Πολιτικό καφενείο

"Ο Μεγάλος Ανατολικός"

Πρόσθεση στα Αγαπημένα 

Πρότεινε αυτήν την σελίδα 

Forum

Βιβλίο επισκεπτών

Επικοινωνία

       Αποστολή άρθρων στην: Συντακτική επιτροπή       Οργάνωση θεμάτων: Βήχος Παναγιώτης

ΚΥΠΡΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΝ ΚΑΙ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Το ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ λίγες ημέρες πριν από το δημοψήφισμα στην Κύπρο για την αποδοχή ή όχι του Σχεδίου Ανάν, δημοσιεύει ένα άρθρο του συνεργάτη του ΓΙΩΡΓΟΥ ΧΛΩΡΟΥ για τις θέσεις που παίρνει η Κυπριακή Αριστερά πάνω σ’ αυτό το σχέδιο. Το άρθρο είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον.

Η δραματική διήμερη συνεδρίαση της Κ.Ε. του ΑΚΕΛ την Μεγάλη Παρασκευή και Μεγάλο Σάββατο, θα μείνει στην ιστορία ως η κρίσιμη πολιτική διεργασία που προκάλεσε τον πολιτικό σεισμό στο σύνολο του πολιτικού σκηνικού στην Κύπρο, αλλά επίσης αποτελεί τον καταλύτη ευρύτερων διεργασιών στο τρίγωνο Λευκωσίας – Αθήνας – Άγκυρας και στη σχέση του με τις μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.

Η τελική απόφαση «μισού ναί και μισού όχι» που κατέληξε σε πρόταση αναβολής του δημοψηφίσματος, δεν έχει προηγούμενο όχι μόνο στην ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος, αλλά ίσως και στα παγκόσμια διπλωματικά πεπραγμένα. Κανείς δεν μπορεί να αποκρύψει την πραγματική διάσταση αυτής της απόφασης:

Αποτελεί τη σαφή αντίδραση της συντριπτικής πλειοψηφίας του ελ/κυπριακού λαού ενάντια στο ιμπεριαλιστικό έκτρωμα του σχεδίου Ανάν. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν είναι ακόμη γνωστές οι λεπτομέρειες της απόφασης της έκτακτης παγκύπριας συνδιάσκεψης του ΑΚΕΛ (το άρθρο γράφτηκε την προηγούμενη Τετάρτη) που επικύρωσε με 65% την απόφαση της Κ.Ε.

Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να επισημάνουμε ότι και η αρχική ενδεικτική ψηφοφορία στην ΚΕ για το «ναι» ή το «όχι», κατέγραψε έναν βαθύτατο διχασμό της τάξης του 60% έναντι 40%, κάτι που υποδεικνύει τη βαθιά στρατηγική κρίση του πάλαι ποτέ μονολιθικού σταλινικού κόμματος. Εάν η ΚΕ υιοθετούσε την εισήγηση του Πολιτικού Γραφείου που είχε προκρίνει τη λύση του «ναι» στο δημοψήφισμα, με την ίδια ισχνή πλειοψηφία, τότε το ΑΚΕΛ θα διασπώταν σίγουρα και άμεσα. Μετά την απόρριψη του σχεδίου Ανάν από την υπόλοιπη επίσημη «αριστερά» της Κύπρου (καθώς το Σοσιαλδημοκρατικό ΕΔΕΚ είχε απορρίψει με 87% το σχέδιο και το ίδιο είχαν κάνει με το ίδιο ποσοστό και οι οικολόγοι) το ΑΚΕΛ θα ήταν το μόνο κόμμα που θα τοποθετούνταν υπέρ, μαζί με το δεξιό ΔΗΣΥ του Κληρίδη και των φασιστών της ΕΟΚΑ Β’. Ένα «ναι» από το ΑΚΕΛ θα οδηγούσε σε άμεση κατάρρευση την λαϊκομετωπική του κυβέρνηση με το ΔΗΚΟ του προέδρου Παπαδόπουλου που είχε τοποθετηθεί καθαρά υπέρ του «όχι».

