Πολιτικό καφενείο

"Ο Μεγάλος Ανατολικός"

Πρόσθεση στα Αγαπημένα

Πρότεινε αυτήν την σελίδα 

Forum

Βιβλίο επισκεπτών

Επικοινωνία

   Αποστολή άρθρων στην: Συντακτική επιτροπή                                                        Οργάνωση θεμάτων: Βήχος Παναγιώτης

ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ ΑΡΓΕΝΤΙΝΑΖΟ

Το ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ συνεχίζει να δημοσιεύει άρθρα και ανταποκρίσεις του ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ από την εξεγερμένη ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ.


Tρίτη 26 Νοεμβρίου. Η γέφυρα Πουειρεδόν, σημείο κλειδί για την πρόσβαση στο Μπουένος Αιρες, είναι μπλοκαρισμένη επί μισή σχεδόν ημέρα. Στο ένα της άκρο βρίσκονται περισσότεροι από 10.000 πικετέρος. Στο άλλο εκατοντάδες αστυνομικοί με σκυλιά ντόπερμαν, κλούβες για τη μεταφορά των συλληφθέντων, οχήματα της πυροσβεστικής και μία οδηγία: Κανένας διαδηλωτής δεν θα μπει στην πρωτεύουσα αν δεν δεχτεί σωματικό έλεγχο, ώστε να συλληφθούν όσοι οπλοφορούν.
«Κοίτα ποιος μιλάει», θα μπορούσε να πει ο οποιοσδήποτε. Η πορεία διοργανώθηκε για να αποδοθεί φόρος τιμής στους δύο αγωνιστές που δολοφόνησε η αστυνομία πέντε μήνες ακριβώς πριν στο ίδιο σημείο. Και τώρα θεωρούν ύποπτους τους διαδηλωτές; Οι πικετέρος φυσικά αρνούνται. Επί επτά ώρες στέκονται στο ίδιο σημείο αρνούμενοι να κάνουν ένα βήμα πίσω. Την ίδια ώρα, οι επικεφαλείς των μετώπων που ηγούνται των πικετέρος βρίσκονται στο υπουργείο Εσωτερικών και συζητάνε, δηλώνοντας ότι δεν πρόκειται να φύγουν από τη γέφυρα αν δεν μπουν όλοι μέσα στην πρωτεύουσα χωρίς φυσικά να προηγηθεί σωματικός έλεγχος. Αίτημα που δέχτηκε τελικά ο υπουργός... Οι πικετέρος έκαναν την εμφάνισή τους στην πολιτική ζωή της Αργεντινής το 1997. Συγκεκριμένα, πρωτοεμφανίστηκαν στις βόρειες επαρχίες, μέσα από τους αγώνες ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις. Συγκροτούν ανεξάρτητο κέντρο δράσης και εισέρχονται ορμητικά στην πολιτική πάλη τον Ιούλιο του 2001, όταν στην πόλη Λα Ματάνζα συνέρχεται το Πρώτο Εθνικό Συνέδριο των Πικετέρος, όπου κατόπιν ψηφοφορίας συμφωνείται ένα Σχέδιο Αγώνα που περιέχει οικονομικά και πολιτικά αιτήματα, ενοποιώντας για πρώτη φορά τους κατακερματισμένους αγώνες. Στους πικετέρος συμμετέχουν τα εξής μέτωπα: Αρχικά το Μπλοκ των Πικετέρος, το οποίο απαρτίζεται από το Πόλο Ομπρέρο, το κινηματικό Μοβιμιέντο Τερέζα Ροντρίγκεζ (MTR), το οποίο επικρίνεται έντονα μεταξύ πολλών και για πρόσφατη χρηματοδότηση του από την Παγκόσμια Τράπεζα, το Μοβιμιέντο Τεριτοριάλ Λιμπερασιόν (MTL) και το Κοορδιναδόρα δε Ουνιδάδ Μπαριάλ (CUBA). Στους πικετέρος επίσης συμμετέχουν το ρεύμα Μπάριος δε Πιέ, το Μοβιμιέντο Ιντεπεντέντε δε Χουμπιλάδος ι Ντεσοκουπάδος (MIJD), με ηγέτη τον πρώην φυλακισμένο αγωνιστή Ραούλ Καστέλς, και ενίοτε το μαοϊκό Κοριέντε Κλασίστα ι Κομπατίβα (CCC) και η κεντροαριστερή FTV με ηγέτη τον Ντ΄ Ελίας. Αν όμως σήμερα το ειδικό βάρος που έχουν οι πικετέρος είναι δεδομένο και λίγο πολύ γνωστό μέσα από μεγάλα γεγονότα ακόμη και στην Ελλάδα, αυτό που παραμένει άγνωστο είναι τα όσα προηγήθηκαν της συγκρότησής τους και οι μάχες που έδωσαν οι πιο πρωτοπόροι αγωνιστές μέχρι αυτό το ρεύμα να προσλάβει πανεθνικές διαστάσεις και πολιτικό χαρακτήρα. Αξίζει λοιπόν με τα λόγια τεσσάρων ηγετικών μορφών του Πόλο Ομπρέρο να δούμε την υπερδεκαετή προσπάθεια που καταβλήθηκε και τις μάχες που δόθηκαν μέχρι να φτάσουμε στο Αργεντινάζο και τις ελπίδες που γέννησε.


