Το τσουνάμι: ένας ωκεανός θλίψης

ΚΥΜΑΤΑ ύψους 10 μέτρων σάρωσαν τις χώρες του Ινδικού

ΩΚΕΑΝΟΣ ΘΛΙΨΗΣ

ΚΟΛΟΜΠΟ

Ήταν λίγο πριν από τις οκτώ το πρωί προχθές, τοπική ώρα, όταν ο σεισμός 8,9 Ρίχτερ χτύπησε την περιοχή βορείως της Σουμάτρας. Ο σεισμός έγινε στη θάλασσα, σε βάθος δέκα χιλιομέτρων. Ακολούθησαν πολλοί μετασεισμοί, μεταξύ 6 και 7,3 Ρίχτερ και μετά γιγάντια παλιρροϊκά κύματα ύψους μέχρι και 10 μέτρων.

Εννιά χώρες του Ινδικού Ωκεανού γνώρισαν την καταστροφή: πάνω από 28.000 χιλιάδες νεκροί (τις πρώτες πρωινές ώρες) τραυματίες, ανεξακρίβωτος αριθμός αγνοουμένων, ανυπολόγιστες καταστροφές.
Ινδονησία, Ινδία, Ταϊλάνδη, Σρι Λάνκα, Μαλαισία, Μαλδίβες, Μιανμάρ, Μπαγκλαντές, Σομαλία, είναι οι χώρες που έζησαν τη μεγαλύτερη τραγωδία από σεισμό των τελευταίων χρόνων. Οι περισσότερες από αυτές επλήγησαν από τα τσουνάμι και όχι από τον σεισμό αυτόν καθεαυτόν.
Αρχικά σαρώθηκε από τα σεισμικά κύματα η επαρχία Ατσέχ της Σουμάτρας, η περιοχή που βρισκόταν εγγύτερα του επικέντρου του σεισμού. Είναι το βόρειο άκρο της νήσου Σουμάτρας, που ανήκει στην Ινδονησία. Χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να μετακινηθούν σε ασφαλέστερες περιοχές, ενώ κανείς δεν ξέρει πόσοι είναι οι αγνοούμενοι. Μέχρι αργά χθες βράδυ ήταν αδύνατον να καθοριστεί ο ακριβής αριθμός νεκρών, τραυματιών και αγνοουμένων. Από τις πρώτες ώρες σωστικά συνεργεία προσπαθούσαν να βοηθήσουν τους πληγέντες και ελάχιστοι ήταν αυτοί που έκαναν απολογισμό.

«Εθνική τραγωδία»

Στη Σρι Λάνκα, τη χώρα που επλήγη περισσότερο από τον σεισμό, η κυβέρνηση έκανε λόγο για «εθνική τραγωδία» και απηύθυνε έκκληση για βοήθεια. Και εκεί τα νοσοκομεία ήταν αδύνατο να αντιμετωπίσουν τον διαρκώς αυξανόμενο αριθμό τραυματιών, ενώ τα πτώματα κείτονταν στους δρόμους. Στην περιοχή Μουλαϊτίβου, που ελέγχεται από τους αντάρτες Τίγρεις Ταμίλ, μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία πάνω από 1.500 πτώματα, ανέφεραν χθες βράδυ οι αντάρτες στην ιστοσελίδα τους. Η ίδια πηγή ανέφερε ότι από τα τσουνάμι πνίγηκαν περίπου 170 παιδιά σε ορφανοτροφείο της περιοχής. Η Σρι Λάνκα βρίσκεται σε απόσταση 1.600 χιλιομέτρων από το επίκεντρο του σεισμού.
Στο γειτονικό αρχιπέλαγος των Μαλδίβων, οι νεκροί ήταν τουλάχιστον 15, ενώ δύο τρίτα της πρωτεύουσας Μάλε είχαν πλημμυρίσει, σύμφωνα με εκπρόσωπο της κυβέρνησης. Τα κύματα εκεί έφθασαν σε ύψος τα 4 μέτρα.
Στην Ινδία «όλη η καταστροφή διήρκεσε 20 λεπτά», περιέγραφαν αυτόπτες μάρτυρες στο κρατίδιο Ταμίλ Νάντου, που επλήγη περισσότερο μαζί με το Αντρά Πραντές και τα νησιά Ανταμάν και Νικομπάρ, στον κόλπο της Βεγγάλης. Εκεί έφθασε το τσουνάμι, ισοπεδώνοντας χιλιάδες καλύβες ψαράδων στις χαμηλότερες περιοχές του Μαδράς, πρωτεύουσας του κρατιδίου Ταμίλ Ναντού. Οι κάτοικοι έλεγαν ότι το ύψος των παλιρροϊκών κυμάτων θα πρέπει να έφτανε τα 12 μέτρα. Οι παραλίες έμοιαζαν με ανοιχτά νεκροτομεία: δεκάδες κουφάρια κείτονταν σε διάφορα σημεία τους. «Συγκλονίστηκα βλέποντας αμέτρητες ψαρόβαρκες να καβαλούν σαν καρυδότσουφλα την πλάτη των κυμάτων, μπρος και πίσω ακυβέρνητες, σαν να ήταν φτιαγμένες από χαρτί», περιέγραψε τη δύναμη των κυμάτων ένας Ινδός από παράκτια πόλη του κρατιδίου Αντρά Πραντές.

Η δεύτερη μονάδα του σταθμού πυρηνικής ενέργειας του Μαδράς έκλεισε όταν το νερό πλημμύρισε την εγκατάσταση. Υπεύθυνοι του σταθμού πάντως διαβεβαίωσαν ότι δεν υπήρξε ζημιά ούτε διαρροή ραδιενέργειας. Τη φρίκη του σεισμού και των τσουνάμι γνώρισε και το Μπαγκλαντές.
Σοβαρά επλήγησαν από τον σεισμό και τα παλιρροϊκά κύματα πάρα πολλές περιοχές της Ταϊλάνδης, που αυτήν την περίοδο είναι γεμάτη τουρίστες. Θύματα σημειώθηκαν στα θέρετρα της νότιας χώρας και στο Πουκέτ. Οι πληγείσες ζώνες φθάνουν σε βάθος ενός χιλιομέτρου προς το εσωτερικό, όπου χιλιάδες άνθρωποι μετακινήθηκαν, στα υψηλότερα δυνατά σημεία από το επίπεδο της θάλασσας. Οι επίσημες αρχές δεν ανακοίνωσαν τις εθνικότητες των νεκρών ή των αγνοουμένων, είπαν όμως ότι έχουν πληροφορίες για αγνοουμένους από τη Ν. Κορέα, την Ιαπωνία, τη Γερμανία, τη Ν. Αφρική, το Χονγκ Κονγκ, τη Βρετανία, τη Δανία, την Αυστραλία, τη Μαλαισία, το Μεξικό, τη Ρωσία, τη Σουηδία και τις ΗΠΑ.

