Πορνεία – Σύγχρονη δουλεία 

Στις  12 Μάρτη έγινε στη Λέσχη «Υπογείως στην Καλλιδρομίου 94»,  εκδήλωση - συζήτηση με θέμα την βία κατά των γυναικών, την πορνεία και την θέση της γυναίκας στην κοινωνία. Το ζήτημα της σχέσης του άντρα προς τη γυναίκα και της γυναίκας προς τον άντρα, της πιο σημαντικής ανθρώπινης σχέσης, κατά τον Μαρξ, που αποτελεί και την ουσία του ανθρώπου, απασχόλησε όσους συμμετείχαν εκείνη τη βραδιά στην εκδήλωση. Η συζήτηση ξεκίνησε με μια εισήγηση σχετική με την πορνεία και τα δίκτυα της διεθνικής σωματεμπορίας έτσι όπως έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια. Το κεντρικής σημασίας αυτό θέμα, που έχει λάβει  τεράστιες διαστάσεις σε όλο τον κόσμο και για το οποίο η Ελλάδα αποτελεί ένα από τα κομβικά σημεία, συνδέθηκε  με τις προετοιμασίες για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών αγώνων στην Αθήνα. Ακολούθησε μια ζωντανή και έντονη συζήτηση στην οποία συμμετείχαν  σχεδόν όλοι. Τέθηκαν προβληματισμοί σχετικά με την θέση της γυναίκας στις προκαπιταλιστικές κοινωνίες και στο σύγχρονο καπιταλισμό, τη σχέση ταξικής κυριαρχίας και κυριαρχίας του άνδρα πάνω στη γυναίκα. Για την πορνεία και τη σχέση της με την κακοποίηση και την βία. Για το φεμινιστικό κίνημα και τη σχέση του με το γενικότερο κίνημα κοινωνικής χειραφέτησης και απελευθέρωσης. Για την κρίση των ανθρώπινων σχέσεων όπως εκφράζεται μέσα στην γενικότερη κοινωνική και οικονομική κρίση. Για τα στερεότυπα των ρόλων των φύλων, τον σεξισμό και την φετιχοποίηση του έρωτα. Το ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ δημοσιεύει την  Εισήγηση της σ. και συνεργάτη μας ΜΑΡΙΑΣ ΧΛΩΡΟΥ που έγινε για τη «βία κατά των γυναικών και τις σχέσεις κυριαρχίας  των φύλων».

Η πορνεία είναι μια ιστορική κοινωνική οικονομική σχέση. Είναι σχέση ανταλλαγής με εμπορευματικό χαρακτήρα.

Όπως όλα τα πράγματα στον καπιταλισμό γίνονται εμπορεύματα έτσι και οι σχέσεις των ανθρώπων και μάλιστα η πιο σημαντική σχέση του ανθρώπου αυτή του άντρα και της γυναίκας, εμπορευματοποιείται. Ο έρωτας γίνεται εμπόρευμα και φετιχοποιείται. Η αληθινή σχέση του άντρα προς τη γυναίκα υποκαθίσταται με την σχέση συναλλαγής και κυριαρχίας σαν αυτή που εμφανίζεται  στην πορνεία.

Η πορνεία είναι ιστορικό φαινόμενο και εμφανίζεται σε ένα ορισμένο κοινωνικό πλαίσιο. Βασίζεται πάνω στην κυριαρχία του άντρα πάνω στην γυναίκα η οποία κυριαρχία επίσης είναι σχέση ιστορική και διαμορφώνεται μέσα σε συγκεκριμένες πολιτικοκοινωνικές δομές.

Ο Ένγκελς στην «Καταγωγή της οικογένειας της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» περιγράφει την εμφάνιση του εταιρισμού ως αποτέλεσμα και συμπλήρωμα της μονογαμικής οικογένειας: «…εδώ η μονογαμία, εκεί ο εταιρισμός με την ακρότατη μορφή του, την πορνεία. Ο εταιρισμός είναι ένας κοινωνικός θεσμός όπως οποιοσδήποτε άλλος. Συνεχίζει την παλιά σεξουαλική ελευθερία - υπέρ των ανδρών. Στην πραγματικότητα, οι ανώτερες τάξεις δεν τον ανέχονται μονάχα, αλλά και συμμετέχουν ανοιχτά σε αυτόν, ενώ  τον καταδικάζουν  στα λόγια. Όμως στην πραγματικότητα αυτή η καταδίκη δεν αφορά καθόλου τους άνδρες που συμμετέχουν σε αυτόν, μα μονάχα τις γυναίκες! Αυτές προγράφονται και εξοστρακίζονται από  την κοινωνία, για να διακηρυχθεί έτσι, άλλη μια φορά, σαν θεμελιακός νόμος της κοινωνίας η απόλυτη κυριαρχία των αντρών πάνω στο γυναικείο φύλο.»           

