|
Υγεία
Αρχείο
Κεντρική Σελίδα
|
ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ
Το ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ δημοσιεύει σήμερα ένα άρθρο του καινούργιου μας συνεργάτη, ΚΩΣΤΑ ΝΙΚΗΦΟΡΑΚΗ από τα Χανιά της Κρήτης, για την υγειά την εποχή του νεοφιλελευθερισμού.
|
Από το 1960 μέχρι το 1990 στην Ευρώπη έγινε μια "επανάσταση" στην
υγεία, που άρχισε από τα λαϊκά κινήματα και τους εργάτες για να
πετύχουν καλύτερες συνθήκες υγείας στους χώρους εργασίας και κατοικίας. Είναι η εποχή της φιλοσοφίας της αντίληψης της προαγωγής της υγείας. |
Οι Γιατροί κινητοποιούνται για καλύτερη περίθαλψη στους ασθενείς και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας. |
Έτσι φτάνουμε στην Ευρώπη με απόπειρες συστημάτων υγείας, που
παίρνοντας υπ΄ όψη τους Alma Ata, την Jakarta και τον Π.Ο.Υ για "υγεία για όλους το 2000", καθορίζονται (τουλάχιστον στις προβλέψεις)από την ΚΑΘΟΛΙΚΌΤΗΤΑ (Δημόσιο σύστημα υγείας για όλους), την ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ (Συστήματα ασφάλισης) και το ΔΗΜΟΣΙΑ ΚΑΙ ΔΩΡΕΑΝ (Ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες). Σήμερα αυτό το οικοδόμημα αρχίζει να τρέμει και να γκρεμίζεται.
Ο καιρός της αισιοδοξίας κράτησε λίγο. Την τελευταία δεκαετία οι φωνές των κυριών τους (Ε.Ε.) άρχισαν να θέλουν να μας μάθουν ότι πήραμε λάθος δρόμο, γιατί αυτά τα συστήματα ξοδεύουν πολλά και δεν μπορεί να αντέξει ο κρατικός κορβανάς (5,3% του ΑΕΠ στην Ελλάδα και 6% του ΑΕΠ στην Ιταλία ήδη από τα χαμηλότερα στον κόσμο). Άλλα με μεγάλες ιδιωτικές δαπάνες, από 40 έως 50%.
Αυτή η τάση της ανατροπής συμπίπτει με την παγκοσμιοποίηση της
οικονομίας και την πολιτική του νεοφιλελευθερισμού. Φτάνουμε στην νέα
εποχή της εμπορευματοποίησης της υγείας. Ξεχνούν οι εγκέφαλοι ότι η
υγεία δεν είναι προϊόν ανταλλάξιμο που παράγει υπεραξία, αλλά είναι
προϊόν αξίας χρήσης που είναι για το όφελος της κοινωνίας.
Οι έννοιες της καθολικότητας και της αλληλεγγύης πάνε περίπατο.
Μπαίνουμε στην εποχή της προσφοράς και της ζήτησης, της πληρωμής με το κομμάτι. Γυρίζουμε στην εποχή του Μεσαίωνα, του ατομισμού, και της
λογικής του κοινωνικού Δαρβινισμού. Στους παράγοντες "νοσηρότητας" πρώτης γραμμής πλέον συγκαταλέγονται: οικονομικο-κοινωνικές συνθήκες ανεργία υποαπασχόληση, αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων (οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι), μετανάστευση, περιθωριοποίηση, και έρχονται να προστεθούν "άτυποι ιοί" όπως εμπορευματοποίηση, και νοσοκομεία-επιχειρήσεις με πρότυπο τον ανταγωνισμό.
Τα "Ψίχουλα περίθαλψης" δίνονται ως εγγύηση ενός minimum standard, ενώ για εκείνους που μπορούν να "αγοράσουν" κάτι παραπάνω, υπάρχει πωλητής με το αζημίωτο. Ο Θατσερισμός είναι ο πρώτος διδάξας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι και όλες οι άλλες Ευρωπαϊκές χώρες δεν συμφωνούν στο να βάλουν χέρι στις χρηματοδοτήσεις για την υγεία μέσα στη λογική της "οικονομίας" και του "νοικοκυρέματος". Άρχισε να παίζει ουσιαστικό ρόλο ο τρίτος πόλος της ιδιωτικής ασφάλισης (εθελοντική τη λένε) για υγεία και σύνταξη. Αρχίζει να μειώνεται ο ρόλος του κράτους.
