"Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ"

Τα νέα της εβδομάδας

Αρχείο 

Κεντρική Σελίδα

ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
ΠΛΙΑΤΣΙΚΟ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΩΝ
Τιμές καταναλωτή στα ύψη και παραγωγού στον πάτο

ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ *

Oι τιμές των τροφίμων είναι ακριβές για τα λαϊκά στρώματα. Το δείχνουν και οι στατιστικές που λένε ότι οι Έλληνες σε σχέση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ξοδεύουν πολύ μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για τη διατροφή τους. Ταυτόχρονα οι τιμές παραγωγού για τα ίδια ακριβώς προϊόντα είναι εξαιρετικά χαμηλές, τόσο χαμηλές που σε πολλές περιπτώσεις οι παραγωγοί δεν μπορούν να καλύψουν ούτε το κόστος παραγωγής. Η εξέλιξη αυτή είναι το καταστάλαγμα των εκσυγχρονιστικών πολιτικών που ακολουθούνται εδώ και πάνω από μια δεκαετία στην παραγωγή

"Καίνε" οι τιμές των οπωροκηπευτικών και όχι μόνο στην αγορά.

και εμπορία των αγροτικών προϊόντων. Αφού διαλύθηκαν όλες σχεδόν οι μεγάλες τριτοβάθμιες συνεταιριστικές οργανώσεις, που με ευθύνη του ΠΑΣΟΚ είχαν καταχρεωθεί τη δεκαετία του 80, η εμπορία των αγροτικών προϊόντων παραδόθηκε στο ιδιωτικό κεφάλαιο. Κι όπου οι συνεταιριστικές οργανώσεις δεν έχουν διαλυθεί, είτε ο ρόλος τους έχει περιορισθεί, αφού συστηματικά από τα μέσα και από τα έξω ακολουθείται μια πολιτική υπονόμευσης του ρόλου τους, είτε έχει μειωθεί στο ελάχιστον η παρεμβατική τους ικανότητα στην αγορά. Μια χαρακτηριστική τέτοια περίπτωση είναι η Ελαιουργική, τα χρέη της οποίας ανέρχονται σε πολλά δισ. με αποτέλεσμα να ελέγχει ένα πολύ μικρό ως ασήμαντο μέρος της αγοράς του λαδιού. Άλλο παράδειγμα είναι η ΚΥΔΕΠ η οποία όταν διαλύθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 80 άφησε το εμπόριο του καλαμποκιού στα χέρια λιγότερων από δέκα εμπόρων.

Έτσι οι τιμές παραγωγού στο καλαμπόκι έχουν πέσει στα 0,10-0,12 ευρώ (35-40 δραχμές) το κιλό στην περιοχή Παγγαίου της Καβάλας, για καλαμπόκι πρώτης ποιότητας. Από την τιμή αυτή θα πρέπει να αφαιρεθεί το 29% της υγρασίας που υπολογίζουν για φέτος οι έμποροι. Η τιμή που παίρνουν το καλαμπόκι οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου ανέρχεται στα 0,23 ευρώ (80 δραχμές) το κιλό. Όσο δε για το πρώτης ποιότητας καλαμπόκι, αυτό που πουλιέται στα σούπερ μάρκετ ως βρώσιμο ξεπερνάει 2 ευρώ (681 δραχμές) στη συσκευασία των 450 γραμμαρίων, στη Μυτιλήνη. Δηλαδή η τιμή καταναλωτή στη δεύτερη περίπτωση είναι 20πλάσια της τιμής παραγωγού, προφανώς εδώ ο ανταγωνισμός έχει πάει περίπατο προ πολλού. Στο ελαιόλαδο η τιμή παραγωγού είναι αυτή την περίοδο στα 1,79 ευρώ (610 δραχμές) το κιλό ο άσος. Ενώ στα σούπερ μάρκετ της Αθήνας η συσκευασία ενός λίτρου του ελαιόλαδου Σπιτικό της Ελαιουργικής ανέρχεται στα 4, 40 ευρώ (1.499 δραχμές) και το Ελάνθη της Ελαϊδας πωλείται προς 4,94 ευρώ (1.683 δραχμές) το λίτρο σύμφωνα με το τελευταίο τεύχος του περιοδικού Ελιά και Ελαιόλαδο. Στις τιμές καταναλωτή θα πρέπει να προσθέσουμε μια διαφορά 8% που είναι καθαρό κέρδος για τους εμπόρους, αφού αγοράζουν το λάδι με το κιλό από τον παραγωγό και το πουλάνε με το λίτρο στον καταναλωτή. Έτσι πληρώνει 4,75 ευρώ και 5,34 ευρώ το κιλό το λάδι, 2,5 ως 3 φορές πάνω από την τιμή παραγωγού. Κι αυτά συμβαίνουν σήμερα που δεν έχει ακόμη απαγορευθεί στους ελαιοπαραγωγούς να εμπορεύονται το δικό τους προϊόν. Είναι εύκολο να σκεφθούμε τι θα γίνει το φετινό χειμώνα όταν θα τεθεί σε εφαρμογή η απαγόρευση λιανικής πώλησης του λαδιού στους παραγωγούς.

