Πολιτικό καφενείο

"Ο Μεγάλος Ανατολικός"

Πρότεινε αυτήν την σελίδα 

Forum

Βιβλίο επισκεπτών

  Καθημερινή ανανέωση.                                         Αποστολή άρθρων στην: Συντακτική επιτροπή                 Τελευταία ενημέρωση 29 May 2005

Θέμα

Αρχείο

Κεντρική Σελίδα

Η ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΠΑΝΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΗ 

Η προλεταριακή επανάσταση πάντα επίκαιρη.
Διαλεκτικός υλισμός: Γνωσιολογία του κομμουνισμού
Ιστορικός υλισμός : προέκταση του διαλεκτικού υλισμού στην κοινωνική πραγματικότητα
Για τους οικονομιστές αναρχικούς και αστούς σοσιαλιστές
Η συνεισφορά του Λένιν στην παραπέρα ανάλυση της βασικής αντίθεσης : μισθωτή εργασία και κεφάλαιο
Η αποτυχία της επανάστασης του ’17 , η ανυπαρξία των υλικών όρων

Η προλεταριακή επανάσταση πάντα επίκαιρη.


Στα πλαίσια μιας συζήτησης που ενδεχομένως μπορεί να διεξαχθεί έξω από φιλοφρονήσεις και κραυγές, ίσως θα μπορούσε να αρχίσει μια συζήτηση σε διάφορα ζητήματα που αφορούν τον καπιταλισμό, την επανάσταση, το δρόμο που πρέπει να διανύσουν οι σύγχρονοι προλετάριοι μέχρι να φτάσουν σε αυτή δεδομένου ότι ο καπιταλισμός – ιμπεριαλισμός σαπίζει, ότι πλέον έχει πάψει να προσφέρει πολυτέλεια και ευημερία σε πλατιά κατώτερα στρώματα ( εκτός των προλετάριων, που σαφέστατα είναι οι πρώτοι που υφίστανται την μεγαλύτερη καταπίεση και καταδυνάστευση από την κατάσταση αυτή ), ότι οι σύγχρονοι καπιταλιστές που εκφράζουν τα συμφέροντα της μεγαλοαστικής τάξης καταφεύγουν στην καταστροφή ολοένα και περισσότερων παραγωγικών δυνάμεων . Αντί το χρηματιστικό κεφάλαιο να αναζητεί νέες αγορές, νέα μάζα μισθωτών σκλάβων, σε νέες χώρες, καταστρέφει το πλεόνασμα της παραγωγής, που δεν είναι σε θέση να απορροφηθεί από την αγορά, κλείνει εργοστάσια, οδηγεί χιλιάδες εργαζόμενους στην ανεργία , στην απελπισία. Αρκετά στρώματα σε όλο τον κόσμο προλεταριοποιούνται.

Ας ρίξουμε μια ματιά στην πρόσφατη κρίση στην Ιαπωνία. Η πρωτοφανής ενίσχυση του καταμερισμού της εργασίας , συγκεντροποίηση των μέσων παραγωγής καθώς και η ακολουθούμενη από την εξέλιξη αυτή ραγδαία αύξηση της τεχνολογίας, και εφαρμογή της τεχνογνωσίας σε όλους τους τομείς της οικονομίας καθώς και στον καταμερισμό της εργασίας οδήγησαν σε σημαντική μείωση του κόστους παραγωγής και στην επαναστατικοποίηση των μέσων παραγωγής. Οδήγησαν όμως και σε ραγδαία αύξηση της παραγωγικότητας, επισπεύδοντας την εγγενή αδυναμία του καπιταλισμού’ να εναρμονίσει την προσφορά με τη ζήτηση. Παρόλο που οι τιμές των ιαπωνικών προιόντων έχουν φτάσει αρκετά χαμηλά , στην εσωτερικά αγορά της Ιαπωνίας, τα ιαπωνικά προιόντα είναι απρόσιτα στους Ιάπωνες προλετάριους. Δεν μπορούν να διοχετευθούν στην εσωτερική αγορά. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πληθωρισμός στην Ιαπωνία έχει γίνει αρνητικός. Ο μισθός των Ιαπώνων προλετάριων δεν αντιστοιχεί παρά μόνο στα χρειώδη για να ζήσουν. Δεν έχουν οικονομίες να αποταμιεύσουν. Το τραπεζικό κεφάλαιο καταρρέει δίχως την στήριξη του από τους ανύπαρκτους λογαριασμούς των ανύπαρκτων Ιαπώνων μικρονοικοκυραίων. Οι διάφοροι ρουφιάνοι της αστικής τάξης υποστηρίζουν πως το πρόβλημα έγκειται στην πατροπαράδοτη νοοτροπία των Ιαπώνων, να είναι ολιγαρκείς!!!!!! Μάλιστα για να μην γίνει κατάρρευση, ( ήδη τεράστια βιομηχανικά, τραπεζιτικά κέντρα έχουν χρεοκοπήσει, άλλα συγχωνεύονται η κρατικοποιούνται) και πραγματοποιηθεί παγκόσμιο κραχ, ωσάν του 29, οι άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις έχουν δεχτεί την επιβολή από το ιαπωνικό κράτος εγχώριων προστατευτικών δασμών.

Και πραγματικά οι εργάτες στην Ιαπωνία υποφέρουν. Το εποικοδόμημα εκεί τους ξεζουμίζει. Η υπερεντατικοποίηση της εργασίας, συνδυαζόμενη με το αυξημένο εργατικό ωράριο έχει μετατρέψει τη ζωή τους σε μια επίγεια κόλαση. Οι γνωστές υπερταχείες, για τις οποίες πολλοί κάνουν λόγο, μιλώντας για ένα αξιοθαύμαστο τεχνολογικό θαύμα, έχουν ως στόχο να μεταφέρουν τους εργάτες από μακρινές περιοχές στην πρωτεύουσα, μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Μια και οι τιμές των διαμερισμάτων και τα νοίκια στην πρωτεύουσα είναι απρόσιτες στους εργαζόμενους.

Όμως, δυστυχώς κι εκεί λείπει η ταξική συσπείρωση, το συλλογικό υποκείμενο που θα αναλάβει να εκφράσει τους καταπιεζόμενους προλετάριους, να τους ωθήσει στην απαίτηση, ανάληψη της εξουσίας τους

Αν πάμε όμως και στην άλλη πλευρά του Ειρηνικού, τα πράγματα δεν είναι καλύτερα. Οι διάφοροι σοσιαλοπορτουνιστές εν Ελλάδι κάνουν λόγο για το οικονομικό αμερικανικό θαύμα που κατάφερε να εξαλείψει την ανεργία, να αυξήσει την παραγωγικότητα, στη τελική να παρουσιάσουν τα πράγματα ως επίγειο παράδεισο που επιφέρει ο καπιταλισμός. Μόνο που λησμονούν να αναφερθούν στην μαύρη δουλειά, στην οποία καταφεύγει η πλειονότητα του εργατικού δυναμικού της Αμερικής, στο ξεζούμισμα των εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών που εισέρχονται στην χώρα από το Μεξικό και από τον ωκεανό΄ οι οποίοι αποτελούν το βασικό λόγο ανάπτυξης της παραγωγικότητας. Και βέβαια δεν είναι μόνο η μαύρη δουλειά, το μικρό ποσοστό ανεργίας εξηγείται και από τα ελαστικά ωράρια και τις άλλες αμερικάνικης έμπνευσης μεθόδους με τις οποίες οι καπιταλιστές απομυζούν την υπεραξία των εργαζομένων. Έχουν φτάσει σε τέτοια κατάσταση εργασιακής ομηρίας ώστε να περιμένουν μέσα στη βδομάδα τον εργοδότη πότε θα τους τηλεφωνήσει για να δουλέψουν.

