|
|
Πολιτικό καφενείο "Ο Μεγάλος Ανατολικός" |
|
|
Καθημερινή ανανέωση. Αποστολή άρθρων στην: Συντακτική επιτροπή Τελευταία ενημέρωση 29 May 2005 |
||
|
Υγεία
Αρχείο Δείτε εδώ όλα τα άρθρα αυτού του θέματος
|
ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΥΓΕΙΑΣ – ΠΡΟΝΟΙΑΣ Το κείμενο αυτό κυκλοφόρησε πριν τις εκλογές της ΕΙΝΠΑ το 1999 Θέσεις ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΗΝ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΥΣ ΓΙΑΤΡΟΥΣ της Αριστερής Ριζοσπαστικής Συνεργασίας Ιατρών (Α.Ρ.Σ.Ι.) Μάρτιος 1999 Συνάδελφοι, συναδέλφισες,
‘Ολοι εμείς που πριν τρία χρόνια ιδρύσαμε την Α.Ρ.Σ.Ι. ή στην πορεία συμμετείχαμε σ' αυτή, θέλουμε μέσα από τα κείμενα που ακολουθούν ενόψει και των εκλογών της Ε.Ι.Ν.Α.Π., να σας εκθέσουμε τις απόψεις μας για τις εξελίξεις στο χώρο της υγείας και γενικότερα στα πολιτικά δρώμενα της κοινωνίας, αλλά και να διατυπώσουμε τη δική μας θέση για το πως μπορούν να αλλάξουν με συνολικούς όρους τόσο το υγειονομικό μας σύστημα όσο και οι όροι ζωής και εργασίας μας. Σε μια τέτοια κατεύθυνση, η έκδοση του τεύχους αυτού έρχεται, εκτός των άλλων, να αντιστρατευτεί και την περπατημένη οδό των εκλογικών διαδικασιών : μια οδό, που συνήθως διέρχεται της άκρατης υποσχεσεολογίας, της ακατάσχετης ρητορικής και της επιστράτευσης ποικίλων προσωπικών, επαγγελματικών και επιστημονικών εξαρτήσεων στο σκοπό ενός καλού εκλογικού αποτελέσματος. Μιας οδού, που την επομένη των εκλογών, συνήθως καταλήγει στη λήθη των υποσχέσεων και στην απαξίωση του προεκλογικού λόγου των κυρίαρχων παρατάξεων (ε,… άντε και να θυμηθούν κανένα προεκλογικό ρουσφετάκι). Από τη μεριά μας, αδυνατώντας, ιδεολογικά και υλικά, να παίξουμε αυτό το παιχνίδι (το οποίο άλλωστε παλαιότερα, κάπως αλλιώς ονομαζόταν, και όχι συνδικαλισμός!), καλούμε όλους τους νοσοκομειακούς γιατρούς να προσέλθουν στις κάλπες, αναλογιζόμενοι , πρώτα από όλα τη συμφωνία λόγου και πράξης της κάθε δύναμης. Να σταθούν και να αποφασίσουν για τη στάση τους με γνώμονα την πρόσφατη και απώτερη εμπειρία τους, αλλά και να συγκρίνουν τις θέσεις τους, πάνω σε θεμελιώδη ζητήματα πολιτικής στο χώρο της υγείας και όχι μόνο. Στην κατεύθυνση αυτή, της διαφάνειας και της αποσαφήνισης των θέσεών μας, κινείται η παρούσα έκδοση. ‘Αλλωστε, η Α.Ρ.Σ.Ι., από την ίδρυσή της, ποτέ δεν δίστασε να εκτεθεί παίρνοντας ανοικτά θέση στα προβλήματα της υγείας και του κλάδου, ποτέ δεν κατέφυγε σε διφορούμενα, δισημίες με σκοπό να θολώσει τα νερά. ‘Ισως, πάλι, να είναι αυτός ο λόγος, που οι κατεστημένες παρατάξεις του Δ.Σ. της Ε.Ι.Ν.Α.Π., από την πρώτη στιγμή, δεν είδαν με καλό μάτι αυτή την προσπάθεια.Στην παρούσα, λοιπόν, έκδοση, παρουσιάζονται οι βασικές θέσεις της Α.Ρ.Σ.Ι., για μια σειρά από ζητήματα: η πολιτική συγκυρία, οι αναδιαρθρώσεις στο χώρο της υγείας, οι επιδιώξεις της κυβέρνησης, οι εξελίξεις μέσα στο ίδιο το ιατρικό σώμα, η κατάσταση του συνδικαλιστικού νοσοκομειακού κινήματος και οι κατεστημένες του παρατάξεις, οι πρόσφατες κινητοποιήσεις και η πρότασή μας για το σύστημα υγείας και τους λειτουργούς του ……
α) Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
Ζούμε σ' ένα κόσμο που αλλάζει γοργά και δυστυχώς προς το χειρότερο. Η πτώση (πριν από μια δεκαετία περίπου) των χωρών του πάλαι ποτέ "υπαρκτού σοσιαλισμού", που κάθε άλλο παρά την ανθρώπινη χειραφέτηση και απελευθέρωση υπηρέτησαν, τελικά επιτάχυνε την εφαρμογή μιας νέας παγκόσμιας καπιταλιστικής τάξης πραγμάτων. Μια νέα κοινωνική πραγματικότητα που μέσα από τις διαδικασίες της καπιταλιστικής διεθνοποίησης (Ιαπωνία - Ειρηνικός, Βόρεια - Νότια Αμερική, Ευρώπη - Ε.Ε.) οδηγεί σε μια άνευ προηγουμένου στην ανθρώπινη ιστορία επίθεση των κυρίαρχων του πλανήτη (σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο) απέναντι στις δυνάμεις της εργασίας, στα εργατικά δικαιώματα και τις ανθρώπινες ανάγκες. Σε μια εποχή που παράγεται τεράστιος κοινωνικός πλούτος μέσα και από την αξιοποίηση των μεγάλων επιτευγμάτων της επιστήμης και της τεχνικής, η ιδιοποίηση του μεγαλύτερου κομματιού αυτού του πλούτου από λίγες δεκάδες πολυεθνικών εταιριών σε παγκόσμιο επίπεδο οδηγεί ολόκληρες περιοχές του πλανήτη στη φτώχια, το λιμό και την εξαθλίωση. Η προσπάθεια για τον έλεγχο από μέρους των ισχυρών της γης των πηγών της ενέργειας, αλλά