Χώρια όμως από τα άμεσα μικρο-πολιτικά παιχνίδια μεταξύ των κομμάτων εξουσίας υπήρχαν δύο στοιχεία στο σχέδιο Ανάν, τα οποία θα οδηγούσαν στην πολιτική αυτοκτονία του ΑΚΕΛ, αν τα αποδέχονταν: Το πρώτο έχει να κάνει με το γεγονός ότι το σχέδιο, είναι μεν υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, ωστόσο δεν πέρασε (και ούτε έχει περάσει) μέσα από τα επίσημα όργανά του, το Συμβούλιο Ασφαλείας ή την Γενική Συνέλευση. Ήταν καθαρά ένα σχέδιο που διαμορφώθηκε στους κλειστούς διαδρόμους της μυστικής διπλωματίας των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων των ΗΠΑ και της Αγγλίας κατά κύριο λόγο, αλλά και της Ελλάδας και της Τουρκίας. Όλοι αυτοί έτρεξαν να κατοχυρώσουν τις θέσεις τους και τα συμφέροντά τους στην Κύπρο, τη στιγμή που οι δύο κοινότητες του νησιού αντιμετωπίζονταν ως ενοχλητικά στατιστικά στοιχεία των οποίων τα ποσοστά θα ρυθμίζονταν στο σχέδιο αυτό. Και όπως όλα δείχνουν (και οι ίδιοι οι αμερικάνοι έχουν ανακοινώσει) η διευθέτηση μέσω του σχεδίου Ανάν για το Κυπριακό θα είναι ο Φάρος για αναλόγου είδους διευθετήσεις στη Μέση Ανατολή και την Παλαιστίνη. Με δυο λόγια, το ΑΚΕΛ θα καλούνταν να γίνει το πειραματικό εργαστήριο μέσω του οποίου ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός θα προωθούσε τις επιλογές του στην ευρύτερη περιοχή. Αλλά αυτό θα ακύρωνε το σύνολο της πολιτικής του παρέμβασης τόσα χρόνια στα πλαίσια του αντιπολεμικού κινήματος.

Το δεύτερο στοιχείο του σχεδίου Ανάν που έσφιξε τη θηλειά του στο ΑΚΕΛ, ήταν η ανανέωση της παραμονής των αγγλικών και νατοϊκών βάσεων στο νησί για άλλα 100 χρόνια. Αν οι συμφωνίες της Ζυρίχης συγκράτησαν κάποιες βάσεις οπισθοφυλακής στην εκδιωκόμενη βρετανική αποικιοκρατία (που από την πρώτη στιγμή της ύπαρξής τους ο κυπριακός λαός τις αμφισβήτησε) η συμφωνία της Λουκέρνης, θα οδηγούσε στην διαιώνιση της παραμονής τους με την υπογραφή του ΑΚΕΛ. Αναμφίβολα μέσα στους οπαδούς του ΌΧΙ στην ΚΕ του ΑΚΕΛ κρύβονται και καιροσκόποι που κυρίως δε θα ήθελαν να χάσουν τις υπουργικές καρέκλες τους στην κυβέρνηση Παπαδόπουλου. Ωστόσο η άρνηση της βάσης του ΑΚΕΛ είναι ένα σαφές αριστερό, αντι-ιμπεριαλιστικό δυναμικό με διεθνιστικά χαρακτηριστικά, το οποίο έτσι ή αλλιώς όλο το προηγούμενο διάστημα, συμμετέχει στο αυθόρμητο κίνημα επαναπροσέγγισης με τους τουρκοκύπριους από κάτω. Και αυτό είναι που καθόρισε την τελική απόφαση.

Η ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Οι μικρές οργανώσεις της άκρας αριστεράς, έχουν εξίσου διχαστεί. Οι συμπαθούντες της Ενιαίας Γραμματείας, όπως οι ακαδημαϊκοί γύρω από τον Σταύρο Τομπάζο, τοποθετούνται φανατικά υπέρ του σχεδίου. Απέναντι στο δίλημμα: με τον ιμπεριαλισμό της νέας τάξης που εκφράζει το σχέδιο ή με τους τοπικούς εθνικισμούς, ο κ. Τομπάζος δεν έχει καμία ταλάντευση: είναι υπέρ του ιμπεριαλισμού. Γράφει στην «Αυγή» στις 7/4/2004, «…Με αυτή την έννοια η λύση του Κυπριακού, εντάσσεται πράγματι στη νέα τάξη πραγμάτων. Από πότε όμως η αντίσταση στον ιμπεριαλισμό συνίσταται στην καλλιέργεια συνθηκών για ένταση στις ελληνο-τουρκικές σχέσεις, στις περιφερειακές εξοπλιστικές δαπάνες, στα δημοκρατικά ελλείμματα και την έλλειψη σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων;». Και αφού μας απειλεί με ελληνο-τουρκικό πόλεμο και καταπίεση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αν υπερισχύσει το ΌΧΙ, μας καλεί να πούμε ΝΑΙ για να έρθει η δημοκρατία της ΕΕ στο νησί, εξαίροντας μάλιστα και τον εποικοδομητικό ρόλο του προέδρου του ΔΗΣΥ, Αναστασιάδη, που μαζί με τους άλλους ηγέτες του «ναι», πέτυχαν βελτιώσεις στο σχέδιο για την…ελληνοκυπριακή πλευρά. (Στην Ελλάδα οι οπαδοί της Ενιαίας Γραμματείας στην ΟΚΔΕ-Σπάρτακος, εμφανίζονται για άλλη μια φορά διχασμένοι μεταξύ ΝΑΙ και ΌΧΙ).

