Το ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ συνεχίζει να δημοσιεύει τις ανταποκρίσεις από την εξεγερμένη Αργεντινή του ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ ο οποίος περιγράφει σήμερα την κατάσταση στα κατειλημμένα εργοστάσια και την πάλη των επαναστατικών δυνάμεων για την εξουσία, μια πάλη που αποτελεί ζήτημα ζωής και
θανάτου για την Έξέγερση και το ARGENTINAZO.
Kυριακή 24 Νοεμβρίου, 5.45 τα ξημερώματα. Έξω από την κατειλημμένη επιχείρηση παραγωγής ετοίμων ενδυμάτων Μπρούκμαν στο Μπουένος Αιρες σταματάνε απότομα πολιτικά οχήματα της Αστυνομίας. Από πίσω ακολουθούν ασθενοφόρα και πυροσβεστικά. Οι
αστυνομικοί, φορώντας μαύρες κουκούλες και με τα όπλα στα χέρια τους, σπάνε την πόρτα της επιχείρησης και μπαίνουν μέσα. Όσοι εργάτες ήταν περιφρούρηση, ελάχιστοι όπως ήταν αναμενόμενο λόγω της ημέρας, συλλαμβάνονται. Δύο άντρες και τέσσερις γυναίκες και μαζί τους το παιδί μίας
εργάτριας, ηλικίας εννέα ετών, οδηγούνται στο κρατητήριο. Τα τηλέφωνα παίρνουν φωτιά. Σε δύο ώρες έξω από το εργοστάσιο έχουν συγκεντρωθεί εξήντα άτομα και στις 11.00 περισσότερα από χίλια. Με την παράσταση δικηγόρων γίνεται δυνατό λίγο μετά το μεσημέρι να αποφυλακιστούν οι εργάτες. Σε
συνέντευξη τύπου που δίνεται μερικές ώρες αργότερα καταγγέλλεται η φασιστική συμπεριφορά των αστυνομικών, όπως και η λεηλασία που έκαναν στο εργοστάσιο τη λίγη ώρα που έμειναν οι αστυνομικοί μαζί με τον πρώην ιδιοκτήτη της επιχείρησης. Έκλεψαν τον υπολογιστή που είχαν αρχείο της
παραγωγής, τις παραγγελίες και τα λογιστικά, μηχανές ραφής μέχρι και μία ακριβή πόρτα Ούτε όμως και αυτή τη φορά κατάφεραν να σπάσουν την κατάληψη στο εργοστάσιο Μπρούκμαν. Όπως συνέβη και τον Μάρτιο, η προσέλευση χιλιάδων εργατών και πικετέρος από όλο το Μπουένος Αιρες έκανε την
αστυνομία να υποχωρήσει και την επιχείρηση ανακατάληψης να χαρακτηριστεί αποτυχημένη.
Το συγκεκριμένο εργοστάσιο πέρασε στα χέρια των εργατών στις 18 Δεκεμβρίου του 2001, μία μέρα πριν την λαϊκή και εργατική εξέγερση. Τα 56 άτομα που δούλευαν αποφάσισαν να το καταλάβουν επειδή ο ιδιοκτήτης δεν τους πλήρωνε. Αρχικά ο μισθός ήταν 100 πέσος την εβδομάδα. Μετά έγινε 50 έως 70,
αναλόγως της πορείας των πωλήσεων. Την Παρασκευή 14 Δεκεμβρίου το βδομαδιάτικο που τους περίμενε ήταν δύο πέσος. Τότε ξεχείλισε το ποτήρι και οι πιο πρωτοπόροι εργάτες προετοίμασαν την απόφαση για κατάληψη. Σήμερα που το εργοστάσιο παράγει υπό εργατικό έλεγχο το βδομαδιάτικο όλων
των εργατών είναι 150 πέσος.