Πιο νότια, στην Αργεντινή η καπιταλιστική οικονομία διανύει μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις στην ιστορία της χώρας αυτής. Το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα που δημιουργήθηκαν, βάσει των αστών σοσιαλιστών για να ενισχύσουν τον καπιταλισμό σε παγκόσμιο επίπεδο και να τον προασπίσουν από ενδεχόμενες κρίσεις, και συνάμα από τις κακουχίες που υφίστανται πάντα, πρώτοι και κατά κύριο λόγο οι εργαζόμενοι, ( μια και οι μονοπωλητές καπιταλιστές έχουν πάντα την καβάτζα τους για τέτοιες περιστάσεις ) έχουν βάλει για καλά το χεράκι τους. Διάφοροι αστυνομικοί καθηγητές προσπαθούν να εξωραίσουν τον μονοπωλιακό καπιταλισμό, τον ιμπεριαλισμό ως μια προσπάθεια μελετημένης συγκρότησης και ενίσχυσης της «ελεύθερης» οικονομίας σε παγκόσμια κλίμακα, ότι το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα είναι αναγκαίοι θεσμοί για την αποφυγή της αναρχίας στην παραγωγή, για την αποφυγή νέων κρίσεων. Όμως, η κρίση στην Αργεντινή , καθώς και η εγκυμονούσα κρίση στην γύρω περιοχή έρχεται να τους διαψεύσει. Το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα έρχονται να ενισχύσουν τα συμφέροντα της ιμπεριαλιστική, ληστρικής, αμερικάνικης αστικής τάξης και τα τσιράκια της σε όλη την υφήλιο. Να συνάψουν ληστρικές συμφωνίες εις βάρος των αναπτυσσόμεων χωρών και να ξεζουμίσουν τους προλετάριους των χωρών αυτών είτε με αβάστακτα δάνεια, από τα οποία μεγάλο ποσοστό το παίρνει εξαρχής πίσω η ληστρική, αμερικάνικη αστική τάξη μέσω των τραπεζών που αναλαμβάνουν ως μεσολαβητές τη διεκπεραίωση της συναλλαγής ( άλλωστε τι ρόλο βαράει η Παγκόσμια Τράπεζα ) είτε επιβάλλοντας οικονομικά μέτρα υπό την αιγίδα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που ωφελούν τις αμερικάνικες κερδοσκοπικές εταιρείες, το αμερικάνικο χρηματιστικό κεφάλαιο που λιμένεται τις πλουτοπαραγωγικές πηγές και το φτηνό εργατικό δυναμικό των χωρών αυτών.

Από την άλλη, υπάρχουν οι γνωστοί, φιλισταίοι, ,υποκριτές, σοσιαλιστές που οραματίζονται έναν κόσμο με ελεύθερο εμπόριο, και ελεύθερο συναγωνισμό. Υποστηρίζουν μάλιστα ότι οι σύγχρονες
σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις στην Ευρώπη, πρέπει να αναλάβουν το ρόλο της αντίστασης απέναντι στη διείσδυση του χρηματιστικού κεφαλαίου στην ευρωπαική οικονομία και πολιτική σκηνή, ότι οι λαοί της Ευρώπης είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις ληστρικές, επεκτατικές διαθέσεις του χρηματιστικού κεφαλαίου, να βασιστούν στην ανάπτυξη των πλουτοπαραγωγικών πηγών τους και να ανοικοδομήσουν ένα σοσιαλιστικό μοντέλο ανάπτυξης στο οποίο θα συνυπάρχει ο ελεύθερος ανταγωνισμός με κάποια μορφή κρατικού παρεμβατισμού και ένα βιώσιμο κράτος πρόνοιας. Οι θιασώτες αυτής της τραγελαφικής αυταπάτης δεν έχουν χωνέψει ακόμη, ότι ο ανταγωνιστικός καπιταλισμός από τις αρχές του 20 αιώνα έχει μετατραπεί σε μονοπωλιακό καπιταλισμό. Ότι πλέον μια χρηματιστική ολιγαρχία από αστούς μονοπωλητές από τις ΗΠΑ ( κατά κύριο λόγο ), την Γερμανία, την Αγγλία τη Γαλλία την Ιαπωνία, την Ιταλία ελέγχουν την παγκόσμια οικονομία, ότι έχουν χωρίσει τον κόσμο σε ζώνες επιρροής και συμφερόντων, και τον καταδυναστεύουν. Ο μονοπωλιακός καπιταλισμός, η τέλεια μορφή κοινωνικού ανταγωνισμού έχει παγιωθεί. Η επιστροφή στον καπιταλισμό του 19ου αιώνα είναι αδύνατη και αντιδραστική. Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης δεν τους εξασφαλίζει πλέον άλλοθι για αυτές τις ψευτιές. Πλέον η ανατροπή του καπιταλισμού φαντάζει αναγκαία όσο ποτέ άλλοτε. Πλέον οι αντικειμενικές συνθήκες για την ανατροπή υπάρχουν σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου. Ακόμη κι αν υπάρχουν κάποιες κοιτίδες στο χάρτη που δεν έχουν υποστεί την διάλυση της ιστορικής εξέλιξης δεν πρόκειται να σταθούν εμπόδιο για την ανατροπή. Πλέον, «το μονοπώλιο του κεφαλαίου μετατρέπεται σε δεσμά για τον τρόπο παραγωγής που άνθισε μαζί του. Η συγκεντροποίηση των μέσων παραγωγής και η κοινωνικοποίηση της εργασίας φθάνουν σε ένα τέτοιο σημείο, που Δε συμβιβάζονται με το καπιταλιστικό τους περίβλημα. Αυτό το περίβλημα κομματιάζεται . Σημαίνει το τέλος της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας.»

«Οι προλεταριακές επαναστάσεις, όπως οι επαναστάσεις του δέκατου έκτου αιώνα, κάνουν αδιάκοπη κριτική στον ίδιο τον εαυτό τους, διακόπτουν κάθε στιγμή την πορεία τους, γυρίζουν πάλι σε κείνο που φαίνεται πως έχει πραγματοποιηθεί για να το ξαναρχίσουν από την αρχή, χλευάζουν με ωμή ακρίβεια τις ασυνέπειες, τις αδυναμίες και τις ελεεινότητες που παρουσιάζουν οι πρώτες δοκιμές τους, φαίνονται πως ξαπλώνουν κάτω τον αντίπαλό τους μόνο για να αντλήσει καινούριες δυνάμεις από τη γη και να σηκωθεί μπροστά τους γιγάντιος, οπισθοχωρούν ολοένα μπροστά στην απροσδιόριστη απεραντοσύνη των ίδιων των σκοπών τους, ώσπου να δημιουργηθούν οι όροι που κάνουν αδύνατο κάθε πισωγύρισμα και οι ίδιες οι περιστάσεις φωνάζουν Ιδού η Ρόδος!!!»
Καρλ Μαρξ



Διαλεκτικός υλισμός: Γνωσιολογία του κομμουνισμού


Η αλήθεια είναι ότι εξαρχής αρκετοί που ενδεχομένως θέλουμε να συμμετέχουμε σε μια τέτοια διαδικασία έχουμε μια βασική διαφωνία. Αυτή έγκειται στον τρόπο με τον οποίο διαβάζουμε, μελετάμε την ιστορία. Ο τρόπος αυτός απορρέει από τη διαφορετική γνωσιολογία που έχει ο καθένας’ « τη θεωρία της γνώσης, τη φιλοσοφική διδασκαλία για την ανάπτυξη της ικανότητας του ανθρώπου να κατανοήσει την πραγματικότητα και να φτάσει στην αλήθεια, τη διδασκαλία για τις πηγές τις γνώσεις ( αισθήσεις, λογικό ) και για τις μορφές που παίρνει ( αίσθημα, παράσταση, έννοια, κρίση, συλλογισμός κλπ)» Η γνωσιολογία αυτή πρέπει να είναι αυστηρά συγκροτημένη, γιατί αλλιώς με απλές μετατροπές στην ονοματολογία και σχολαστικά τερτίπια καταλήγουμε σε σοφιστείς και δουλεύουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο. Επιπλέον η γνωσιολογία είναι σαφέστατα αλληλένδετη τις φυσικές επιστήμες, η ανάπτυξη των οποίων αποτελεί βασική προυπόθεση για την εξέλιξη της γνωσιολογίας. Η γνωσιολογία του κομμουνισμού είναι ο διαλεκτικός υλισμός. Η προέκταση του διαλεκτικού υλισμού στην περιγραφή των κοινωνικών φαινομένων έχει ως αποτέλεσμα τον ιστορικό υλισμό.