Οι πιο κραυγαλέες περιπτώσεις όμως απορύθμισης της αγοράς φαίνονται στα κηπευτικά. Τον Σεπτέμβριο όταν οι τιμές καταναλωτή είχαν πάρει φωτιά, υποτίθεται γιατί λόγω κακοκαιρίας είχε μειωθεί η παραγωγή κηπευτικών οι τιμές παραγωγού σημείωναν κάθετη πτώση. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η εφημερίδα Πατρίς του Ηρακλείου από το δημοπρατήριο κηπευτικών του Συνεταιρισμού Τυμπακίου η μέση τιμή παραγωγού για ένα σύνολο προϊόντων (αγγούρια, αγγουράκια, μελιτζάνες, πιπεριές, ντομάτες α και τομάτες β) ήταν 0,32 ευρώ (109 δραχμές) για την περίοδο 1η Σεπτέμβρη ως 19 Σεπτέμβρη του 2002. Την αντίστοιχη περυσινή περίοδο και για την ίδια γκάμα προϊόντων η μέση τιμή παραγωγού είχε διαμορφωθεί στα 0,52 ευρώ (178 δραχμές). Κι όμως οι τιμές της ντομάτας για τον καταναλωτή το φετινό Σεπτέμβριο ξεπέρασαν τα 2 ευρώ και σε πολλές περιπτώσεις έπιασαν και τα 2,5 όταν την αντίστοιχη περυσινή περίοδο δεν ξεπερνούσαν τα 1,2 ευρώ. Το ίδιο ακριβώς συνέβη και με τα υπόλοιπα κηπευτικά. Κι όλα αυτά γίνονται με τις ευλογίες του νόμου. Γι αυτό και αποτελούν κροκοδείλια δάκρυα όσα λένε τα κυβερνητικά στελέχη για την ακρίβεια και τους ελέγχους που γίνονται στην αγορά. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία κάθε έμπορος είναι ελεύθερος να διαμορφώνει τα επίπεδα των τιμών που εκείνος επιθυμεί, καθώς έχει καταργηθεί η διατίμηση και τα ανώτατα περιθώρια κέρδους ακόμη και για τα πιο βασικά είδη διατροφής. Η πολιτική βούληση της κυβέρνησης να στηρίξει το πλιάτσικο των χονδρεμπόρων και των μεγάλων λιανεμπόρων φαίνεται κι από το ότι πέρα από τις δηλώσεις δεν λαμβάνει ούτε καν ένα προσωρινό μέτρο για να ανακουφίσει την κατάσταση.

* Ο Νίκος Μαναβης είναι αρθρογράφος της εφημερίδας ΡΗΓΜΑ της Μυτιλήνης

06/11/2002