Η αδελφή οργάνωση του ΣΕΚ, η «Εργατική Δημοκρατία», λέει ένα διεθνιστικό ΌΧΙ στο σχέδιο Ανάν (και από αυτή την άποψη οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι εσφαλμένα την είχαμε κατατάξει σε προηγούμενο άρθρο μας στο στρατόπεδο των οπαδών του σχεδίου). Κριτικάρει σωστά το σχέδιο ως ιμπεριαλιστικό κατασκεύασμα και προωθεί κινήσεις επαναπροσέγγισης από τα κάτω με την τουρκοκυπριακή αριστερά και τις εργατικές οργανώσεις του βορρά. Ωστόσο, η εμμονή των συντρόφων αυτών στη διαδικασία του Κυπριακού Κοινωνικού Φόρουμ στο οποίο κυριαρχεί η Φιλο-ΕΕ πτέρυγα του ΑΚΕΛ δημιουργεί προβλήματα στη διάλυση των αυταπατών και στις δύο κοινότητες για το ρόλο του ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού.

Τέλος, ο αναρχικός πυρήνας, ενώ σωστά καταγγέλλει σαν ρατσιστικό ιμπεριαλιστικό σχέδιο, το σχέδιο Ανάν, ενώ σωστά κατηγορεί και τον ντόπιο εθνικισμό, δέσμιος της αναρχικής προκατάληψης για τις εκλογικές διαδικασίες δίνει γραμμή για αποχή στο δημοψήφισμα της 24^ης Απριλίου, μη μπορώντας να επηρεάσει το ριζοσπαστικό δυναμικό που θα εκφραστεί με το ΌΧΙ (και που υπάρχει κίνδυνος να το καρπωθούν οι εθνικιστές).

Η ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Αν τα πράγματα είναι πολύπλοκα στον ελληνοκυπριακό νότο, τότε τι να πεις για τον τουρκοκυπριακό βορρά. Η μεγάλη εξέγερση του 2002, το άνοιγμα των συνόρων από το καθεστώς Ντεκτάς και η νίκη της αριστεράς στις τελευταίες εκλογές πέρυσι, για πρώτη φορά στην ιστορία έχει οδηγήσει σε μια δραματική αλλαγή των συσχετισμών.

Το κυβερνών Τουρκικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα C. T. P. Του Μεχμέτ Αλή Ταλάτ, το παραδοσιακό κόμμα της αριστεράς των Τουρκοκυπρίων και το κόμμα με το οποίο το ΑΚΕΛ είχε τις πιο στενές σχέσεις, μετά τη συγκυβέρνηση του ΑΚΕΛ με το ΔΗΚΟ του Τάσσου Παπαδόπουλου, έχει αναδιπλωθεί προς την κατεύθυνση της προσέγγισης εκείνου του τμήματος της τουρκικής αστικής τάξης των ισλαμιστών του Ερντογάν που προσβλέπουν σε μία λύση με προοπτική την είσοδο στην ΕΕ. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά στην «Εποχή» (10 Απριλίου 2004) ηγέτης του μικρότερου αριστερού ευρωσταλινικού κόμματος των τουρκοκυπρίων «Πατριωτική Ένωση», ο Αλμπάϊ Ντουρντουράν, στην Λουκέρνη ο Ταλάτ «δεν είδε τις διαπραγματεύσεις ως κύπριος, αλλά ως εκπρόσωπος του υπουργείου εξωτερικών της Τουρκίας». Επισήμανε επίσης το κακό σημείο στο οποίο βρίσκονται οι σχέσεις μεταξύ ΑΚΕΛ και C. T. P. Μετά την προσκόλληση και των δύο κομμάτων σε πιο εθνοκεντρικούς άξονες. Ίσως αυτό να δικαιολογεί και την εσπευσμένη εναντίωση του Ταλάτ σε κάθε πρόταση αναβολής του δημοψηφίσματος όπως αυτή που διατύπωσε το ΑΚΕΛ. Άλλωστε το κόμμα του Ταλάτ συγκυβερνάει με το κόμμα του γιού του Ντεκτάς (ο οποίος ακολουθεί πιο ήπια τακτική από τον πατέρα του αλλά σαφώς εντός του τουρκο-κεντρικού άξονα). Το μικρότερο κόμμα της τουρκοκυπριακής αριστεράς το Κίνημα Ειρήνης και Δημοκρατίας B. D. H. το οποίο είναι ένας συνασπισμός μεταξύ σοσιαλδημοκρατών, ευρωσταλινικών και των σταλινομαοϊκών του Σοσιαλιστικού Κόμματος Κύπρου κριτικάρει αυτή τη στροφή του Ταλάτ και συνεχίζει να κινητοποιείται για την επαναπροσέγγιση από τα κάτω. Αυτή όμως νοείται μέσω της δραστηριότητάς του στο Κυπριακό Κοινωνικό Φόρουμ μαζί με το αντίστοιχο κινηματικό κομμάτι του ΑΚΕΛ με σαφή φίλο ΕΕ προσανατολισμό. Αλλά αν για το ΑΚΕΛ η κατεύθυνση προς την αποδοχή της ΕΕ έχει όλα τα στοιχεία ενός κλασικού ευρωκομμουνιστικού ρεφορμιστικού κόμματος, για την τουρκοκυπριακή αριστερά είναι η μοναδική (αλλά απατηλή) ελπίδα για να αποτινάξουν τον σφιχτό εναγκαλισμό του τουρκικού κράτους και της μαφιόζικης συμμορίας του Ντεκτάς.