Βέβαια η πορνεία σαν σχέση συναλλαγής δεν υπάρχει μόνο στον καπιταλισμό όπως αντίστοιχα και το εμπόρευμα δεν είναι εφεύρεση του καπιταλισμού. Όμως, όπως το εμπόρευμα είναι η μοναδική ιδιότητα που ο καπιταλισμός αναγνωρίζει στα πράγματα, η  συναλλαγή είναι η μοναδική σχεδόν ιδιότητα που αναγνωρίζεται στις ανθρώπινες σχέσεις, έτσι στη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη οικονομία του καπιταλισμού, η πορνεία τείνει να υποκαταστήσει την σχέση του άντρα και της γυναίκας.     

Η πορνεία σχετίζεται άμεσα με την ουσία της σχέσης των φύλων.

Εμπεριέχει την κυριαρχία του ενός φύλου πάνω στο άλλο  και από αυτή την άποψη τη βία. Αποτελεί το τίμημα που σε μια δεδομένη ιστορική στιγμή η γυναίκα ως φύλο οφείλει να καταθέτει στον άνδρα ως φύλο.

Διάκριση μεταξύ αναγκαστικής και ΄΄μη αναγκαστικής πορνείας΄΄.

Ο όρος «μη αναγκαστική πορνεία» είναι αμφισβητούμενος και χρησιμοποιείται καταχρηστικά. Η πορνεία ποτέ δεν μπορεί να γίνει με όρους ελευθερίας. Εμπεριέχει τη βία και τον καταναγκασμό. Πραγματώνεται πάντα με όρους κυριαρχίας των φύλων. Ακόμα και αν πραγματώνεται με τους καλύτερους δυνατούς όρους για το εκδιδόμενο άτομο.

Καμιά γυναίκα δεν επιλέγει να γίνει πόρνη, μεταξύ άλλων επιλογών. Αν δεν είναι ο σωματέμπορος και ο νταβατζής που την εξαναγκάζει είναι οι υλικοί όροι της ζωής, η φτώχεια, η ανέχεια, ο αποκλεισμός. Έτσι δεν μπορούμε να μιλάμε για ελεύθερη επιλογή ακόμη και αν αυτή η επιλογή είναι προσωπική για κάποιες γυναίκες. 

Από δω και στο εξής με αυτήν την έννοια θα χρησιμοποιούμε τον όρο αναγκαστική και μη αναγκαστική πορνεία. Με την έννοια της προσωπικής όχι όμως ελεύθερης επιλογής.

Οι αλλαγές την τελευταία περίοδο

Η βιομηχανία του σεξ

Παραδοσιακά η πορνεία και οίκοι ανοχής αποτελούσαν τους υπονόμους μέσα από τους οποίους  διοχετεύονταν όλο το περίσσευμα της αντρικής λίμπιντο. Λειτουργούσαν συνήθως στο περιθώριο της κοινωνίας, εκτονωτικά,  προς αποφυγή συγκρούσεων και εντάσεων μέσα στους κόλπους της ίδια της κοινωνίας.

Τα τελευταία 30 περίπου χρόνια και για την Ελλάδα από τη δεκαετία του 80 περίπου,  υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που εμφανίζεται η πορνεία. Από περιθωριακό φαινόμενο η πορνεία γίνεται μια ολόκληρη βιομηχανία και αρχίζει να αποτιμάται ως οικονομική δραστηριότητα με καθαρά οικονομικούς όρους, κόστους, αποδοτικότητας, κεφαλαιακής επένδυσης, απόσβεσης κ.λπ.