Αν και ίσως σε μερικούς φανεί κουραστικό, θα θέσω κάποιες απαραίτητες για τη συνέχεια, αρχές του διαλεκτικού υλισμού έτσι ώστε κάποιοι να έχουν μια πρώτη γεύση αυτής της γνωσιολογίας. Βάσει του υλισμού ( γενικά ) υπάρχει η αντικειμενική πραγματικότητα, η οποία είναι ανεξάρτητη από εμάς, από τις αισθήσεις μας, από τη συνείδησή μας, την ίδια μας την ύπαρξη ( το ον μας ). Υπάρχει η κινούμενη ύλη. Ο άνθρωπος είναι κι αυτός οργανωμένη δομή ύλης, οι ίδιες οι αισθήσεις μας, η συνείδησή μας είναι αποτέλεσμα της οργάνωσης αυτής ( φυσικοχημικές διεργασίες, προτσές μεταξύ νευρονίων, κυττάρων κτλ… ) Οι παραστάσεις που έχουμε για τον κόσμο είναι αποτέλεσμα της επενέργειας της ύλης στα αισθητήρια οργανά μας. Ο χώρος και ο χρόνος αποτελούν και αυτοί με τη σειρά τους αντικειμενική πραγματικότητα ανεξάρτητα από την ίδια μας την ύπαρξη. Σε αντίθεση με τον ιδεαλισμό, το άλλο βασικό φιλοσοφικό ρεύμα, τα πράγματα υπάρχουν καθ’ αυτά ανεξάρτητα από εμάς και τις αισθήσεις μας. Μπορούνε να γίνουμε πράγματα για μας, να φτάσουμε δηλαδή στη γνώση τους. Ενδεχομένως, λόγω των ορίων που θέτει η εκάστοτε εποχή, δηλαδή λόγω της δεδομένης ανάπτυξης στις επιστήμες, δεν είμαστε σε θέση να φτάσουμε στη γνώση αυτή. Αυτό όμως Δε σημαίνει ότι τα πράγματα δεν εξακολουθούν να υπάρχουν καθ’ αυτά. Επιπλέον, λόγω της ίδιας της υλικής οργάνωσής μας ενδεχομένως να μην μπορούμε να φτάσουμε στην απόλυτη γνώση σε κάποια ζητήματα. Για παράδειγμα, δεν μπορούμε να ξέρουμε με ακρίβεια τη θέση των ηλεκτρονίων στο άτομο ή σε άλλες συνθήκες. Γιατί η γνώση αυτή θα προέκυπτε από την εκπομπή ενός φωτονίου σε δεδομένο σύστημα ηλεκτρονίων και την επιστροφή του. Όμως, η ίδια η εκπομπή του φωτονίου θα αλλοίωνε το σύστημα των ηλεκτρονίων, με αποτέλεσμα να μην είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε με απόλυτη ακρίβεια την θέση των ηλεκτρονίων σε ένα σύστημα ( τη πορεία τους, την ορμή τους ). Παρ’ όλα αυτά μπορούμε να προσδιορίσουμε σε ικανοποιητικό βαθμό, με κάποια αβεβαιότητα, την κατανομή των ηλεκτρονίων στο σύστημα αυτό.

Για τον ιδεαλισμό αντίθετα, τα πράγματα είναι συμπλέγματα αισθήσεων. Η συνείδηση και οι αισθήσεις μας αποτελούν το πρωτεύον, μια αυθύπαρκτη, ανεξάρτητη πραγματικότητα. Και τότε πως γίνεται και επικοινωνούμε με τους άλλους ανθρώπους; Υπάρχει ένα υπέρτατο ον που ορίζει, ρυθμίζει την ακολουθία των συλλογισμών μας, των αισθήσεών μας. Υπάρχει ο κόσμος των ιδεών, ο οποίος εκφράζεται διαφορετικά σε καθένα από μας και άλλες τέτοιες παπαδίστικες πίπες, που στόχο έχουν να ερμηνεύσουν τα θαύματα, την θεία ύπαρξη και άλλα πολλά. Στην τελική λοιπόν όλα είναι μια πλάνη, όλοι είμαστε σχιζοφρενείς, και το υπέρτατο ον είναι αναγκαίο για να μας ξελασπώσει με τις νουθεσίες του. Παρακάτω θα επιδιώξω να αναδείξω τον αντιδραστικό ρόλο του ιδεαλισμού στην ιστορική εξέλιξη.

Για τον διαλεκτικό υλιστή είναι δεδομένο ότι οι άνθρωποι πολλά χρόνια πριν αρχίσουν να διατυπώνουν επιχειρήματα, επιστημονικοφανείς ισχυρισμούς, σοφιστείες και ιδεαλιστικές ψευτιές κατέφευγαν στην ίδια την πράξη για να γνωρίσουν αυτό τον άγνωστο για αυτούς κόσμο. Από το βασικό μέλημα του ανθρώπου που είναι η επιβίωσή του οι άνθρωποι ασύνειδα αποδέχονταν την ύπαρξη των πραγμάτων καθ’ αυτά, δοκίμαζαν τους καρπούς των δέντρων, έφτιαχναν τα εργαλεία τους για να κυνηγήσουν, για να εξασφαλίσουν τροφή, ενδυμασία, να προφυλαχτούν απέναντι στα άγρια θηρία. Όσο λοιπόν κι αν προσπαθούν οι διάφοροι ρουφιάνοι, παπάδες, καθηγητές να διαδίδουν τις ψετιές τους ότι εν αρχή ην ο λόγος , η απάντηση μας είναι δεδομένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη: ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Η ΠΡΑΞΙΣ. Εδώ πρέπει να επισημάνω ότι η ίδια η πράξη, το πείραμα με την ύλη επιβεβαιώνει τις υποθέσεις που κάνουμε για το πράγμα καθ΄ αυτό. Τα αποτελέσματα του πειράματός μας δίνουν τη δυνατότητα, να φτάσουμε διαλεκτικά από την άγνοια για το πράγμα καθ΄ αυτό στη γνώση, μετατρέποντας το πράγμα καθ΄ αυτό σε πράγμα για μας. Η γνώση για το πράγμα καθ’ αυτό δεν είναι στατική και αμετάβλητη, δοσμένη από πριν σε κάποια apriori κατηγορία της αυθύπαρκτης συνείδησής μας. Επιπλέον, ένα βασικό ζήτημα στο διαλεκτικό υλισμό είναι η σκοπική δράση και ο απολογισμός. Κάθε δράση που ακολουθούμε στη βαθύτερη γνώση του κόσμου οφείλει να έχει κάποιο σκοπό, μερικό στόχο. Με το πέρας της δράσης οφείλουμε να αξιολογούμε τη στόχο αυτό, την ίδια τη δράση, να καταφεύγουμε στον αναγκαίο απολογισμό. Αλλιώς η ίδια η δράση δεν έχει νόημα, είναι ανούσια και ενδεχομένως και επιζήμια.

Τέλος, θα πρέπει να τονιστεί ότι στο διαλεκτικό υλισμό δεν υπάρχει μια σχολαστική αμφιμονοσήμαντη αντιστοιχία θεωρητικής σκέψης και αποτελέσματος. Σαφώς, και κατά την προσέγγιση της πραγματικότητας μπορούν να υπάρξουν αποκλίσεις. Η ορθότητα των διαφορετικών αυτών προσεγγίσεων, απόψεων επιβεβαιώνονται από την ίδια την πράξη. Ο άνθρωπος σαφέστατα συμμετέχει στη διαμόρφωση της υλικής πραγματικότητας, με την παραγωγή των ίδιων των μέσων συντήρησής του και όχι μόνο. Δεν αρκείται μόνο στη διατύπωση θεωρητικών σχημάτων.