Για πληροφορίες

Πολλές εκατοντάδες επισκεπτών ακινητοποιήθηκαν στο αεροδρόμιο του Πουκέτ, όπου έφθασαν μετά τον σεισμό. Πολλά ξενοδοχεία και άλλα κτίρια είχαν ισοπεδωθεί και οι αρχές έκαναν ό,τι ήταν δυνατόν για να βρουν προσωρινό κατάλυμα στους επισκέπτες ακόμα και μέσα σε βουδιστικούς ναούς, μέχρι να εξασφαλίσουν τον επαναπατρισμό τους. Στην Μπανγκόκ το υπουργείο Εξωτερικών οργάνωσε κέντρο διευκόλυνσης επισκεπτών που θα λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο και έδωσε στη δημοσιότητα αριθμό τηλεφώνου για πληροφορίες. Σύμφωνα με το Ασοσιέτεντ Πρες, αυτός είναι 66-2-6435262, εσωτερικά 5003 και 5502.
Τη βορειοδυτική Μαλαισία και κυρίως το τουριστικό νησί Πενάνγκ έπληξαν τα παλιρροϊκά κύματα ύψους μέχρι έξι μέτρων. Σύμφωνα με ανακοίνωση των αρχών τα καταστραμμένα σπίτια ανέρχονται σε χιλιάδες.
Ζημιές και αριθμό νεκρών είχε και η Μιανμάρ, πρώην Βιρμανία. Η στρατιωτική κυβέρνηση που ελέγχει την πληροφόρηση προειδοποίησε για την πιθανότητα μετασεισμών και ζήτησε εγρήγορση του πληθυσμού.
Προσπαθώντας να αποφύγει το παλιρροϊκό κύμα πνίγηκε και ένας λουόμενος στην Κένυα από τις ακτές της οποίας απομακρύνθηκαν χιλιάδες άνθρωποι, ενώ σε κατάσταση υψίστης επιφυλακής ετέθη η εθνική ακτοφυλακή. Νεκρούς θρήνησε και η Σομαλία ενώ ελαφρώς επλήγη από τα τσουνάμι και ο Μαυρίκιος, όπου όμως, όπως ως αργά χθες βράδυ διαβεβαίωναν οι αρχές, δεν υπήρχαν θύματα. Μικρές καταστροφές σημειώθηκαν και στο γαλλικό νησί της Ρεουνιόν.

ΔΕΚΑΔΕΣ χιλιάδες οι νεκροί, εκατομμύρια οι ξεριζωμένοι και οι άστεγοι

ΟΠΟΥ ΦΤΩΧΟΣ...

ΚΟΛΟΜΠΟ

Δεκάδες χιλιάδες είναι οι νεκροί και οι αγνοούμενοι της βιβλικής καταστροφής στον Ινδικό, πάνω από ένα εκατομμύριο οι εκτοπισμένοι, άλλοι τόσοι οι άστεγοι. Οι πληροφορίες για τα νούμερα συγκεχυμένες, όπως ίσως και τα συναισθήματα για την τραγωδία που σε μεγάλο βαθμό απέδειξε ότι «όπου φτωχός κι η μοίρα του». Θρήνος και οργή.

Η Ευρώπη κοιμήθηκε προχθές γνωρίζοντας ότι οι νεκροί είχαν φθάσει τους 12.000 και ξύπνησε για να μάθει ότι πάνω από 23.700 άνθρωποι είχαν χάσει τη ζωή τους, πολλοί από αυτούς τουρίστες. (Σήμερα μιλάνε για 28.000 νεκρούς)! Οι μισοί και πλέον νεκροί καταγράφονται στη Σρι Λάνκα που χρόνια ταλανίζεται από εμφύλια σύγκρουση των κυβερνητικών στρατευμάτων με τους Τίγρεις Ταμίλ. Μολονότι, χθες το πρωί από το Κολόμπο, οι αρχές ανακοίνωναν ότι είχαν καταμετρήσει συνολικά 10.000 και πλέον, νεκρούς, και οι Ταμίλ έδιναν άλλους 2.000, οι πάντες προετοιμάζονταν για πολύ μεγαλύτερο αριθμό. Σύμφωνα με τις επίσημες αρχές, τουλάχιστον ένα εκατομμύριο μετακινήθηκαν από τις εστίες τους χωρίς να ξέρουν αν θα ξαναγυρίσουν.
Η πρόεδρος της Σρι Λάνκα, Τσαντρίκα Κουμαρατούνγκα, στην ουσία δήλωσε αδυναμία να κάνει οτιδήποτε περισσότερο από τη μετακίνηση πληθυσμού προς περιοχές με υψόμετρο και να φροντίσει για την τροφοδοσία τους. Η Τσαντρίκα μίλησε για «εθνική καταστροφή» και δεν ήταν η μόνη χώρα που την υπέστη.

Κίνδυνοι επιδημιών

Τουλάχιστον οκτώ χώρες γύρω από τον Ινδικό θρηνούσαν από δεκάδες μέχρι χιλιάδες νεκρούς και έβλεπαν την οικονομία τους να κατακρημνίζεται. Οι πρώτες ώρες της τραγωδίας, όμως, δεν ήταν οι πλέον κατάλληλες για σοβαρούς οικονομικούς απολογισμούς. Οχι όταν ο κόσμος όλος παρακολουθεί ακόμα με άφατο πόνο τις εικόνες εκατοντάδων παιδιών της Ινδίας, που θάβονται σε ομαδικούς τάφους και ακούει τις προειδοποιήσεις του Ερυθρού Σταυρού, για τον άμεσο κίνδυνο διάδοσης ασθενειών, όπως η ελονοσία και η χολέρα.
Στημένοι μέσα στις εικόνες της αποκάλυψης, απλοί άνθρωποι και επίσημοι επαναλαμβάνουν: «Δεν ξέραμε τον κίνδυνο, δεν είχαμε λεφτά να στήσουμε σύστημα προειδοποίησης. Οι αξιωματούχοι της περιοχής επέμειναν χθες με όλους τους τρόπους ότι δεν είχαν υπολογίσει την πραγματική διάσταση της απειλής και καθώς δεν υπάρχει διεθνές σύστημα προειδοποίησης, δεν είχαν τη δυνατότητα να προειδοποιήσουν για τα τσουνάμι. Ενας λόγος που δεν υπάρχει το σύστημα είναι η αδυναμία των φτωχών κατά κανόνα κρατών να πληρώσουν για ένα τόσο εξελιγμένο σύστημα. «Ο εξοπλισμός είναι πανάκριβος και δεν έχουμε λεφτά να το πληρώσουμε», δήλωσε αξιωματούχος από την Υπηρεσία Μετεωρολογίας και Γεωφυσικής της Ινδονησίας.
Τα τσουνάμι έφθασαν στη νότια Ταϊλάνδη μία ώρα μετά την εκδήλωση του σεισμού (οκτώ το πρωί, τοπική ώρα) και στην επόμενη 1,5 ώρα είχαν φθάσει σε απόσταση 1.600 χιλιομέτρων μέχρι τη Σρι Λάνκα και την Ινδία. Επίσημη ινδική πηγή μετέδωσε ότι σε δύο ινδικά νησιά, το Ανταμάν και το Νικομπάρ, όπου πέντε κωμοπόλεις σβήστηκαν από το χάρτη, τουλάχιστον 30.000 άνθρωποι φέρονται αγνοούμενοι. Αλλος αξιωματούχος, από την αστυνομία του Ανταμάν, μίλησε για 3.000 νεκρούς και άλλους τόσους αγνοουμένους, παραδέχτηκε όμως ότι «δεν έχει αποκατασταθεί η επαφή με πέντε ή έξι κατοικημένες νησίδες».