Αλήθεια τι ιδιωτική ασφάλιση μπορεί να κάνει ο άνεργος, ο συνταξιούχος, ο μισθωτός, ο μετανάστης. Ο Κεϋνσιανισμός σε όλο του το μεγαλείο. Λιγότερο κράτος, περισσότερο εμπόριο. Ο νεοφιλελευθερισμός και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στη διάλυση των εθνικών συστημάτων υγείας. Ο περιορισμός των δαπανών οδηγεί στη ανυπαρξία της προληπτικής ιατρικής, της αγωγής της υγείας και της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
Μέσα σ΄ αυτό το πλαίσιο δημιουργείται η "φτώχεια της υγείας", γιατί
Όλο και περισσότεροι δεν θα έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας. Οι Η.Π.Α. είναι το χαρακτηριστικό παράδειγμα. Εφόσον η οικονομία, με τους γενικούς κανόνες που έχει, αποσκοπεί στην επένδυση για να βγάλει κέρδος, γίνεται κατανοητό ότι λίγοι θα είναι οι επενδυτές για δημόσια υγεία.
Πρέπει να αρχίσουμε να συνειδητοποιούμε πώς, ό,τι είχε κατακτηθεί με
κόπο, δηλ. η Κοινωνική Ασφάλιση και η Περίθαλψη (κοινωνικό κράτος),
ζητείται να επιστραφεί πίσω. Η Διεθνής Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο γίνονται οι leader για τις πολιτικές υγείας. Η ιδέα ότι η υγεία πρέπει να προάγεται και να προασπίζεται γιατί είναι αναντικατάστατο αγαθό για την ευημερία της κοινωνίας, αντικαθίσταται με τη νέα ιδέα ότι η υγεία είναι ένα εμπόδιο για τις δημόσιες δαπάνες και την ανάπτυξη του κεφαλαίου, και επομένως η μείωση των επενδύσεων για την υγεία είναι η μεγαλύτερη υποχρέωση κάθε κυβέρνησης.
Ο νεοφιλελευθερισμός αρνείται τα δικαιώματα στους φτωχούς, 1.200 εκ.
άνθρωποι στον πλανήτη ζουν στην απόλυτη φτώχεια (1 δολάριο την ημέρα
εισόδημα). Είναι φανερό ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ εισοδήματος και υγείας (το DALE: προσδόκιμο ζωής με καλή υγεία). Στα δύο άκρα αυτής της σχέσης είναι: η Σιέρα Λεόνε με 26 χρόνια και η Ιαπωνία με 74 χρόνια. Η Ιαπωνία έχει ακαθάριστο κατά κεφαλή εισόδημα 32.230 δολάρια και η Σιέρα Λεόνε 130 δολάρια. Υπάρχουν χώρες με σχεδόν ίδιο εισόδημα, αλλά με πολύ διαφορετικό DALE. Χώρες με 500 δολάρια κατά κεφαλή εισόδημα, όπως το Καμερούν, Γουινέα, Ζιμπάμπουε που έχουν 40 χρόνια DALE, και χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, όπως Αρμενία, Γεωργία, Αζερμπαϊτζάν, με 60 χρόνια DALE. Στην μία περίπτωση δεν υπάρχουν εθνικά συστήματα υγείας, ενώ στην άλλη υπάρχουν. Το ότι η Ελλάδα ήταν στην πεντάδα με καλύτερο DALE οφείλεται στο ΕΣΥ.