και της εμπέδωσης των συμφερόντων των ισχυρών, οδηγεί σε νέους πολέμους που σπέρνουν την καταστροφή και την ερήμωση σε εκατομμύρια ανθρώπους. Είναι πραγματικά φοβερό να αναλογιστεί κανείς ότι 225 άνθρωποι έχουν στα χέρια τους τόσο πλούτο όσο ο μισός πληθυσμός της γης. ‘Η ότι μια μείωση μόνο κατά 8% των κερδών αυτών των 225 ανθρώπων θα μπορούσε να εξασφαλίσει στέγη, διατροφή, νερό, συνθήκες υγιεινής, βασική εκπαίδευση και βασική περίθαλψη σε ολόκληρο τον πληθυσμό της γης! Ποτέ στην ιστορία του ανθρώπινου είδους τόσο λίγοι δεν είχαν τόσα πολλά και τόσο πολλοί δεν είχαν τόσα λίγα. Οι αντιθέσεις πλούτου και φτώχιας ειδικά στις υπανάπτυκτες χώρες λαμβάνουν εκρηκτικές διαστάσεις.‘Ομως και στις "αναπτυγμένες" χώρες οι διαδικασίες της διεθνοποίησης και του ελέγχου των αγορών, που στην Ευρώπη εκφράζεται με την Ευρωπαϊκή ‘Ενωση και την οικονομική και νομισματική ενοποίηση οδηγεί σε πολιτικές περικοπής κοινωνικών δαπανών, σκληρής λιτότητας, δημιουργία μεγάλης ανεργίας σε ζωντανά κομμάτια του πληθυσμού, σε αφαίρεση βασικών εργατικών κατακτήσεων (δώρα και επιδόματα - ασφάλιση - σύνταξη), με δυο λόγια σε πιο άγρια εκμετάλλευση της ανθρώπινης εργασίας. Οι κυβερνήσεις των χωρών της Ευρώπης παρά το σοσιαλδημοκρατικό παρελθόν των περισσότερων, έχουν υποταχθεί πλήρως στη λογική της Ο.Ν.Ε. και έχουν μεταβληθεί σε απευθείας υπηρέτες των εγχώριων και διεθνών αφεντικών τους. Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο, μιλώντας και για τη χώρα μας, εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια από τις κυβερνήσεις της Ν.Δ. και του Π.Α.Σ.Ο.Κ. μια σκληρή νεοφιλελεύθερη πολιτική ιδιωτικοποιήσεων, λιτότητας, ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων, καταστροφής του "κράτους πρόνοιας" και παράλληλα μια πολιτική ανοιχτής υποταγής στους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς της ΡΑΧ ΑΜΕRICANA (Κουρδικό, Σκόπια, Κοσσυφοπέδιο, Τουρκία, Μέση Ανατολή). Οι πολιτικές αυτές έχουν οδηγήσει, από τη μια σε δραματική επιδείνωση των όρων ζωής και εργασίας μεγάλων κομματιών της κοινωνίας και από την άλλη σε μια εκτίναξη των κερδών του συμπλέγματος του βιομηχανικού - τραπεζικού και χρηματιστηριακού κεφαλαίου. Η επίτευξη των κριτηρίων της Ο.Ν.Ε. και του Μάαστριχτ έχει γίνει ο οδοστρωτήρας που από κάτω του συνθλίβονται περιοχές που αποβιομηχανοποιούνται και γεμίζουν ανέργους, αγρότες που χάνουν την παραγωγή τους, Δ.Ε.Κ.Ο. που ξεπουλιούνται, μισθοί και συντάξεις που συμπιέζονται στα όρια, εκπαίδευση που αντιδραστικοποιείται για να διαμορφώσει τον "απασχολήσιμο" και "υπερεκμεταλλεύσιμο" εργαζόμενο του μέλλοντος, Ε.Σ.Υ. και πρόνοια που αποσαθρώνονται. Ταυτόχρονα γίνεται ορατή πλέον η πιθανότητα της εμπλοκής της χώρας μας στα ψυχροπολεμικά σχέδια των Η.Π.Α. και σε κάποιο επεισόδιο με την "γείτονα" για να ανοίξει ο δρόμος να ρυθμιστούν με βάση τα Αμερικανικά συμφέροντα τα προβλήματα της Κύπρου, του Αιγαίου και της Γιουγκοσλαβίας. Η πρόσφατη ανοιχτή παράδοση του ηγέτη των Κούρδων Αμπντουλάχ Οτσαλάν από την κυβέρνηση Σημίτη στα χέρια των στρατοκρατών της ‘Αγκυρας, αποδεικνύει το πόσο υποτελές στα κελεύσματα του "παγκόσμιου χωροφύλακα" είναι το πολιτικό προσωπικό που μας κυβερνάει. Αυτή η κατάσταση έχει πυροδοτήσει αγωνιστικά ξεσπάσματα σε διάφορους κλάδους εργαζόμενων με μεγάλη συμμετοχή, μεγάλη διάρκεια, έντονες έως άγριες μορφές πάλης (αγρότες, εκπαίδευση, Ιονική, Ολυμπιακή, νοσοκομειακοί γιατροί κλπ.). Αγώνες που δεν πέτυχαν αυτό που θα μπορούσαν όχι μόνο γιατί βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια πρωτοφανέρωτη κυβερνητική αδιαλλαξία - τρομοκρατία - καταστολή, αλλά και γιατί οι υπάρχουσες συνδικαλιστικές ηγεσίες έπαιξαν φανερά ή κρυφά ρόλο υπονόμευσης και ποδηγέτησης των αγώνων αυτών είτε "χαμηλώνοντας" τα αιτήματα, είτε κάνοντας πίσω στις μορφές πάλης την κρίσιμη στιγμή. Σίγουρα ένα προβληματικό στοιχείο των αγώνων αυτών ήταν και η αδυναμία των κινημάτων, σε κρίσιμες στιγμές, να αρθρώσουν ένα διακριτό πολιτικό λόγο. ‘Ομως αυτοί οι αγώνες έτσι κι αλλιώς έχουν σημάνει την αρχή ενός νέου γύρου κοινωνικών αναμετρήσεων ανάμεσα στις δυνάμεις του κεφαλαίου και της εργασίας στη χώρα, που θα οξυνθεί πολύ την επόμενη περίοδο, καθώς οι δείκτες και οι αριθμοί θα ευημερούν και οι άνθρωποι θα δυστυχούν.
β) Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΜΙΑ “ΑΛΛΗ” ΑΡΙΣΤΕΡΑ
Είναι προφανές ότι πρέπει να υποστηριχθεί μια άλλη Αριστερά. Όχι αριστερά του ασφυκτικού εναγκαλισμού με τα εκσυγχρονιστικά ιδεολογήματα και μαϊντανός κάθε αντιδραστικού μέτρου (ΣΥΝ) αλλά ούτε και της προσκόλλησης σε αναλύσεις των προηγούμενων δεκαετιών που θα πριμοδοτεί μόνο όσους αγώνες μπορούν να μετατραπούν σε ψήφους στις βουλευτικές εκλογές και τους άλλους θα τους καταδικάζει ή και θα τους υπονομεύει ανοικτά (Κ.Κ.Ε.). Θέλουμε μια αριστερά:
Η Αριστερή Ριζοσπαστική Συνεργασία Ιατρών (Α.Ρ.Σ.Ι.), που λειτουργεί ως μια ανεξάρτητη πολιτικοσυνδικαλιστική συσπείρωση στο χώρο των νοσοκομειακών γιατρών, φτιάχτηκε από συναδέλφους που τους ενώνει:
Θέλουμε με τη δράση μας, τις σκέψεις και τις αναλύσεις μας για το χώρο της υγείας να συμβάλλουμε στη δημιουργία της Αριστεράς που προηγουμένως περιγράψαμε, γιατί κατανοούμε ότι χωρίς ευρύτερες κοινωνικές αλλαγές μέσα από ένα συνολικό μέτωπο εργατικών διεκδικήσεων και οι δικοί μας αγώνες θα έχουν μικρό βεληνεκές. Γι' αυτό είμαστε ανοιχτοί στη συνεργασία και στην κοινή δράση με αντίστοιχα σχήματα σε άλλους κοινωνικούς χώρους της μισθωτής διανόησης, των εργαζομένων και της νεολαίας.
γ) Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ. ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ
Μέσα στο γενικότερο κοινωνικοοικονομικό και πολιτικό έδαφος που διαμορφώνουν οι διαδικασίες της καπιταλιστικής διεθνοποίησης όπως αυτές εκφράζονται για τις χώρες της Ευρώπης με το στόχο της Οικονομικής και Νομισματικής Ενοποίησης, μεγάλες αλλαγές πραγματοποιούνται τα τελευταία χρόνια στα συστήματα ασφάλισης και περίθαλψης των χωρών αυτών και της Ελλάδας. Πριν δούμε τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις αξίζει να σταθούμε σε κάποιες γενικότερες πλευρές για να εξηγηθεί τι επιβάλλει από τη μεριά του συστήματος αυτή τη γενικότερη αναδιάρθρωση που κατά τη γνώμη μας βρίσκεται σε ασυμφιλίωτη αντίθεση με τις πραγματικές λαϊκές ανάγκες και τα δικαιώματα της εργαζόμενης πλειοψηφίας.
Α. Η ΒΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ : ΟΙ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Η οικονομική ουσία της τόσο διαφημιζόμενης και προβαλλόμενης ως "μονόδρομου" διαδικασίας της σύγκλισης της Ε.Ε., έγκειται στην προσπάθεια των κυρίαρχων πολυεθνικών εταιριών της Ευρώπης να διαμορφώσουν ένα ενιαίο πλέγμα μειωμένου κόστους εργασίας, αναδιάρθρωσης της παραγωγικής βάσης και “ελαστικοποίησης” της εργασίας, αξιοποίησης σε μια τέτοια κατεύθυνση της εισαγωγής και χρήσης των νέων τεχνολογιών και της πληροφορικής και αυξημένων δυνατοτήτων διακίνησης εμπορευμάτων και υπηρεσιών ("ενιαία αγορά"). Τελικός σκοπός αυτής της κίνησης δεν είναι άλλος από την αύξηση της εκμετάλλευσης των εργαζομένων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο και την αύξηση των κερδών τους στα πλαίσια του παγκόσμιου ανταγωνισμού με τα άλλα δύο ισχυρά κέντρα (ΗΠΑ, Ιαπωνία). Σε μια τέτοια κατεύθυνση, είναι επιτακτική ανάγκη για τις κυρίαρχες δυνάμεις, να αναιρεθούν όλες οι κατακτήσεις του λαϊκού κινήματος, όλες οι “εγγυήσεις” που το μεταπολεμικό κράτος πρόνοιας “παρείχε” (υγεία, πρόνοια, ασφάλιση, εκπαίδευση, κ.ο.κ.). Η ανάγκη για “μείωση του κόστους εργασίας” (όπως κομψά συνηθίζεται να λέγεται η απομύζηση των εργαζόμενων), επιβάλλει την εγκατάλειψη των κοινωνιών των οποιωνδήποτε συλλογικών “εγγυήσεων” και την εγκαθίδρυση των κοινωνιών του ανταγωνισμού, των ατομικών λύσεων, του διαρκούς άγχους για την εξασφάλιση ακόμα κι αυτής της ίδιας της επιβίωσης. ‘Αλλωστε, αυτή η πολιτική, που οργανώνεται και καθοδηγείται από το σύμπλεγμα πολυεθνικών - τραπεζικού και χρηματιστηριακού κεφαλαίου, απαιτεί και επιβάλλει τον προσανατολισμό των οικονομικών πόρων τόσο των κρατικών προϋπολογισμών όσο και του Ευρωπαϊκού ταμείου προς τη χρηματοδότηση πολύ “χρησιμότερων” δραστηριοτήτων από την υγεία των εργαζόμενων, όπως της προώθησης των