου 10.000
δραστήριοι αναρχικοί στη Ρωσία, χωρίς να
συμπεριλαμβάνουμε σε αυτούς το κίνημα
στην Ουκρανία υπό το Νέστορα Μάχνο.
Υπήρξαν τέσσερις τουλάχιστον αναρχικοί
στην υπό τον έλεγχο των Μπολσεβίκων
Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή που
προετοίμασε την κατάληψη της εξουσίας
τον Οκτώβρη του 1917. Και το σπουδαιότερο,
οι αναρχικοί αναμείχθηκαν ενεργά στη
συγκρότηση των εργοστασιακών επιτροπών
που δημιουργήθηκαν παντού μετά την
επανάσταση του Φλεβάρη. Οι επιτροπές
αυτές δρούσαν στους χώρους εργασίας,
εκλέγονταν από μαζικές συνελεύσεις των
εργατών και είχαν αναλάβει τη λειτουργία
των εργοστασίων, ενώ υπήρχε συντονισμός
και με άλλα εργοστάσια του ίδιου
βιομηχανικού κλάδου ή μιας περιοχής. Οι
αναρχικοί άσκησαν ιδιαίτερη επιρροή
ανάμεσα στους ανθρακωρύχους, τους
λιμενεργάτες, τους ταχυδρομικούς και
τους αρτεργάτες, ενώ έπαιξαν
σημαντικότατο ρόλο στο Πανρωσικό
Συνέδριο Εργοστασιακών Επιτροπών που
συγκαλέστηκε στο Πέτρογκραντ, στην αρχή
της Επανάστασης. Ήταν αυτές οι επιτροπές
που οι αναρχικοί τις θεωρούσαν ως τη βάση
της νέας αυτοδιεύθυνσης που θα μπορούσε
να εγκαινιαστεί μετά την Επανάσταση. Πάντως,
το επαναστατικό πνεύμα και η ενότητα του
Οκτώβρη του 1917 δεν κράτησε πολύ. Οι
Μπολσεβίκοι ποθούσαν να καταστείλουν
όλες εκείνες τις δυνάμεις από τα αριστερά
που τις έβλεπαν ως εμπόδια στο δρόμο προς
την εξουσία του «ενός κόμματος». Οι
αναρχικοί και μερικοί αριστεροί πίστευαν
ότι η εργατική τάξη ήταν ικανή να πάρει
την εξουσία διαμέσου των δικών της
επιτροπών και συμβουλίων (σοβιέτ,
συμβούλια εκλεγμένων αντιπροσώπων). Οι
Μπολσεβίκοι δεν το πίστευαν αυτό.
Προώθησαν την ιδέα ότι οι εργάτες δεν
ήσαν ακόμα ικανοί να ελέγξουν την τύχη
τους και γι’ αυτό πήραν αυτοί την εξουσία
ως ένα «ενδιάμεσο μέτρο» κατά τη διάρκεια
της «μεταβατικής περιόδου». Αυτή η
έλλειψη εμπιστοσύνης στις ικανότητες των
συνηθισμένων ανθρώπων και η
εξουσιαστικού τύπου κατάληψη της
εξουσίας οδήγησε στην προδοσία σε βάρος
της εργατικής τάξης, στη διάψευση των
ελπίδων και των ονείρων της. Τον
Απρίλη του 1918 τα αναρχικά κέντρα της
Μόσχας δέχτηκαν επίθεση. Περίπου 600
αναρχικοί φυλακίστηκαν και δεκάδες
δολοφονήθηκαν. Η δικαιολογία ήταν ότι οι
αναρχικοί ήσαν «ανεξέλεγκτοι» - ό,τι και
αν σημαίνει αυτό – εκτός εάν ήταν αρκετό
του ότι αρνήθηκαν να υπακούσουν στους
Μπολσεβίκους ηγέτες. Ο πραγματικός λόγος,
όμως, ήταν η δημιουργία των Μαύρων
Φρουρών, που συγκροτήθηκαν για να
αποκρούσουν τις κτηνώδεις προβοκάτσιες
και επιθέσεις της περιβόητης Τσεκά (της
προγονής της μετέπειτα KGB). Οι
αναρχικοί έπρεπε να αποφασίσουν τι να
κάνουν. Ένα τμήμα τους συνεργάστηκε με
τους Μπολσεβίκους και ενώθηκε μαζί τους,
περισσότερο από ενδιαφέρον για μια
δραστηριότητα και ενότητα ενάντια στην
αντίδραση. Ένα άλλο τμήμα πάλεψε σκληρά
για να υπερασπίσει τις κατακτήσεις της
Επανάστασης ενάντια σε αυτό, που - πολύ
σωστά - πίστεψαν ότι θα δημιουργούσε μια
νέα κυρίαρχη τάξη. Το Μαχνοβίτικο Κίνημα
στην Ουκρανία και η εξέγερση της
Κροστάνδης ήσαν οι τελευταίες σπουδαίες
μάχες. Από το 1921 η αντιεξουσιαστική
επανάσταση ήταν νεκρή. Η ήττα αυτή είχε
βαθιά και άσχημα αποτελέσματα στο
διεθνές εργατικό κίνημα. Ελπίδα
των συγγραφέων της μπροσούρας ήταν ότι
μια τέτοια καταστροφή δεν θα συνέβαινε
ξανά. Και ως συνεισφορά στην πεποίθησή
τους αυτή έγραψαν αυτό το κείμενο, που
έγινε έκτοτε γνωστό ως «Η Πλατφόρμα». «Η
Πλατφόρμα» ρίχνει μια ματιά στα
διδάγματα του ρώσικου αναρχικού
κινήματος, στην αποτυχία του να
δημιουργήσει μια αρκετά μεγάλη, έντονη
και αποτελεσματική παρουσία στο κίνημα
της εργατικής τάξης, ώστε να αντιταχθεί
στην τάση των Μπολσεβίκων και άλλων
πολιτικών ομάδων να υποκαταστήσουν αυτοί
την εργατική τάξη. Θέτει δε έναν οδηγό,
προτείνοντας τρόπους οργάνωσης των
αναρχικών, του πώς μπορούν, δηλαδή, να
είναι αποτελεσματικότεροι. Υποδηλώνει
αρκετά απλές αλήθειες, όπως το ότι είναι
γελοίο να υπάρχει μια οργάνωση που
περιέχει ομάδες με ανταγωνιστικές και
αντιθετικές απόψεις για τον αναρχισμό.
