Πορνεία  Σύγχρονη δουλεία 

Στις  12 Μάρτη έγινε στη Λέσχη «Υπογείως στην Καλλιδρομίου 94»,  εκδήλωση - συζήτηση με θέμα την βία κατά των γυναικών, την πορνεία και την θέση της γυναίκας στην κοινωνία. Το ζήτημα της σχέσης του άντρα προς τη γυναίκα και της γυναίκας προς τον άντρα, της πιο σημαντικής ανθρώπινης σχέσης, κατά τον Μαρξ, που αποτελεί και την ουσία του ανθρώπου, απασχόλησε όσους συμμετείχαν εκείνη τη βραδιά στην εκδήλωση. Η συζήτηση ξεκίνησε με μια εισήγηση σχετική με την πορνεία και τα δίκτυα της διεθνικής σωματεμπορίας έτσι όπως έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια. Το κεντρικής σημασίας αυτό θέμα, που έχει λάβει  τεράστιες διαστάσεις σε όλο τον κόσμο και για το οποίο η Ελλάδα αποτελεί ένα από τα κομβικά σημεία, συνδέθηκε  με τις προετοιμασίες για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών αγώνων στην Αθήνα. Ακολούθησε μια ζωντανή και έντονη συζήτηση στην οποία συμμετείχαν  σχεδόν όλοι. Τέθηκαν προβληματισμοί σχετικά με την θέση της γυναίκας στις προκαπιταλιστικές κοινωνίες και στο σύγχρονο καπιταλισμό, τη σχέση ταξικής κυριαρχίας και κυριαρχίας του άνδρα πάνω στη γυναίκα. Για την πορνεία και τη σχέση της με την κακοποίηση και την βία. Για το φεμινιστικό κίνημα και τη σχέση του με το γενικότερο κίνημα κοινωνικής χειραφέτησης και απελευθέρωσης. Για την κρίση των ανθρώπινων σχέσεων όπως εκφράζεται μέσα στην γενικότερη κοινωνική και οικονομική κρίση. Για τα στερεότυπα των ρόλων των φύλων, τον σεξισμό και την φετιχοποίηση του έρωτα. Το 2^ο Μέρος της  Εισήγηση της συνεργάτη μας ΜΑΡΙΑΣ ΧΛΩΡΟΥ που έγινε για τη «βία κατά των γυναικών και τις σχέσεις κυριαρχίας  των φύλων». Το Πρώτο μέρος ΕΔΩ

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

H  άμεση, φυσική, αναγκαία σχέση της μιας ανθρώπινης ύπαρξης προς την άλλη, είναι η σχέση του άνδρα προς τη γυναίκα.

Στη φυσική της ειδολογική σχέση, η σχέση του ανθρώπου προς τη φύση είναι άμεσα η σχέση του προς τον άνθρωπο, όπως η σχέση του προς τον άνθρωπο είναι η άμεσα η σχέση του προς τη φύση, προς τη δική του φυσική κατάσταση.

Έτσι, η σχέση αυτή αποκαλύπτει σε μια αισθητή μορφή, με τη μορφή του ευδιάκριτου γεγονότος, την έκταση στην οποία η ανθρώπινη ουσία έχει γίνει φύση για τον άνθρωπο, ή η φύση ανθρώπινη ουσία για τον άνθρωπο.

Από  τη σχέση αυτή μπορεί να εκτιμηθεί ολόκληρο το επίπεδο της ανάπτυξης του ανθρώπου.

ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ

Οικονομικά και φιλοσοφικά χειρόγραφα.

Πορνεία και Ολυμπιάδα

Οι νόμοι που ρύθμισαν  την πορνεία στην Ελλάδα τον 19ο και αρχές 20ου αιώνα ήταν  βασισμένοι στο γαλλικό διακανονιστικό σύστημα με αυστηρή επιτήρηση και εγκλεισμό. Το ’22 και ’23 αρχίζει να νομιμοποιείται σιγά σιγά η πορνεία και το ’55 απαγορεύεται πάλι αφού θεωρείται αποτυχημένο το ηπιότερο μοντέλο.