αλλαγών στην παραγωγική βάση (νέες τεχνολογίες), της δημιουργίας των υποδομών (οδικοί άξονες, τηλεπικοινωνίες κλπ) που απαιτεί η διευκόλυνση της διακίνησης προϊόντων και υπηρεσιών και της ενίσχυσης των ιδιωτικών επενδύσεων στις νέες αγορές της Ανατολικής Ευρώπης και αλλού. ‘Αρα σήμερα πολύ περισσότερο απ' ότι στο παρελθόν για τις κυρίαρχες δυνάμεις ούτε “περισσεύουν”, ούτε “χρειάζονται” πόροι για να χρηματοδοτηθούν κοινωνικές δαπάνες κάθε μορφής (περίθαλψη, πρόληψη, πρόνοια, εκπαίδευση, συντάξεις). Ταυτόχρονα όλη αυτή η εξόρμηση του κεφαλαίου βασίζεται όπως είπαμε πρώτα απ' όλα στη "συμπίεση του κόστους εργασίας", δηλαδή στη σαφή χειροτέρευση των όρων εργασίας και αμοιβής της μεγάλης πλειοψηφίας των μισθωτά εργαζόμενων. Αυτό σημαίνει ελαστικές εργασιακές σχέσεις, αύξηση του χρόνου εργασίας, αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης, πάγωμα ή μείωση μισθών, μαύρη εργασία για τα χαμηλότερα εργατικά στρώματα (π.χ. μετανάστες) και σταθερά μεγάλη ανεργία σε όλες τις χώρες .‘Ετσι, αργά αλλά σταθερά, διαμορφώνεται μια κοινωνία που ένα κομμάτι της θα βρίσκεται στο οικονομικό, κοινωνικό, πολιτικό και πολιτισμικό περιθώριο ζώντας κάτω από το όριο φτώχιας ενώ ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της υπόλοιπης θα είναι "ελαστικά" απασχολήσιμο και βέβαια υπερεντατικά εκμεταλλεύσιμο. Οι πραγματικές αιτίες της σχετικής καθυστέρησης της εμφάνισης μιας τέτοιας πραγματικότητας (και των αποτελεσμάτων της) στην ελληνική κοινωνία βρίσκονται αφενός στο μεγάλο εύρος των κατακτήσεων των εργαζομένων κατά τη διάρκεια των δύο προηγουμένων δεκαετιών και των συνακόλουθων προσκομμάτων στην επιχείρηση αναίρεσής τους, αφετέρου δε, σε ιστορικά χαρακτηριστικά της ελληνικής κοινωνίας, όπως το μεγάλο ποσοστό των αυτοαπασχολούμενων, την εκτεταμένη παραοικονομία και των οικογενειακών δεσμών που συντηρούν ένα "άνετο" επίπεδο διαβίωσης σε κάποια τμήματα του πληθυσμού. Αυτή η καθυστέρηση δεν πρέπει όμως να κρύβει από τα μάτια μας τη (ζοφερή για το σύνολο της εργαζόμενης πλειοψηφίας) προοπτική της εφαρμοζόμενης πολιτικής. Η πολιτική αυτή, σε συνδυασμό με τη συνολική υποχώρηση του εργατικού κινήματος την τελευταία δεκαετία, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα: το κράτος απεκδύεται από την υποχρέωση να χρηματοδοτεί ένα σχετικά καθολικό και ενιαίο σύστημα περίθαλψης και ασφάλισης, από οποιαδήποτε, δηλαδή, υποχρέωσή του να αποκαθιστά, έστω και με τον ελλιπή τρόπο του πρόσφατου παρελθόντος, τις βλάβες υγείας, ή αλλιώς να αναπαράγει την ικανότητα προς εργασία του συνόλου των εργαζομένων. Ο "ελαστικά απασχολήσιμος" πρέπει σήμερα να καταβάλει ένα μεγάλο βάρος της αποκατάστασής του από την τσέπη του. Με δυο λόγια ο καπιταλισμός σήμερα και δεν θέλει και δεν του χρειάζεται η μορφή του κράτους πρόνοιας της μεταπολεμικής Ευρώπης. Εδώ, θα πρέπει να σημειώσουμε, ότι η μόνιμη και σταθερή πολιτική επιδίωξη του συστήματος για έλεγχο της συνείδησης, της σκέψης και της δράσης των εργαζόμενων σαφέστατα μπορεί να εξυπηρετηθεί από την απώλεια του συστήματος κάλυψης των υγειονομικών αναγκών.Τα παραπάνω αποτυπώνονται πεντακάθαρα στα οικονομικά στοιχεία, όπου ενώ από το 1960 έως το 1985 είχαμε στις χώρες του Ο.Ο.Σ.Α. αύξηση των συνολικών δαπανών υγείας από το 4,5% του Α.Ε.Π. στο ύψος του 7,5%, από τότε και μετά παρατηρείται μια μείωση των ρυθμών αύξησης, οι οποίες φθάνουν το 8,2% το 1996 και από τότε υποχωρούν στο 7,8% το 1999 με προοπτική το 7,5% το 2000. Παράλληλα αυξάνει ιδιαίτερα μετά το 1990 το ποσοστό των ιδιωτικών δαπανών υγείας μέσα σ' αυτό το ποσό (από 25% σε 35-37%). Μιλώντας για την Ελλάδα βλέπουμε ότι ακολούθησε με μια δεκαετία καθυστέρηση την αύξηση των υπόλοιπων χωρών, φθάνοντας το 7% το 1984 και το 8% το 1996. ‘Ομως ταυτόχρονα, η αναλογία δημόσιων - ιδιωτικών δαπανών αλλάζει από 75%-25% το 1984 σε 60%-40% το 1996 (Συνυπολογίζεται η παραοικονομία η οποία σε απόλυτες τιμές φθάνει το 1994 στα 269δις δραχμές!!!)