Ομαδικοί τάφοι

Σε ένα μόνο χωριό της Ινδίας, το Κουνταλόρ, συγγενείς και φίλοι έθαψαν σε ομαδικό τάφο 150 παιδάκια. Μια μπουλντόζα έριξε υγρό χώμα πάνω από τα σωματάκια τους. Στη Μαλαισία, όπου ο απολογισμός των νεκρών παρουσιάζει απόκλιση (από 43 μέχρι 120), τα μισά από τα θύματα ήταν παιδιά, που έπαιζαν στην παραλία ή έκαναν σερφ στη θάλασσα.
Μεγάλος αριθμός από τα δεκάδες χιλιάδες πτώματα της απίστευτης καταστροφής, σε τουλάχιστον οκτώ χώρες, παρέμεναν άταφα. Σε παραλία του Πουκέτ κείτονταν χθες 30 πτώματα ανθρώπων, τα πιο πολλά φουσκωμένα και παραμορφωμένα, ακόμα με το μαγιό. Στη νότια Σρι Λάνκα, ανταποκριτές μετέφεραν την εικόνα άψυχων κορμιών που κρέμονταν από τα κλαδιά των δέντρων.
Ανθρωπιστικές οργανώσεις προειδοποιούσαν χθες για τον κίνδυνο επιδημιών, εξαιτίας της έλλειψης πόσιμου και καθαρού νερού και της ύπαρξης στάσιμων νερών παντού. Η ελονοσία και ο δάγγειος πυρετός είναι δύο μόνο από τις πολλές επιδημικές ασθένειες που μπορεί να ξεσπάσουν, ανάλογα πάντως με την υποδομή των υγειονομικών υπηρεσιών κάθε χώρας, προειδοποίησαν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα. Στα μικρά παιδιά, πρόσθεσαν, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί αμέσως ο κίνδυνος αφυδάτωσης και να τους χορηγούνται υγρές τροφές από τη μύτη. Τιτάνειο το έργο της ανάνηψης, κι αυτό ενώ αμέτρητες στρατιές διασωστών προσπαθούν ακόμα να εντοπίσουν ζωντανούς σε διάφορα σημεία των χωρών που επλήγησαν.

Μετασεισμός 6 Ρίχτερ

Η Ινδία γνώρισε χθες έναν ακόμα μετασεισμό 6 Ρίχτερ, χωρίς να αναφερθούν θύματα. Οι πρώτοι νεκροί ήταν 6.000-7.000. Η Κυριακή, μέρα γιορτής για τους Ινδούς, βρήκε πολλούς από αυτούς στην παραλία να παίζουν το αγαπημένο τους άθλημα, το κρίκετ. Στην Ταϊλάνδη, που βούιζε από τον πολύ κόσμο, αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν ότι τουλάχιστον 30 νεκρά κορμιά κείτονταν στο πάρκινγκ τοπικού νοσοκομείου, μέχρι να μεταφερθούν στο νεκροτομείο.
Μέχρι 10.000 μπορεί να φθάσουν οι νεκροί στην Ινδονησία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρχών. Μεγάλος αριθμός στρατιωτών έχει κινητοποιηθεί κυρίως στη Σουμάτρα που επλήγη περισσότερο, όμως -όπως είπε εκπρόσωπος του στρατού- «δεν κάνουν πολύ περισσότερο από το να συλλέγουν πτώματα». Στο βόρειο άκρο της Ινδονησίας, η περιοχή Ατσέχ είναι αποκλεισμένη καθώς επί χρόνια μαίνεται ο πόλεμος με τους αντάρτες αυτονομιστικού κινήματος, πράγμα που δυσκολεύει τις προσπάθειες έρευνας και διάσωσης. Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων κάλεσε χθες σε κατάπαυση του πυρός, για «να χρησιμοποιήσει όλο το στρατό στην αντιμετώπιση της καταστροφής».

Βούλιαξε νησί

Πάνω από εκατό οι νεκροί και οι αγνοούμενοι και στις μαγευτικές -άλλοτε- Μαλδίβες. Τουλάχιστον ένα νησί, το Ντιφούσι, βούλιαξε, σύμφωνα με μαρτυρίες αυτόπτων μαρτύρων που μίλησαν στο γαλλικό πρακτορείο.
Στη Μαλαισία, οι νεκροί ανέρχονται στους 52, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις του Ερυθρού Σταυρού. Τουλάχιστον 100 άτομα, τουρίστες, ψαράδες και χωρικοί αγνοούνται, ενώ πάνω από 1.000 σπίτια ισοπεδώθηκαν. Κοντά εξήντα οι νεκροί και στη στρατοκρατούμενη Μιανμάρ, ενώ άγνωστη παραμένει η τύχη των λεγόμενων «νομάδων της θάλασσας», των φτωχών ψαράδων, δηλαδή, που ζουν στα ανοιχτά των ακτών της. Στη Σομαλία, που βρίσκεται πολύ μακριά από το επίκεντρο, στο Κέρας της Αφρικής, οι αγνοούμενοι ξεπερνούν τους 100 και οι νεκροί ίσως είναι άλλοι τόσοι. Το τσουνάμι μπήκε σε απόσταση τριών χιλιομέτρων στην ενδοχώρα και έθαψε ολόκληρα χωριά. Κόσμος χάθηκε και στην Τανζανία. Τουλάχιστον δέκα άνθρωποι πνίγηκαν, ανέφεραν οι τοπικές αρχές.

(Γαλλικό-Ασοσιέτεντ-ΑΠΕ)

Ο ισχυρότερος εδώ και 40 χρόνια

Ο σεισμός 8,9 Ρίχτερ που χτύπησε την Ινδονησία ήταν ο πέμπτος ισχυρότερος από το 1900 και ο ισχυρότερος της τελευταίας 40ετίας.

Το 1960 η Χιλή είχε πληγεί από 9,5 Ρίχτερ.
Οι πιο δυνατοί σεισμοί από το 1900 είναι:
* 1960 Χιλή - 9,5 Ρίχτερ
* 1957 Νήσοι Αντρεανόφ Αλάσκα - 9,1 Ρίχτερ
* 1952 Χερσόνησος Καμτσάτκα, ΕΣΣΔ - 9 Ρίχτερ
* 1906 Ισημερινός - 8,8 Ρίχτερ
* 1965 Αλάσκα - 8,7 Ρίχτερ
* 1950 Θιβέτ - 8,6 Ρίχτερ
* 1923 Καμτσάτκα, ΕΣΣΔ - 8,5 Ρίχτερ
* 1938 Ινδονησία - 8,5 Ρίχτερ
* 1963 Κουρίλες Νήσοι - 8,5 Ρίχτερ

ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ έπληξε τον Νότιο Ειρηνικό και την Κυριακή τη θάλασσα της Σουμάτρας και το Μπαγκλαντές

Προς τον βορρά ο Εγκέλαδος

Από νότο προς βορρά, κινήθηκε η σειρά των ισχυρών σεισμών στην περιοχή στην οποία περιλαμβάνεται ο χθεσινός που έσπειρε την καταστροφή στον Ινδικό Ωκεανό και στον Κόλπο της Βεγγάλης, ακριβώς έναν χρόνο μετά τον φονικό σεισμό που προκάλεσε τον θάνατο 30.000 ατόμων στην πόλη Μπαμ του Ιράν, στις 26 Δεκεμβρίου 2003.