Ιστορικός υλισμός : προέκταση του διαλεκτικού υλισμού στην κοινωνική πραγματικότητα


Η προέκταση του διαλεκτικού υλισμού στην ερμηνεία της ιστορίας και των κοινωνικών φαινομένων έχει ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη του ιστορικού υλισμού. Βασικό μέλημα στην μελέτη της ιστορίας μιας συγκεκριμένης εποχής, κοινωνίας, βαθμίδας εξέλιξης είναι η μελέτη του τρόπου με τον οποίο ο άνθρωπος χρησιμοποιεί τους πόρους της φύσης’ από τον τρόπο αυτό απορρέουν οι ( κοινωνικές ) παραγωγικές σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους σε κάθε κοινωνία, σε κάθε εποχή. Ο άνθρωπος διαφέρει από τα άλλα έμβια όντα, στο γεγονός ότι είναι σε θέση να παράγει του υλικούς όρους της ίδια της ύπαρξής του. Βασικό μέλημα λοιπόν για ένα διαλεκτικό υλιστή στην μελέτη της ιστορικής εξέλιξης είναι η μελέτη, καταγραφή των εργαλείων , με τα οποία τα μέλη μια κοινωνίας επεξεργάζονται τους υλικούς πόρους της φύσης καταβάλλοντας την αντίστοιχη εργασία για τη μετάπλασή των πρώτων υλών σε αξίες χρήσης’ προιόντα που δημιουργούνται μετά από μια συγκεκριμένη εργασία και αποσκοπούν στην κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών και απολαύσεων. Τα εργαλεία, τα μέσα συντήρησης καθώς και η αναγκαία εργατική δύναμη αποτελούν τις παραγωγικές δυνάμεις. Από τον τρόπο που παράγονται οι αξίες χρήσης, το υλικό προιόν, τον τρόπο που διανέμονται στα διαφορετικά μέλη μια κοινότητας απορρέουν και οι παραγωγικές σχέσεις ανάμεσα στα διαφορετικά μέλη της κοινωνίας. Η μελέτη των παραγωγικών σχέσεων είναι εξίσου σημαντική.

Βάσει λοιπόν των παραγωγικών σχέσεων υπάρχουν διαφορετικά στρώματα και τάξεις που απολαβαίνουν διαφορετικό ποσοστό του υλικού προιόντος. Σε κάθε λοιπόν διαφορετική εποχή, κοινωνία, διαφορετική βαθμίδα υπάρχει μια συγκεκριμένη κοινωνική διάρθρωση. Παράλληλα με την εξέλιξη της διάρθρωσης αυτής δημιουργούνται και οι διάφορες κρατικές δομές που ουσιαστικά διατηρούν και ενισχύουν τις παραγωγικές σχέσεις. Επιπρόσθετα, υπάρχει και διαφορετικός καταμερισμός της εργασίας ανάμεσα στα μέλη της κοινωνίας. Στη Γερμανική ιδεολογία ο Μάρξ αναφέρει ότι « Τα διάφορα στάδια ανάπτυξης του καταμερισμού της εργασίας αντιπροσωπεύουν διαφορετικές μορφές ιδιοκτησίας. Με άλλα λόγια, κάθε καινούριο στάδιο του καταμερισμού της εργασίας καθορίζει και τις σχέσεις ανάμεσα στα άτομα όσον αφορά τα υλικά , τα εργαλεία και τα προιόντα της εργασίας." Κατά τη διάρκεια της ιστορικής εξέλιξης η ανάπτυξη του καταμερισμού της εργασίας, η δημιουργία νέων εργαλείων, νέων μέσων συντήρησης και παραγωγής, η εφαρμογή της νέας τεχνογνωσίας στην παραγωγής, στη διανομή, ανταλλαγή του υλικού προιόντος επιφέρει αλλαγές στις παραγωγικές σχέσεις. Οι παραγωγικές δυνάμεις διογκώνονται, και οι παραγωγικές σχέσεις τείνουν έτσι να διαμελιστούν. Σε όλη αυτή την λοιπόν την μακρόχρονη πορεία της ιστορικής εξέλιξης ξεπηδάνε νέα στρώματα, τάξεις που ηγούνται των παραγωγικών σχέσεων και επιβάλλουν την δικτατορία τους στα κατώτερα στρώματα.

Από αυτή τη διάρθρωση απορρέουν σε κάθε κοινωνία , σε κάθε εποχή η κυρίαρχη ηθική ( θρησκεία ) , κυρίαρχη ιδεολογία, δικαιοσύνη, πολιτικοί, νομικοί θεσμοί που ωφελούν κατά κύριο λόγο, και στο μέγιστο δυνατό βαθμό τα συμφέροντα των ανώτερων στρωμάτων και τάξεων εις βάρος των κατώτερων στρωμάτων που επιφορτίζονται με το κύριο βάρος της παραγωγής. Βέβαια, από την κοινωνική διάρθρωση, τη βάση εκτός από τις αντιδραστικές ιδεολογίες που αποθαρρύνουν την ιστορική εξέλιξη, που ενισχύουν τη διατήρηση ξεπερασμένων παραγωγικών σχέσεων απορρέουν και προοδευτικά, επαναστατικά ρεύματα και ιδεολογίες που προωθούν την ανατροπή του υπάρχοντος καθεστώτος και την αλλαγή των παραγωγικών σχέσεων. Όλα τα παραπάνω συνιστούν το εποικοδόμημα.

Κατά καιρούς εμφανίζονται διάφοροι επαγγελματίες, καθηγητές, αστοί φιλόσοφοι οι οποίοι για να πουλήσουν κανένα βιβλίο, να εμπλουτίσουνε τη συλλογή με τις δημοσιεύσεις τους υποστηρίζουν ότι στον ιστορικό υλισμό δεν τονίζεται ο ρόλος του εποικοδομήματος στην ιστορική εξέλιξη. Βέβαια αυτό είναι ΨΕΜΑ, ο υλισμός που βασίζεται αποκλειστικά στη συγκέντρωση στατιστικών για την οικονομία της κάθε εποχής και κοινωνίας λέγεται οικονομικός υλισμός και δεν έχει σχέση με τον ιστορικό υλισμό, δεν έχει σχέση με τον ίδιο το διαλεκτικό υλισμό, η εφαρμογή του οποίου στην ιστορική εξέλιξη δίνει τον ιστορικό υλισμό. Δεν έχει σχέση με το διαλεκτικό υλισμό γιατί απορρίπτει μια βασική αρχή, την αναγκαιότητα της πράξης, της εφαρμογής, το πείραμα με την ύλη, για την επιβεβαίωση των υποθέσεων που κάνεις για να λύσεις ένα πρόβλημα. Εν προκειμένω, στην ιστορική εξέλιξη, ο διαλεκτικός υλιστής δεν νοείται να είναι ξεκομμένος από το χώρο εργασίας, το χώρο δουλείας, από την επίπονη, συστηματική προσπάθεια να αξιολογήσει τις ταξικές συνειδήσεις, τις τάσεις που υπάρχουν στους εργαζομένους, να επιδιώξει την ταξική σύνδεση, συσπείρωση των καταπιεζόμενων μαζικών στρωμάτων ενάντια στη δικτατορία των ανώτερων στρωμάτων, ενάντια στη δικτατορία της ανώτερης, κυρίαρχης τάξης, που στις κεφαλαιοκρατικές σχέσεις παραγωγής είναι η αστική τάξη.