Δείχνει ότι χρειαζόμαστε επίσημα
συμφωνημένες δομές, καλύπτοντας γραπτές
πολιτικές στρατηγικές, το ρόλο των
αντιπροσώπων, την ανάγκη συνδρομών των
μελών κλπ. Το είδος αυτό της δομής εκείνης,
δηλαδή, που επιτρέπει την ύπαρξη μιας
μεγάλης αποτελεσματικής δημοκρατικής
οργάνωσης. Όταν
εκδόθηκε για πρώτη φορά η «Πλατφόρμα»
υπέστη επιθέσεις από πολύ γνωστούς
αναρχικούς της εποχής, όπως τον Ερρίκο
Μαλατέστα και τον Αλεξάντερ Μπέρκμαν. Την
κατηγόρησαν ότι ήταν «μόνο ένα βήμα πριν
τον μπολσεβικισμό» και μια προσπάθεια «μπολσεβικοποίησης
του αναρχισμού». Η αντίδρασή τους, όμως,
ήταν περισσότερο για την πρόταση τη
δημιουργίας της Γενικής Ένωσης Αναρχικών.
Οι συγγραφείς δεν έγραψαν ποτέ ξεκάθαρα
ποια θα μπορούσε να ήταν η σχέση ανάμεσα
στην οργάνωση αυτή και τις άλλες ομάδες
αναρχικών έξω από αυτή. Δεν ειπώθηκε το
ότι δεν πρέπει να υπάρχει πρόβλημα για
ξεχωριστές αναρχικές οργανώσεις που
εργάζονται από κοινού σε θέματα όπου
υπάρχει κοινή άποψη και στρατηγική. Ούτε,
όπως έχει ειπωθεί και από τους
κατηγορούντες την «Πλατφόρμα», αλλά και
από μερικούς από τους υποστηρικτές της,
ότι είναι ένα πρόγραμμα «μετάβασης από
τον αναρχισμό στον ελευθεριακό
κομμουνισμό». Οι δύο αυτοί όροι είναι
ολοκληρωτικά συνώνυμοι. Αυτό γράφτηκε
για να δείξει την αποτυχία των Ρώσων
αναρχικών, το θεωρητικό τους μπέρδεμα,
την έλλειψη εθνικού συντονισμού και την
αποσύνθεση και την πολιτική τους
αβεβαιότητα. Με άλλα λόγια, την
αναποτελεσματικότητά τους. Γράφτηκε για
να ανοίξει ένα διάλογο ανάμεσα στο τότε
αναρχικό κίνημα. Δεν δείχνει το
συμβιβασμό με εξουσιαστικές πολιτικές
και αντιλήψεις, αλλά τη ζωτική
αναγκαιότητα της δημιουργίας μιας
οργάνωσης που θα συνδυάσει
αποτελεσματικά την επαναστατική
δραστηριότητα με τις θεμελιώδεις
αναρχικές αρχές. Δεν
αποτελεί ένα τέλειο πρόγραμμα σήμερα –
ούτε και ήταν τέτοιο το 1926 που γράφτηκε.
Έχει τις αδυναμίες του. Δεν επεξηγεί
μερικές από τις απόψεις του αρκετά και σε
βάθος. Μπορούμε ίσως να πούμε ότι για
κάποια σημαντικά ζητήματα δεν μιλά
καθόλου. Αλλά θυμηθείτε ότι είναι μόνο
μια μικρή μπροσούρα και όχι μια πολύτομη
εγκυκλοπαίδεια. Οι συγγραφείς έκαναν
ξεκάθαρο στην εισαγωγή τους ότι δεν
αποτελεί κανένα είδος «βίβλου». Δεν
αποτελεί μια ολοκληρωμένη ανάλυση ή
πρόγραμμα, απλώς είναι μια συνεισφορά σε
έναν απαραίτητο διάλογο – μια καλή αρχή. Για
να μην υπάρξει αμφιβολία από κανέναν για
την επικαιρότητα της «Πλατφόρμας» σήμερα,
πρέπει να πούμε ότι οι βασικές ιδέες της
χρησιμοποιούνται ακόμα από σημαντικό
μέρος του διεθνούς αναρχικού κινήματος.