Όπως παρουσιάζει αυτή τη μεταβολή ο Γ. Λάζος στο βιβλίο του «Πορνεία & Διεθνική Σωματεμπορία στη Σύγχρονη Ελλάδα», εκδόσεις Καστανιώτη, την περίοδο 1990-2000 η εξαναγκαστική πορνεία αλλοδαπών γυναικών μετέβαλε την πορνεία στην Ελλάδα από πορνεία εκτόνωσης σε πορνεία απόλαυσης και συγχρόνως την κατέστησε προσβάσιμη στο σύνολο του  ανδρικού πληθυσμού

Η πορνεία των δικτύων της διεθνικής σωματεμπορίας αποτέλεσε την πιο ελεύθερη οικονομικά πορνεία που έχει γνωρίσει η Ελλάδα.

Στο τέλος της δεκαετίας 80 έχουμε και στην Ελλάδα την εμφάνιση της νέας οικονομικά προσανατολισμένης πορνείας που διεξάγεται με  όρους προσφοράς και ζήτησης. Με όρους ελεύθερης αγοράς. 

Τα δίκτυα αύξησαν την προσφορά.

Η κοινωνική κρίση όπως εκφράζεται σε όλα τα επίπεδα και στο επίπεδο των σχέσεων  αύξησε την ζήτηση.

Η κατάρρευση των καθεστώτων των χωρών της Αν.  Ευρώπης έδωσε μια μοναδική ιστορική ευκαιρία για την αναγκαστική πορνεία. Ενίσχυσε  την αύξηση της προσφοράς. Οι σωματέμποροι επεκτείνουν και αναβαθμίζουν την αγορά, νέες πορνικές υπηρεσίες προσφέρονται σε νέους χώρους.

Το φαινόμενο παγκοσμιοποιείται και αποκτά μια αυτονομία λόγω ακριβώς της εξαναγκαστικής πορνείας και εξ’ αιτίας των δικτύων διεθνικής σωματεμπορίας και μόνο.

Η παλαιά πορνεία ήταν ένα «ανεκτό» κοινωνικό φαινόμενο κάτω από τοπογραφικούς περιορισμούς και αστυνομικό έλεγχο. Ο κύριος χώρος που συντελούνταν ήταν ο οίκος ανοχής. Η λειτουργία του οίκου ανοχής διεπόταν από κανόνες, άδειες κ.λπ. Τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα αποκλείονταν από τους χώρους αυτούς και περιορίζονται στην πορνεία πολυτελείας και σε περιστασιακά εκδιδόμενες κοπέλες.

Μέχρι το 1991 οι Ελληνίδες αποτελούσαν τον κύριο όγκο των εκδιδομένων. Τα επόμενα χρόνια χάνουν το προβάδισμα και σήμερα είναι μειοψηφία. 

Την περίοδο 1990-2000 υπήρξαν 80.000 εξαναγκαστικά εκδιδόμενες στην Ελλάδα!!

Το 7% του συνόλου είναι ανήλικα άτομα. Το 1993 είναι έτος σταθμός: 4.000 νέες εκδιδόμενες στην αγορά, 52% αύξηση. 

Στο τέλος της περιόδου 2000 τα έσοδα της εξαναγκαστικής πορνείας είχαν 10πλασιαστεί σε σχέση με την αρχή της περιόδου :   

το 1990   135 εκατομμύρια  Ενώ  το  2000  1.100 εκατομμύρια  Ευρώ. Σύμφωνα με τους τελευταίους υπολογισμούς πλησιάζουν τα 20 δις Ευρώ, για Ελλάδα μόνο.

Η εξαναγκαστική πορνεία διεκδικεί τη μερίδα του λέοντος  για τη δεκαετία 1990-2000:  4/5 του συνόλου ή το 82%. Επίσης μόνο το  9 %  των εκδιδόμενων γυναικών στην Ελλάδα είναι νόμιμες,  το υπόλοιπο 91% είναι παράνομες.

250.000 υπολογίζονται  οι άνθρωποι που στην Ελλάδα απασχολούνται στον τομέα αυτό.

 Η Αυστρία , η Ιταλία και η Ελλάδα είναι οι τρεις πρώτες χώρες στην Ευρώπη σε αριθμό αναγκαστικά εκδιδόμενων γυναικών.

Σε άλλες χώρες, στην Ασία ειδικά, τα νούμερα είναι επίσης αστρονομικά. Το 60 % των εσόδων της Ταϊλάνδης το 1995 προέρχονταν  από την πορνεία. Τα έσοδα της πορνείας είναι το 15% του ΑΕΠ σε χώρες όπως Ινδονησία, Μαλαισία, Φιλιππίνες κ.λπ. Το 50% με 60% αγοριών και κοριτσιών σε Ταϊλάνδη, Φιλιππίνες και Σρι Λάνκα εκπορνεύονται με καθεστώς δουλείας για ζήσουν τις οικογένειές τους.