Σύμφωνα με τους ιδεαλιστές, αστούς φιλόσοφους η ιστορία βασίζεται στην διαλεκτική ανάπτυξη των ιδεών, των επιστημών, τις οποίες οι άνθρωποι εφαρμόζουν στην ανάπτυξη και προώθηση του πολιτισμού και με αυτόν τον τρόπο εξελίσσεται η ιστορία. Σε αυτή την πορεία της ακμής και παρακμής των διαφόρων πολιτισμών ξεχωρίζουν κάποιες προσωπικότητες ( ήρωες, στρατηγοί, αυτοκράτορες, επιστήμονες, μεσσίες ) που με το προσωπικό τους έργο χαράσσουν την ιστορική εξέλιξη. Οι φιλόσοφοι αυτοί λόγω της κοινωνικής του θέσης και του αντιδραστικού τους ρόλου στην κοινωνία, διαδίδουν ότι οι άνθρωποι είναι ξεκομμένες, ίσες ατομικότητες απέναντι σε ένα υπέρτατο όν, απέναντι σε ένα διευθυντήριο, στους δημοκρατικούς θεσμούς του σύγχρονου αστικού κράτους.

Τέλος, σύμφωνα με τον ιστορικό υλισμό, αντιπαραβάλλοντας διαλεκτικά τους διαφορετικούς κοινωνικούς σχηματισμούς, τα διαφορετικά στάδια της ιστορικής εξέλιξης ακολουθώντας ανάλυση βάσης – εποικοδομήματος είναι δυνατό να καταλήξεις αφαιρετικά σε κάποιους νόμους που να περιγράφουν την κοινωνική πραγματικότητα σε μια συγκεκριμένη κοινωνία, σε μια συγκεκριμένη εποχή. Μετά από μια τέτοια επίπονη και ενδεχομένως μακροχρόνια διαδικασία είναι δυνατόν να φτάσεις σε αξιόλογα συμπεράσματα για την κατάσταση που επικρατεί σε μεγάλο μέρος του πλανήτη




Για τους οικονομιστές αναρχικούς και αστούς σοσιαλιστές

Για άλλους πάλι αστούς κοινωνιολόγους, οικονομολόγους, ιστορικούς, πολιτικούς η ταξική πάλη είναι η κινητήρια δύναμη της ιστορικής εξέλιξης. Ενώ λοιπόν ερμηνεύουν την ιστορική εξέλιξη βάσει των ταξικών συγκρούσεων, των δεδομένων παραγωγικών σχέσεων και παραγωγικών δυνάμεων όταν φτάνουν στην ανάλυση της σημερινής κοινωνικής πραγματικότητας διακηρύττουν ότι η ταξική πάλη δεν υφίσταται, ότι πλέον έχει πάψει η επαναστατικοποίηση στον καταμερισμό εργασίας, στις παραγωγικές σχέσεις, ότι έχουμε φτάσει στο τέλος της ιστορίας, ότι δεν πρόκειται να υπάρξει παραπέρα αλλαγή στις παραγωγικές σχέσεις, στο καθεστώς της ιδιοκτησίας της εργασίας και των μέσων παραγωγής. Όμως, όπως ανέφερα από την αρχή διαψεύδονται από τα ίδια τα γεγονότα. Στο ίδιο το μανιφέστο ο Μάρξ γράφει χαρακτηριστικά γι αυτούς τους πολιτικάντηδες που αυτοπροβάλλονται κι ως σοσιαλιστές:
«
μέρος της αστικής τάξης θέλει να διορθώσει τα κοινωνικά κακά, για να εξασφαλίσει την ύπαρξη της αστικής κοινωνίας.

Σ' αυτή την κατηγορία ανήκουν: οικονομολόγοι, φιλάνθρωποι, ανθρωπιστές, άνθρωποι που ασχολούνται με τη βελτίωση της κατάστασης των εργαζόμενων τάξεων, οργανωτές αγαθοεργιών, προστάτες των ζώων, ιδρυτές συλλόγων υπέρ της μετριοπάθειας, οι πιο παρδαλοί ψευτομεταρρυθμιστές. Κι αυτό τον αστικό σοσιαλισμό έφτασαν να τον επεξεργαστούν σε ολόκληρα συστήματα.

Ας αναφέρουμε σαν παράδειγμα τη Φιλοσοφία της αθλιότητας τον Προυντόν.
Οι σοσιαλιστές αστοί θέλουν τις συνθήκες ζωής της σύγχρονης κοινωνίας χωρίς τους αγώνες και τους κινδύνους που απορρέουν αναγκαστικά απ' αυτήν. Θέλουν τη σημερινή κοινωνία, αλλά αφού της αφαιρεθούν τα στοιχεία που την επαναστατικοποιούν και τη διαλύουν. Θέλουν την αστική τάξη χωρίς το προλεταριάτο. Η αστική τάξη, φυσικά, φαντάζεται τον κόσμο όπου κυριαρχεί σαν τον καλύτερο κόσμο. O αστικός σοσιαλισμός επεξεργάζεται αυτή την παρήγορη εικόνα σ' ένα μισό ή ολοκληρωμένο σύστημα. Όταν παροτρύνει το προλεταριάτο να πραγματοποιήσει τα συστήματά του και να μπει στη νέα Ιερουσαλήμ, τότε κατά βάθος το καλεί απλώς να σταματήσει στη σημερινή κοινωνία, να αποβάλει, όμως, τις εχθρικές αντιλήψεις που έχει γι' αυτήν.

Μια δεύτερη, λιγότερο συστηματική, αλλά πιο πρακτική μορφή αυτού του σοσιαλισμού, δοκίμασε να αποτρέψει την εργατική τάξη από κάθε επαναστατικό κίνημα, αποδείχνοντας ότι δεν μπορεί να την ωφελήσει αυτή ή εκείνη η πολιτική αλλαγή, αλλά μονάχα μια αλλαγή των υλικών συνθηκών ζωής, των οικονομικών σχέσεων. Όμως, ο σοσιαλισμός αυτός, με την αλλαγή των υλικών συνθηκών ζωής δεν εννοεί καθόλου την κατάργηση των αστικών σχέσεων παραγωγής, που μπορεί να γίνει μονάχα με επαναστατικό τρόπο, αλλά διοικητικές βελτιώσεις που πραγματοποιούνται πάνω στο έδαφος αυτών των σχέσεων παραγωγής και επομένως δεν θα αλλάξει τίποτα στη σχέση του κεφαλαίου και της μισθωτής εργασίας, αλλά στην καλύτερη περίπτωση θα μειώσει για την αστική τάξη τα έξοδα της κυριαρχίας της και θα απλοποιήσει τον κρατικό της προϋπολογισμό.
Την πιο ταιριαστή του έκφραση ο αστικός σοσιαλισμός την αποκτάει τότε μονάχα, όταν καταντάει ένα απλό ρητορικό σχήμα.

Ελεύθερο εμπόριο! Προς όφελος της εργαζόμενης τάξης. Προστατευτικοί δασμοί! Προς όφελος της εργαζόμενης τάξης. Φυλακές με κελιά! Προς όφελος της εργαζόμενης τάξης. Αυτή είναι η τελευταία λέξη του αστικού σοσιαλισμού, η μόνη που την εννοεί στα σοβαρά.
Ο σοσιαλισμός της αστικής τάξης είναι ακριβώς ο ισχυρισμός ότι οι αστοί είναι αστοί προς όφελος της εργαζόμενης τάξης.»