Το Μπρούκμαν είναι μία μόνο από τις 1.800 καταλήψεις μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου της Αργεντινής, σε ένα σύνολο 200.000 ανάλογου μεγέθους επιχειρήσεων. Οι μαζικές καταλήψεις εργοστασίων έδωσαν πρόσφατα την αφορμή
στον Εκόνομιστ να παρομοιάσει την Αργεντινή με την Πετρούπολη των μπολσεβίκων του 1917. Ανάλογοι χαρακτηρισμοί αφθονούν και στα μέσα ενημέρωσης της Αργεντινής.
Tο εργοστάσιο που επισκεφθήκαμε λέγεται Γκρισινόπολι και παράγει κριτσίνια. Είναι στο κέντρο της πρωτεύουσας σε μία γειτονιά από αυτές που οι Αργεντινοί χαρακτηρίζουν συνοικίες τη μεσαίας τάξης. Έξω από το εργοστάσιο ήταν κρεμασμένο ένα πανό που έγραφε: «Ενάντια στην έξωση,
Χτυπώντας έναν, μάς χτυπάτε όλους». Υπογραφή: Εργάτες και Εργάτριες της Γκρισινόπολι. Στο εργοστάσιο μάς υποδέχεται ο εργάτης Σεφερίνο Γκόμεζ, που όλο αυτό το διάστημα έχει αναλάβει την εκπροσώπηση του εργοστασίου προς τα έξω. Mόλις μπαίνουμε μέσα θεωρεί υποχρέωσή του να μας δείξει
τις γραμμές παραγωγής που εξακολουθούν να λειτουργούν και την καθαριότητα που υπάρχει στο χώρο και τα μηχανήματα. Και μόνο η αίσθηση που δίνουν τα πρώτα λεπτά της επίσκεψης πείθουν ότι πρόκειται για μία πράξη που εκπορεύεται από το πιο πρωτόλειο ένστικτο αυτοσυντήρησης της
εργατικής τάξης. Για ένα ολόκληρο κίνημα που έρχεται να ικανοποιήσει τις πιο υλικές, άμεσες, καθημερινές και χειροπιαστές ανάγκες της τάξης.
«Επί εννέα ολόκληρους μήνες ο ιδιοκτήτης δεν μας πλήρωνε. Όταν τον πιέζαμε ασφυκτικά μόνο, μας έδινε, έναντι πάντα, πατακόνες (σ.σ. νόμισμα που εκδίδεται αποκλειστικά στο Μπουένος Αιρες και δεν γίνεται δεκτό για αγορές απ όλα τα μαγαζιά). Άλλες φορές πάλι, μας έδινε κουτιά με κριτσίνια,
τα οποία μας τα χρέωνε για να τα πουλήσουμε και να πάρουμε τα χρήματα. Στις 3 Ιουνίου του 2002 αποφασίσαμε να σταματήσουμε την δουλειά αν δεν μας πληρώσει. Συναντιόμαστε μαζί του και ζητάμε βδομαδιάτικο 120 πέσος. Μας αντιπροτείνει 20. Αρνούμαστε να δουλέψουμε και τότε ο ιδιοκτήτης
εγκαταλείπει την επιχείρηση και φεύγει». Η απροθυμία του ήταν αποτέλεσμα της γενικότερης οικονομικής κρίσης; ρωτάμε τον Σεφερίνο. Η απάντησή του ήταν κατηγορηματική: «Όχι. Τα χρήματα που κέρδιζε από δω, τα οποία δεν ήταν και λίγα, τα επένδυε σε άλλες δουλειές, στην κερδοσκοπία, όπου
έβγαζε περισσότερα». Η λειτουργία της επιχείρησης όμως δεν ξεκινάει αμέσως. «Τις δύο πρώτες εβδομάδες είχαμε κλειστεί μέσα στην επιχείρηση για να μην έρθουν να κάνουν κατασχέσεις οι αρχές και κοίταζε ο ένας τον άλλο. Δεν ξέραμε τι να κάνουμε. Απευθυνθήκαμε στο συνδικάτο και σχεδόν