Tο Αργεντινάζο και συγκεκριμένα τα γεγονότα που συνέβησαν στις 19 και 20 Δεκεμβρίου πέρυσι, ήταν μία υπόθεση όλης της Αργεντινής ή αυστηρά του Μπουένος Αιρες, ρωτήσαμε τον Μερκάδο Ρικάρντο, δάσκαλο από την Σάντα Κρουζ, τη νοτιότερη επαρχία της Αργεντινής, πριν τη Γη του Πυρός. Στην επαρχία του, το Πόλο Ομπρέρο στους δασκάλους παίρνει το 60% στις εκλογές, ενώ είναι η μοναδική επαρχία που η γραφειοκρατική (πανεθνικά) κεντροαριστερή συνομοσπονδία της CTA ελέγχεται από το Πόλο Ομπρέρο. «Το Αργεντινάζο ήταν μία διέξοδος στη φτώχεια και στην εξαθλίωση που βασάνιζε όλη την Αργεντινή κι όχι μόνο την πρωτεύουσα. Η Σάντα Κρουζ με 190.000 κατοίκους έχει το μέγεθος μίας γειτονιάς του Μπουένος Αιρες, αλλά είναι πάρα πολύ πλούσια. Κύριες πηγές εσόδων είναι η αλιεία, ενώ είναι η δεύτερη περιοχή της χώρας σε παραγωγή φυσικού αερίου. Παρ΄ όλα αυτά κάθε Παρασκευή εξακολουθούν να οργανώνονται κασερολάζο, παρόλο που ακόμα και στο Μπουένος Αιρες έχουν σταματήσει. Σε αυτά τα κασερολάζο, στα οποία πρωτοστατεί το Παρτίδο Ομπρέρο, δεν πάει μόνο η μεσαία τάξη αλλά όλοι. Άνεργοι, συνταξιούχοι, φτωχοί, όλοι. Κάθε 26 του μήνα δε, οργανώνεται ένα πολύ μεγάλο κασερολάζο. Οι διαδηλώσεις παρότι γίνονται με τέτοια συχνότητα δεν έχουν πάψει να ενοχλούν. Η αστυνομία, μόλις πριν δύο μήνες, χτύπησε πολύ άγρια μία διαδήλωση». Ποιοι πρωτοστατούν κοινωνικά σε αυτές τις διαμαρτυρίες; «Οι άνεργοι. Το αίτημα που κυριαρχεί είναι να δημιουργηθούν θέσεις πλήρους απασχόλησης». Από ποιόν διεκδικείτε αυτό το αίτημα; «Από την τοπική κυβέρνηση, που είναι μία από τις πιο πλούσιες της Αργεντινής. Οι καταθέσεις που έχει μόνο στο Λουξεμβούργο, (σ.σ. ώστε να μην εμπίπτουν στους περιοριστικούς όρους για τις αναλήψεις και τις καταθέσεις που ίσχυαν επί ένα ολόκληρο χρόνο και στις διακυμάνσεις της ισοτιμίας του πέσο) ξεπερνούν το μισό δισ. δολάρια. Θέσεις εργασίας ζητάμε επίσης από την Ρεπσόλ, την ισπανική πετρελαιοβιομηχανία που εξαγόρασε την YPF. Αυτή η εξαγορά βύθισε στη φτώχεια και την ανεργία όλη την επαρχία». Νίκες έχετε μέχρι στιγμής; «Το γεγονός που προανέφερα, αυτό της επέμβασης της αστυνομίας, συνέβηκε όταν είχαμε κλείσει επί 20 ημέρες τον κεντρικό οδικό άξονα που συνδέει την επαρχία με τη χώρα, με αποτέλεσμα να σημειωθούν τεράστιες ελλείψεις σε τρόφιμα και φάρμακα. Δεν έμπαινε τίποτε στη χώρα. Τότε η πολυεθνική Ρεπσόλ αναγκάστηκε και υποσχέθηκε τη δημιουργία 100 θέσεων εργασίας, πλήρους απασχόλησης μάλιστα. Τις προσλήψεις τις έκανε αμέσως. Λόγω του ίδιου αγώνα η κυβέρνηση ανακοίνωσε και έδωσε 270 θέσεις εποχικής απασχόλησης και 400 πέσος έκτακτη επιδότηση σε κάθε εργάτη της επαρχίας». Αυτά τα κερδίσατε επειδή η επαρχία είναι πλούσια. «Αυτά τα κερδίσαμε επειδή αγωνιστήκαμε. Μόλις τελειώσαμε εμείς, ξεκίνησε ανάλογη κινητοποίηση στην γειτονική και πολύ φτωχή επαρχία Τσουμπούτ. Εκεί η Ρεπσόλ είχε υποσχεθεί τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Υπόσχεση που δεν είχε πραγματοποιηθεί. Οι λαϊκές συνελεύσεις λοιπόν της Τσουμπούτ, άνεργοι και εργαζόμενοι μαζί, είχαν καταλάβει επί ενάμισι μήνα τους δρόμους που οδηγούν στο εργοστάσιο. Τους είχαμε αποκλείσει. Όταν ήρθε η αστυνομία και ο στρατός για να μας χτυπήσουν, ανοίξαμε όλες τις δεξαμενές και γέμισε ο τόπος πετρέλαιο. Δρόμοι, πεζοδρόμια και χωράφια γύρω-γύρω πότιζαν επί ώρες. Ήξεραν ότι, αν έκαναν μόνο ένα βηματάκι προς το μέρος μας, θα τινάζαμε δύο επαρχίες ολόκληρες στον αέρα. Θα τα καίγαμε όλα. Το αποτέλεσμα ήταν να φύγουν όπως ήρθαν οι δυνάμεις καταστολής και η εταιρεία να υποσχεθεί 150 προσλήψεις».