Κάθε χρόνο 4.000.000 γυναικών και κοριτσιών αγοράζονται και πωλούνται ως σκλάβες, ως πόρνες, ως σύζυγοι.

Τα έσοδα της πορνείας παγκόσμια, είναι στην πρώτη θέση μετά από την πώληση όπλων και ναρκωτικών.   

Η εξαναγκαστική πορνεία είναι ιδιαίτερα επικερδής αν την δούμε σαν οικονομικό μέγεθος, γιατί το κόστος εργασίας είναι πολύ χαμηλό, στα όρια στα όρια της επιβίωσης.

Τα δίκτυα – Οι ελληνικές αρχές - η νομοθεσία  

Τρία είναι τα δίκτυα που έχουν μεγάλη δράση στην Ελλάδα. Το   Ουκρανικό, το Αλβανικό, Βαλκανικό. Λειτουργούν σε συνεργασία με τις ελληνικές αρχές σε πολλά επίπεδα: είσοδος στη χώρα, χαρτιά, εγκατάσταση, άδειες και προστασία μαγαζιών κ.λπ.)

Ο πρόσφατος νόμος που ψηφίστηκε στην Ελλάδα (2002) για την εμπορία ανθρώπων και τον εξαναγκασμό στην πορνεία  δεν προβλέπει τη λειτουργία υπηρεσιών ή κέντρων στα οποία μπορούν να φιλοξενηθούν τα θύματα της καταναγκαστικής πορνείας.  Επίσης η νομοθεσία για τους μετανάστες είναι τέτοια που δεν προστατεύει τα θύματα της αναγκαστικής πορνείας από τις κυρώσεις, τις διώξεις και την απέλαση.

Έτσι στην πράξη οι μαστροποί δρουν ανενόχλητοι. Και τα δίκτυα δεν καταγγέλλονται. Πολλές είναι οι φορές που μέσα στα κυκλώματα δρουν άμεσα ή με έμμεσο τρόπο  έχουν οφέλη, χαμηλόβαθμα και υψηλόβαθμα στελέχη της αστυνομίας.

Τα θύματα δεν μπορούν να καταφύγουν στην αστυνομία για να σωθούν γιατί κατά κανόνα δεν έχουν νόμιμα χαρτιά. Εξ’ άλλου σε ποια αστυνομία να καταφύγουν και ποιόν να εμπιστευθούν όταν οι ίδιοι οι αστυνομικοί είναι οι μαστροποί τους;  

Επίσης κάτω από ένα καθεστώς φόβου και απειλών  οι μάρτυρες δεν καταθέτουν. 

Ακόμη και στις περιπτώσεις που μια τέτοια υπόθεση φτάσει στο Δικαστήριο συχνά οι αποφάσεις είναι αθωωτικές ή οι ποινές είναι πολύ επιεικείς.

Σύμφωνα με τον  Α. Τσιγκρή στο βιβλίο του «Εμπορία και σεξουαλική εκμετάλλευση της γυναίκας : τα αποτελέσματα μιας έρευνας» εκδόσεις Σάκουλα, οι ποινές που επιβάλλονται σε μαστροπούς και σωματέμπορους κυμαίνονται όπως παρακάτω:

20,8% 1 έτος

58,2% φυλάκιση μέχρι 2 ετών

16,7% φυλάκιση μέχρι 3 ετών

4,2% πάνω από 3 έτη

Επίσης ο ίδιος αναφέρει ότι στο  10 % των υποθέσεων μαστροπείας που φτάνουν  στο Δικαστήριο εμπλέκονται αστυνομικοί.

Έτσι λοιπόν και εδώ όπως και στο βιασμό έχουμε συχνά την ίδια παράδοξη αντιστροφή: το θύμα διώκεται σαν θύτης  και ο θύτης δικαιώνεται σαν θύμα!!!

Τα θύματα τιμωρούνται για παράνομη πορνεία και παράνομη είσοδο στη χώρα, ενώ οι πελάτες όχι. Το παράδοξο είναι επίσης ότι σε άλλες περιπτώσεις στη νομοθεσία, ο αποδέκτης παράνομων υπηρεσιών ή προϊόντων διώκεται. Στην περίπτωση της παράνομης πορνείας ο πελάτης δεν διώκεται αν και κατά κανόνα είναι το άτομο που είναι σε θέση να γνωρίζει αν η εκδιδόμενη εκδίδεται εξαναγκαστικά ή όχι.       