μας έδιωξε. Μας είπαν ότι δεν μπορούν να κάνουν τίποτε. Όλα ξεκίνησαν όταν κρεμάσαμε έξω από το εργοστάσιο ένα πανό. Τότε ήρθαν εδώ και ενδιαφέρθηκαν οι άνθρωποι από τη Λαϊκή Συνέλευση της γειτονιάς. Δεν σας κρύβω μάλιστα ότι στην αρχή τους κοιτάγαμε καχύποπτα». Η Μάρτα, από το Παρτίδο
Ομπρέρο που μας συνοδεύει, ζητάει να μας απαντήσει για τη σχέση της με το κόμμα. «Το Παρτίδο Ομπρέρο το γνώρισα τότε. Όχι μόνο εγώ αλλά και όλοι οι άλλοι εργάτες. Τα παιδιά ήρθαν και μας παρότρυναν να βάλουμε μπροστά τις μηχανές και να ξεκινήσουμε την παραγωγή. Η βοήθειά τους ήταν
ουσιαστική και καθοριστική». Δεν αρκούσε η δυνατότητα των ίδιων των εργατών; «Το μεγαλύτερο πρόβλημα που έπρεπε να ξεπεράσουμε ήταν το νομικό, όπως και η στάση που έπρεπε να κρατήσουμε απέναντι στον παλιό ιδιοκτήτη, ο οποίος μόλις έγινε γνωστή η πρόθεσή μας να λειτουργήσουμε το
εργοστάσιο το διεκδίκησε. Το Παρτίδο Ομπρέρο, που μας μετέφερε την εμπειρία που υπήρχε και από άλλες ανάλογες περιπτώσεις, μάς συνέστησε να διεκδικήσουμε από το κράτος να μας παραχωρήσει το εργοστάσιο χωρίς να πληρώσουμε τίποτε και να διεκδικήσουμε επιπλέον από την κυβέρνηση 15.000
πέσος. Το έφεραν μάλιστα στη Βουλή, όπου παρά την αρχική οργισμένη αντίδραση των άλλων κομμάτων τελικά το αίτημα της οικονομικής μας ενίσχυσης έγινε δεκτό και ψηφίστηκε. Για να γίνει αυτό φυσικά κινητοποιούμασταν καθημερινά. Έτσι ξεκίνησε η παραγωγή».
Ο νόμος όμως διασφάλισε και στο ακέραιο τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα του πρώην εργοδότη. «Μετά από πολλές ταλαιπωρίες και συμβιβασμούς δεχτήκαμε ένα νόμο που μας δίνει τη δυνατότητα να λειτουργούμε το εργοστάσιο επί δύο χρόνια και υπό τον όρο φυσικά ότι κάθε μήνα θα πληρώνουμε σε
κάτι κερδοσκόπους, που αγόρασαν εν τω μεταξύ το εργοστάσιο από τον παλιό ιδιοκτήτη, 2.000 πέσος τον μήνα! Είναι πολύ μεγάλο ποσό. Όσο καταφέρνουμε και το συγκεντρώνουμε από τις πωλήσεις, τόσο θα έχουμε δουλειά. Διαφορετικά θα μας πετάξουν έξω». Μέχρι στιγμής βγαίνουν αυτά τα λεφτά;
ρωτήσαμε τον Σεφερίνο Γκόμεζ. «Όχι» ήταν η απάντησή του! «Τον προηγούμενο μήνα δανειστήκαμε 1.700 πέσος από την Λαϊκή Συνέλευση. Τώρα πηγαίνουμε στο Πανεπιστήμιο και πουλάμε τα κριτσίνια. Σε λίγες εβδομάδες όμως οι σχολές θα κλείσουν για καλοκαιρινές διακοπές. Δεν ξέρουμε τι θα γίνει.
Το πρόβλημα μας είναι ότι δεν έχουμε πρόσβαση στην τραπεζική χρηματοδότηση, όπως έχουν όλες οι άλλες επιχειρήσεις, ενώ τις πρώτες ύλες, αλεύρι ειδικά και νάιλον συσκευασίας, μάς το πουλάνε πανάκριβο και χωρίς πίστωση. Δεν μπορεί να λειτουργήσει επιχείρηση έτσι. Με ότι λεφτά μας
μένουν αγοράζουμε πρώτες ύλες, παίρνουμε τους μισθούς μας, παράγουμε, πουλάμε και πάλι από την αρχή».