Η ανισότητα στην χρηματοδότηση για την υγεία μεταξύ πλουσίων και
Φτωχών χωρών είναι τεράστια, π.χ. Αιθιοπία 4 δολάρια /έτος, Η.Π.Α. 4.187 δολάρια/ έτος. Η μεγάλη πλειοψηφία όμως των χωρών είναι κοντά στην Αιθιοπία. Για 50 χρόνια μετά την ίδρυση του ΠΟΥ και πάνω από 20 χρόνια από την Alma Ata, το προσδόκιμο ζωής μειώνεται, η παιδική θνησιμότητα αυξάνει και η απόλυτη φτώχεια απογειώνεται.
Από το "υγεία για όλους" σαν παράγοντα ειρήνης και ασφάλειας στον
Κόσμο περνάμε στις καμπάνιες για μερικές αρρώστιες που δεν έχουν ιδιαίτερο οικονομικό κόστος και γι? αυτό "χτυπούν όμορφα στα αυτιά".Ο Π.Ο.Υ από την 10ετία του 90 αρχίζει να χάνει το ρόλο του καθοδηγητή
για τις πολιτικές υγείας στον κόσμο.
Είμαστε στην εποχή της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας. Στην
παγκοσμιοποίηση των επενδύσεων, του εμπορίου και των πολιτικών υγείας. Όπως λέει ο Π.Ο.Υ. σ΄ ένα πρόσφατο ντοκουμέντο του, οι χώρες που θα εναντιωθούν, θα "τιμωρηθούν" και θα περιθωριοποιηθούν από τη διεθνή οικονομία. Θα χρειαστεί επομένως να μειωθούν οι φορολογίες για το κεφάλαιο, να κλείσουν εταιρείες και να μεταφερθούν σε άλλες χώρες με φθηνό εργατικό δυναμικό, να μειωθεί το δημόσιο χρέος με περιοριστικές πολιτικές στο χώρο των δημόσιων και κοινωνικών επενδύσεων (Παιδεία, Υγεία, Ασφάλιση).
Ο νεοφιλελευθερισμός και η παγκοσμιοποίηση είναι τα πολιτικά και
ιδεολογικά όργανα της ταξικής ιεραρχίας. Είναι ανεπαρκές και λάθος να
αναλύουμε τις προϋποθέσεις της υγείας, χωρίς να αναλύουμε την
αναπαραγωγή των σχέσεων εξουσίας. Σήμερα βρισκόμαστε στην εποχή του νέο-φιλελευθερισμού που αρνείται δικαιώματα στους φτωχούς. Η διαφορά υγείας μεταξύ λαών είναι τεράστια. Η σχέση επιπέδου υγείας και κατά κεφαλήν εισοδήματος είναι γνωστή, όμως σε αυτή τη σχέση μπαίνουν και άλλοι παράγοντες, όπως π.χ. εκπαίδευση, κατανομή του πλούτου μέσα στη χώρα (Βορράς-Νότος, κέντρο-περιφέρεια).
Σαράντα κράτη παρουσιάζουν επενδύσεις στην υγεία περίπου 25 δολάρια/
χρόνο (Αφρική, Κίνα). Σε αυτές τις χαμηλές επενδύσεις υπάρχει μεγάλο
ποσοστό ιδιωτικής συμμετοχής Π όταν το κράτος δεν επενδύει, ανθεί η
ιδιωτική πρωτοβουλία. Στη χώρα μας η Ιδιωτική συμμετοχή είναι το 43%. Η κρίση του ΕΣΥ είναι και σε συνάρτηση της πολιτικής να δοθεί "γη και ύδωρ" σε κάθε είδους επιχειρήσεις τύπου Λιακουνάκου, Κοντομηνά κ.λ.π., ασφαλιστικές εταιρείες και συναφή συνδικάτα εκμετάλλευσης του ανθρώπινου πόνου.