Ο πρώτος στη σειρά των σεισμών των τελευταίων ημερών έγινε την Παρασκευή, είχε μέγεθος 8,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και έγινε στον νότιο Ειρηνικό, ανάμεσα στην Αυστραλία και την Ανταρκτική, συγκλονίζοντας το νησί της Τασμανίας, χωρίς όμως να προκαλέσει θύματα ή ζημιές καθώς το επίκεντρο του σεισμού εντοπίστηκε 800 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Τασμανίας, δηλαδή της πλησιέστερης κατοικημένης περιοχής. Μετά τον σεισμό δεν παρατηρήθηκε παλιρροϊκό κύμα. Ο σεισμός αυτός ήταν ο ισχυρότερος που είχε γίνει μέχρι τη στιγμή εκείνη από τον Ιούνιο του 2001, όταν είχε σημειωθεί σεισμός 8,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σε απόσταση 200 χιλιομέτρων από τις ακτές του Περού. Ο σεισμός εκείνος είχε προκαλέσει τον θάνατο 120 ατόμων. Δύο μέρες αργότερα ήρθε ο χθεσινός σεισμός στη θαλάσσια περιοχή βόρεια της Σουμάτρας, ο οποίος είναι ο ισχυρότερος των τελευταίων 40 ετών και ένας από τους ισχυρότερους από το1900.

Μέσα στο χάος που άφησε ο σεισμός των 8,9 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, σχεδόν απαρατήρητος πέρασε ισχυρός σεισμός 7,36 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ που έγινε λίγο βορειότερα, στο Μπαγκλαντές, με επίκεντρο τα νησιά Ανταμάν.
Ο σεισμός αυτός έπληξε τη νοτιοανατολική πλευρά του Μπαγκλαντές και το λιμάνι Τσιταγκόνσκ λίγα μόλις λεπτά μετά τον γιγάντιο σεισμό της Σουμάτρας. Παρά τη διάρκεια του σεισμού, που ήταν 1 λεπτό και 42 δευτερόλεπτα, δεν αναφέρθηκαν θύματα. Λίγο αργότερα στην ίδια περιοχή έφταναν τα παλιρροϊκά κύματα από τον σεισμό της Σουμάτρας.

(Ασ. Πρες, Γαλλ. Πρακτορείο, ΑΠΕ)

Ανησυχία για τους τουρίστες, συμπαράσταση στους ντόπιους

ΡΩΜΗ

Τη συμπαράστασή τους στους πληγέντες αλλά και την ανησυχία τους για τους υπηκόους τους που βρίσκονται στην περιοχή την οποία σάρωσε ο καταστροφικός σεισμός εκφράζουν οι ηγεσίες χωρών από ολόκληρο τον κόσμο και κυρίως της Ευρώπης, καθώς η περιοχή αποτελεί δημοφιλή τουριστικό προορισμό υπηκόων τους.

Πέρα από τη λήψη πρωτοβουλιών για την παροχή βοήθειας, κυβερνήσεις κάνουν τα ανάλογα διαβήματα αλλά και εκδίδουν ταξιδιωτικές οδηγίες, προειδοποιώντας ακόμη και όσους το είχαν προγραμματίσει να αποφύγουν να ταξιδέψουν στις πληγείσες περιοχές.
Ο Πάπας Ιωάννης-Παύλος Β' εξέφρασε την ηθική του υποστήριξη στα θύματα του σεισμού και πέρα από τη φωνή αυτή, σε ολόκληρη την Ευρώπη αντήχησε η ανάγκη για παροχή βοήθειας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απελευθέρωσε 3 εκατομμύρια ευρώ σε επείγουσα βοήθεια για τα θύματα των παλιρροϊκών κυμάτων στον Ινδικό Ωκεανό μετά τον ισχυρότερο σεισμό που σημειώθηκε τα τελευταία 40 χρόνια σε ολόκληρο τον κόσμο.
«Οι ανάγκες είναι τεράστιες και η Επιτροπή θα προσφέρει βοήθεια στην τροφοδοσία σε νερό, καταλύματα, τρόφιμα και μετά την εξομάλυνση της κατάστασης θα υπάρξει υγειονομική βοήθεια», δήλωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος για την ανάπτυξη και την ανθρωπιστική βοήθεια, Λουί Μισέλ.
Η πρώτη επείγουσα βοήθεια συγκεντρώνεται από τον Ερυθρό Σταυρό, την Ερυθρά Ημισέληνο και μη κυβερνητικές οργανώσεις. Το χάος που προκλήθηκε από την τεράστια καταστροφή δεν επιτρέπει αξιόπιστη πρώτη εκτίμηση για τον αριθμό των θυμάτων κι αυτό πυροδοτεί έναν πανικό στην πατρίδα κάθε τουρίστα που βρίσκεται στην περιοχή και είναι δύσκολο να διαπιστωθεί ποια είναι η τύχη του. Ο εντοπισμός των τουριστών που βρίσκονται σε περιοχές οι οποίες αποτελούν δημοφιλέστατους προορισμούς, ειδικά για τους Ευρωπαίους, είναι από δύσκολος έως αδύνατος. Ένα δεύτερο μεγάλο αγκάθι στην πολύ σοβαρή προσπάθεια είναι το να βρεθεί κάποιος τρόπος να επιστρέψουν οι τραυματίες και οι επιζώντες αλλοδαποί που έχουν εγκλωβιστεί σε περιοχές που χτύπησε η καταστροφή. Όπως ανακοινώθηκε από το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών, έχει επιβεβαιωθεί ο θάνατος δύο Γάλλων υπηκόων, μια 4χρονης κι ενός εργαζομένου στο κλαμπ «Μεντιτερανέ», αλλά δεν μπορεί να γίνει εκτίμηση για το πόσοι Γάλλοι βρίσκονται στην περιοχή. Η ίδια αβεβαιότητα ισχύει και για τους Βρετανούς τουρίστες.
Το σουηδικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 20 χιλιάδες Σουηδοί πιστεύεται ότι βρίσκονται στις περιοχές που επλήγησαν στη Σρι Λάνκα, την Ινδονησία, την Ινδία, την Ταϊλάνδη και τη Μαλαισία. Οι Σουηδοί μαζί με τους Δανούς, τους Νορβηγούς και τους Φιλανδούς προτιμούν τον χειμώνα την Ταϊλάνδη για να ξεφύγουν από τον δριμύ σκανδιναβικό χειμώνα. Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της Δανίας, περισσότεροι από 5 χιλιάδες Δανοί βρίσκονται μόνο στο Πουκέ.
Η εταιρεία μεγάλου γερμανικού τηλεοπτικού καναλιού ανακοίνωσε ότι θα στέλνει άδεια αεροσκάφη στην περιοχή μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου προκειμένου να διευκολυνθεί η απομάκρυνση των τουριστών.
Αρκετές χιλιάδες Ιταλοί εκτιμάται, επίσης, ότι έκαναν διακοπές στην περιοχή, όπως και τουλάχιστον 2.200 Ελβετοί.
Στις Μαλδίβες έκαναν διακοπές δύο Τούρκοι ποδοσφαιριστές, που ανέφεραν στην ομοσπονδία τους ότι έχουν παγιδευτεί στην περιοχή.
Τη συμπαράστασή τους στους πληγέντες εξέφρασαν η Βρετανία, η Γαλλία, η χώρα μας, η Σουηδία, η Γερμανία, η Ελβετία και πολλές άλλες χώρες.
Τη συμμετοχή της στη διεθνή βοήθεια ανακοίνωσε η Ρωσία, που στέλνει δύο αεροσκάφη με σκηνές, προμήθειες και άλλο υλικό καθώς και ειδικευμένο προσωπικό.
Το γερμανικό παρακλάδι της UNICEF στέλνει 100 χιλιάδες ευρώ. Η κυβέρνηση του Κουβέιτ προσφέρει 1 εκατομμύριο ευρώ και ο ισπανικός Ερυθρός Σταυρός 36 χιλιάδες ευρώ. Από την Ελβετία ο Ερυθρός Σταυρός στέλνει 258 χιλιάδες ευρώ, ενώ και πολλές φιλανθρωπικές οργανώσεις της χώρας δέχονται ήδη δωρεές για να τις προωθήσουν στις πληγείσες περιοχές.