Ο Αουρέλιο Ντίαζ, οικοδόμος, είναι από τα σημαντικότερα εργατικά στελέχη που έχει το Παρτίδο Ομπρέρο. Η συμμετοχή του στους πολιτικούς αγώνες ξεκινάει το 1969, με το Κορντομπάζο. Όταν επί τρεις ημέρες στην Κόρδομπα ο λαός συγκρουόταν με το στρατό διεκδικώντας να φύγει η δικτατορία. Η χούντα του Βιντέλα, το 1976, τον απαγάγει επί ενάμισι χρόνο. Η επαρχία που μένει, το Τσάκο, έχει ένα εκατομμύριο κατοίκους εκ των οποίων οι μισοί επιβιώνουν από τα συσσίτια και τα κρατικά βοηθήματα. Από την επαρχία αυτή ξεκίνησε το κίνημα των πικετέρος. «Ήταν πριν πέντε χρόνια, όταν επί τρεις ημέρες κάναμε μπλόκο στο μεγάλο αυτοκινητόδρομο που συνδέει την Αργεντινή με όλες τις βόρειες γειτονικές χώρες. Παράλυσε κάθε οικονομική δραστηριότητα. Σε εκείνα τα μπλόκα δημιουργήθηκε το κίνημα των πικετέρος. Στη συνέχεια αρχίσαμε να καταλαμβάνουμε ιδιωτικές εκτάσεις γης. Κάποια στιγμή οι αγρότες είχαν φτάσει να έχουν στα χέρια τους 14 καταλήψεις γης, που η καθεμιά απ΄ αυτές ήταν μια τεράστια έκταση». Απ΄ όλους αυτούς τους διάσπαρτους αγώνες πώς φτάσατε στο Αργεντινάζο; «Η αποφασιστικότερη στιγμή ήρθε όταν το Πόλο Ομπρέρο αποφάσισε να πάρει μέτρα και να ενοποιήσει σε εθνικό επίπεδο τους κοινωνικούς αγώνες. Αυτό έγινε αρχικά στη βάση των αιτημάτων για ψωμί και δουλειά. Στη συνέχεια προχωρήσαμε στην Εθνική Συνέλευση όπου κατοχυρώθηκαν τα συγκεκριμένα αιτήματα και εμπλουτίστηκαν με το στόχο «Να Φύγουν Όλοι οι Πολιτικοί», ο Καβάλο, ο ντε Λα Ρούα κ.λπ. Έχοντας στην προμετωπίδα αυτά τα αιτήματα, σε κάθε επαρχία τα εμπλουτίζαμε ζητώντας να φύγει κι ο συγκεκριμένος πρόεδρος, να ανοίξουν χρεοκοπημένες επιχειρήσεις, να δοθούν συσσίτια στους πεινασμένους και τους φτωχούς κ.λπ. Και με αυτά τα αιτήματα καταλαμβάναμε τους δρόμους».


