Τα στερεότυπα χρεοκοπούν ένα - ένα, μαζί με την άλλοτε πλουσιότερη και με το υψηλότερο πολιτιστικό επίπεδο χώρα της Λατινικής Αμερικής. Η οικονομική κατάρρευση κι η λαϊκή εξέγερση δεν αφορούν πια κάποια χώρα με αγροτική αλλά με βιομηχανική οικονομία. Οι άνεργοι που θεωρούνταν πάντα μια εξατομικευμένη μάζα ανήμπορη και μοχλός πίεσης ενάντια σε όσους είχαν ακόμα δουλειά, μετατρέπονται σε πρωταγωνιστή των κοινωνικών εξελίξεων μέσα από το κίνημα των πικετέρος. Η εικόνα των ανέργων που στρατολογούνται σαν απεργοσπάστες δίνει τη θέση της στο εκπληκτικό θέαμα των απεργιακών φρουρών που σχηματίζουν οι άνεργοι πικετέρος για να προστατεύσουν εργοστάσια κι επιχειρήσεις όπου οι εργαζόμενοι απεργούν.

Η επικρατούσα αντίληψη είναι ότι σε συνθήκες οικονομικής κρίσης, όπου οι πεινασμένοι ορμούν να βρουν και να λεηλατήσουν τα προς το ζην, οι μικροαστοί τρομοκρατούνται και ζητούν την επιβολή του νόμου και της τάξης. Έτσι την "πάτησε" κι ο Πρόεδρος ντε λα Ρούα πέρσι. Κήρυξε κατάσταση πολιορκίας για την "προστασία της ιδιωτικής ιδιοκτησίας", περιμένοντας να στηριχτεί πολιτικά από τους μικροαστούς της πρωτεύουσας που έβλεπαν τα πολυκαταστήματα να λεηλατούνται - αλλά υποχρεώθηκε να φύγει άρον - άρον από την εξουσία κι από την Κάζα Ροσάδα, πάνω σε ένα ελικόπτερο, όπως κάποτε οι Αμερικανοί από τη Σαϊγκόν, καθώς κατάπληκτος είδε κι αυτός, όπως όλοι, τους εκλεπτυσμένους μικροαστούς του Μπουένος Αιρες να χτυπούν τις κατσαρόλες και να έρχονται στο πλευρό των άξεστων ανέργων εργατών που κατέβαιναν από τις "βίγιας ντε μιζέρια", τις άθλιες παραγκουπόλεις γύρω από την αργεντίνικη πρωτεύουσα.

Ένα χρόνο μετά, οι σκηνές αυτές δεν σταμάτησαν, το αντίθετο. Οι μικροαστοί όχι μόνο δεν στράφηκαν κατά των εργατών, αλλά συμμαχώντας με την εργατική πρωτοπορία, τους πικετέρος, γ ί ν α ν ε κ ι ο ι ί δ ι ο ι π ι κ ε τ έ ρ ο ς . Υπάρχουν αυτή τη στιγμή, πικετέρος γιατροί, πικετέρος τεχνικοί, πικετέρος διανοούμενοι και καλλιτέχνες. Οι ζωγράφοι κι οι γλύπτες οργανώνουν τις εκθέσεις τους μέσα σε κατειλημμένα εργοστάσια. Ακόμα κι οι ψυχαναλυτές - το Μπουένος Αιρες είναι γνωστό και σαν η παγκόσμια πρωτεύουσα της επιστήμης που ίδρυσε ο Φρόιντ - οργανώνουν συνελεύσεις και συζητήσεις με εργάτες, όπως στα κατειλημμένα εργοστάσια της Γκρισινόπολις και του Ζανόν, όπου λειτουργούν κάτω από εργατικό έλεγχο.