(Ασ. Πρες, Γαλλικό, ΑΠΕ)

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ επιζώντων από τον φονικό σεισμό που έπληξε τον ινδικό Ωκεανό και τον κόλπο της Βεγγάλης

«Η θάλασσα εισέβαλε στην ξηρά»

ΠΟΥΚΕ

Καταβεβλημένοι, με τον πόνο από τον μεγάλο χαμό ζωγραφισμένο στα πρόσωπά τους, διηγήθηκαν τις ιστορίες τους οι αυτόπτες μάρτυρες του μεγάλου σεισμού και της σαρωτικής δύναμης των παλιρροϊκών κυμάτων.

«Αρχικά άκουσα μόνο ένα μπανγκ μπανγκ, απίστευτα δυνατό και νόμιζα ότι προερχόταν από μέσα από το ξενοδοχείο», διηγείται από το Πουκέ της Ταϊλάνδης ο Βρετανός τουρίστας Τζέραρντ Ντόνελι. «Βγήκαμε στο μπαλκόνι με τη γυναίκα μου και είδαμε όλο τον κόσμο να τρέχει. Νομίζαμε ότι επρόκειτο για τρομοκρατική επίθεση. Ηρθε, όμως, εκείνη την ώρα το κύμα και τότε αρχίσαμε να τρέχουμε για να πάμε όσο πιο ψηλά μπορούμε».Στο Πουκέ βρισκόταν και ένα ζευγάρι από την Αυστραλία, που ξαφνικά είδε ένα τεράστιο κύμα να έρχεται κατά πάνω τους. Μοτοσικλετιστές παρασύρθηκαν, αυτοκίνητα αναποδογύρισαν, κομμάτια ξύλου και μετάλλου αιωρούνταν στον αέρα μαζί με το νερό. «Είδαμε έναν σωρό ανθρώπους τραυματισμένους. Υπήρχε αίμα παντού».
Η οικογένεια Σκολντ από τη Σουηδία περιγράφει πώς προσπάθησε να σώσει τα υπάρχοντά της βάζοντάς τα πάνω στα κρεβάτια. Νόμιζαν ότι το νερό δεν θα ξεπεράσει κάποια εκατοστά. «Το νερό, όμως, έσπρωχνε τα πάντα προς τα πάνω, κι εμάς μαζί. Κάποια στιγμή ξηλώθηκε η στέγη και παρασυρθήκαμε έξω μαζί με το νερό». Το αγοράκι τους βρέθηκε λίγα λεπτά αργότερα, 200 μέτρα μακριά από το ξενοδοχείο, γαντζωμένο πάνω σε ένα ψηλό δέντρο.

Στο νησί της Ταϊλάνδης Νγκάι βρισκόταν ο τουρίστας φωτογράφος Σάιμον Κλαρκ που μιλά για τη σαρωτική δύναμη του νερού. «Άτομα που εκείνη την ώρα έκαναν κατάδυση βρέθηκαν μεμιάς πάνω στην ακτή και οι άνθρωποι που ήταν ξαπλωμένοι κάτω από τον ήλιο βούτηξαν στη θάλασσα».
«Είδα κομμάτια από σπίτια και ξεριζωμένα δέντρα να σέρνονται για πολλά μέτρα πάνω στη γη», μεταφέρει την εικόνα από την Παγιάγκλα, κοντά στο Κολόμπο της Σρι Λάνκα, ο 35χρονος Βαρούνα Πρεματσάντρα. «Η θάλασσα είχε κάνει εισβολή στην ξηρά», προσθέτει με λόγια μπερδεμένα από την ταραχή.
Θρήνος και πανικός και στην Ινδία, όπου γέμισαν τα νεκροτομεία με δεκάδες πτώματα - πολλά από αυτά παιδιών. «Είμαι καταραμένος, καταδικασμένος να ζήσω», θρηνούσε ένας 70χρονος κάτοικος της παράκτιας πόλης Κουνταλόρ, 250 χλμ. νότια του Μαντράς. Ο Τζαϊντί Λάκσμι σώθηκε, έχασε όμως τον μοναχογιό του και τα δύο εγγόνια του.

(Γαλλικό-Ασοσιέιτεντ)

Οι ανθρώπινες απώλειες

Ξεπερνούσαν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες τους 28.000 οι άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους, μετά τον υποθαλάσσιο σεισμό των 8,9 Ρίχτερ, που έπληξε προχθές το πρωί την Ινδονησία.

Σρι Λάνκα: Περίπου 4.500 χιλιάδες είναι οι νεκροί, ενώ περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκτοπισθεί, καθώς τα παλιρροϊκά κύματα σάρωσαν ολόκληρα παραθαλάσσια χωριά.
Ινδία: Οι νεκροί ξεπερνούν τους 2.606. Τα τεράστια κύματα εξέβρασαν άψυχα κορμιά σε όλες τις νότιες ακτές, σαρώνοντας πλοιάρια και αυτοκίνητα.
Ινδονησία: Ο πρώτος επιβεβαιωμένος απολογισμός ήταν 4.185 νεκροί. Πόλεις ισοπεδώθηκαν και κορμιά σφηνώθηκαν φρικιαστικά σε δέντρα και όπου αλλού μπόρεσαν να σταματήσουν ξεβρασμένα από την ορμητική μανία των νερών. Περισσότερο πληγείσα είναι η επαρχία Ασεχ στη Σουμάτρα, που είχε στο παρελθόν δοκιμαστεί από σοβαρότατες συγκρούσεις.
Ταϊλάνδη: Τουλάχιστον 392 νεκροί και πολλοί αγνοούμενοι στα ειδυλλιακά βόρεια νησιά, που είναι αυτή την περίοδο πλημμυρισμένα από δεκάδες χιλιάδες τουρίστες. Κολυμβητές κομματιάστηκαν πάνω στους κοραλλιογενείς υφάλους, ενώ άλλοι ξεβράστηκαν στις ακτές.
Μαλαισία: Έχουν αναφερθεί 42 νεκροί, ενώ είναι άγνωστος ο αριθμός των τουριστών που έχασαν τη ζωή τους. Αν και δεν προκλήθηκαν σοβαρές υλικές ζημιές, δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι και τουρίστες απομακρύνθηκαν από σπίτια και ξενοδοχεία.
Μπαγκλαντές: Μικρότερος σεισμός ακολούθησε τον μεγάλο της Ινδονησίας και έπληξε κυρίως το λιμάνι Τσιταγκόνγκ. Τα παλιρροϊκά κύματα παρέσυραν στο θάνατο τουλάχιστον 2 παιδιά.
Μαλδίβες: Τουλάχιστον 32 είναι οι νεκροί, ενώ πλημμύρισαν πολλές από τις κοραλλιογενείς ατόλλες στα ανοιχτά της νοτιοδυτικής ακτής της Ινδίας, σε μια περίοδο με μεγάλη προσέλευση τουριστών.
Μιανμάρ: Αναφέρονται τουλάχιστον 10 νεκροί.
Σομαλία: Όσο κι αν φαίνεται απίστευτο, στη χώρα αυτή της ανατολικής Αφρικής, επιβεβαιώθηκαν 18 νεκροί και 16 αγνοούμενοι.