Β. ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ. ΜΕΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΣΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η πραγματικότητα που περιγράψαμε στην προηγούμενη ενότητα έχει σαφέστατη αντανάκλαση στην υγειονομική κατάσταση του πληθυσμού. Μέσα από τη μελέτη των στοιχείων προκύπτει ότι η εντατικοποίηση της εργασίας και οι αγχώδεις ρυθμοί ζωής που φέρνει μαζί της, η καταστροφή και μόλυνση του περιβάλλοντος, η βιομηχανοποίηση της διατροφής, ιδιαίτερα μάλιστα με την εξέλιξη που παίρνει μέσα από την παραγωγή των βιολογικά τροποποιημένων προϊόντων, αλλά και η ανεργία και η οικονομική περιθωριοποίηση, όλα αυτά δηλαδή που είναι πλευρές και αποτελέσματα της σύγχρονης καπιταλιστικής ανάπτυξης σε συνδυασμό με το μεταναστευτικό ρεύμα από τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και τη "νέα φτώχια" έχουν επιφέρει σαφείς μεταβολές στο νοσολογικό χάρτη της χώρας την τελευταία 15ετία. Ταυτόχρονα, η δημογραφική γήρανση του πληθυσμού και η εδραίωση στην ιατρική μιας σειράς σύγχρονων μεθόδων, κύρια στο πεδίο της αποκατάστασης, επιτείνουν σημαντικά αυτές τις τάσεις. Συγκεκριμένα από τα στοιχεία της Ε.Σ.Υ.Ε. βλέπουμε ότι: Ο συνολικός αριθμός αυτών που εισήχθησαν στο σύνολο των νοσηλευτηρίων της χώρας το 1983 ήταν 1.174.040 και το 1994 ήταν 1.416.429. Ο συνολικός αριθμός ατόμων με νεοπλασία κάθε είδους που πέρασαν από το σύνολο των νοσηλευτηρίων της χώρας το 1983 ήταν 71.390, το 1990 ήταν 113.087 και το 1994 ήταν 128.898. Τα αντίστοιχα νούμερα για τα άτομα με καρδιολογικές παθήσεις το 1983 ήταν 127.445 και το 1994 ήταν 204.671. Για τις νόσους του νευρικού συστήματος και των αισθητηρίων οργάνων το 1984 ήταν 53.530 και το 1994 ήταν 83.481. Οι κακώσεις και οι δηλητηριάσεις παραμένουν υψηλές (133.517 το 1994) παραμένοντας η 4η κατά σειρά αιτία εισαγωγής σε νοσοκομείο. Σ' αυτή την κατηγορία εντάσσονται και τα τροχαία ατυχήματα, τα οποία εδώ και μια δεκαετία έχουν ως αποτέλεσμα τη σταθερή απώλεια περίπου 2.000 ζωών κάθε χρόνο. Τις ημέρες με νέφος αυξάνονται κατά 31% οι εισαγωγές στα νοσοκομεία της Αθήνας ασθενών π.χ. με βρογχικό άσθμα. Τα εργατικά ατυχήματα έχουν παρουσιάσει μια μεγάλη μείωση στη 10ετία 1983-1994 (από 38.823 σε 22.608) διατηρώντας όμως σταθερό τον αριθμό θανάτων (περίπου 90 κάθε χρόνο). Αυτή η μείωση σύμφωνα με τη μελέτη του Ινστιτούτου Υγιεινής και Ασφάλειας της Γ.Σ.Ε.Ε. δεν οφείλεται σε βελτίωση των όρων ασφαλείας αλλά συνδέεται άμεσα με τη συνεχή αποβιομηχάνιση της Ελλάδας την τελευταία 15ετία. Αντίθετα αυξάνονται όσα νοσήματα και καταστάσεις σχετίζονται με τις υπηρεσίες γραφείου (κεφαλαλγίες, προβλήματα όρασης, χρόνια κόπωση). Τα λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα ενώ παρουσιάζουν μια σαφή πτωτική τάση μέχρι το 1990 (από 40.870 περιστατικά το 1983 σε 33.524 το 1990) από τότε και μετά σιγά-σιγά αυξάνουν σταθερά φθάνοντας ξανά στις 39.243 το 1994. Η φυματίωση ξαναχτυπάει την πόρτα των φτωχών συνοικιών της Δυτικής Αθήνας με νέα κρούσματα, διαψεύδοντας τις προβλέψεις για την οριστική εξάλειψή της.Καταγράφεται, λοιπόν, από όλες τις πλευρές, μια πραγματική έκρηξη υγειονομικών αναγκών που είναι και ποσοτικά μεγαλύτερες και ποιοτικά διαφορετικές από τα προηγούμενα χρόνια, οι οποίες απαιτούν με επιτακτικό τρόπο την κάλυψή τους τόσο σε επίπεδο πρόληψης και περίθαλψης όσο και σε επίπεδο θεραπειών αποκατάστασης.