Οι αναρχικοί επιζητούν να αλλάξουν τον
κόσμο προς το καλύτερο και η μπροσούρα
αυτή μας δείχνει την κατεύθυνση μερικών
από τα εργαλεία που χρειαζόμαστε για το
καθήκον αυτό. Alan
MacSimoin
1989 (Μέλος
του Workers
Solidarity
Movement
– Κίνημα Εργατικής Αλληλεγγύης – από την
Ιρλανδία). ΙΣΤΟΡΙΚΗ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Νέστωρ
Μάχνο και ο Πιοτρ Αρσίνοφ, μαζί με άλλους
εξόριστους Ρώσους και Ουκρανούς
αναρχικούς στο Παρίσι, άρχισαν το 1925 την
έκδοση της εφημερίδας «Dielo Trouda» («Εργατική Υπόθεση» που
κυκλοφορούσε δύο φορές το μήνα. Ήταν μια
αναρχική κομμουνιστική θεωρητική
επιθεώρηση υψηλής ποιότητας. Χρόνια πριν,
όταν και οι δύο ήταν φυλακισμένοι στις
φυλακές Μπουρίτκι της Μόσχας, είχαν «συλλάβει»
την ιδέα μιας τέτοιας επιθεώρησης. Τώρα
ήταν η στιγμή να βάλουν την ιδέα αυτή σε
πράξη. Ο Μάχνο έγραφε ένα άρθρο για σχεδόν
κάθε ένα τεύχος για τρία χρόνια. Το 1926
στην ομάδα προστέθηκε η Ίντα Μετ (συγγραφέας
που είχε αποκαλύψει τον μπολσεβικισμό
στο βιβλίο της «Η Κομμούνα της Κροστάνδης»
- σ.τ.μ.: στην ελληνική γλώσσα από την «Διεθνή
Βιβλιοθήκη»), η οποία είχε μόλις πριν
διαφύγει από τη Ρωσία. Τη χρονιά αυτή
επίσης ήταν που δημοσιεύτηκε η «Η
Πλατφόρμα». Η δημοσίευση της
«Πλατφόρμας» συνοδεύτηκε από αγριάδες
και αγανάκτηση από αρκετούς στο διεθνές
αναρχικό κίνημα. Ο πρώτος που επιτέθηκε
στην «Πλατφόρμα» ήταν ο Ρώσος αναρχικός
Βολίν, ο οποίος βρισκόταν, επίσης εκείνο
τον καιρό, στο Παρίσι και ο οποίος, μαζί με
τον Σεμπαστιάν Φορ, ήσαν οι ιδρυτές του
αναρχισμού της «Σύνθεσης» που επεζήτησε
να συνθέσει τον αναρχικό κομμουνισμό, τον
αναρχικό συνδικαλισμό και τον αναρχικό
ατομικισμό. Μαζί με τους Μόλλι Στάϊμερ,
Φλέσιν και άλλους έγραψε μια απάντηση,
δηλώνοντας ότι το να «διατηρηθεί ο
αναρχισμός μόνο ως μια θεωρία των τάξεων
περιορίζεται σε μια απλή άποψη». Πάντως, η ομάδα
της «Dielo Trouda»
απηύθυνε στις 5 Φλεβάρη 1927 μια πρόσκληση
για ένα «διεθνές συνέδριο», πριν από το
οποίο μια προκαταρκτική συνέλευση ήταν
να διεξαχθεί στις 12 του ίδιου μήνα.
Παρόντες στη συνέλευση αυτή ήταν, εκτός
από τη «Dielo Trouda»,
ένας εκπρόσωπος από την Γαλλική Αναρχική
Νεολαία, ο Οντεόν, ένας Βούλγαρος, ο Πάβελ,
εκπροσωπώντας τον εαυτό του, ένας
εκπρόσωπος μιας πολωνικής αναρχικής
ομάδας, ο Ράνκο, ένας ακόμα Πολωνός
εκπροσωπώντας τον εαυτό του, αρκετοί
Ισπανοί αγωνιστές, ανάμεσά τους οι
Ορομπόν Φερνάντεζ, Κάρμπο και Τσιμπανέλ,
ένας Ιταλός, ο Ούγο Φεντέλι, ένας Κινέζος,
ο Τσεν και ένας Γάλλος, ο Ντολφίν-Μενιέρ,
όλοι εκπροσωπώντας τους εαυτούς τους.
Αυτή η πρώτη συνέλευση έγινε στο πίσω
δωμάτιο ενός καφενείου του Παρισιού. Σχηματίστηκε
μια προσωρινή επιτροπή, αποτελούμενη από
τον Μάχνο, τον Τσεν και τον Ράνκο. Ένα
κείμενο στάλθηκε σε όλες τις αναρχικές
ομάδες στις 22 Φλεβάρη και το διεθνές
συνέδριο συγκαλέστηκε για τις 20 Απρίλη
1927, στο Hay-les-Roses, κοντά στο Παρίσι, στον
κινηματογράφο «Les Roses». Επίσης μερικοί
από αυτούς που παρακολούθησαν την πρώτη
συνέλευση ήταν ένας Ιταλός, ο Μπιφόλκι,
που υποστήριξε την «Πλατφόρμα» και ένας
ακόμα Ιταλός εκπρόσωπος του περιοδικού «Penciero e Volonta», ο Λουίτζι Φάμπρι, ο