Ο πελάτης

Στοιχεία για τον πληθυσμό των πελατών στην Ελλάδα

Το 1990 υπήρξαν 540.000 πελάτες. Μια δεκαετία μετά, το 2000 υπήρξαν 1.230.000 πελάτες.  Αύξηση 128%

Σε κάθε 100 σεξουαλικά ενεργούς άνδρες οι 25 μίσθωσαν πορνικές υπηρεσίες έστω και για μια φορά.

Είναι η πορνική πελατεία που μετατρέπει την απλή παρουσία στην πορνεία μια γυναίκας σε ενεργή πορνική δράση. Είναι ο πορνοπελάτης που, μισθώνοντας μια γυναίκα ως εκδιδόμενη σε συνθήκες εξαναγκασμού, ολοκληρώνει την μετάπτωσή της σε εξαναγκαστικά εκδιδόμενη.

Ο πελάτης δεν είναι εξωτερικό στοιχείο της πορνείας αλλά  συστατικό της στοιχείο και αναγκαίο όρο.

 Είναι σε θέση να γνωρίζει ότι η γυναίκα που μισθώνει εκδίδεται αναγκαστικά.

Δεν έχουν γίνει πολλές μελέτες για τα κίνητρά του γιατί γενικά θεωρούνται συνηθισμένα και φυσιολογικά. Ενώ τα κίνητρα των εκδιδόμενων θεωρούνται ψυχολογικά, κοινωνικά και σεξουαλικά αποκλίνοντα.

Πελάτης και  ταξική σύνθεση

 … η νέα πορνεία είναι μορφοποιημένη κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν του πελάτη….

«…Όπως και πορνεία γενικότερα, η ψυχική και σωματική αποσύνθεση 80.000 περίπου γυναικών και παιδιών που έλαβε χώρα στο πλαίσιο της εξαναγκαστικής πορνείας την δεκαετία 1990-2000 στην Ελλάδα, δεν έλαβε χώρα σε κάποιο άκρο ή περιθώριο της κοινωνίας. …»

από το βιβλίο του Γ. Λάζου

H εξαναγκαστική πορνεία έσπασε το βασικό και κύριο εμπόδιο μεταξύ αγρότη και πορνείας : την απόσταση. Οι περισσότεροι οίκοι ανοχής βρίσκονταν στην πόλη (με εξαίρεση τις περιοχές που είχαν στρατόπεδα)

Με τα διεθνικά δίκτυα σωματεμπορίας αυτή η «ανισότητα» μεταξύ πόλης και περιφέρειας άλλαξε.

Επίσης  οι άνδρες από τα μεσαία και άνω μεσαία στρώματα δεν μπορούσαν να χρησιμοποιούν την παλιά πορνεία. Ο οίκος ανοχής ήταν στιγματισμένος και η μηχανιστική αλλαγή των πελατών δεν ικανοποιούσε  πολιτιστικά τον μικροαστό ενός ορισμένου πολιτιστικού και μορφωτικού επιπέδου.

Αντίθετα, ο νέος τύπος πορνείας έγινε ελκυστικός για τους άντρες των μεσαίων στρωμάτων γιατί τους πρόσφερε:

Εθνικοπολιτιστικό τύπο γυναικών με μεγάλη ζήτηση

Καλές τιμές λόγω του εξαναγκασμού και της μείωσης του κόστους στα όρια επιβίωσης.

Ποικιλία γυναικών

Ποικιλία υπηρεσιών

Ποικιλία χώρων μη στιγματισμένων (μπαρ, ξενοδοχεία, Ινστιτούτα μασάζ). Η επιστροφή από το μπαρ στο σπίτι και στην οικογένεια  είναι συντομότερη (όχι μόνο ως απόσταση)   

Εχεμύθεια (ανώνυμες υπηρεσίες τηλέφωνα κ.λ.π.)

Ποσότητα

Ανανέωση

Μόνο χάρη στην εξαναγκαστική πορνεία μπόρεσαν να ικανοποιηθούν τα παραπάνω. Το συνολικό πακέτο προσφοράς για τους άνδρες των μεσαίων στρωμάτων ήταν πολύ δελεαστικό.

