Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ Μαχητική στράτευση των εργατών του πολιτισμού
ανταπόκριση του ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ
Mία έκπληξη περιμένει τον επισκέπτη στον πρώτο όροφο του κατειλημμένου εργοστασίου Γκρισινόπολις. Κατά το παρελθόν τόσο στο ισόγειο όσο και στον πρώτο όροφο υπήρχαν γραμμές παραγωγής. Όμως, τα οικονομικά προβλήματα που ώθησαν
τους εργάτες να καταλάβουν το εργοστάσιο είχαν σαν αποτέλεσμα από τις δύο γραμμές, η μία που στεγαζόταν στον πρώτο να τεθεί εκτός λειτουργίας. Οι χώροι πάντως δεν έμειναν αναξιοποίητοι. Οι μηχανές παραγωγής, καλύφθηκαν για να προστατευτούν και παραμερίστηκαν και στην επιφάνεια που
καταλάμβαναν άλλοτε, τώρα εκτίθενται πίνακες ζωγραφικής και έργα γλυπτικής!
Η έκθεση στη Γκρισινόπολις είναι μία μόνο από τις πολλές δραστηριότητες του μετώπου Λουτσάρτε' λέξη που αποτελεί τη σύνθεση των λέξεων αγώνας και τέχνη. Στα κείμενα και τα έντυπά τους, η υπογραφή Λουτσάρτε συνοδεύεται από τη
φράση «καλλιτέχνες και εργάτες της κουλτούρας του Πόλο Ομπρέρο». Όλοι όσοι συναντήσαμε, μας μίλησαν για τις πρωτοβουλίες και τα χαρακτηριστικά του μετώπου τους, υπογραμμίζοντας ένα κυρίως στοιχείο: Ότι δεν πρόκειται για κάποιο μέτωπο συμπαράστασης, έκφρασης συμπάθειας ή εκδήλωσης
αλληλεγγύης απέναντι στους πικετέρος και τον αγωνιζόμενο λαό. Αλλά ότι είναι το μέτωπο του Πόλο Ομπρέρο στο χώρο της τέχνης. Σε ανοιχτή επιστολή που είχαν απευθύνει στις αρχές του Αυγούστου σε καλλιτέχνες και όλες τις οργανώσεις του πολιτισμού, τόνιζαν: «Έχουμε αυτοχαρακτηριστεί
πικετέρος του πολιτισμού. Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους. Πρώτον, λόγω των μεθόδων που χρησιμοποιούμε για να προωθήσουμε τους αγώνες: ενεργητική συμμετοχή και κινητοποιήσεις στους δρόμους και όχι διαπληκτισμοί στα γραφεία των κυβερνητικών αξιωματούχων για το μοίρασμα της μίζας
κάτω από το τραπέζι. Δεύτερον, γιατί έχουμε υιοθετήσει τον αγώνα και το πρόγραμμα του Εθνικού Μπλοκ των Πικετέρος για μία κυβέρνηση εργατών». Λόγια που δεν χαϊδεύουν τα αφτιά, δεν κολακεύουν τον μικροαστισμό και τις τάσεις απομόνωσης.
Για τη Λουτσάρτε μιλήσαμε με τον ηγέτη αυτού του ρεύματος και έναν από τους πιο γνωστούς σύγχρονους συγγραφείς της σύγχρονης Αργεντινής, τον Βίκτορ Ρεδόντο, που εικονίζεται και στη φωτογραφία. Ο Βίκτορ, 49 χρονών σήμερα, έφυγε
όπως χιλιάδες άλλοι για την Ισπανία στα 17 του, παίρνοντας τον δρόμο της αυτοεξορίας για να γλιτώσει από τη χούντα. Στους πολιτικούς αγώνες συμμετείχε από την εποχή που ήταν μαθητής. Μετά την επιστροφή του στην Αργεντινή, τιμάται με το ισπανικό βραβείο Πρέμιο Μιλενάριο Δε λα Λένγκουα
Καστελιάνα. Στην Αργεντινή, ο εικονιζόμενος Βίκτορ Ρεδόντο μαζί με άλλους διανοούμενους, ιδρύει τον ποιητικό κύκλο και τον ομώνυμο εκδοτικό οίκο Ούλτιμο Ρέινο, που εκδίδοντας περισσότερες από 500 ποιητικές συλλογές αναδεικνύεται στη σημαντικότερη κυψέλη ποιητικής παραγωγής
ολόκληρης της Λατινικής Αμερικής. Τον Ιανουάριο του 2000, τέλος, αποδίδεται στον Βίκτωρ Ρεδόντο το βραβείο Κάσα ντε λας Αμέρικας, που αποτελεί τη σημαντικότερη διάκριση για τους ανθρώπους των γραμμάτων ολόκληρης της Λατινικής Αμερικής. Σήμερα είναι πρόεδρος της Ένωσης Συγγραφέων της
Αργεντινής.