Καμίλλο Μπερνέρι και ο Ούγο Φεντέλι. Οι
Γάλλοι είχαν δύο εκπροσώπους, τον Οντεόν,
που ήταν υποστηρικτής της «Πλατφόρμας»
και τον Σεβερίν Φεραντέλ. Η πρόταση που
τέθηκε είχε ως εξής: * Να αναγνωριστεί η ταξική
πάλη ως η σπουδαιότερη πλευρά της
αναρχικής ιδέας. * Να αναγνωριστεί ο
Αναρχικός Κομμουνισμός ως η βάση του
κινήματος. * Να αναγνωριστεί ο
συνδικαλισμός ως η πρωταρχική μέθοδος
του αγώνα. * Να αναγνωριστεί η ανάγκη
για μια «Γενική Ένωση των Αναρχικών»
βασισμένη στην ιδεολογική και τακτική
ενότητα και τη συλλογική υπευθυνότητα. * Να αναγνωριστεί η ανάγκη
για ένα θετικό πρόγραμμα πραγματοποίησης
της κοινωνικής επανάστασης. Μετά από μια
μακρά συζήτηση, μερικές τροποποιήσεις
της αρχικής πρότασης τέθηκαν υπό
συζήτηση. Πάντως, τίποτα δεν κατορθώθηκε,
αφού η αστυνομία επιτέθηκε στο καφενείο,
διέλυσε τη συνέλευση και συνέλαβε όλους
όσους ήσαν παρόντες. Ο Μάχνο
διακινδύνευσε την απέλασή του και μόνο με
μια εκστρατεία των Γάλλων αναρχικών
απελευθερώθηκε. Αλλά, όμως, η πρόταση να
δημιουργηθεί μια «Διεθνής Ομοσπονδία
Επαναστατών Αναρχικών Κομμουνιστών»
συνάντησε εμπόδια και μερικοί από αυτούς
που συμμετείχαν στις συνελεύσεις
αρνήθηκαν στο μέλλον να συγκατατεθούν γι’
αυτό. Άλλες επιθέσεις
στην «Πλατφόρμα» είχαμε από τους Λουίτζι
Φάμπρι και Καμίλο Μπερνέρι, τον αναρχικό
ιστορικό Μαξ Νεττλώ και ακολούθησε ο
ονομαστός Ιταλός αναρχικός Ερρίκο
Μαλατέστα. Η ομάδα της «Dielo Trouda»
απάντησε με την «Απάντηση στους
Μπερδεμένους (Confusionists) του Αναρχισμού». Μια ακόμα
απάντηση του Αρσίνοφ πάνω στην «Πλατφόρμα»
δημοσιεύτηκε το 1929. Ο Αρσίνοφ νευρίασε με
τη αντίδραση ενάντια στην «Πλατφόρμα»
και επέστρεψε στη Ρωσία το 1933.
Κατηγορήθηκε, όμως, για «απόπειρα
αποκατάστασης του αναρχισμού στη Ρωσία»
και εκτελέστηκε το 1937, κατά τη διάρκεια
των διωγμών του Στάλιν. Η «Πλατφόρμα»
απέτυχε μεν να δημιουργήσει ένα διεθνές
πρόσωπο, είχε, όμως, την επίδρασή της σε
αρκετά κινήματα. Στη Γαλλία η κατάσταση
στο αναρχικό κίνημα τότε σημαδευόταν από
μια σειρά διασπάσεων και συγχωνεύσεων,
αφού οι «Πλατφορμιστές» μερικές φορές
έλεγχαν τις κύριες αναρχικές οργανώσεις,
ενώ άλλες φορές αποχωρούσαν και
σχημάτιζαν τις δικές τους ομαδοποιήσεις. Στην Ιταλία οι
υποστηρικτές της «Πλατφόρμας»
σχημάτισαν τη μικρή Ιταλική Ένωση
Αναρχοκομμουνιστών, η οποία, όμως, σε λίγο
κατέρρευσε. Στη Βουλγαρία η
συζήτηση για την οργάνωση οδήγησε στην
επαναδημιουργία της Αναρχικής
Κομμουνιστικής Ομοσπονδίας Βουλγαρίας (FACB) στη βάση της «συγκεκριμένης
Πλατφόρμας» «για μια μόνιμη και
συγκροτημένη αναρχική ειδική οργάνωση» «στη
βάση των αρχών και τακτικών του
ελευθεριακού κομμουνισμού». Πάντως, οι «σκληροπυρηνικοί»
«Πλατφορμιστές» αρνήθηκαν να
αναγνωρίσουν τις νέες οργανώσεις και τις
κατάγγειλαν στο εβδομαδιαίο «Prouboujdane»,
πριν καταρρεύσει κι αυτό σε λίγο. Παρόμοια στην
Πολωνία, η εκεί Αναρχική Ομοσπονδία (AFP) αναγνώρισε την ανατροπή
του καπιταλισμού και του κράτους
διαμέσου της ταξικής πάλης και της
κοινωνικής επανάστασης και της
δημιουργίας μιας νέας κοινωνίας
βασισμένης στα συμβούλια εργατών και
αγροτών και μια ειδική οργάνωση
βασισμένη στη θεωρητική ενότητα.