To 1981 έχουμε αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο για την πορνεία και τέλος, το 1999 το Ν. 2734/1999 σύμφωνα με τον οποίο  η  πορνεία και η λειτουργία των  οίκων  ανοχής περνούν από την ευθύνη και δικαιοδοσία της αστυνομίας στους Δήμους. Με τον νόμο αυτό αναβαθμίζεται κατά κάποιο τρόπο η πορνεία σε νόμιμο και κανονικό επάγγελμα  ενώ ταυτόχρονα ο ίδιος νόμος προβλέπει ότι ένας  οίκος ανοχής  μπορεί να λειτουργήσει μόνο σε ακτίνα μεγαλύτερη από 200  μέτρα από σχολεία, φροντιστήρια, εκπαιδευτικά κέντρα, χώρους άθλησης , πλατείες, πάρκα, εκκλησίες, κέντρα νεολαίας, ΚΑΠΗ, βιβλιοθήκες και νοσοκομεία .  Η αντίφαση αυτή φανερώνει και όλη την υποκρισία της αστικής ηθικής που τη στιγμή που αναγνωρίζει την πορνεία σαν νόμιμη και αποδεκτή επαγγελματική δραστηριότητα την εξοστρακίζει από την καρδιά της πόλης για να προστατέψει την κοινωνία από αυτήν.

Όπως καταλαβαίνει κανείς δεν υπάρχει  κανένας χώρος, μέσα σε πόλη, που να πληροί τα παραπάνω,  έτσι ο νόμος αυτός δεν έχει καμιά εφαρμογή. 

Τον Μάιο του 2003 η διαπαραταξιακή επιτροπή  του Δήμου Αθηναίων ενεργοποιεί τον νόμο 1999 όσον αφορά την δικαιοδοσία των δήμων στην λειτουργία των οίκων ανοχής. Αποφασίζει την έκδοση 230 νέων αδειών, από τις 600 που ήδη υπήρχαν και ακόμα παραπέρα με πρόταση της αντιδημάρχου Βαλσαμάκη, η οποία πλειοψήφησε, αποφασίζει την αναβάθμιση και ανάπτυξη της πορνείας εν όψει των ολυμπιακών αγώνων.  

Η απόφαση αυτή αφορά την επέκταση των χώρων στους οποίους προσφέρονται πορνικές υπηρεσίες, σε ξενοδοχεία,  και  άλλού  έτσι ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες της ολυμπιάδας «σύμφωνα με τα ισχύοντα σε άλλες χώρες» . Ανοίγει έτσι, ο Δήμος Αθηναίων, με την απόφασή του αυτή,  τον δρόμο για την  νομιμοποίηση μιας σειράς χώρων που λειτουργούσαν παράνομα μέχρι τώρα  προσφέροντας πορνικές υπηρεσίες.  Αφήνεται ακόμα πιο ελεύθερο το πεδίο για τις οικονομικές δραστηριότητες των   μάνατζερ της πορνείας, των  σωματεμπόρων, των μαστροπών και των  νταβατζήδων.

Το σκεπτικό της απόφασης αυτής είναι ότι η Αθήνα σαν διοργανώτρια πόλη, θα πρέπει να ανταποκριθεί στην αυξημένη ζήτηση των πορνικών υπηρεσιών και να ακολουθήσει την καλή  πρακτική άλλων πόλεων που στο παρελθόν έχουν αναλάβει τους ολυμπιακούς αγώνες. Συγκεκριμένα θα πρέπει σύμφωνα με την ίδια πρόταση να ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Σίδνευ, το 2000, στο οποίο όλα λειτούργησαν τέλεια στον τομέα αυτό. 

Να θυμίσουμε ότι στο Σίδνευ το 2000 και για τους δύο  μήνες των ολυμπιακών αγώνων είχαν εισαχθεί από άλλες χώρες  20.000 γυναίκες για να καλύψουν τις ανάγκες του σεξοτουρισμού. Η κυβέρνηση της Αυστραλίας αρνήθηκε να  κοινοποιήσει τα έσοδα από την πορνεία κατά τη διάρκεια των ολυμπιακών για να προστατεύσει τους εμπλεκόμενους σε ροζ σκάνδαλα. Τα έσοδα αυτά μπήκαν μαζί με όλα τα έσοδα στην κατηγορία των εσόδων διασκέδασης, παρ’ όλο που είχαν φτιαχτεί ειδικές υπηρεσίες για την υγεία και την φορολόγηση των εκδιδόμενων. Στην Αυστραλία ήδη οι πορνικές επιχειρήσεις έχουν μπει στο χρηματιστήριο.

 Έτσι σιγά σιγά προωθείται η πρακτική της αναβάθμισης της πορνείας σε ένα επάγγελμα όχι απλώς αναγκαίο όπως θεωρούνταν μέχρι τώρα αλλά αναγνωρισμένο αφού οι οικονομικές της δραστηριότητες  μπορούν να συμβάλουν στην εθνική οικονομία και οι μετοχές της να αποτελέσουν ένα σημαντικό οικονομικό δείκτη.