Η πολιτική παρέμβαση για την αλλαγή της κοινωνίας είναι ο μόνος τρόπος για να αλλάξει και τα γενεσιουργά αίτια της αρρώστιας.Είναι φανερό ότι οι ανισότητες στην υγεία μεταξύ εθνών είναι μεγάλες
και προκαλούν τρόμο. Αυτές εκφράζουν τη μεγάλη διαφορά στην οικονομική ανάπτυξη μεταξύ των κρατών, αλλά και την κατευθυντήρια γραμμή της Διεθνούς Τράπεζας για "Δομική αναδιάρθρωση" των δημόσιων δαπανών που συνίσταται στο μπλοκάρισμα των δαπανών για υγεία και παιδεία, στην ιδιωτικοποίηση και αποκέντρωση. Αυτός είναι ο παράδεισος των "Global" και του νεοφιλελευθερισμού που δεν σέβεται καθόλου, αλλά καταπατά τα βασικά δικαιώματα του ανθρώπου.
Ένα παράδειγμα: Από τα 34 εκ. αρρώστων θετικών για AIDS, το 90%
κατοικεί στις πιο φτωχές χώρες. Στην Ουγκάντα πάσχει 1 εκ. του
πληθυσμού. Για μια στοιχειώδη φαρμακευτική παρέμβαση απαιτούνται 300
εκ. δολάρια, όταν οι συνολικές δαπάνες για την υγεία είναι 280 εκ. δολάρια. Ο Κόφι Ανάν πρότεινε στους G8 ένα ταμείο παρέμβασης 10 δις δολαρίων που αντιστοιχεί στο 0,4% των δαπανών για την υγεία των χωρών αυτών. Στη Γένοβα ενέκριναν 1 δις 200 εκ. δολάρια, όχι μόνο για το AIDS, αλλά και για τη φυματίωση και άλλες μολυσματικές αρρώστιες.
Σήμερα γίνεται κατανοητό ότι δεν πρέπει να αλλάξει η ιατρική ηθική,
επειδή οι υποταγμένες κυβερνήσεις αποφασίζουν ότι πρέπει να
περιοριστούν οι δαπάνες. Αυτό που πρέπει να αλλάξει είναι ο προσανατολισμός των δημόσιων επενδύσεων. Έχει υπολογιστεί από τον Christy W. Kiefer ότι τα έξοδα από τις στρατιωτικές δαπάνες 35 δευτερολέπτων αρκούν για να φτιαχτούν σχολεία για 30.000 παιδιά ή για να τραφούν 22.000 άτομα για 1 χρόνο. Τα έξοδα 12 δευτερολέπτων θα αρκούσαν για να κατασκευαστούν 40.000 εξοπλισμένα ιατρικά κέντρα. Οι δαπάνες του Π.Ο.Υ για 1 χρόνο αντιστοιχούν σε 150 λεπτά στρατιωτικών δαπανών.
Ο G. Berlinyuer τονίζει ότι τα χρήματα που ξοδεύονται για παγωτό στην
Ευρώπη (12 δις δολάρια) θα έλυναν το πρόβλημα του υποσιτισμού και του
πόσιμου νερού στην Αφρική (9 δις δολ. δολάρια). Σήμερα περισσότερο από ποτέ γίνεται κατανοητό ότι εάν θέλει η ιατρική να φτάσει τους σκοπούς της, όπως έλεγε ο Virchow το 18Α αιώνα "Πρέπει να μπει (η ιατρική) στην κοινωνική και πολιτική ζωή, και πρέπει να υποδείξει και να ανατρέψει όλα τα εμπόδια που βάζουν περιορισμούς στον κύκλο της ζωής".
Θα είναι η κοινωνικοποίηση της ιατρικής που εμπνέεται από τις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης, που θα προάγει την υγεία για όλους και
Προπάντων για αυτούς που έχουν περισσότερο ανάγκη. Η ανισότητα στην υγεία και την περίθαλψη έχει τις ρίζες της στις κοινωνικές ανισότητες στην ταξική κοινωνία.
Κώστας Νικηφοράκης, Χανιά, Μάιος 2003
02/07/2003
|
ΜΑΘΗΜΑΤΑ
ΠΙΑΝΟΥ
ΣΥΝΘΕΣΑΙΖΕΡ
Για μικρούς, αρχάριους
Για μεγάλους, προχωρημένους
ΕΙΔΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ
ΓΙΑ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΚΜΑΘΗΣΗ
Από τον Μουσικοσυνθέτη
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΒΗΧΟ
κινητό 6946205678
|