Αντέκρουσε, όμως, την «Πλατφόρμα»,
λέγοντας ότι είχε εξουσιαστικές τάσεις. Στην Ισπανία
όπως εξιστορεί ο Χουάν Γκομέζ Κάζας στο
βιβλίο του «Anarchist Organisation
– The History of the FAI»: «Ο ισπανικός αναρχισμός
ενδιαφερόταν στο πώς θα διατηρήσει και θα
αυξήσει τη επιρροή που είχε από την Α’
Διεθνή». Οι Ισπανοί αναρχικοί δεν είχαν
εκείνη την εποχή να στεναχωρηθούν για το
αν θα έπεφταν σε απομόνωση αγωνιζόμενοι
ενάντια στους Μπολσεβίκους. Γιατί στην
Ισπανία η επιρροή των Μπολσεβίκων ήταν
ακόμα πολύ μικρή. Η «Πλατφόρμα» ελάχιστα
επηρέασε το ισπανικό κίνημα. Όταν η
αναρχική οργάνωση FAI ιδρύθηκε το 1927, η «Πλατφόρμα»
δεν συζητήθηκε, ήταν, όμως, στην ημερήσια
διάταξη, επειδή δεν είχε ακόμα
μεταφραστεί. Όπως έγραψε ο Χουάν Μανουέλ
Μολίνας, γραμματέας τότε των Ισπανόφωνων
Αναρχικών Ομάδων της Γαλλίας, στον Κάζας:
«η Πλατφόρμα του Αρσίνοφ και των άλλων
Ρώσων αναρχικών είχε πολύ μικρή επίδραση
και στο εξόριστο κίνημα και σ’ αυτό στην
Ισπανία… Η «Πλατφόρμα» ήταν μια απόπειρα
να ανανεωθεί, να δοθεί ένας σπουδαιότερος
χαρακτήρας και ικανότητα στο διεθνές
αναρχικό κίνημα κάτω από το φως της
Ρώσικης Επανάστασης. Σήμερα, με τη δική
μας εμπειρία, μου φαίνεται ότι οι
προσπάθειές τους δεν εκτιμήθηκαν πλήρως». Ο Β’ Παγκόσμιος
Πόλεμος διέκοψε την ανάπτυξη των
αναρχικών οργανώσεων, αλλά η συζήτηση για
την «Πλατφόρμα» αναδύθηκε με την ίδρυση
στη Γαλλία της Ομοσπονδίας Ελευθεριακών
Κομμουνιστών και της Αναρχικής Ομάδας
Προλεταριακής Δράσης στην Ιταλία, στις
αρχές της δεκαετίας του ’50. Και οι δύο
αυτές οργανώσεις χρησιμοποίησαν την «Πλατφόρμα»
ως σημείο αναφοράς. (Υπήρχε ακόμα μια
μικρή Ελευθεριακή Κομμουνιστική
Ομοσπονδία Ισπανών εξόριστων). Οι
προσπάθειες αυτές επαναλήφθηκαν τις
δεκαετίες ’60 και ’70. με την ίδρυση ομάδων
και οργανώσεων. όπως η Οργάνωση
Επαναστατών Αναρχικών στη Βρετανία και η
Οργάνωση Επαναστατών Αναρχικών στη
Γαλλία. Η «Πλατφόρμα»
συνεχίζει να αποτελεί ένα αξιόλογο
ιστορικό σημείο αναφοράς, όταν οι
αναρχικοί που υποστηρίζουν την ταξική
πάλη επιζητούν μια μεγαλύτερη
αποτελεσματικότητα και έναν τρόπο να
εξέλθουν από την πολιτική απομόνωση, τη
στασιμότητα και το μπέρδεμα, αναζητώντας
απαντήσεις στα προβλήματα που
αντιμετωπίζουν. Nick Heath 1989 (Μέλος
του Worker
Solidarity Movement - Κίνημα
Εργατικής Αλληλεγγύης - από την Ιρλανδία) Η
ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Με την ταχύτατη ανάπτυξη του
αναρχισμού που ακολούθησε την πτώση του
τείχους του Βερολίνου «Η Πλατφόρμα» έχει
αποτελέσει ξανά ένα σπουδαίο ντοκουμέντο
για ομάδες και άτομα που επιζητούν να
ξεπεράσουν τις αντι-οργανωτικές τάσεις
τμημάτων του νέου αναρχισμού. Το Φλεβάρη του
2001 η επίδραση της «Πλατφόρμας»
επεκτάθηκε περισσότερο από ποτέ και
υπάρχουν τώρα μεταφράσεις της στα
τουρκικά, πολωνικά, σουηδικά, γαλλικά,
εβραϊκά, ισπανικά, πορτογαλικά, ολλανδικά,
ιταλικά (και με αυτή την έκδοση και στα
ελληνικά) στο διαδίκτυο. Andrew Flood
2001 (Μέλος του Worker Solidarity Movement
– Κίνημα Εργατικής Αλληλεγγύης - από την
Ιρλανδία) ΟΜΑΔΕΣ
ΕΜΠΝΕΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ «ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ» ΣΗΜΕΡΑ
Νέες ομάδες
έχουν αναδυθεί στην Ανατολική Ευρώπη και
στη Νότια Αμερική, με τις βασικές ιδέες
της «Πλατφόρμας» να έχουν ξανά «εφευρεθεί»
πριν ακόμα οι ομάδες αυτές ανακαλύψουν το
ιστορικό αυτό κείμενο. Υπάρχουν τώρα
αρκετές αναρχικές ομάδες και οργανώσεις
που χρησιμοποιούν ως οργανωτικές
μεθόδους τους μερικές από τις ιδέες της «Πλατφόρμας».