Γ. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μια τρίτη πλευρά των γενικότερων εξελίξεων που έχει να κάνει με αυτές καθαυτές τις υπηρεσίες περίθαλψης και τον τρόπο άσκησης της ιατρικής είναι ότι τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται, στη βάση των τεχνολογικών εξελίξεων, μια μεγάλης έκτασης προσπάθεια αντικειμενοποίησης των διαγνωστικών κυρίως αλλά και των θεραπευτικών μεθόδων. Καταγράφεται, δηλαδή, μια τάση, εργασίες που στο παρελθόν απαιτούσαν τη διανοητική εργασία ή την τεχνική δεξιότητα του υγειονομικού επιστήμονα σήμερα να υποκαθίστανται από ένα μηχάνημα, ένα εργαλείο, ένα test (αιματολογικοί και βιοχημικοί αναλυτές, νέες τεχνικές απεικόνισης, συρραπτικά χειρουργικά μηχανήματα, test εγκυμοσύνης κ.λ.π.). Η δυνατότητα της χρήσης αυτής της τεράστιας πραγματικά γκάμας "προϊόντων υγείας" αλλάζει τον τρόπο άσκησης της ιατρικής και φέρνει μαζί της την προοπτική αποκομιδής τεράστιων κερδών από αυτούς που παράγουν αυτά τα προϊόντα ή ελέγχουν τη διανομή και τη χρήση τους. Αυτή η προοπτική αποτελεί άλλον ένα αυτοτελή λόγο, εκτός από όσα περιγράψαμε στα προηγούμενα κεφάλαια, για την αύξηση των επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα σε υπηρεσίες υγείας (κύρια στον τομέα της διάγνωσης και των χειρουργικά θεραπευόμενων παθήσεων). Ακόμα, η επέκταση των δραστηριοτήτων της ιατρικής, αλλά και των αντίστοιχων δυνατοτήτων ελέγχου από τη μεριά του ιατροβιομηχανικού συμπλέγματος, σε πεδία όπως η μελέτη και τροποποίηση του γενετικού κώδικα, γεννά σήμερα τεράστια βιοηθικά και κοινωνικά προβλήματα. Η πρόσφατη “εξαγορά” και “κατοχύρωση” του γεννετικού κώδικα του πληθυσμού ολόκληρης της Ισλανδίας, αναδεικνύει το ζήτημα στην έκταση και τις πολύπλευρες συνέπειές του. Το κεφάλαιο που δραστηριοποιείται στο χώρο της υγείας, δεν αρκείται πια στην έρευνα, παραγωγή και προώθηση κάποιων προϊόντων, αλλά εισβάλλει δυναμικά, στη διαχείρηση μιας τεράστιας ποικιλίας από βιολογικές παραμέτρους της καθημερινότητας, που μέχρι σήμερα θεωρούνταν ως δεδομένες, “καθορίζοντας” αποφασιστικά το σωστό κσι το λάθος, το επιτρεπτό και το μη, το υγιές και το παθολογικό.Η πραγματική, όμως, έκρηξη, όσον αφορά στην εμπλοκή της νέας τεχνολογίας στην ιατρική, γίνεται, λίγο - πολύ, σήμερα, στον τομέα των επανορθωτικών θεραπειών και των τεχνικών αποκατάστασης. Ο χειρισμός περιστατικών, που σε μια προηγούμενη ιστορικά φάση, θεωρούνταν ανίατα, γίνεται μέρος της καθημερινότητας. Και είναι σ’ αυτό το επίπεδο που τα προϊόντα του ιατροβιομηχανικού συμπλέγματος παίζουν, πρακτικά, απόλυτα καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή, διάθεση, εφαρμογή και τις προδιαγραφές των αποκαταστατικών εφαρμογών, αλλά και των διαδικασιών και προϋποθέσεων για την λειτουργία τους. Η συγκέντρωση του ελέγχου, πάνω στην έρευνα, την παραγωγή, τη διάθεση και προώθηση, τις συγκεκριμένες εφαρμογές και την παρακολούθηση της λειτουργίας και των προβλημάτων από την χρήση των σύγχρονων προϊόντων του ιατροβιομηχανικού συμπλέγματος, μετατρέπει, ολοένα και περισσότερο, το μεμονωμένο γιατρό, σε εξαρτημένο γρανάζι ενός συστήματος που τον ξεπερνά κατά πολύ σε μέγεθος και δυνατότητες. Ο μεμονωμένος θεραπευτής, ασκώντας λιγότερο από ποτέ έλεγχο, πάνω στα προϊόντα που χρησιμοποιεί καθημερινά, αναλαμβάνει, πολύ περισσότερο, ρόλους managment των αρρώστων του (μέσα σε ολοένα και πιο ασφυκτικά πλαίσια, καθορισμένα από άλλους), και απομακρύνεται, ολοένα και περισσότερο, από την όποια δυνατότητα συνολικής σχέσης αλληλεπίδρασης με τον ίδιο τον ασθενή, και το σύνολο των κοινωνικών και πολιτισμικών παραγόντων που επιδρούν πάνω του καθημερινά. ‘Ολα τα παραπάνω, (το καθένα χωριστά, αλλά και μέσα από τις αλληλεπιδράσεις τους), διαμορφώνουν ένα πλέγμα, μέσα στο οποίο, η κερδοφορία του ιδιωτικού τομέα της περίθαλψης μεγαλώνει, ο ρόλος των εργαζόμενων στην υγεία, γίνεται παραπληρωματικός και εξαρτημένος από το ιατροβιομηχανικό σύμπλεγμα, ο ασθενής, μετατρέπεται σε ένα άθροισμα παραμέτρων (απόλυτα μετρήσιμων) και υποψήφιος καταναλωτής, ολοένα και περισσότερων, θεραπευτικών προϊόντων.ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
‘Οπως, άλλωστε, αναφέραμε, τα συστήματα περίθαλψης, βρίσκονται, σε διεθνές επίπεδο, και στην ελληνική περίπτωση, στο “μάτι του κυκλώνα” της “σοσιαλιστικής”/νεοφιλελεύθερης αντεπίθεσης. Στην χώρα μας, μάλιστα, - και επειδή, ακριβώς, το δημόσιο σύστημα περίθαλψης, παρά τις τραγικές του ανεπάρκειες και τις διαρθρωτικές του αδυναμίες, υπήρξε, παραδοσιακά, τόπος αχαλίνωτης δημαγωγίας των κυβερνήσεων – για πολλά χρόνια, αφέθηκε να καταρρέει, από όλων των λογιών τις κυβερνήσεις. Σήμερα, που η κρίση του συστήματος, είναι εμφανής σε ολόκληρη την ελληνική κοινωνία, οι πολιτικοί διαχειριστές του κράτους, δεν αρκούνται στην αργή και βασανιστική διάλυση των δομών και των λειτουργιών του, αλλά επεξεργάζονται άμεσα μέτρα για την αντιδραστικής του αναμόρφωση. Απέναντι σε αυτά τα μέτρα, ο “παραδοσιακός” ιατρικός συνδικαλισμός, δεν έχει παρά να ψελλίσει, ένα λόγο αμυντικό και παρωχημένο, μια ανούσια υπεράσπιση ενός φαντάσματος. Προϋπόθεση, όμως, μιας οποιασδήποτε συνολικής (και αντίπαλης στις επιλογές του κράτους) πρότασης, για το ξεπέρασμα αυτής της κρίσης, αποτελεί μία ειλικρινής αποτίμηση της υπάρχουσας κατάστασης που θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τα εξής :
ε) Η ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ.