Πέπε Μπαράζα: Πολιτική αναβάθμιση και ενοποίηση των αγώνων
«Tο πρώτο μπλόκο που έγινε σε εθνική οδό ήταν στην επαρχία Σάλτα το 1991», λεει ο Πέπε Μπαράζα, που μένει στο Ταρταγκάλ, στα βόρεια σύνορα της χώρας δίπλα από τη Βολιβία. «Το αίτημα ήταν να μην προχωρήσει η ιδιωτικοποίηση της YPF. Η πώλησή της στη Ρεπσόλ συνοδευόταν από χιλιάδες απολύσεις. Οι Ισπανοί τότε επέλεξαν να απολύσουν όσους εργάτες έπαιρναν υψηλούς μισθούς και ήταν μεγάλοι σε ηλικία. Αυτοί όμως ήταν και οι πιο έμπειροι και ικανοί συνδικαλιστές. Για να κατανοηθεί η αποτελεσματικότητα των πικετέρος στις διεκδικήσεις τους και η αποφασιστικότητα που τους διέκρινε τότε, αλλά και σήμερα, αυτό το στοιχείο, ότι δηλαδή το κίνημα των ανέργων επανδρώθηκε από τα πιο έμπειρα και μάχιμα κομμάτια της τάξης είναι κατά τη γνώμη μου το πλέον κρίσιμο. Και μιλάμε για τμήματα που, επειδή είχαν σχέση με τον περονισμό, ήξεραν να διεκδικούν και το κυριότερο να κάνουν πολιτική. Το ίδιο γεγονός επίσης, που υποδηλώνει την εκρηκτική αύξηση της ανεργίας μέσα σε λίγα χρόνια, υπογραμμίζει την αντικειμενική δυνατότητα που υπήρχε να ποντάρουμε επάνω στην ενότητα των ανέργων και των εργαζομένων.

»Η επίσημη πρώτη των πικετέρος γίνεται μερικά χρόνια αργότερα, το 1987, όταν σε δυο διαφορετικές επαρχίες, που τις χωρίζει μεγάλη απόσταση μάλιστα, τη Σάλτα και το Νεουκέν κάναμε τεράστιες συγκεντρώσεις με τα ίδια ακριβώς αιτήματα. Αυτό φυσικά δεν θα είχε συμβεί αν δεν υπήρχε το Πόλο Ομπρέρο. Εμείς κάναμε όλη την προεργασία για να φτάσουμε σε αυτές τις διαδηλώσεις και τα αιτήματα τα είχαμε από πριν συζητήσει μεταξύ μας και με τους πιο πρωτοπόρους ταξικά εργάτες. Έπειτα από αυτή την επιτυχία προσανατολιζόμαστε στην σύγκλιση του πρώτου συντονιστικού συνεδρίου εργαζομένων και ανέργων που γίνεται τελικά στα βόρεια της Σάλτας, τον Δεκέμβριο του 2000. Το αιτήματα που κυριαρχούν είναι πετρέλαιο για το λαό και τους εργαζομένους και όχι για τις εταιρείες, μείωση των ωρών εργασίας, αύξηση των μισθών και συλλογικές συμβάσεις για όλο το προσωπικό. Τότε δοκιμάσαμε τις δυνάμεις μας απέναντι στις πετρελαϊκές βιομηχανίες και μετά από αγώνες καταφέραμε, ενώ πριν ο μισθός ήταν 2 πέσος την ώρα να φτάσει στα 3,5. Αύξηση που τους βάλαμε μάλιστα στο τραπέζι και την υπέγραψαν. Αυτή η νίκη μάς έδωσε μεγάλη δύναμη και ώθησε τον κόσμο να διεκδικήσει πιο αναβαθμισμένα πολιτικά αιτήματα».