Οι ομάδες και οργανώσεις αυτές είναι: Η Acua-Socialismo Libertario
και η Organizacion Socialista
Libertaria (OSL,
Ελευθεριακή Σοσιαλιστική Οργάνωση) από
την Αργεντινή, η Juventudes Libertarias (Ελευθεριακή
Νεολαία) από τη Βολιβία, η Federacao Anarquista
Gaucha (FAG,
Αναρχική Ομοσπονδία Gaucha), η Fedaracao
Anarquista Cabocla (FACA, Αναρχική Ομοσπονδία Cabocla) και η Luta Libertaria (Ελευθεριακός Αγώνας) από τη
Βραζιλία, το Congreco de Unificacion Anarcho-Comunista (CUAC,
Κογκρέσο Ενοποίησης Αναρχοκομμουνιστών)
από τη Χιλή, η Federation Anarquista
Uruguaya (FAU,
Αναρχική Ομοσπονδία Ουρουγουάης) και η Federation Anarquista
Cimarron (OLC,
Αναρχική Ομοσπονδία Cimarron) από την Ουρουγουάη, το Congreso Indigena Popular de Oaxaca “Ricardo Flores Magon” (CIPO-RFM,
Ιθαγενές Λαϊκό Κογκρέσο της Oaxaca «Ρικάρντο
Φλόρες Μαχόν») από το Μεξικό, η Organizace Revolucnich
Anarchistu-Solidarita (ORA-S,
Οργάνωση Επαναστατών Αναρχικών-Αλληλεγγύη)
από την Τσέχικη Δημοκρατία, η Alternative Libertaire (AL, Ελευθεριακή Εναλλαγή), η Reseau No Pasaran (Δίκτυο «Δεν Θα Περάσουν»)
και η Organisation Communiste
Libertaire (OCL,
Οργάνωση Ελευθεριακών Κομμουνιστών) από
τη Γαλλία, το Workers Solidarity
Movement (WSM,
Κίνημα Εργατικής Αλληλεγγύης) από την
Ιρλανδία, η Federazione dei Comunisti Anarchici (FdCA, Ομοσπονδία των
Κομμουνιστών-Αναρχικών) από την Ιταλία, η Al Badil Al Taharouri
από το Λίβανο, οι ομάδες Zabalaza
και Bikisha Media Collective από τη Νότια Αφρική, η Organisation Socialiste
Libertaire (OCL,
Ελευθεριακή Σοσιαλιστική Οργάνωση) και Libertare Koordination
FAUCH-OSL/BE (Συντονιστικό Ελευθεριακών)
από την Ελβετία και η Northeastern Federation
of Anarchist
Communists (NEFAC,
Βορειοανατολική Ομοσπονδία Αναρχικών
Κομμουνιστών) η οποία συγκεντρώνει στους
κόλπους της ομάδες από ΗΠΑ και Καναδά. (Να
σημειώσουμε ότι όλες οι παραπάνω ομάδες
και οργανώσεις συμμετέχουν σε ένα
ευρύτερο διεθνές αναρχικό συντονιστικό
δίκτυο με τις αναρχοσυνδικαλιστικές και
μη CNT από τη Γαλλία (που αποχώρησε
από την «ορθόδοξη» αναρχοσυνδικαλιστική CNT/AIT και δρα ως ξεχωριστή
οργάνωση), Confederazione Italiana di Base UNICOBAS (CIB-Unicobas) από την Ιταλία, Confedaracion General del Trabajo (CGT) από την Ισπανία, Red Libertaria
Apoyo Mutuo (RLAM) από την Ισπανία και Sveriges Arbetares
Centralorganisation (SAC,
αναρχοσυνδικαλιστές) από τη Σουηδία. Το
διεθνές δίκτυο αυτό ονομάζεται International Libertarian
Solidarity (Διεθνής
Ελευθεριακή Αλληλεγγύη). Δ.Τ. Απρίλης
2003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Είναι αρκετά σημαντικό ότι,
παρά τη δυναμικότητα και τον
αδιαφιλονίκητο χαρακτήρα των
ελευθεριακών ιδεών και παρά την
επικαιρότητα και την ακεραιότητα των
αναρχικών θέσεων, όσον αφορά την
κοινωνική επανάσταση και, τελικά, τον
ηρωισμό και τις αμέτρητες θυσίες των
αναρχικών στον αγώνα για τον ελευθεριακό
κομμουνισμό, το αναρχικό κίνημα
παραμένει αδύνατο και εμφανίζεται αρκετά
συχνά στην ιστορία των αγώνων της
εργατικής τάξης, ως ένα μικρό γεγονός, ως
ένα μόνο επεισόδιο και όχι ως ένας
σημαντικός παράγοντάς του. Αυτή
η αντίφαση ανάμεσα στη θετική και
δυναμική ουσία των αναρχικών ιδεών και τη
μίζερη κατάσταση στη οποία βρίσκεται
τώρα το αναρχικό κίνημα, έχει την εξήγησή
της σε μια σειρά αιτιών, από τις οποίες η
πιο σπουδαία και πρωταρχική είναι ίσως η
απουσία οργανωτικών αρχών και πρακτικών
στο ίδιο το αναρχικό κίνημα. Σε
όλες τις χώρες του κόσμου το αναρχικό
κίνημα αντιπροσωπεύεται από αρκετές
τοπικές οργανώσεις, οι οποίες
υποστηρίζουν αντιφατικές θεωρίες και
πρακτικές, μη έχοντας ούτε προοπτική για
το μέλλον ούτε και συνέχεια της μαχητικής
δραστηριότητας και ως συνήθως
εξαφανίζονται και μόλις που αφήνουν πίσω
τους τα ίχνη τους. Λαμβάνοντάς
την ως όλο την κατάσταση αυτή του
επαναστατικού αναρχισμού μπορούμε να την
ορίσουμε μόνο ως «χρόνια αποδιοργάνωση». Ως
άλλος κίτρινος πυρετός, η αρρώστια αυτή
της αποδιοργάνωσης εμφανίστηκε στις
οργανώσεις του αναρχικού κινήματος,
έχοντάς το ταρακουνήσει για αρκετές
δεκαετίες. Χωρίς αμφιβολία, η
αποδιοργάνωση αυτή παράγεται από μερικά
σφάλματα στη θεωρία και κυρίως από μια
λανθασμένη εκτίμηση της αρχής της
ατομικότητας στον αναρχισμό: η θεωρία
αυτή πολύ συχνά συγχέεται με την άποψη
περί απουσίας κάθε υπευθυνότητας. Οι
εραστές του ισχυρισμού του «εγώ», αυτοί
που μιλούν μόνο περί της προσωπικής
ευχαρίστησης, κατά ισχυρογνώμονα τρόπο,
προσκολλώνται στη χαοτική κατάσταση του
αναρχικού κινήματος και φλυαρούν για την
άμυνά του μέσω των αμετάβλητων αρχών του
αναρχισμού και των δασκάλων του. Αλλά
οι αμετάβλητες αρχές και οι δάσκαλοι
έχουν δείξει ακριβώς το αντίθετο. Η
διασπορά και η διάλυση είναι ολέθριες
καταστάσεις. Μια κλειστή ένωση αποτελεί
σημάδι ζωής και ανάπτυξης. Ο νόμος αυτός
του κοινωνικού αγώνα ισχύει και για τις
κοινωνικές τάξεις και για τις διάφορες
οργανώσεις. Ο
αναρχισμός δεν είναι μια θαυμάσια
ουτοπία, ούτε μια αφηρημένη φιλοσοφική
ιδέα. Είναι ένα κοινωνικό κίνημα του
εργαζόμενου λαού. Γι’ αυτό το λόγο,
πρέπει να συγκεντρώσει τις δυνάμεις του
σε μια οργάνωση, συνεχώς δρώσα, όπως αυτό
απαιτείται από την πραγματικότητα και τη
στρατηγική της ταξικής πάλης. «Είμαστε
πεπεισμένοι», είπε ο Κροπότκιν, «ότι η
δημιουργία μιας αναρχικής οργάνωσης στη
Ρωσία, όχι μόνο δεν είναι επιζήμια για το
κοινό επαναστατικό καθήκον, αλλά είναι
και, από την άλλη πλευρά, επιθυμητή και
χρήσιμη σε ένα μεγάλο βαθμό». (Πρόλογος
στο «Η Παρισινή Κομμούνα» του Μ.