Γκόα: Είναι καλά οι Έλληνες τουρίστες

Καλά στην υγεία τους είναι οι Έλληνες τουρίστες που βρίσκονται στη Νότια Ινδία, σύμφωνα με όσα είχαν γίνει γνωστά, έως χθες βράδυ. Τα ινδικά μέσα μαζικής ενημέρωσης μετέδωσαν στις 11.30 το βράδυ, τοπική ώρα (8 η ώρα Ελλάδας) ότι οι νεκροί στη Νότια Ινδία φτάνουν τους 1.800.
Στην περιοχή της Γκόα, στη νοτιοδυτική Ινδία, βρίσκονται οι περισσότεροι τουρίστες, χιλιάδες νέοι και νέες, ανάμεσά τους και Έλληνες, οι οποίοι δεν διέτρεξαν κίνδυνο.
Οι τουρίστες παραθερίζουν σε παραθαλάσσιες περιοχές ενώ πολλοί μεταβαίνουν στην Ατζούνα της Γκόα για το μεγάλο ρέιβ πάρτι των επόμενων ημερών, για την υποδοχή του νέου χρόνου. Στην Γκόα ο σεισμός δεν έγινε ιδιαίτερα αισθητός όσο στη νοτιοανατολική Ινδία, όπου υπήρξαν τα θύματα. Όμως τα παλιρροϊκά κύματα έφτασαν και στις νοτιοανατολικές παραλίες, όχι όμως σε υπερβολικό βαθμό. Για τον λόγο αυτό, από νωρίς το πρωί ναυαγοσώστες και κρατικοί λειτουργοί απαγόρευσαν την πρόσβαση στις παραλίες.

Ο ΣΕΙΣΜΟΣ της Ινδονησίας και η εξήγησή του

«Σαν ένα εκατομμύριο ατομικές βόμβες...»

ΛΟΝΔΙΝΟ

Οι αλυσιδωτές αντιδράσεις που έστειλαν τεράστια, φονικά παλιρροϊκά κύματα στις ακτές της Ασίας και της Αφρικής ξεκίνησαν σε βάθος μεγαλύτερο των 10 χιλιομέτρων κάτω από τον πυθμένα του ωκεανού, ανοιχτά της ινδονησιακής νήσου Σουμάτρας.

Οι τεκτονικές πλάκες που πιέζουν η μια την άλλη, ολισθαίνουν κάποια στιγμή βίαια, σχηματίζοντας ένα εξόγκωμα στον πυθμένα της θάλασσας που μπορεί να φθάνει σε ύψος τα 10 μέτρα και να εκτείνεται σε μήκος χιλιομέτρων.
«Είναι σαν να κινείται ένα τεράστιο κουπί στον πυθμένα της θάλασσας», λέει ο Ντέιβιντ Μπουθ, σεισμολόγος της Βρετανικής Γεωλογικής Υπηρεσίας. «Μετακινείται ένας τεράστιος όγκος νερού, μιλάμε για δισεκατομμύρια τόνους. Πρόκειται για τεράστια αναστάτωση».
Μέσα σε λίγα λεπτά το αρχικό τσουνάμι χωρίζεται στα δύο, με το ένα κύμα να έχει φορά προς τα ανοικτά και το άλλο προς την ξηρά.
Στην περίπτωση του σεισμού της Ινδονησίας, τα κύματα που κινούνταν με ταχύτητα 800 χιλιομέτρων την ώρα, χρειάστηκαν περισσότερες από δύο ώρες για να φτάσουν στη Σρι Λάνκα, όπου ήταν τρομακτικές οι ανθρώπινες απώλειες, και ακόμη περισσότερο να φτάσουν στην Ινδία και στην ανατολική ακτή της Αφρικής.
Με δεδομένο ότι τα παλιρροϊκά κύματα είναι ένα φαινόμενο που σπάνια συμβαίνει στον Ινδικό Ωκεανό, δεν υπάρχουν συστήματα προειδοποίησης για τις κοινότητες των παράκτιων περιοχών, όπως συμβαίνει στον Ειρηνικό Ωκεανό.
Αυστραλός επιστήμονας προειδοποίησε τον περασμένο Σεπτέμβριο για την ανάγκη εγκατάστασης συστήματος προειδοποίησης, αλλά απαιτείται τουλάχιστον ένας χρόνος και φυσικά το κόστος είναι μεγάλο.
Ο Εντσο Μπόσκι, επικεφαλής του Ιταλικού Γεωφυσικού Ινστιτούτου, παρομοίασε την ισχύ του σεισμού της Ινδονησίας με την έκρηξη ενός εκατομμυρίου ατομικών βομβών σαν αυτή που έπεσε στην Ιαπωνία στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Μάλιστα η δόνηση ήταν τόσο ισχυρή ώστε επηρέασε την περιστροφή της Γης.
Ο σεισμός σημειώθηκε σε ένα σημείο όπου η πλάκα του Ινδικού Ωκεανού δέχεται ισχυρές πιέσεις κάτω από τη Σουμάτρα, που αποτελεί τμήμα της Ευρασιατικής πλάκας, με την ταχύτητα που μεγαλώνει ένα ανθρώπινο νύχι.
«Αυτή η ολίσθηση δεν συμβαίνει μαλακά», εξηγεί ο Ντέιβιντ Μπουθ. Τα πετρώματα στις άκρες κάθε πλάκας κολλάνε το ένα απέναντι στο άλλο και ζητεί διέξοδο ενέργεια που έχει συσσωρευθεί επί εκατοντάδες χρόνια.
Η Ινδονησία είναι γνωστό ότι είναι ιδιαιτέρως σεισμογενής, αλλά οι επιστήμονες δεν είναι ακόμη σε θέση να προβλέπουν πού και πότε θα εκδηλωθούν σεισμοί.
Ο υποθαλάσσιος σεισμός της Κυριακής έγινε αισθητός σε ασυνήθιστα μεγάλη απόσταση από το επίκεντρό του, από τη Σιγκαπούρη έως την πόλη Τσιανγκ Μάι στη βόρεια Ταϊλάνδη και το Μπαγκλαντές.
Είναι επίσης χαρακτηριστικό το γεγονός ότι καθώς τα κύματα κινούνταν στα βάθη του ωκεανού τα ξημερώματα, μπορεί και να μην ήταν καν ανιχνεύσιμα στην επιφάνεια, καθώς το ύψος της φουσκοθαλασσιάς δεν θα ξεπερνούσε ίσως το ένα μέτρο. Οταν όμως πλησίασαν στη στεριά, τεράστιοι όγκοι νερού προωθήθηκαν με δύναμη στην επιφάνεια και τα κύματα απέκτησαν ξαφνικά τεράστιο ύψος και σάρωσαν ό,τι βρήκαν στο πέρασμά τους, στα σημεία που μπόρεσαν να βρουν διέξοδο.