Η προσγείωση στην πραγματικότητα ήταν αναπάντεχη και σκληρή. Πιστεύετε ότι θα τα καταφέρετε; τολμάμε στο τέλος και τον ρωτάμε «Δεν ξέρω. Αν μπορέσουμε με τη σκληρή δουλειά μας να βάλουμε το εργοστάσιο σε ένα καλό δρόμο, ναι. Είναι όμως πολύ δύσκολο, όσο και να προσπαθήσουμε. Αν κάπου
ελπίζουμε είναι στους πικετέρος και τους αγώνες τους».
Η απάντησή του ήταν τόσο φυσιολογική που ακόμη και τώρα μας έχει μείνει η απορία: Είχε επίγνωση του άλματος που έκανε, εναποθέτοντας στους πικετέρος το μέλλον του κατειλημμένου εργοστασίου στο οποίο εργαζόταν;
Η πάλη για την εξουσία, ζήτημα ζωής και θανάτου
Στο συνέδριο του Παρτίδο Ομπρέρο το ζήτημα των κατειλημμένων εργοστασίων ήταν από αυτά που συζητήθηκαν περισσότερο. Όλα τα μέλη και τα στελέχη του Παρτίδο Ομπρέρο, έχοντας στηρίξει από τα πρώτα τους βήματα αυτές τις μεγαλειώδεις προσπάθειες που δεν έχουν όμοιο στις ανεπτυγμένες
καπιταλιστικές χώρες, ήρθαν αντιμέτωπα τόσο με τα αδιέξοδα που περιέχουν, όσο και με τα νέα καθήκοντα που θέτουν. Δεν ήταν και λίγοι άλλωστε οι εργάτες από κατειλημμένα εργοστάσια που παραβρέθηκαν ως αντιπρόσωποι στο συνέδριο. Στις ομιλίες που έγιναν, αλλά και στο ντοκουμέντο που
εκδόθηκε, αναφέρθηκε επιπλέον ότι είναι θέμα χρόνου ένα νέο κύμα χρεοκοπιών που ως επίκεντρο θα έχει τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Η προοπτική αυτή θα επαναφέρει το ζήτημα των καταλήψεων και του εργατικού ελέγχου από τη μεριά των τραπεζοϋπαλλήλων, οι οποίοι θα αρνηθούν να μπουν
λουκέτα και οι ίδιοι να βγουν στην ανεργία. Κατά συνέπεια, η κρατική βία απέναντι στις καταλήψεις αποσκοπούσε να αποτρέψει και όσους άλλους επιχειρήσουν κάτι ανάλογο στο μέλλον.
Η κρατική βία όμως, όπως με τόσο βάρβαρο τρόπο εκδηλώθηκε στο Μπρούκμαν, αλλά και η οικονομική βία που απειλεί κάθε στιγμή τη Γκρισινόπολι στοχεύει πολύ περισσότερο στις τάσεις αναβάθμισης, συνολικοποίησης και πολιτικοποίησης του αγώνα. Σε αυτές τις τάσεις που ήδη γεννιούνται στους
πιο πρωτοπόρους εργάτες που από τώρα διακρίνουν ότι, αν δεν ολοκληρωθεί το άλμα στο ουρανό που έχουν πραγματοποιήσει, αν η οικονομική πάλη τους για το μεροκάματο δεν μετασχηματιστεί σε πολιτική πάλη, αν δεν τεθεί δηλαδή ζήτημα εξουσίας άμεσα, τότε το άλμα τους κινδυνεύει να γίνει
άλμα στο κενό.