Μπακούνιν, έκδοση του 1892). Ούτε
ο Μπακούνιν αντιτάχθηκε στην ιδέα μιας
γενικής αναρχικής οργάνωσης. Αντίθετα, οι
φιλοδοξίες του περί οργανώσεων και ακόμα
η δράση του στη Α’ Διεθνή, μας παρέχουν
κάθε δικαίωμα να τον δούμε ως ένα
δραστηριοποιημένο μαχητή ακριβώς για μια
τέτοια οργάνωση. Από
πρακτική άποψη μιλώντας, όλοι οι
δραστηριοποιημένοι αναρχικοί μαχητές
αγωνίστηκαν ενάντια στην
κατακερματισμένη δράση και επιζήτησαν
ένα αναρχικό κίνημα σφυρηλατημένο από
την ενότητα μέσων και σκοπών. Ήταν
κατά τη διάρκεια της Ρωσικής Επανάστασης
του 1917, που η ανάγκη για μια γενική
αναρχική οργάνωση ήταν πολύ βαθιά και
επείγουσα. Ήταν κατά τη διάρκεια της
Επανάστασης αυτής που το ελευθεριακό
κίνημα απέδειξε το μέγιστο βαθμό
τοπικισμού και μπερδέματος. Η απουσία
μιας γενικής οργάνωσης οδήγησε αρκετούς
δραστήριους αναρχικούς μαχητές στις
γραμμές των Μπολσεβίκων. Αυτή η απουσία
είναι επίσης η αιτία για το ότι σήμερα
αρκετοί άλλοι μαχητές παραμένουν
παθητικοί, μην επιτρέποντας κάθε χρήση
της δύναμής τους, η οποία συχνά είναι
αρκετά αξιοσημείωτη. Έχουμε
μια πολύ μεγάλη ανάγκη από μια οργάνωση, η
οποία να συγκεντρώνει την πλειοψηφία των
συμμετεχόντων στο αναρχικό κίνημα,
δημιουργώντας μια γενική και τακτική
πολιτική γραμμή του αναρχισμού, η οποία
θα μπορούσε να γίνει ο οδηγός ολόκληρου
του κοινωνικού κινήματος. Είναι
η ώρα ο αναρχισμός να εγκαταλείψει το
τέλμα της μη οργάνωσης, να θέσει ένα τέλος
στις ατελείωτες αμφιταλαντεύσεις όσον
αφορά τα πιο σημαντικά ζητήματα τακτικής
και θεωρίας, να κινηθεί αποφασιστικά προς
ένα ξεκάθαρο σκοπό και να επιχειρήσει μια
οργανωμένη συλλογική πρακτική. Δεν
είναι αρκετό πάντως να δημιουργήσουμε
μόνο τη ζωτική ανάγκη για μια τέτοια
οργάνωση. Είναι επίσης απαραίτητο να
δημιουργήσουμε τη μέθοδο για τη
δημιουργία της. Αρνούμαστε
ως θεωρητικά και πρακτικά ανάρμοστη, την
ιδέα της δημιουργίας μιας οργάνωσης με τη
συνταγή της «σύνθεσης», το να ενώσουμε
δηλαδή τους αντιπροσώπους των διαφόρων
τάσεων του αναρχισμού. Μια τέτοια
οργάνωση, έχοντας ενσωματώσει ετερογενή -
θεωρητικά και πρακτικά - στοιχεία, θα
μπορούσε να είναι μια μηχανιστική
συγκέντρωση ατόμων διαφορετικών
αντιλήψεων πάνω σε όλα τα ζητήματα του
αναρχικού κινήματος, μια συγκέντρωση η
οποία θα μπορούσε αναπόφευκτα να
αποσυντεθεί σε μια περίπλοκη
πραγματικότητα. Η
αναρχο-συνδικαλιστική μέθοδος δεν
επιλύει το πρόβλημα της αναρχικής
οργάνωσης, δεν δίνει προτεραιότητα σ΄
αυτό το πρόβλημα και ενδιαφέρεται μόνο
και μόνο να εισχωρήσει και να κερδίσει
δύναμη ανάμεσα στο βιομηχανικό
προλεταριάτο. Πάντως,
δεν μπορεί να επιτευχθεί μια σπουδαία
λύση στο ζήτημα αυτό - ακόμα και αν
δημιουργηθεί μια βάση - εκτός εάν υπάρξει
μια γενική αναρχική οργάνωση. Η
μόνη μέθοδος που οδηγεί στη λύση του
προβλήματος της γενικής οργάνωσης είναι
κατά τη γνώμη μας, η πορεία των
δραστηριοποιημένων αναρχικών μαχητών
στη βάση επακριβών θέσεων - θεωρητικών,
τακτικών και οργανωτικών – δηλαδή η
περισσότερο ή η λιγότερο τέλεια βάση ενός
ομοιογενούς προγράμματος. Η
επεξεργασία ενός τέτοιου προγράμματος
είναι ένα από τα πρωταρχικά επιβαλλόμενα
από τον κοινωνικό αγώνα καθήκοντα στους
αναρχικούς τα τελευταία χρόνια. Στο
καθήκον αυτό, η ομάδα μας αυτή των Ρώσων
αναρχικών στην εξορία, αφιερώνει ένα
σημαντικό μέρος των προσπαθειών της. Η
Οργανωτική Πλατφόρμα που δημοσιεύεται
παρακάτω, αντιπροσωπεύει το περίγραμμα,
το σκελετό ενός τέτοιου προγράμματος.