(Ασοσιέιτεντ Πρες)

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β. ΠΑΠΑΖΑΧΟΣ:

«300 χιλιόμετρα γης υψώθηκαν 10 μέτρα»

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

«Ένα μεγάλο κομμάτι γης, μήκους 300 χιλιομέτρων, υψώθηκε στα 10 μέτρα χθες στη Σουμάτρα. Αν και ο σεισμός αυτός είναι παγκόσμιος, καθώς τα σεισμικά κύματα κυκλοφορούν αυτή τη στιγμή στη γη και σίγουρα έχουν περάσει κι από τη χώρα μας, είναι πολύ μικρή, αλλά όχι ανύπαρκτη, η πιθανότητα ο χθεσινός σεισμός στη Σουμάτρα να προκαλέσει σεισμό στην Ελλάδα».

Αυτό επισήμανε χθες ο ομότιμος καθηγητής του ΠΑΘ Βασίλης Παπαζάχος. Σύμφωνα με τον κ. Παπαζάχο:

* Στο σημείο του επίκεντρου, η ινδική λιθοσφαιρική πλάκα κινείται βορειοανατολικά με ταχύτητα 20 εκατοστών το χρόνο. Ταχύτητα εξαιρετικά υψηλή, αν αναλογιστεί κανείς ότι η πλάκα του Αιγαίου κινείται με ταχύτητα 4 εκατοστών το χρόνο. Η ινδική πλάκα συγκρούεται με την πλάκα του Ειρηνικού και την Ευρασιατική. Στην περιοχή του σεισμού, ένα τμήμα του φλοιού της γης, μήκους 300 χιλιομέτρων, κινήθηκε προς τα πάνω.
=* Η ταλάντωση αυτή έφτασε τα 10 μέτρα. Κατά συνέπεια, ανυψώθηκε ο βυθός και δημιουργήθηκαν τα παλιρροϊκά κύματα που έπληξαν τις ακτές. Δεδομένου ότι η απόσταση που διένυσαν τα παλιρροϊκά κύματα ήταν μεγάλη, πολλοί άνθρωποι μπορεί να μην αντιλήφθηκαν καν το σεισμό, αλλά χτυπήθηκαν αιφνίδια από τα τσουνάμι, χωρίς να προλάβουν να λάβουν οποιαδήποτε προφύλαξη, υπογραμμίζει. Κι αυτό επειδή δεν υπήρχε ένα δίκτυο που να παρακολουθεί την περιοχή και να ενημερώνει τις αρχές για το χρόνο που αναμένεται ένα τέτοιο κύμα να φτάσει στις ακτές. Τέτοιο δίκτυο λειτουργεί ήδη στον Ειρηνικό ωκεανό.
Το θέμα της ενημέρωσης είναι πολύ σοβαρό, υπογραμμίζει ο Βασ. Παπαζάχος. Ο ίδιος και οι συνεργάτες του έχουν κάνει μετρήσεις και έχουν καταλήξει σε εκτιμήσεις για τον ελλαδικό χώρο. «Θα έλεγα ότι είμαστε σε φάση, που πιστεύω ότι γνωρίζουμε πού θα σημειωθεί σεισμός, πότε περίπου και τι μεγέθους θα είναι αυτός», τονίζει. Αλλά επισημαίνει ότι υπάρχει πρόβλημα στην αξιοποίηση αυτής της γνώσης από την πλευρά της πολιτείας. «Η ενημέρωση που κάναμε παλιότερα απέτυχε παταγωδώς. Η πολιτεία δεν είναι σε θέση να αξιοποιήσει αυτή τη γνώση και βασίζεται στο μεγάλο ψέμα ότι σεισμοί δεν προβλέπονται», υπογραμμίζει.
Παρόμοια τάφρος με τη Σουμάτρα υπάρχει και στην Ελλάδα, λέει ο Βασ. Παπαζάχος. Ξεκινά από στη Ζάκυνθο, περνάει από την Κρήτη και φτάνει στη Ρόδο. Σ' αυτή την τάφρο σημειώθηκε σεισμός 8,3 Ρίχτερ το 365 μ.Χ. Προκάλεσε παλιρροϊκό κύμα που έφτασε έως την Αίγυπτο. Υπήρξαν 50.000 νεκροί. Τα πλοία που ήταν στα λιμάνια είχαν καταλήξει μέσα στις πόλεις, ενώ στην Αδριατική τα νερά τραβήχτηκαν τόσο πολύ, που τα πλοία ακούμπησαν στο βυθό. Ο χθεσινός σεισμός στη Σουμάτρα ήταν ένα εντονότατο φαινόμενο με τεράστια μεγέθη, επισημαίνει ο σεισμολόγος του ΑΠΘ Κώστας Παπαζάχος.

ΠΟΤΕ ΧΤΥΠΗΘΗΚΕ Ο ΕΛΛΑΔΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ

Κύματα 514 μέτρων το ρεκόρ

Αρκεί ένα μικρό βοτσαλάκι για να προκαλέσει κύματα σε μια επιφάνεια νερού.

Φανταστείτε τώρα το «βοτσαλάκι» να είναι βράχια σε μήκος 450 χιλιομέτρων που σπάζουν και μετακινούνται στον πάτο της θάλασσας. Κάπως έτσι γεννιέται ένα «τσουνάμι» σαν κι αυτό που έπνιξε χθες τα ασιατικά παράλια σε μήκος εκατοντάδων χιλιομέτρων...
Όπως μας εξηγεί ο σεισμολόγος Μανόλης Σκορδίλης, ένα «τσουνάμι» δεν γίνεται αντιληπτό στην ανοικτή θάλασσα αφού εκεί μπορεί να μην ξεπερνά τα 4-5 μέτρα σε ύψος. Το «τσουνάμι» ξεκινά από το σημείο που έγινε ο σεισμός και ουσιαστικά έχουμε μια «στήλη νερού» που κινείται. Εάν η θάλασσα έχει μεγάλο βάθος, η «στήλη» αυτή μπορεί να έχει ύψος εκατοντάδες μέτρα. Η ενέργεια που ακτινοβολείται δεν χάνεται στην πορεία αφού στη θάλασσα οι τριβές είναι ελάχιστες.
Όταν λοιπόν η «στήλη» φτάσει στα ρηχά, προσπαθεί να «κρατήσει» το ύψος της. Γι' αυτό τον λόγο παρατηρούνται κύματα που φθάνουν ή και ξεπερνούν τα 40 μέτρα. Ο σεισμολόγος Γεράσιμος Παπαδόπουλος μας λέει ότι το ψηλότερο «τσουνάμι» γεννήθηκε στον σεισμό της Αλάσκας και έφτασε σε ύψος τα 514 μέτρα. Για να φτάσει όμως σε αυτό το ύψος συνέβαλε και μια τεράστια κατολίσθηση που έγινε δίπλα στη θάλασσα.
Όταν έγινε ο σεισμός της Χιλής (1960), τα παλιρροϊκά κύματα προκάλεσαν καταστροφές έως τα νησιά της Χαβάης και ύστερα από 23 ώρες έφθασαν στα παράλια της Ιαπωνίας αφού έχουν τη δυνατότητα στον ωκεανό να τρέχουν με ταχύτητα ανάλογη εκείνης του ήχου (περίπου 1.200 χιλιόμετρα την ώρα). Το μέγεθος της καταστροφής που μπορεί να προκαλέσει ένα «τσουνάμι» εξαρτάται, λέει ο κ. Παπαδόπουλος, και από τη γεωμορφολογία της ακτής αφού στην Ιαπωνία έφτασε σε βάθος έως και 5 χιλιομέτρων λόγω της ύπαρξης πεδιάδων.

Στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, όταν είχαμε τον σεισμό των 8,2 Ρίχτερ στον Αρχάγγελο της Ρόδου (26 Ιουνίου 1926), δεν είχαμε «τσουνάμι» διότι συνέβη σε πολύ μεγάλο εστιακό βάθος, λέει ο Γερ. Παπαδόπουλος. Ο σεισμολόγος επιμένει όμως ότι υπήρξαν καταστροφικά «τσουνάμι» στην Ελλάδα σε ιστορικούς χρόνους:
1) Στις 21 Ιουλίου του 365 μ.Χ. όταν από σεισμό, που πρέπει να πλησίαζε τα 8 Ρίχτερ, προκλήθηκαν κύματα που κατέστρεψαν τις ακτές της Κρήτης, έβγαλαν τα πλοία στη στεριά στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και τη Μεθώνη της Πελοποννήσου και έφτασαν έως τη Σικελία και το σημερινό Ντουμπρόβνικ.
2) Στις 3 Αυγούστου 1303 καταγράφεται από Βυζαντινούς και Άραβες ιστορικούς μεγάλος σεισμός μεταξύ Ρόδου και Κρήτης που γεννά κύματα τα οποία φτάνουν έως το Ισραήλ και την Παλαιστίνη.
3) Στις 9 Ιουλίου 1956, σεισμός 7,5 Ρίχτερ στις Κυκλάδες προκαλεί κύμα ύψους 30 μέτρων στην Αμοργό αλλά και μεγάλες καταστροφές μέχρι τη Σαντορίνη, την Αστυπάλαια, τα Δωδεκάνησα και τα παράλια της Μέσης Ανατολής.
Την περιοχή του Αιγίου θεωρεί πλέον επίφοβη για παλιρροϊκά κύματα ύστερα από μεγάλους σεισμούς ο καθηγητής Αντισεισμικής Τεχνολογίας Παναγιώτης Καρύδης. Αναφέρεται μάλιστα ως βασικός λόγος για τη «βύθιση» και την ολοσχερή εξαφάνιση της Ελίκης το 373 πΧ. Στη νεότερη εποχή, ο σεισμός του 1748 συνοδεύτηκε από μεγάλους κυματισμούς, που έπληξαν την πόλη σε δύο φάσεις. Ο Ενετός πρόξενος, όπως αναφέρει στο βιβλίο του ο Βασίλης Παπαζάχος, έγραφε ότι το κύμα ήταν τόσο υψηλό ώστε δεν φαίνονταν τα βουνά της Στερεάς Ελλάδας. Ανάλογο φαινόμενο σημειώθηκε στο σεισμό του 1817, μεγέθους 6,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ. Αυτή τη φορά από τις περιγραφές του Πουκβίλ πληροφορούμαστε ότι η θάλασσα υποχώρησε και τα πλοία βρέθηκαν να στέκονται στην ξηρά. Το νερό όμως επανήλθε και με μεγάλη ορμή, προκαλώντας ζημιές σε βάθος 75 μέτρων από την ακτή. Τα δύο τρίτα των περίπου 800 σπιτιών της πόλης και των γύρω χωριών καταστράφηκαν.

ΑΠΟΨΕΙΣ

Επαγρύπνηση

Ο ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΣ μεγάλης έντασης σεισμός στον Ινδικό Ωκεανό, που προκάλεσε χιλιάδες ανθρώπινα θύματα, εύλογα προκαλεί ανησυχία και στην Ελλάδα, η οποία είναι μια ιδιαίτερα σεισμογενής χώρα και κατ' επανάληψη χτυπήθηκε από τον Εγκέλαδο.
Η ΑΝΗΣΥΧΙΑ, ωστόσο, δεν δικαιολογείται για κτίρια που έχουν κατασκευαστεί σύμφωνα με όσα ορίζουν οι αντισεισμικοί κανονισμοί και φυσικά δεν έχουν υποστεί μετατροπές και δεν έγιναν αυθαίρετες επεμβάσεις.
ΚΑΘΗΣΥΧΑΣΤΙΚΟΣ είναι ο καθηγητής της Αντισεισμικής Τεχνολογίας του Μετσοβίου Πολυτεχνείου Παναγ. Καρύδης για τα κτίρια που κατασκευάστηκαν μετά το 1985, διαβεβαιώνοντας, ότι είναι μικρές οι πιθανότητες να καταρρεύσουν κτίρια στην Ελλάδα με σεισμό 7,9R, τα οποία, βεβαίως, θα υποστούν σοβαρές ζημιές.
ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ το ίδιο, όμως, για κτίρια προ του 1985, ειδικά, μάλιστα, γι' αυτά που έχουν πυλωτές, όπως και για όσα υπέστησαν παρεμβάσεις χωρίς ειδική μελέτη. Ο κ. Καρύδης επισημαίνει και άλλους παράγοντες, όπως το δυσμενές έδαφος, οι κακοτεχνίες κ.ά.
ΥΠΑΓΟΡΕΥΟΥΝ οι λόγοι αυτοί αυστηρούς ελέγχους σε όλα τα κτίρια, ώστε να γίνουν οι απολύτως απαραίτητες επισκευές, για να περιοριστεί ο κίνδυνος κατάρρευσης και να μη θρηνούμε θύματα. Είναι θετικό, ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένα πρόγραμμα ελέγχου της αντοχής των δημοσίων κτιρίων, ενώ γίνεται και έρευνα σε περίπου 500 σχολικά κτίρια της πρωτεύουσας.
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ, όμως, αρκετά αυτά τα μέτρα, τα οποία περιορίζονται στα δημόσια κτίρια. Μελέτες και έρευνες πρέπει να γίνουν σε όλη την Ελλάδα και μάλιστα έγκαιρα, χωρίς να περιμένουμε ένα νέο σεισμό. Είναι σύνηθες σ' αυτόν τον τόπο να περισσεύουν οι υποσχέσεις μετά από έναν μεγάλο σεισμό, αλλά γρήγορα να ξεχνιούνται.
ΜΕΓΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ υπάρχει με τα δεκάδες χιλιάδες αυθαίρετα και παράνομα κτίσματα, που χτίστηκαν νύχτα, χωρίς μελέτες, σε ακατάλληλα σαθρά εδάφη, σε μπαζωμένα ρέματα, ακόμη και «πάνω στο κύμα». Λύση δεν είναι η απλή νομιμοποίηση, ούτε βέβαια και η κατεδάφιση, αλλά η αντιμετώπιση του προβλήματος με ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα ελέγχου.
ΣΕ ΚΑΘΕ περίπτωση χρειάζεται μια διαρκής ενημέρωση των πολιτών και εκπαίδευση, ώστε να περιοριστεί ο πανικός σ' έναν ενδεχόμενο σεισμό. Είναι γνωστόν, ότι τα θύματα του πανικού είναι το ίδιο πολλά με εκείνα που προκαλεί την πρώτη στιγμή ο σεισμός.
ΚΑΛΟ ΕΙΝΑΙ, το κράτος και οι μηχανισμοί του να μην εφησυχάζουν, αλλά να συμπληρώνουν τα μέτρα αντισεισμικής προστασίας. Και, επιτέλους, να λυθεί το θέμα της αποκατάστασης των σεισμοπαθών. Είναι απαράδεκτο να περιμένουν χρόνια την αποκατάστασή τους μέσα σε τροχόσπιτα, στην Ελλάδα του 21ου αιώνα και της Ενωμένης Ευρώπης.

ΙΩΑΝΝΑ