Το βασικό λάθος για τους αναρχικούς είναι ότι δεν μπορούν να κατανοήσουν ότι οι τάξεις και τα στρώματα έχουν ιστορικό ρόλο. Αντιλαμβάνονται τις τάξεις και τα στρώματα μηχανιστικά, οικονομιστικά σαν κατηγορίες του πληθυσμού βάσει του εισοδήματός τους. Δεν μπορούν για παράδειγμα να κατανοήσουν τον επαναστατικό ρόλο που είχε στα τέλη του 18ου αιώνα και στον 19ο αιώνα, ίσως και μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα η αστική τάξη. Δεν μπορούν να καταλάβουν γιατί το προλεταριάτο έχει τον ιστορικό ρόλο να επιβάλλει τη δικτατορία του, καταργώντας μια για πάντα τα άλλα στρώματα. Ο Προυντόν αντιλαμβανόταν την ύπαρξη των τάξεων δεν μπορούσε όμως να δει ότι διαμόρφωναν την ιστορική εξέλιξη. Για τους αναρχικούς οι τάξεις είναι αποτέλεσμα του κράτους, του εξουσιαστικού καθεστώτος. Αν καταργηθούν τα δεσμά αυτού του καθεστώτος, θα πάψουν να υπάρχουν τάξεις. Αντιλαμβάνονται την ιστορία ως διαδοχικές παρτίδες σκάκι κρατιστών. Δεν βλέπουν ότι η κινητήρια δύναμη της ιστορικής εξέλιξης είναι η ταξική πάλη. Αυτή είναι η βασική διαφορά αναρχισμού και μαρξισμού.

Σε αυτό το σημείο θα αναφερθώ στον Ρόκερ ( το γνωστό θεωρητικό του αναρχοσυνδικαλισμού ) Θα προσπαθήσω λοιπόν να θέσω τις βάσεις της πολιτικής μας διαφωνίας. Στο βιβλίο του « Αναρχισμός και Αναρχοσυνδικαλισμός», στην παράγραφο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ – Η ΑΝΑΡΧΟΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ, γράφει τα εξής:

«Όλα τα πολιτικά δικαιώματα κι οι ελευθερίες που απολαμβάνουν σήμερα οι άνθρωποι, δεν οφείλονται στην καλή θέληση των κυβερνήσεών τους παρά μόνο στη δική τους δύναμη. Οι κυβερνήσεις έχουν χρησιμοποιήσει πάντοτε κάθε διαθέσιμο μέσο για να εμποδίσουν την κατάκτηση αυτών των δικαιωμάτων ή για να τα εμφανίσουν σαν χιμαιρικά. Χρειάστηκαν μεγάλα μαζικά κινήματα κι ολόκληρες επαναστάσεις για να τα αποσπάσουν από τις άρχουσες τάξεις, οι οποίες Δε θα δέχονταν ποτέ να τα παραχωρήσουν θεληματικά. Ολόκληρη η ιστορία των τελευταίων τριακοσίων χρόνων, αποτελεί απόδειξη αυτής της αλήθειας.»

Σαφέστατα και στην ιστορική εξέλιξη τα κατώτερα στρώματα κατά καιρούς διεκδίκησαν ελευθερίες, δικαιώματα που είχαν σαφώς σχέση με τον καταμερισμό εργασίας και τις παραγωγικές σχέσεις στα πλαίσια της ταξικής πάλης που για τον ιστορικό υλισμό είναι η κινητήρια δύναμη της ιστορικής εξέλιξης. Μάλιστα βασικό μέλημα και της πρώτης Διεθνούς των εργαζομένων ήταν η διεκδίκηση των εργαζομένων για το οκτάωρο. Όμως, ο Ρόκερ δεν μπορεί να αντιληφθεί την ταξική πάλη, την ταξική σύγκρουση, πνίγεται στο ελλιπέστατο δίπολο εξουσίας – αντιεξουσίας, καταπιεζόμενων – καταπιεστών.

Συνεχίζει λοιπόν ο Ρόκερ, « Φυσικά, αν κανείς δεχτεί την κυνική φράση του Λένιν και θεωρήσει την ελευθερία απλώς σαν μια «αστική προκατάληψη», τότε να είστε βέβαιοι ότι, τα πολιτικά δικαιώματα δεν έχουν απολύτως καμία αξία για τους εργάτες. Αλλά τότε οι αμέτρητοι αγώνες του παρελθόντος, όλες οι εξεγέρσεις και οι επαναστάσεις στις οποίες οφείλουμε αυτά τα δικαιώματα, στερούνται επίσης κάθε αξίας.»

Σε αυτό το σημείο ο Ρόκερ, ακριβώς επειδή δεν μπορεί να αντιληφθεί την ταξική σύγκρουση που υφίσταται στην κοινωνία διαστρεβλώνει τον Λένιν. Ο Λένιν με τη φράση στην οποία αναφέρεται ο Ρόκερ επικρίνει, στηλιτεύει, ξεσκεπάζει τους σοσιαλοπορτουνιστές ( τους αστούς σοσιαλιστές, όπως τους περιέγραψε όπως είδαμε παραπάνω ο Μάρξ ) που απορρίπτουν την ταξική πάλη, και προτάσσουν τη διεύρυνση των δικαιωμάτων των πολιτών που κατά καιρούς καταπατούνται, απειλούνται από μια αόρατη ελίτ, ένα αφηρημένο σύστημα, από κυκλώματα, μηχανισμούς κτλ… Γιατί οι ίδιοι οι προλετάριοι, λόγω της θέσης τους στις παραγωγικές σχέσεις, χωρίς ένα ιδιαίτερο θεωρητικό υπόβαθρο, ασύνειδα αντιλαμβάνονται και κατανοούν ότι η δικαιοσύνη σε αυτή την κοινωνία δεν είναι τυφλή, αλλά ταξική. Ότι όταν το αφεντικό στο πλαίσιο της προαναφερόμενης καταστροφής των παραγωγικών σχέσεων, αρχίσει τις απολύσεις, τότε η λύση δεν είναι σε καμία περίπτωση η δικαστική οδός όπως υποστηρίζουν οι οπορτουνιστές, αλλά η απεργία.

Βάσει όλων όσων έχουν προηγηθεί, ίσως το κάτωθι κείμενο ( της απόπειρας στοιχειώδης ανάλυσης του ιστορικού και διαλεκτικού υλισμού) για κάποιους αναρχικούς να μη φαίνεται αηδιαστικό:


Ο Λένιν γράφει λοιπόν « Στο εξωτερικό δεν ξέρουν ακόμα ότι αρκετά καλά ότι ο μπολσεβικσμός μεγάλωσε, διαμορφώθηκε και ατσαλώθηκε μέσα σε ένα μακρόχρονο αγώνα ενάντια στη μικροαστική επαναστατικότητα, που μοιάζει κάπως με τον αναρχισμό ή που κάτι του πήρε, και που σε καθετί ουσιαστικό κάνει υποχωρήσεις από τους όρους και τις ανάγκες του συνεπούς προλεταριακού ταξικού αγώνα. Για τους μαρξιστές θεωρητικά είναι πέρα για πέρα διαπιστωμένο – και η πείρα όλων των ευρωπαικών επαναστάσεων και επαναστατικών κινημάτων το έχει επιβεβαιώσει πέρα για πέρα – ότι ο μικροιδιοχτήτης, ο μικρονοικοκύρης (κοινωνικός τύπος που σε άλλες ευρωπαικές χώρες αντιπροσωπεύεται πολύ πλατιά και μαζικά), που στον καπιταλισμό καταπιέζεται συνεχώς και πολύ συχνά δοκιμάζει μια απίστευτα απότομη και γρήγορη χειροτέρεψη της ζωής του και την καταστροφή, περνά εύκολα σε άκρα επαναστατικότητα, δεν είναι όμως ικανός να δείξει συνέπεια, οργανωτικό πνεύμα, πειθαρχεία σταθερότητα. Ο «μανιασμένος» από τις φρίκες του πολέμου μικροαστός είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο, που όπως και ο αναρχισμός χαρακτηρίζει όλες τις κεφαλαιοκρατικές χώρες. Η αστάθεια μια τέτοιας επαναστατικότητας, η στειρότητά της, η ιδιότητά της να μετατρέπεται γρήγορα σε υποταγή, σε απάθεια σε φαντασιοπληξία, ακόμα και σε «μανιασμένο» για τούτο ή για εκέινο το αστικό ρεύμα της «μόδας» – όλα αυτά είναι πασίγνωστα πράγματα. Όμως η θεωρητική και αφηρημένη αναγνώριση αυτής της αλήθειας δεν απαλάσσει καθόλου τα επαναστατικά κόμματα από τα παλιά λάθη, που παρουσιάζονται πάντα αναπάντεχα, με κάποια νέα μορφή, με μια όψη ή με ένα περιβάλλον, που δεν το είχαν παλιότερα, μέσα σε πρωτότυπες, λιγότερο είτε περισσότερο πρωτότυπες συνθήκες.

