To ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ δημοσιεύει σήμερα μια κριτική του συνεργάτη μας ΔΗΜΗΤΡΗ Ι. ΚΑΤΣΑΓΑΝΗ πάνω στο βιβλίο του ΑΛΕΞΗ ΖΗΡΑ που κυκλοφόρησε τον Μάιο αυτού του χρόνου και περιγράφει τη «συνάντηση» του ΛΕΩΝ ΤΡΟΤΣΚΙ με τον ΑΝΤΡΕ ΜΑΛΡΩ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ Σελίδες 125.

Με ιδιαίτερη χαρά, πιστεύω, οι επισκέπτες των βιβλιοπωλείων μέσα στο μήνα Μάιο του τρέχοντος έτους θα είδαν στις προθήκες το βιβλίο του Αλέξη Ζήρα για τη «συνάντηση» Λέων Τρότσκι -Αντρέ Μαλρώ.

Ο Αλέξης Ζήρας έχει εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές, έχει γράψει σημαντικές μελέτες για την ίδια την ποίηση και έχει μεταφράσει σπουδαίους Ευρωπαίους πεζογράφους μεταξύ των οποίων και το Μαλρώ. Η πρώτη έκδοση του περίφημου μυθιστορήματος του Μαλρώ ΟΙ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ το 1979 είχε προφανώς «αφήσει» στον συγγραφέα υλικό, το οποίο συνέστησε την έκδοση του εν λόγω χρονικού της συνάντησης Τρότσκι- Μαλρώ.

Ο Αντρέ Μαλρώ [1901-1976] ήταν Γάλλος νομπελίστας μυθιστοριογράφος και ιστορικός τέχνης. Μετά τους «Καταχτητές» που εκδόθηκαν το 1928 ύστερα από επίσκεψη του συγγραφέα στην επαναστατημένη Κίνα, γνωστά έργα του είναι η «Μοίρα του ανθρώπου» [1933] και «Οι φωνές της σιωπής» [1951]. Ο Μαλρώ στη δεκαετία του τριάντα ήταν υποστηρικτής του Τρότσκι μέχρι του σημείου να καταστρώσει σχέδιο απαγωγής του από την Aλμα Aτα της Τασκένδης, όπου είχε εκτοπιστεί από τον Στάλιν. Τα σχέδια επί χάρτου καταστράφηκαν από τον εκδότη Γκαλιμάρ, λίγο πριν από την είσοδο των Γερμανών στο Παρίσι. Επίσης ο ίδιος ο συγγραφέας, σύμφωνα με μαρτυρία της γυναίκας του Κλάρα και παρά την μεταστροφή του σε πολιτικό επίπεδο, σε μια από τις προπόσεις του σε λογοτεχνικό συνέδριο στη Μόσχα το 1934 ύψωσε το ποτήρι του πίνοντας στην υγεία ενός μεγάλου απόντα, του Λέον Νταβίντοβιτς Τρότσκι. Στη συνέχεια ο Μαλρώ στρατεύθηκε στην υποστήριξη του Ντε Γκώλ, ο οποίος τον αντάμειψε κάνοντάς τον υπουργό Πολιτιστικών Υποθέσεων από το 1958 μέχρι τον Μάη του 1968, όπου εισέπραξαν και οι δύο τον τρόμο την επανάστασης.

Ο Λέον Τρότσκι ευρισκόμενος το 1929 εξόριστος στην Τουρκία διαβάζει το μυθιστόρημα του Μαλρώ ΚΑΤΑΧΤΗΤΕΣ που αναφέρονταν στα γεγονότα της Κινέζικης Eπανάστασης και εκφράζει την επιθυμία στον Πιέρ Ναβίλ να γνωρίσει τον Μαλρώ, ενώ ταυτόχρονα γράφει μια κριτική του μυθιστορήματος για να δημοσιευτεί σε γαλλική επιθεώρηση. Την ίδια εποχή, ο Μαλρώ πρωτοστατεί σε εκδηλώσεις να δοθεί πολιτικό άσυλο στον Τρότσκι, όταν αυτός έχει φτάσει στη Γαλλία την εποχή του Λαϊκού Μετώπου και οι σταλινικοί χέρι-χερι με τους φασίστες ζητάνε την απέλαση του μεγάλου επαναστάτη, πράγμα που τελικά πετυχαίνουν. Στο μεσοδιάστημα ο Μαλρώ επισκέφθηκε τον Τρότσκι για δυο μέρες στο Σαιν Παλαί του Ρουαγιάν τον Αύγουστο του 1933, λίγο μετά την άφιξή του στη Γαλλία. Αποτέλεσμα των συζητήσεων αυτής της συνάντησης ήταν ένα κείμενο του Μαλρώ που από μνήμης παραθέτει τους διάλογους του με τον Τρότσκι και το οποίο εμπεριέχεται στις σελίδες του βιβλίου. Στο ίδιο βιβλίο δημοσιεύονται τόσο η πρώτη κριτική του Τρότσκι στον Μαλρώ η απάντηση του ίδιου του Μαλρώ και δεύτερη και τελευταία φαρμακερή κριτική του ίδιου του Τρότσκι στον Μαλρώ.

Τα κείμενα του Τρότσκι δεν περιλαμβάνονται στο γνωστό βιβλίο του ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, τουλάχιστον στην ελληνική του έκδοση, αλλά προστίθενται σε έκδοση των ΚΑΤΑΚΤΗΤΩΝ το 1979 μεταφρασμένα από την Ελένη Βαρίκα.

Η εισαγωγή του Αλέξη Ζήρα στη «συνάντηση» είναι εξαιρετική παρουσιάζοντας σοβαρά τα θέματα και το πολιτικό κλίμα της εποχής του 30. Εμβαθύνοντας στα ιστορικά και ιδεολογικά ζητήματα συνεισφέρει ουσιαστικά στη γνωριμία τον Μαλρώ, αλλά κυρίως με τον Τρότσκι δικαιώνοντας τον στις βασικές του θέσεις και στις προβλέψεις του. Στα αποσπάσματα των θέσεων του Τρότσκι που διασώθηκαν από τον Μαλρώ ο έλληνας αναγνώστης οπωσδήποτε θα βρεί πάρα πολύ σημαντικά θέματα που νομίζω αναπτύχθηκαν τόσο στα πολιτικά κείμενά του σε κείνη την φοβερή περίοδο, όσο και στις φιλοσοφικές του σημειώσεις. Η κριτική του Τρότσκι στον Μαλρώ για το «μυθιστορηματικό χρονικό της Κινέζικης Επανάστασης στην περίοδο της Καντώνας» είναι θεμελιακού χαρακτήρα. Στο πρόσωπο του Μαλρώ ξεκαθαρίζει στο πιο ψηλό επίπεδο τους λογαριασμούς του επαναστάτη με τη διανόηση όχι μόνο για κείνη την εποχή, αλλά για πάντα. Απ την άποψη αυτή, το βιβλίο-σύνθεση του Αλέξη Ζήρα πρέπει να διαβαστεί από κάθε αριστερό και επαναστάτη αλλά και από κάθε «πνευματικό άνθρωπο» κατά το λεγόμενο του καιρού μας, μιας και σπανίζουν τελευταία τέτοιες εκδόσεις με αναφορές δηλαδή σε τόσο σοβαρά ζητήματα.

27/06/2003

AddFreeStats.com Free Web Stats in real-time !