Πρέπει να μας εξυπηρετήσει ως ένα πρώτο
βήμα προς την πορεία των ελευθεριακών
δυνάμεων σε μια μοναδική, δραστήρια
επαναστατική συλλογικότητα, ικανή για
αγώνα, τη Γενική Ένωση Αναρχικών. Δεν
έχουμε αμφιβολίες ότι υπάρχουν χάσματα
στην παρούσα πλατφόρμα. Υπάρχουν τέτοια
χάσματα καθώς όλοι μας κάνουμε νέα
πρακτικά βήματα κάθε σπουδαιότητας.
Είναι πιθανόν κάποιες συγκεκριμένες
σημαντικές θέσεις να μην έχουν
περιληφθεί ή άλλες να έχουν
μεταχειριστεί κατά τρόπο ανεπαρκή ή
κάποιες άλλες να είναι αρκετά
λεπτομερείς ή και να επαναλαμβάνονται.
Όλα αυτά είναι πιθανά, αλλά όχι ζωτικής
σημασίας. Αυτό που είναι σημαντικό είναι
να θέσουμε τις βάσεις μιας γενικής
οργάνωσης και αυτό είναι το τελικό βήμα
που πραγματοποιείται, ως ένα βαθμό, από
την παρούσα πλατφόρμα. Είναι
στο χέρι ολόκληρης της συλλογικότητας,
της Γενικής Ένωσης Αναρχικών, να την
επεκτείνει, να της προσδώσει βάθος, να
παρουσιάσει μια οριστική πλατφόρμα για
ολόκληρο το αναρχικό κίνημα. Υπάρχει
ακόμα και ένα άλλο ζήτημα για το οποίο
έχουμε αμφιβολίες. Προβλέπουμε ότι
αρκετοί αντιπρόσωποι του λεγόμενου self-styled ατομικισμού καθώς και του
χαοτικού αναρχισμού, θα μας επιτεθούν με
αφρισμένο το στόμα και θα μας
κατηγορήσουν ότι παραβαίνουμε τις
αναρχικές αρχές. Πάντως, γνωρίζουμε ότι
τα ατομικιστικά και χαοτικά στοιχεία
καταλαβαίνουν και εκλαμβάνουν τη λέξη «αναρχικές
αρχές» ως πολιτική αδιαφορία, αμέλεια και
απουσία κάθε υπευθυνότητας, κάτι που έχει
προκαλέσει στο κίνημά μας σχεδόν
αθεράπευτες διασπάσεις, εναντίον των
οποίων αγωνιζόμαστε με όλη μας την
ενεργητικότητα και το πάθος. Γι’ αυτό και
μπορούμε να αγνοήσουμε ήρεμα τις
επιθέσεις από αυτή την πλευρά. Βασίζουμε
τις ελπίδες μας στους άλλους μαχητές.
Πάνω σ’ αυτούς που παραμένουν πιστοί
στον αναρχισμό, έχοντας την εμπειρία και
έχοντας επίσης υποφέρει από την τραγωδία
του αναρχικού κινήματος και βασανιστικά
ψάχνουν για μια λύση. Παραπέρα,
εναποθέτουμε σπουδαίες ελπίδες στους
νέους αναρχικούς, οι οποίοι γεννημένοι
στην αναπνοή της Ρωσικής Επανάστασης και
τοποθετημένοι από την αρχή στο κέντρο των
εποικοδομητικών προβλημάτων, θα
απαιτήσουν σίγουρα την πραγματοποίηση
των θετικών και οργανωτικών αρχών του
αναρχισμού. Καλούμε
όλες τις Ρωσικές αναρχικές οργανώσεις,
που είναι διασκορπισμένες σε διάφορες
χώρες του κόσμου, αλλά και ακόμα τους
απομονωμένους αναρχικούς μαχητές, να
ενωθούν στη βάση μιας κοινής οργανωτικής
πλατφόρμας. Ας
μας εξυπηρετήσει η πλατφόρμα αυτή ως
επαναστατική σπονδυλική στήλη, ως το
σημείο πορείας όλων των μαχητών του
Ρωσικού αναρχικού κινήματος! Ας
θέσουμε τις βάσεις για τη Γενική Ένωση
Αναρχικών! Ζήτω
η Κοινωνική Επανάσταση των Εργατών του
Κόσμου. Η
ομάδα «Dielo Truda» Παρίσι,
20 Ιούνη 1926 Αναδημοσίευση από http://punk.gr/nogod-nomaster/ Μετάφραση James Sotros από το \"Ούτε Θεός-Ούτε Αφέντης\" από τη Μελβούρνη της Αυστραλίας |
||||||||||