Ο αναρχισμός ήταν συχνά ένα είδος τιμωρίας για τα οπορτουνιστικά αμαρτήματα του εργατικού κινήματος. Και τα δυο αυτά εκτρώματα συμπλήρωναν το ένα το άλλο. Και αν στη Ρωσία, παρ’ όλη τη μικροαστική σύνθεση του πληθυσμού της σε σύγκριση με τις ευρωπαικές χώρες, ο αναρχισμός στην περίοδο των 2 επαναστάσεων ( 1905 και 1917 ) και στον καιρό της προετοιμασίας, γι αυτές είχε σχετικά ασήμαντη επιρροή, αυτό πρέπει αναμφισβήτητα να το θεωρήσουμε εν μέρει σαν υπηρεσία του μπολσεβικισμού, που διεξήγαγε τον πιο ανελέητο και αδιάλλακτο αγώνα ενάντια στον οπορτουνισμό. Λέω: «εν μέρει», γιατί ακόμα σπουδαιότερο ρόλο για να αδυνατίσει ο αναρχισμός στη Ρωσία έπαιξε το γεγονός ότι στο παρελθόν ( 1870 – 1880 ) είχε τη δυνατότητα να αναπτυχθεί εξαιρετικά πλούσια και να φανερώσει ως το τέλος ότι είναι λαθεμένος και ακατάλληλος σαν καθοδηγητική θεωρία για την πράξη.»

Τέλος, σύμφωνα με τον ιστορικό υλισμό, αντιπαραβάλλοντας διαλεκτικά τους διαφορετικούς κοινωνικούς σχηματισμούς, τα διαφορετικά στάδια της ιστορικής εξέλιξης ακολουθώντας ανάλυση βάσης – εποικοδομήματος είναι δυνατό να καταλήξεις αφαιρετικά σε κάποιους νόμους που να περιγράφουν την κοινωνική πραγματικότητα σε μια συγκεκριμένη κοινωνία, σε μια συγκεκριμένη εποχή. Μετά από μια τέτοια επίπονη και ενδεχομένως μακροχρόνια διαδικασία είναι δυνατόν να φτάσεις σε αξιόλογα συμπεράσματα για την κατάσταση που επικρατεί σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.



Η συνεισφορά του Λένιν στην παραπέρα ανάλυση της βασικής αντίθεσης : μισθωτή εργασία και κεφάλαιο


Ο Μάρξ, περιγράφει στο κεφάλαιο αναλυτικά, διεξοδικά τις αστικές σχέσεις παραγωγής, τον καπιταλισμό. Έπειτα ο Λένιν με τον ιμπεριαλισμό έρχεται να περιγράψει την νέα πραγματικότητα που απορρέει από την σύνδεση του βιομηχανικού κεφαλαίου με το τραπεζικό, τη δημιουργία του χρηματιστικού κεφαλαίου, βάσει του οποίου εδραιώνονται τα μονοπώλια. Να περιγράψει πλέον αυτό που ο Μάρξ είχε προβλέψει, την μετατροπή του καπιταλισμού σε μονοπωλιακό καπιταλισμό. Οι βασικές αρχές της κεφαλαιοκρατικής συσσώρευσης, η τάση προς την εξισορρόπηση κόστους παραγωγής και τιμή προιόντος, η περιγραφή της εργατικής δύναμης ως εμπορεύματος η εργασία της οποία προσφέρει στην κεφαλαιοκρατική συσσώρευση, ισχύουν ακόμη και σήμερα σε πολλούς τομείς της παραγωγής. Βέβαια, για συγκεκριμένους κλάδους της βιομηχανίες δεν ισχύει ο συναγωνισμός των καπιταλιστών στην εποχή του Μάρξ. Πλέον, οι διαφορετικοί κλάδοι της βιομηχανίας συνενώνονται σε μονοπώλια. Έτσι, το ίδιο το μονοπώλιο ελέγχει την εξαγωγή των πρώτων υλών, την αρχική τους επεξεργασία, την μετέπειτα διαμόρφωση του προιόντος μέχρι και την υπηρεσία που θα αναλάβει να φτάσει το προιόν σε στοκ. Ελέγχοντας όλους αυτούς τους διαφορετικούς κλάδους, ο μονοπωλιακός καπιταλιστής έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τις τιμές τους προιόντος σε περιόδους κρίσης, και βρίσκει δύσκολα ανταγωνιστή. Παράλληλα οι τράπεζες επενδύουν τεράστια κεφάλαια στα μονοπώλια ελέγχοντάς τα. Ταυτόχρονα, συναινούν στην καφαλαιοκρατική συσσώρευση με το να μεσιτεύουν σε όλες τις βασικές συναλλαγές καθώς και στην διατήρηση των τρεχόντων λογαριασμών, χορήγηση δανείων σε αρκετά πλατιά μικροαστικά αλλά και εργατικά στρώματα είτε για δάνειο στέγης, αυτοκινήτου και όχι μόνο. Ο Λένιν ουσιαστικά έρχεται να περιγράψει την μετατροπή του ανταγωνιστικού καπιταλισμού σε μονοπωλιακό καπιταλισμό. Περιγράφει τη δημιουργία των μονοπωλίων που εδράζονται σε μια χούφτα ιμπεριαλιστικές χώρες , χωρίζουν τον κόσμο σε ζώνες συμφερόντων, και τον λεηλατούν ανελέητα. Η διαμοίραση των συμφερόντων αυτών μεταξύ των γερμανικών καρτελ και αγγλικών και αμερικάνικων τραστ ήταν η αιτία του πρώτου παγκοσμίου καθώς και του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου. Από τις αρχές του 20 ου αιώνα ο ιμπεριαλιστικός καπιταλισμός σαπίζει. Οι αντικειμενικές συνθήκες για την ανατροπή υπάρχουν. ΤΟ προλεταριάτο πρέπει επιτέλους να αναλάβει τον ιστορικό του ρόλο. Το συγκεκριμένο παράδειγμα για τις φυλακές Δεν είναι τίποτε μπροστά στην ανάλυση του ιμπεριαλισμού και την αντίθεση βιομηχανίας γεωργίας που παραθέτει ο Λένιν για την Αμερική για παράδειγμα.



Η αποτυχία της επανάστασης του ’17 , η ανυπαρξία των υλικών όρων


Δυστυχώς το εργατικό κίνημα γλείφει τις πληγές του. Δυστυχώς τον πίνουμε… Το 1917 έμελλε να αλλάξει τον κόσμο, η πρώτη προλεταριακή επανάσταση που υποσχόταν το τέλος της προιστοριάς των ταξικών συγκρούσεων και τον ερχομό μιας νέας εποχής, την αρχή της ιστορίας . Δυστυχώς το 17 οδηγήθηκε μέσα σε μερικές δεκαετίες σε ένα νέο έκτρωμα, σε μια νέα αποτυχία. Αυτό όμως δεν πρέπει να μας πτοεί, τώρα πλέον έχουμε μια τεράστια επαναστατική εμπειρία. Στόχος του εργατικού κινήματος είναι να την επεξεργαστεί και να βρει τα λάθη, να κάνει τον απολογισμό του. Χωρίς αυτόν δεν πρόκειται να πάμε μπροστά ούτε ένα βήμα. Ενδεχομένως κάποιοι αναρωτηθούν μπας και φταίει ο μαρξισμός. Όχι , δεν φταίει ο Μαρξισμός. Οι Μάρξ και ο Λένιν δίνουν οι ίδιοι τις απαντήσεις στην αποτυχία αυτή. Ο Μαρξ υποστηρίζει ότι δεν μπορούμε να επισπεύσουμε τον τοκετό του κοινωνικού μετασχηματισμού παρά μόνο να τον απαλύνουμε. Προς το τέλος της ζωής του διέβλεπε ότι το επαναστατικό κέντρο μετατοπιζόταν στη Ρωσία:
Στο πρόλογο της δεύτερης έκδοσης του Μανιφέστου (1882 ) ο Μαρξ γράφει χαρακτηριστικά:

«Ας περάσουμε τώρα στη Ρωσία! Τον καιρό της επανάστασης του 1848-1849 όχι μονάχα οι μονάρχες της Ευρώπης, αλλά και οι ευρωπαίοι αστοί βρήκαν στη ρωσική ανάμειξη τη μοναδική σωτηρία από το προλεταριάτο που μόλις άρχιζε να ξυπνάει. Ανακήρυξαν τον τσάρο αρχηγό της ευρωπαϊκής αντίδρασης. Σήμερα ο τσάρος είναι αιχμάλωτος της επανάστασης στην Γκατσίνα[2] και η Ρωσία αποτελεί την προφυλακή της επαναστατικής δράσης στην Ευρώπη.
Καθήκον του "Κομμουνιστικού Μανιφέστου" ήταν να διακηρύξει ότι είναι αναπόφευκτη η επικείμενη κατάργηση της σύγχρονης αστικής ιδιοκτησίας. Στη Ρωσία όμως, πλάι στην καπιταλιστική αγυρτεία που ανθίζει γρήγορα και στην αστική γαιοκτησία που μόλις τώρα αναπτύσσεται, βλέπουμε ότι η μισή και πάνω γη είναι κοινή ιδιοκτησία των αγροτών. Μπαίνει, λοιπόν, το ερώτημα: Μπορεί άραγε η ρωσική Όμπστσινα, αυτή η σε μεγάλο πια βαθμό υπονομευμένη μορφή της παμπάλαιας κοινοκτημοσύνης της γης, να περάσει κατευθείαν στην ανώτερη, στην κομμουνιστική μορφή της κοινής γαιοκτησίας; Ή αντίθετα θα πρέπει να διατρέξει πρώτα την ίδια πορεία διάλυσης που χαρακτηρίζει την ιστορική εξέλιξη της Δύσης;
Η μόνη απάντηση που μπορεί να δοθεί σήμερα σ' αυτό είναι: Αν η ρωσική επανάσταση αποτελέσει το σύνθημα για μια προλεταριακή επανάσταση στη Δύση, έτσι που οι δυο μαζί να συμπληρώνουν η μια την άλλη, τότε η τωρινή ρωσική κοινή ιδιοκτησία της γης μπορεί να χρησιμεύσει σαν αφετηρία για μια κομμουνιστική εξέλιξη. »

Οι υλικοί όροι λοιπόν έλειπαν από την Ρωσία. Όμως, η Ρωσία ήταν ο αδύναμος κρίκος του ιμπεριαλισμού , μια χώρα στην οποία δεν ήταν αναπτυγμένη η αστική τάξη, έτσι οι συνθήκες για ανατροπή ήταν σαφώς πιο εύκολες από ότι στην Γερμανία, Αγγλία ή Αμερική ( όπου υπήρχαν οι υλικοί όροι ). Η τρομερή αντίθεση ανάμεσα στην ύπαιθρο και την πόλη ακριβώς λόγω του ότι η Ρωσία βρισκόταν σε προκαπιταλιστική περίοδο οδήγησε τον Λένιν στην εφαρμογή της νέας οικονομικής πολιτικής. Η τροφοδοσία των πόλεων εις βάρος της υπαίθρου οδηγούσε σε αντεπαναστατικές τάσεις το μεγάλο στρώμα των εμπορευματοπαραγωγών και μικροιδιοκτητών της υπαίθρου. Ο μπολσεβίκοι λοιπόν με την νέα οικονομική πολιτική, δημιούργησαν κάποιες ζώνες καπιταλισμού, επιτρέποντας ελεύθερα τις δραστηριότητες των εμπορευματοπαραγωγών καθώς και την τροφοδοσία της υπαίθρου αλλά και των πόλεων επιτρέποντας και τις εισαγωγές από το εξωτερικό . Για να μπορέσουν όμως να ελέγχουν την κατάσταση και να αποφύγουν την παλινόρθωση της αστικής τάξης οι μπολσεβίκοι οδήγησαν σε συγκεντρωτισμό την παραγωγή, έτσι ώστε να αυξήσουν την βιομηχανική παραγωγή, με την ελπίδα ότι το βιομηχανικό προιόν και η διάθεσή του θα εξοβέλιζε σταδιακά τις άλλες σχέσεις ανταλλαγής και θα δημιουργούσαν τους όρους για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού. Με την νέα οικονομική πολιτική αίρεται ουσιαστικά ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός, τα εργατικά συμβούλια και οι συνελεύσεις των εργοστασίων αντικαθίστανται από μονοπρόσωπη διοίκηση. Παράλληλα αυξάνεται ο μισθός των διευθυντών για να δοθούν κίνητρα σε όσους ανήκαν προηγούμενα σε αστικά στρώματα να αναλάβουν το πόστο αυτό, κάτι που σε καμία περίπτωση δεν μπορούσε να αναλάβει ο αμόρφωτος εργάτης της Ρωσίας που δεν ήξερε καλά – καλά να μετράει. Σύμφωνα με κάποιους τροτσκιστές ( που διατυπώνουν τη θέση για κρατικό καπιταλισμό στη Σοβιετική Ένωση )την περίοδο αυτή αρχίζει η παλινόρθωση της αστικής τάξης στη Ρωσία. Σύμφωνα με τα νούμερα που δίνουν αυτοί, οι διευθυντές στα εργοστάσια, οι εξειδικευμένοι τεχνικοί παίρνουν αρκετά μεγαλύτερο μισθό από έναν απλό εργαζόμενο. ( ο Στάλιν στα έργα του αναφέρεται ακροθιγώς στη πολιτική μισθών. Σε αυτό το σημείο πρέπει να αναφέρω ότι πολλοί κομμουνιστές θεωρούν ότι τα νούμερα που παραθέτουν οι τροτσκιστές ,«κρατικοκαπιταλιστές» είναι ψεύτικα ). Με την ραγδαία αύξηση της βαριάς βιομηχανίας που ελέγχεται από το κράτος ενισχύεται και το στρώμα αυτών των διευθυντών . Σύμφωνα με τους τροτσκιστές , το στρώμα αυτό έρχεται αντιμέτωπο με κάποιες ιδιωτικές επιχειρήσεις των ελεύθερων καπιταλιστικών ζωνών της νέας οικονομικής πολιτικής. Ο Στάλιν λοιπόν έρχεται να διαφυλάξει, να ενισχύσει τα συμφέροντα της ξαναγεννημένης αστικής τάξης, καταργώντας την ιδιωτική πρωτοβουλία, εξαλείφοντας με τη βία τους εμπορευματοπαραγωγούς , επιβάλλοντας τη δημιουργία των κολχόζ ( συνεταιρισμών στην ύπαιθρο ) . Με τον τρόπο αυτό η βαριά βιομηχανία που υπόκειται στον έλεγχο του κράτους και της αστικής τάξης επισκιάζει τη ελαφριά βιομηχανία. Επικρατεί έλλειψη βασικών χρειωδών σε όλη τη Ρωσία κτλ…………

Μάλλον κάπως έτσι έχουν τα πράγματα. Μόνο που θέλει ακόμη πολλή δουλεία και ψάξιμο. Αν οι Σπαρτακιστές επικρατούσαν στην Γερμανία του 1919 , ένα είναι σίγουρο , τα πράγματα θα ήταν εντελώς διαφορετικά στον κόσμο σήμερα. Τι να κάνουμε, ποτέ δεν είναι αργά….

ΣΤΑΥΡΟΣ από Ιλίσια

03/12/2002