Οι τουρκοκυπριακοί εργαζόμενοι δεν είναι υπέρ της ΕΕ επειδή έχουν σώνει και καλά προσανατολισμό υπέρ της «Ευρώπης των λαών» όσο γιατί κανείς και ποτέ δεν τους προσέφερε άλλη εναλακτική πολιτική λύση. Ακόμη και το μαοϊκό κόμμα που έχει σαν στρατηγική του μια Κύπρος ενιαία ανεξάρτητη και Σοβιετική δημοκρατία χωρίς τουρκικό και ελληνικό στρατό, και χωρίς τις βάσεις, και καλεί γι’ αυτό σε ένα αντι-ιμπεριαλιστικό μέτωπο ενάντια στους ξένους στρατούς και τις μητέρες πατρίδες, μετά την φιλο-ευρωπαϊκή στροφή του ΑΚΕΛ και την συνακόλουθη του Κοινωνικού Φόρουμ, έχει παρασυρθεί και αυτό. Οι δημοσκοπήσεις φέρνουν το ΝΑΙ να έχει ένα μικρό προβάδισμα έναντι του ΌΧΙ με ποσοστά 51% έναντι 49%. Αλλά σε αντίθεση με ότι πιστεύουμε ο διαχωρισμός δεν είναι μεταξύ τουρκοκυπρίων που είναι υπέρ της επαναπροσέγγισης και εποίκων που είναι υπέρ του Ντεκτάς και απορρίπτουν το σχέδιο από εθνικιστική σκοπιά. Η διάσπαση στην τουρκοκυπριακή κοινότητα είναι οριζόντια και απλώνεται σε όλα τα κοινωνικά στρώματα: Υπάρχει κομμάτι της αστικής τάξης των τουρκοκυπρίων υπέρ του Ντεκτάς και κομμάτι γιάπηδων εκσυγχρονιστών υπέρ του ΝΑΙ στο σχέδιο. Υπάρχουν έποικοι που συμμετέχουν ενεργά στην Δικοινοτική Πρωτοβουλία ενάντια στον Εθνικισμό και τον πόλεμο μαζί με οργανώσεις της ελληνοκυπριακής αριστεράς. Όπως και να έχει το ποσοστό υπέρ ή κατά του σχεδίου στον τουρκοκυπριακό βορρά δεν μπορεί να ερμηνευτεί μέσα από έτοιμα σχήματα λόγω της εξαιρετικής ιδιομορφίας της περιοχής αυτής.

Τέλος πρέπει να επισημάνουμε τους δημοσιογράφους της εφημερίδας «Αφρικα», πρώην «Εουρόπα» που πάντα πάλευαν ενάντια στον Ντεκτάς και υπέρ της επαναπροσέγγισης με τους ελληνοκυπρίους. Αυτοί ενώ αρχικά ήταν υπέρ του σχεδίου Ανάν στην λογική της διαμόρφωσης ενός πλαισίου διαλόγου των δύο κοινοτήτων, τώρα υποστηρίζουν το ΌΧΙ, ακριβώς γιατί νιώθουν αηδία για τον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα του σχεδίου και τους νέους ρατσιστικούς διαχωρισμούς που διαμορφώνει. Καλούν δε, τουρκοκύπριους και ελληνοκύπριους να το απορρίψουν και να συνεχίσουν να παλεύουν για μια επαναπροσέγγιση από τα κάτω.