Το ερώτημα που κυριάρχησε στη συζήτηση με τον Βίκτορ δεν μπορούσε να είναι άλλο από τη σχέση της ελευθερίας με τη στράτευση στον πολιτικό αγώνα. «Μην έχετε την εντύπωση ότι μας υπαγορεύουν από το κόμμα ή τις οργανώσεις των
πικετέρος τι θα γράψουμε, τι θα τραγουδήσουμε και τι θα πούμε. Ο καθένας μας στη δουλειά του λειτουργεί λίγο πολύ όπως λειτουργούσε ανέκαθεν. Από την άλλη, ο πολιτικός αγώνας και η στράτευση δεν υπάρχει αμφιβολία ότι απαιτούν χρόνο, που όπως και να ΄ναι λείπει απ΄ όλους μας. Όμως, η
ελευθερία δεν έχει διαβαθμίσεις. Πράγματι, αν δεν είχα στρατευτεί θα είχα περισσότερο χρόνο για διάβασμα ή γράψιμο και με αυτή την έννοια λίγο περισσότερη ελευθερία. Ελευθερία όμως ή υπάρχει και είναι απόλυτη ή δεν υπάρχει. Το αν θα εξασφάλιζα προσωπικά λίγο περισσότερη ελευθερία
για τον εαυτό μου, είναι αδιάφορο μπροστά στην απόλυτη ελευθερία που μπορούμε να κατακτήσουμε όλοι μαζί.
Η πολιτική στράτευση είναι το μοναδικό μέσο για να κατακτηθεί η απόλυτη ελευθερία». Τη γνώμη σου, τη συμμερίζεται η πλειοψηφία των καλλιτεχνών; ρωτήσαμε τον Βίκτορ. «Μέχρι πρόσφατα οι περισσότεροι ήταν με την Κεντροαριστερά. Η
ριζοσπαστικοποίηση που προηγήθηκε του Αργεντινάζο και κορυφώθηκε πέρυσι τέτοιον καιρό, καθώς και η δική μας δραστηριοποίηση είχε σαν αποτέλεσμα η Κεντροαριστερά να χάσει τη λάμψη της και την επιρροή που είχε. Ταυτόχρονα, αυξήθηκε το δικό μας κύρος. Ειδικά στους πιο φτωχούς, που
αποτελούν άλλωστε και την συντριπτική πλειοψηφία των εργατών στον πολιτισμό. Στη Λουτσάρτε συσπειρώνονται ποιητές, συγγραφείς, άνθρωποι του θεάτρου, τεχνικοί και πολλοί τραγουδιστές και μουσικοί του τάνγκο και άλλων μουσικών ρευμάτων». Σε ποιο βαθμό έχει επηρεαστεί η δουλειά όλων
αυτών των δημιουργών από την έκρηξη των κοινωνικών και πολιτικών αγώνων, ήταν η τελευταία ερώτηση που κάναμε στον Βίκτορ Ρεδόντο. «Μέχρι στιγμής καθόλου, αν εξαιρέσεις τους διεκδικητικούς και πολιτικούς αγώνες που γίνονται στο δικό μας χώρο ή την ενεργό συμμετοχή αυτού του κόσμου
σε κάθε διαμαρτυρία. Και ούτε άλλωστε είναι και τόσο εύκολο. Πιστεύω ότι πρέπει να απομακρυνθούμε λίγο από τη σημερινή συγκυρία για να αρχίσει όλη αυτή η πρωτόγνωρη εμπειρία να μεταπλάθεται σε καλλιτεχνικό έργο».