Η επαρχία Σάλτα, λίγους μήνες νωρίτερα, το 1999, έγινε γνωστή σε όλη την Αργεντινή με αφορμή την ανταλλαγή ομήρων που πραγματοποιήθηκε μεταξύ της αστυνομίας και των πικετέρος! Συγκεκριμένα, οι πικετέρος είχαν καταλάβει ένα δρόμο επί τριάντα ημέρες, με αίτημα να ανακληθούν κάποιες απολύσεις σε μια πετρελαιοβιομηχανία. Η επέμβαση της αστυνομίας είχε ως αποτέλεσμα να συλληφθούν πολλοί πικετέρος από τις δυνάμεις καταστολής και επίσης ο διοικητής της Αστυνομίας μαζί με άλλους δύο αστυφύλακες από τους πικετέρος. Το επεισόδιο έληξε έπειτα από λίγες ημέρες, όταν ανταλλάχθηκαν οι όμηροι, και το κυριότερο, επαναπροσλήφθηκαν οι εργαζόμενοι. Χωρίς τον τελευταίο όρο, όπως μας είπαν, οι πικετέρος δεν δέχονταν καμία διαπραγμάτευση...

Λαϊκές Συνελεύσεις υπάρχουν στη Σάλτα; ρωτάμε τον Πέπε, ο οποίος πρέπει να πούμε ότι είχε πρόσφατα φυλακιστεί επί επτά μήνες μετά τη σύλληψή του από την αστυνομία κατά τη διάρκεια ενός μπλόκου. «Όχι, στη Σάλτα δεν υπάρχουν λαϊκές συνελεύσεις όπως υπάρχουν σε άλλα μέρη της Αργεντινής. Υπάρχουν μόνο συνελεύσεις εργατών και ανέργων, των πικετέρος δηλαδή, γιατί στην επαρχία μου δεν υπάρχει μεσαία τάξη, παρά μόνο έμποροι και καταστηματάρχες, που κι αυτοί πεινάνε. Οπότε, και απ΄ αυτούς, όσοι θέλουν έρχονται στους πικετέρος».

Η διεκδίκηση των συσσιτίων πώς συνδέεται με τον πολιτικό αγώνα; ρωτάμε στο τέλος τον Πέπε και τον Αουρέλιο. «Η κυβέρνηση προσπαθεί να εξατομικεύει τη χορήγηση της ανθρωπιστικής βοήθειας και γι αυτό το λόγο επιδιώκει να δίνει το φαγητό σε κάθε έναν που έχει ανάγκη ξεχωριστά», λέει ο Πέπε. «Παλιά για να δικαιούσαι βοήθειας έπρεπε πρώτα να οργανωθείς στους περονιστές ή στους ριζοσπάστες. Το κόμμα του Ρούα και το Αλφονσίν. Στην αρχή ήμασταν τέσσερα άτομα, όταν ξεκινήσαμε τον αγώνα για να διαθέτουν οι πικετέρος τα συσσίτια. Όταν γίναμε περισσότεροι, κατασκηνώσαμε επί εννέα μήνες έξω από το κυβερνητικό κτίριο απαιτώντας τη δίκαιη διανομή των συσσιτίων. Τώρα δεν πάμε ποτέ λιγότεροι από 200 για να τα πάρουμε. Το θέμα όμως δεν είναι το συσσίτιο. Εμείς με το ψωμί μάθαμε τους πιο αγράμματους και μόνιμα παραγκωνισμένους ανθρώπους, τους πιο φτωχούς, να έχουν λόγο, να διεκδικούν και να κερδίζουν. Να κάνουν πολιτική. Έτσι οικοδομήσαμε την ενότητα από τα κάτω».

ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