Είναι δικαίωμα η πορνεία; 

Σύμφωνα με την άποψη αυτή η πορνεία είναι δικαίωμα άρα και επιλογή του εκδιδόμενου ατόμου και κατά συνέπεια δεν μπορεί να απαγορεύεται και να διώκεται. Αντίθετα θα πρέπει να αναγνωριστεί και να αναβαθμιστεί ως επάγγελμα, όπως όλα τα άλλα, με πλήρη επαγγελματικά, ασφαλιστικά και άλλα δικαιώματα.

Η άποψη αυτή επικαλείται την ελευθερία και αυτοδιάθεση του σώματος και θεωρεί ότι τα εκδιδόμενα άτομα δεν θα ονομάζονται  πλέον πόρνες η ιερόδουλες αλλά εργάτριες  του σεξ. Σε αντιπαράθεση με την ακραία θυματοποίηση, η αντιαπαγορευτική αυτή πολιτική θεωρεί ότι τα εκδιδόμενα άτομα δεν είναι θύματα αλλά   υποκείμενα δικαιωμάτων. 

Έτσι η πορνεία μπορεί να αναπτυχθεί, να αποκτήσει μάνατζμεντ, να έχει μετοχές και να αποτελέσει μια παραγωγική οικονομική δραστηριότητα.    

Κοντά στην άποψη αυτή είναι ίσως το Ολλανδικό μοντέλο σύμφωνα με το οποίο, η πορνεία ως επάγγελμα αναγνωρισμένο, είναι νόμιμη από το 2000.   Στο άλλο άκρο βρίσκεται η Σουηδία όπου  από το 1999 η πορνεία είναι παράνομη παντού και με οποιουσδήποτε όρους. Υπάρχουν ποινικές κυρώσεις για τους πελάτες ενώ η νομοθεσία δεν προβλέπει ποινικές κυρώσεις για τα εκδιδόμενα άτομα.

Φαίνεται ότι αναδεικνύεται ένα δίλημμα σε σχέση με το ποια θέση και κατά συνέπεια ποια πολιτική  θα πρέπει να ακολουθηθεί. Το παραπάνω δίλημμα  είναι ψεύτικο στο βαθμό που δεν εκφράζει παρά  την σύγχρονη αστική διαχείριση ενός κοινωνικού φαινομένου.

Πριν βιαστεί κανείς να καταπιαστεί με αυτό το δίλημμα θα πρέπει να έχει κατά νου τα παρακάτω:

α) Στις σύγχρονες συνθήκες διεθνούς σωματεμπορίας και εξαναγκαστικής πορνείας,  η διεκδίκηση της αναβάθμισης της πορνείας ως επάγγελμα  αφορά ή «ωφελεί»  μόνο ένα μικρό αριθμό νόμιμα εκδιδόμενων ατόμων, το 9% για την Ελλάδα. Το υπόλοιπο 91% είναι αναγκαστικά εκδιδόμενες.   Έτσι το να θεωρείς την πορνεία σαν ένα οποιοδήποτε επάγγελμα  στο όνομα της αυτοδιάθεσης του σώματος είναι τουλάχιστον υποκρισία Για ποια αυτοδιάθεση του σώματος μπορεί να μιλήσει η σύγχρονη σκλάβα των δικτύων σωματεμπορίας.

β) Η θέση αυτή ακολουθούμενη από την ανάλογη πρακτική ανοίγει τον δρόμο και νομιμοποιεί τα κυκλώματα σωματεμπορίας και θεσμοθετεί τους όρους ανάπτυξης της βιομηχανίας του σεξ.

Μην ξεχνάμε ότι για πολλές χώρες του κόσμου είναι ένα οικονομικό μέγεθος με τεράστια σημασία και από αυτή την άποψη μπορεί να αποτελέσει μια ανάσα στην οικονομική κρίση του καπιταλισμού.

Οι λόγοι για τη νομιμοποίηση της πορνείας βασίζονται σε οικονομικά συμφέροντα διάφορα από αυτά  των εκδιδόμενων ατόμων και προς καλυτέρευση των δικών τους συνθηκών ζωής. Είναι λόγοι που  σχετίζονται με την δυνατότητα φορολόγησης των εσόδων, με την αύξηση των κερδών των ΜΜΕ από τις ροζ διαφημίσεις, με την συνεισφορά των εσόδων στο ΑΕΠ και με τη μείωση σε παγκόσμιο επίπεδο των δεικτών της ανεργίας.  