Ο ηρωικός καθημερινός αγώνας δεκάδων χιλιάδων εργατών που κρατάνε τα εργοστάσια, τις κλινικές και τα λεωφορεία με νύχια και με δόντια, κοιτώντας με αγωνία έξω από τις γρίλιες κάθε φορά που σταματάει αυτοκίνητο, δεν αποδεικνύει μόνο τη δυνατότητα της εργατικής τάξης να ελέγξει την
παραγωγή και την ικανότητά της να διαχειριστεί τον κοινωνικό πλούτο. Δείχνει εξίσου έντονα ότι ο αγώνας για τον εργατικό έλεγχο στο κάθε εργοστάσιο είναι αναπόσπαστος από τον αγώνα για την ανατροπή της αστικής πολιτικής εξουσίας και την εργατική εξουσία. Δείχνει ότι όσα εργοστάσια
κι αν περάσουν στα χέρια των εργατών η κατάκτησή αυτή θα είναι ηρωική, μα πρόσκαιρη. Οι σχέσεις της ατομικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής και της μισθωτής σκλαβιάς θα ξαναμπαίνουν στο εργοστάσιο κάθε φορά που θα ανοίγει η πύλη στον έξω κόσμο. Η απαλλοτρίωση του κάθε απαλλοτριωτή
θα είναι μισό μόνο βήμα για την ανατροπή των εκμεταλλευτικών σχέσεων. Αναγκαία μεν, αλλά όχι ικανή συνθήκη για την απελευθέρωση της εργατικής τάξης, όσο ο κρατικός μηχανισμός θα είναι στα χέρια της αστικής τάξης.
Απέναντι σε αυτό το καθήκον το Παρτίδο Ομπρέρο ανταποκρίθηκε με έναν τρόπο πρωτοπόρο και υποδειγματικό για τις επαναστατικές και κομμουνιστικές δυνάμεις της εποχής μας. Οι στόχοι που τέθηκαν στο συνέδριο του, αποτελώντας για την Αργεντινή επαναστατική αναγκαιότητα, οδηγούν αυτή
την αντίφαση στα έσχατα άκρα, όπως ελάχιστα επαναστατικά κόμματα το έχουν καταφέρει μέχρι σήμερα: Διακρίνουν την δυνατότητα της αντικαπιταλιστικής ανατροπής και της εργατικής εξουσίας, αδράχνουν αυτή την υπαρκτή τάση και την ανασύρουν με την ίδια βία και την ίδια σιγουριά που ένας
γιατρός δίνει τέλος στις ωδίνες γέννησης του πραγματικά καινούργιου' της εξουσίας της εργατικής τάξης.
«Η κατάσταση επιβάλλει την προώθηση των απαλλοτριώσεων των εγκαταλειμμένων εργοστασίων και την παραχώρησή τους στους εργάτες άμεσα. Επιβάλλει τη συγκρότηση απ’ όλα τα κατειλημμένα εργοστάσια ενός ενιαίου μετώπου που θα διεκδικήσει τον έλεγχο των τραπεζών, πρόσβαση στις
πιστώσεις, την πολιτική εξουσία και την κυβέρνηση των εργατών Ο αγώνας για την απαλλοτρίωση των εγκαταλειμμένων και χρεοκοπημένων εργοστασίων εννοείται μόνο στο πλαίσιο της κλιμάκωσης του αγώνα για την εξουσία. Ο ανεξάρτητος εργατικός έλεγχος, με τον οποίο η εργατική τάξη
υποκαθιστά τα αφεντικά στη διαχείριση της παραγωγής, αποτελεί πρόκληση για την ισχύουσα κοινωνική τάξη και είναι ένας ισχυρός μοχλός στον αγώνα για Να Φύγουν Όλοι. Ο έλεγχος που ασκούν οι εργάτες στα εργοστάσια επιβάλλει την ανάληψη του ελέγχου όλης της χώρας Αυτό που διακυβεύεται
έτσι, είναι η προώθηση των απαλλοτριώσεων και του εργατικού ελέγχου ως οργάνων της δυαδικής εξουσίας που θα είναι το εργαστήριο δια μέσω του οποίου η εργατική τάξη θα πειραματίζεται και θα προετοιμάζεται για τη στιγμή που θα αναλάβει και θα επωμιστεί την ευθύνη της διακυβέρνησης».