Έτσι η προσφορά, όπως αυξήθηκε από τα δίκτυα, ανταποκρίθηκε στην ζήτηση αφού κατάφερε να προσφέρει, σε αριθμό και ποιότητα, τις νέες υπηρεσίες.

Όλα αυτά με απίστευτο οικονομικό κέρδος για τους προαγωγούς και τους σωματέμπορους και προς τέρψιν και ικανοποίηση των πελατών. Κάτω από τα μάτια της αστυνομίας που επίσης επωφελείται ή  μπορεί να ισχυρίζεται  ότι δεν γνωρίζει   και  δίπλα από τις πόρτες των γειτόνων  που δεν τους αφορά γιατί τα θύματα είναι αλλοδαπές και γιατί ότι συμβαίνει είναι έξω από τον ιδιωτικό χώρο της μικροαστικής κατοικίας. 

Έτσι όλοι είναι ευχαριστημένοι εκτός από τα εκδιδόμενα άτομα και μάλιστα αντλούν αυτή την ικανοποίηση ακριβώς εξ αιτίας  της δυστυχίας και της εξαθλίωσης των εκδιδόμενων ατόμων. 

Το σύγχρονο καθεστώς δουλείας

Το 80% των εκδιδόμενων γυναικών, νόμιμης και παράνομης πορνείας, αναγκαστικής ή μη έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση τους τελευταίους μήνες.

Οι γυναίκες  θύματα της αναγκαστικής πορνείας αλλά και της πορνείας γενικότερα υφίστανται σωματική σεξουαλική και ψυχολογική βία.  Συχνά εξαναγκάζονται στην χρήση αντισυλληπτικών ή σε φάρμακα που σταματούν την περίοδο έτσι ώστε να είναι περισσότερο αποδοτικές όλες της ημέρες του μήνα.

Η τιμή αγοράς και πώλησης είναι περίπου 1.000.000 δραχμές (3.000 Ευρώ).

Το 80 % των γυναικών αυτών ωθούνται στην πορνεία μετά από άσκηση βίας και απειλών και έχουν παραδώσει τα νόμιμα χαρτιά τους στους μαστροπούς. Συχνά μετά από ένα μήνα άσκησης βίας, απειλών και  εγκλεισμού σε απαράδεκτες συνθήκες, συντρίβονται ψυχικά και γίνονται, υπό το κράτους του φόβου, πειθήνια όργανα του μαστροπού.

Το 45% των γυναικών αυτών κατορθώνουν να δραπετεύσουν μετά από 12 μήνες και το 15% περίπου μετά από 3 μήνες.

Συχνά τα χρήματα που παίρνουν είναι ελάχιστα ή μπορεί και να μην παίρνουν καθόλου χρήματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν τρέφονται καν σωστά και δεν έχουν καμιά φροντίδα υγείας. 

Αυτή η συμπίεση του κόστους στο όριο της επιβίωσης που είναι εφικτή μόνο κάτω από το καθεστώς της αναγκαστικής πορνείας, είναι που μεγαλώνει τα κέρδη των μαστροπών, κάνοντας αποδοτική την επένδυση και κρατά τις τιμές σε επίπεδα προσιτά, προς τέρψιν των πελατών.  

Αυτά ακριβώς τα χαρακτηριστικά μας επιτρέπουν να μιλάμε για καθεστώς δουλείας με όλη τη σημασία της λέξης. Όπως ο δούλος ήταν δεμένος με τον αφέντη του ή ο δουλοπάροικος με τη γη έτσι και σύγχρονη εκδιδόμενη είναι δεμένη με τον μαστροπό της.  Πουλιέται και αγοράζεται όπως η δούλος στην παλαιά δουλεία.  Ακόμα, το καθεστώς αυτό επιτρέπει την απόλυτη απόσπαση της υπεραξίας  όπως ακριβώς ο παραδοσιακός αφέντης αποσπούσε απόλυτη υπεραξία από τον δούλο του.

Έτσι στη  σύγχρονη κοινωνία του εκσυγχρονισμού εμφανίζεται, με νέα μορφή, η δουλεία που είναι μια κοινωνική σχέση που παραπέμπει στη βαρβαρότητα. Από αυτή την άποψη μέσα στη σύγχρονη πορνεία της δουλείας αντανακλάται όλη η αντίφαση και η βαρβαρότητα του καπιταλισμού.

(στο  επόμενο φύλλο το 2ο μέρος)

Μαρία Χλωρού