Το τελευταίο δείχνει κάτι ευρύτερο και βαθύτερο από μια απλή πολιτική προσέγγιση δύο διαφορετικών κοινωνικών ομάδων που ξεπερνούν τους ταξικούς φραγμούς: φανερώνει την προσέγγιση του κόσμου της κουλτούρας και του κόσμου της εργασίας, των υψηλότερων μορφών θεωρητικής συνείδησης με τις μάζες τις πιο απομακρυσμένες από τη θεωρία - γεγονός που συντελείται μόνο σε επαναστατικές περιόδους, όπως στην Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 και τον Μάη του ΄68. Τους πρώτους μήνες μετά το Αργεντινάζο είχαμε κάνει την εξής παρατήρηση: "Σύμφωνα με μια αποπροσανατολιστική, αθεμελίωτη φράση του Αντόνιο Γκράμσι που στρέφονταν, κυρίως, κατά του οικονομικού ντετερμινισμού της Δεύτερης Διεθνούς αλλά που τόση κατάχρηση της έγινε, "Η Οκτωβριανή Επανάσταση ήταν η επανάσταση ενάντια στο Κεφάλαιο του Μαρξ". Το εντελώς αντίθετο μπορεί να λεχτεί για την επαναστατική διαδικασία που εξερράγη στην Αργεντινή στις 19-20 Δεκεμβρίου 2001: Άρχισε την πορεία της μια επανάσταση σε πλήρη συμφωνία με το Κεφάλαιο του Καρλ Μαρξ" (Σ. Μιχαήλ, θεωρητικές Σημειώσεις στα περιθώρια της Αργεντίνικης Επανάστασης, ανακοίνωση στο Συνέδριο της Critique, Κινγκ΄ς Κόλετζ, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, 9/3/02).

Ακριβώς επειδή η Αργεντινή έγινε, στη δεκαετία του ΄90, το "καθαρότερο", το κλασσικό πρότυπο μιας καπιταλιστικής οικονομίας όπου όλες οι διεθνείς τάσεις των δύο τελευταίων δεκαετιών χρηματιστικής παγκοσμιοποίησης βρήκαν ένα ανεμπόδιστο πεδίο δράσης, έγινε κι η πιο ανεπτυγμένη, κλασσική μορφή εμφάνισης και συνδυασμού των τάσεων της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης - ή, ακριβέστερα, των εσωτερικών αντιφάσεων του κεφαλαίου που αυτή παγκοσμιοποίησε. Χωρίς το Κεφάλαιο - μαζί και τα Grundrisse - του Μαρξ είναι μυστικό ανερμήνευτο η κοινωνική αποσύνθεση της σημερινής Αργεντινής. Για τον ίδιο λόγο, το "κλασικό" που υπάρχει πίσω από την αινιγματική εμφάνιση της αργεντίνικης περίπτωσης κάνει σήμερα την χώρα του Μπόρχες και του Τσε τον καθρέφτη όπου η κάθε χώρα κι η κάθε κοινωνική τάξη, βασικά η μπουρζουαζία και το προλεταριάτο, μπορούν να δουν "ως εν εσόπτρω" το μέλλον τους, τον κόσμο που έρχεται.

Αυτός ο συνδυασμός του "κλασσικού" και του εντελώς πρωτόγνωρου, του εκτός σχημάτων, απαιτεί για την θεωρητική σύλληψή του από τον συλλογικό διανοούμενο της εργατικής τάξης και τον αντίστοιχο προσανατολισμό της επαναστατικής δράσης, πρώτα - πρώτα μια μέθοδο που να συνδυάζει το θεωρητικό και ιστορικό "κεκτημένο" του Μαρξισμού με μια διαλεκτική, ζωντανή προσέγγιση του ζωντανού κόσμου, ελεύθερη από κάθε φορμαλισμό και γραμμική αντίληψη. Ο Μαρξισμός παραμένει πιστός στον εαυτό του, "ορθόδοξος", μόνον όταν είναι αιρετικός κι είναι ρηξικέλευθος κι "αιρετικός" μόνον όταν διασώζει το κεκτημένο της θεωρίας και της πείρας των επαναστάσεων, υπερβαίνοντάς το. Γιατί η μέθοδος, όπως έλεγε ο Χέγκελ κι επικροτούσε ο Λένιν σημειώνοντάς το είναι "η συνείδηση της μορφής που παίρνει η εσωτερική αυθόρμητη κίνηση του περιεχομένου της".

          ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