γ) Δεν  μπορεί κανείς να μιλάει για ελευθερία και για  δικαίωμα στην πορνεία και για την πορνεία, όταν η ίδια η πορνεία,  ακόμα και όταν γίνεται με τους καλύτερους δυνατούς όρους για το εκδιδόμενο άτομο, εμπεριέχει την βία και την κυριαρχία τους ενός φύλου πάνω στο άλλο.  Το ίδιο όπως, σε ένα άλλο επίπεδο όπως η μισθωτή εργασία, ακόμα και με τους καλύτερους δυνατούς όρους για τον εργάτη εμπεριέχει την εκμετάλλευση.

Αυτή η θέση δεν βρίσκεται σε αντιπαράθεση  με τα εκδιδόμενα άτομα και με το δικαίωμά τους να διεκδικούν και να έχουν καλύτερες συνθήκες δουλειάς ασφαλιστικά και άλλα δικαιώματα. Κανείς δεν επιθυμεί την καταστολή και τον διωγμό τους εκτός ίσως από τους παπάδες και όσους συντάσσονται με τα πλέον συντηρητικά κοινωνικά στρώματα. .

Όμως το ζήτημα της πορνείας δεν μπορεί να εξαντληθεί στη νομική του διάσταση.

Από την άποψη αυτή το παραπάνω δίλημμα, αν αποτελεί τέτοιο για κάποιους, μοιάζει με αυτό που τίθεται για την εξάρτηση και τα ναρκωτικά:  καταστολή ή αποποινικοπoίηση, αναγάγοντας έτσι την εξάρτηση σε ένα νομικό ζήτημα διαχείρισης και παραγκωνίζοντας όλες τις κοινωνικές του παραμέτρους.

Αντίστοιχα και με την πορνεία το να παγιδευτεί κανείς μέσα στο δίλημμα : παράνομη πορνεία ή δικαίωμα στην πορνεία, σημαίνει  κατ’ αρχήν  ότι αναγνωρίζει  νομικές μόνο παραμέτρους και κατά δεύτερον  ότι θεωρεί την πορνεία σαν ένα στοιχεία αναπόσπαστο της κοινωνίας. Σαν ένα αναγκαίο και πανάρχαιο όπως λένε επάγγελμα, που υπήρχε από πάντα και θα υπάρχει , παραγνωρίζονται την ιστορικότητά του.

Η πορνεία όμως είναι ένα ιστορικό και πολιτικό φαινόμενο. Συνδέεται με τη σχέση των δύο φύλων και βασίζεται  πάνω  την κυριαρχία του άνδρα πάνω στη γυναίκα, κυριαρχία η οποία επίσης έχει ιστορικότητα και αναπτύχθηκε  πάνω σε κοινωνικά  διαμορφωμένες σχέσεις μέσα σε ορισμένο κοινωνικό πλαίσιο.

Ιδιαίτερα σήμερα στην παγκοσμιοποιημένη καπιταλιστική οικονομία παγκοσμιοποιείται και η πορνεία και αποκτά νέα στοιχεία ποσοτικά και ποιοτικά.       

Η ίδια η σύγχρονη πορνεία  είναι πολύ περισσότερο από σχέση κυριαρχίας των φίλων. Εκφράζει την κρίση των  ανθρώπινων σχέσεων, την υποκατάσταση των σχέσεων και την εμπορευματοποίησή τους

Η σύγχρονη πορνεία της δουλείας, η απαλλοτρίωση του γυναικείου σώματος μέσα σε καθεστώς δουλείας,   αντανακλά  όλη  τη βαρβαρότητα και τη σαπίλα του  καπιταλισμού.

Ετσι η γυναικεία χειραφέτηση δεν συμβιβάζεται με κανενός είδους πορνεία. Δεν συμβιβάζεται επίσης με κανενός είδους σχέση κυριαρχίας και εκμετάλλευσης.

Όπως σε κάθε περίπτωση δεν μπορείς να μιλάς και πολύ περισσότερο να παλεύεις για την γυναικεία χειραφέτηση και απελευθέρωση όταν αποδέχεσαι την πορνεία σαν αναπόφευκτη σχέση της κοινωνίας, έτσι δεν μπορείς να μιλάς και να παλεύεις για την γυναικεία χειραφέτηση αν ταυτόχρονα δεν παλεύεις για την κοινωνική χειραφέτηση.

Μαρία Χλωρού

 14/04/2004