Στο έδαφος της κρίσης του συστήματος περίθαλψης, αλλά και των βαθύτερων αναγκαιοτήτων και επιδιώξεων του συστήματος, στις οποίες αναφερθήκαμε παραπάνω, επιχειρείται τα τελευταία χρόνια και στη χώρα μας μια συνολική αναμόρφωση του συστήματος ασφάλισης και περίθαλψης. Βασικά χαρακτηριστικά των αλλαγών που συντελούνται, είναι:
Για μας, λοιπόν, είναι σαφές , ότι η νέα “μεγάλη ιδέα” του έθνους, η ένταξη στην Ο.Ν.Ε. και η επίτευξη των κριτηρίων του Μάαστριχ, που πιστά υπηρετεί η κυβέρνηση του Π.Α.Σ.Ο.Κ., διαμορφώνει για τους υγειονομικούς χώρους όχι απλά την διάλυση του “κράτους πρόνοιας”, αλλά μια “νέα τάξη πραγμάτων όπου η δυνατότητα πρόσβασης σε έγκαιρη και υψηλής ποιότητας περίθαλψη θα είναι ευθεία συνάρτηση της οικονομικής δυνατότητας όποιου την έχει ανάγκη.Για μας είναι επίσης σαφές ότι η οικονομία της αγοράς στη υγεία σημαίνει για την συντριπτική πλειοψηφία των νοσοκομειακών γιατρών εργασιακή ανασφάλεια, εξευτελιστική αμοιβή, εξοντωτικό ωράριο, εργασιακό και επιστημονικό ακρωτηριασμό.
ς) Η ΕΝΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΩΝ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ
Με βάση τα παραπάνω, γίνεται σαφές ότι:
ζ) ΤΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΩΜΑ : ΑΝΤΙΘΕΤΙΚΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ
‘Οταν εδώ και λίγα χρόνια “μια τσογλανοπαρέα που έκανε κριτική”, έθετε, για πρώτη φορά, το θέμα της ανομοιογένειας των νοσοκομειακών γιατρών, οι παρατάξεις, αλλά και όλοι οι γνωστοί και επώνυμοι “πατέρες” των νοσοκομειακών γιατρών, έσπευσαν να αποκηρύξουν μια τέτοια θέση με βδελυγμία, κατακεραυνώνοντάς την ως αιρετική και προπαντός διασπαστική. Και το θέμα από τότε ήδη ετέθη όχι γενικά και αφοριστικά αλλά με συγκεκριμένη άποψη για το ποιο κομμάτι τους βιώνει την ύπαρξή του σαν δημόσιο λειτουργό, που είναι μισθωτός και που αντιμετωπίζει όλα τα συνακόλουθα θεσμικά και οικονομικά προβλήματα, ποίο κομμάτι τελικά είναι και το μόνο που μπορεί να παλέψει για τη βελτίωση της θέσης του και μπορεί ίσως να αναζωογονήσει τις παρακμάζουσες διαδικασίες του συνδικαλιστικού μας φορέα. Κομβικό στοιχείο της κατάθεσης αυτής αποτέλεσε η αδιαμφισβήτητη αδυναμία του οποιουδήποτε συνδικαλιστικού φορέα να εκφράσει ενιαία ολόκληρο το “σώμα” των νοσοκομειακών γιατρών, μιας και ένα μεγάλο κομμάτι τους έχει απεμπολήσει πια τη μισθωτή του εργασιακή σχέση και συμπεριφέρεται στην καλλίτερη περίπτωση σαν ελευθεροεπαγγελματίας (και μάλιστα σε συνθήκες νόθευσης του ανταγωνισμού μέσα στην προστατευτική και ανέξοδη θαλπωρή των δημοσίων νοσοκομείων), στην δε χειρότερη ως εργοδότης των υπολοίπων και θησαυρίζει απομυζώντας τους κόπους π.χ., των ειδικευομένων, κάποιων εργαστηριακών, κ.λ.π.... Για μας τα πράγματα είναι καθαρά:
η) Η ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ ΝΕΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ
Τα τελευταία χρόνια αναμφισβήτητα έχει υπάρξει μια ανασύνταξη των κινηματικών διαδικασιών στους χώρους των νοσοκομειακών γιατρών. Κάτι τέτοιο είναι φανερό αν αναλογιστεί κανείς πως την τελευταία τριετία έχουν πραγματοποιηθεί, όχι μόνο τέσσερις μεγάλες πανελλαδικές απεργιακές κινητοποιήσεις (Νόμος Πεπονή, Νόμος Γείτονα, Νέο Ιατρικό μισθολόγιο, Προγράμματα Εφημεριών), αλλά και πάρα πολύ περισσότερες, τοπικές κινήσεις για μικρότερα ή μεγαλύτερα θέματα, που δείχνουν πως στο χώρο των νοσοκομειακών γιατρών το κλίμα της αποστασιοποίησης από τις συλλογικές πρακτικές σιγά-σιγά τροποποιείται. Και σίγουρα η ποιοτική διαφορά βρίσκεται :
Και αυτή η ανανέωση ήταν πολλαπλή καθώς οι παλαιότεροι γιατροί που επανέκαμψαν στο αγωνιστικό προσκήνιο και οι συλλογικότητες των ειδικευομένων, αλλά πολύ περισσότερο η συνάντηση αυτών των δύο ρευμάτων, δημιούργησαν τις προϋποθέσεις μιας νέας ποιοτικής αναβάθμισης του νοσοκομειακού κινήματος. Η ποιοτική αυτή τομή (που τόσο τρόμαξε τους βολεμένους καρεκλοκένταυρους “ιατρο-πατέρες”) έφερε στο προσκήνιο:
θ) Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΑΜΗΧΑΝΙΑ ΤΟΥ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗ ΝΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ : ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΕΝΟΣ ΠΡΟΑΝΑΓΓΕΛΘΕΝΤΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ
Αντιμέτωποι με μια τέτοια πραγματικότητα, οι επί δεκαετίες επαγγελματίες εκπρόσωποί μας και οι παρατάξεις τους, βρέθηκαν σε μια αμηχανία, για το ρόλο και την κατά παράδοση λειτουργία τους. Μια λειτουργία, που λίγο – πολύ, βασίστηκε, όλα τα προηγούμενα χρόνια στις κοκκορομαχίες, στην ψευδορητορική, την ουσιαστική εξάρτηση και υποταγή στην εκάστοτε εξουσία, τις πελατειακές σχέσεις και την γραφειοκρατία. Μπορεί νάναι γελοίο, αλλά το δίπολο γραφειοκρατίας - πελατειακών σχέσεων δεν κυριαρχεί μόνο στο τρόπο λειτουργίας του δημόσιου τομέα περίθαλψης, στην διοίκησή του, στις προμήθειες, στους διορισμούς ούτε αφορά μόνο στην εργασιακή κατάσταση των γιατρών, τον διορισμό τους, την προαγωγή τους, το φακελάκι τους, την εργασιορρύπανση, τις πλασματικές, τη λάντζα. Το ίδιο γραφειοκρατική και πελατειακή είναι και η ρητορική της λεγόμενης συνδικαλιστικής ηγεσίας. Ρητορική μόνο, γιατί η ουσία, στο βαθμό που κάποιος επιμένει να βρει ουσία στην κυρίαρχη συνδικαλιστική πρακτική, φαίνεται ότι είναι καλά κρυμμένη στα συρτάρια του εκάστοτε υπουργού. ‘Ετσι λοιπόν το politbureau της Ε.Ι.Ν.Α.Π. και της Ο.Ε.Ν.Γ.Ε. βολεύεται να επαναλαμβάνει λόγους και πρακτικές ήττας και να απορεί γιατί οι γιατροί δεν τους πιστεύουν και δεν τους ακολουθούν. Γραφειοκρατία και πελατειακές σχέσεις πάνε χέρι-χέρι στην συνδικαλιστική μας ηγεσία όπως ακριβώς και μέσα στα νοσοκομεία. Και οι γραφειοκρατίες έχουν κατανόηση μεταξύ τους. Πώς να υποστηρίξει η Ε.Ι.Ν.Α.Π. την απρόσκοπτη εξέλιξη των γιατρών μέχρις του βαθμού του Διευθυντή (όπως συμβαίνει σε τόσους κλάδους απ’ τους εκπαιδευτικούς μέχρι και τους δικαστικούς); Κάτι τέτοιο θα σήμαινε σπουδαία μείωση της πελατείας του μοναδικού Διευθυντή, χώρια που θα προαγόντουσαν και μερικοί που δεν τα παίρνουν και θα κατέρρεε η πιάτσα. Πώς να υποστηρίξει η Ο.Ε.Ν.Γ.Ε. περιορισμό της δυνατότητας να επικαλούνται οι υποψήφιοι στις κρίσεις τις άπειρες εργασίες; κάτι τέτοιο θα σήμαινε πλήρη κατάρρευση της ανταλλακτικής αξίας των δημοσιεύσεων : “βάλε με εσύ στην εργασία για τα κλύσματα και θα κάνουμε μαζί εκείνο το case report για το υπόθετο”, όπως και σοβαρό πλήγμα στην ιεραρχία : “εγώ είμαι διευθυντής και κανονίζω τα ονόματα στις εργασίες”. Πώς να υποστηρίξουν οι συνδικάλες μας στα σοβαρά την ανάπτυξη πρωτοβάθμιας φροντίδας που θα μπορεί να κάνει εισαγωγές στα νοσοκομεία ο κάθε “ΙΚΑτζής”, άντε μετά να είσαι ΕΣΥτζης στο νοσοκομείο και να κρατάς και ιατρείο απ’ όξω, με τέτοιο ανταγωνισμό.Η συνδικαλιστική γραφειοκρατία ακολουθεί το σαββοπουλικό “παίρνεις την αλήθεια μου και μού την κάνεις πτώμα”. ‘Εδωσε τον αγώνα για την μονιμότητα ως αψιμαχία, χωρίς να τον πιστεύει, και καταλήξαμε σ’ ένα νομικό πλαίσιο που επιτρέπει να γίνει η πλειοψηφία των γιατρών σε λίγα χρόνια συμβασιούχοι. Πήρε το “θέλουμε να ζούμε απ’τον μισθό μας” και το ξεφτίλισε στην αποδοχή ενός μισθολογίου που κανείς ακόμα, καλά – καλά, δεν ξέρει τι θα παίρνει. Ζορίστηκε να αποδεχθεί την απρόσκοπτη εξέλιξη των γιατρών κατά βαθμό, αποδέχτηκε όμως την ξεφτίλα του νόμου του Γείτονα, συζήτησε και κριτήρια για τις προβλεπόμενες προαγωγές, συνήργησε σε κάθε στιγμή των διαδικασιών εξέλιξης/κρίσης/κατάληψης κενών ή νέων θέσεων (σιγά, το “ψωμί” τους θα έχαναν οι άνθρωποι). Το κωμικοτραγικό είναι ότι όλοι αυτοί οικαλοβολεμένοι συνδικαλιστές μας υποστηρίζουν ότι μάς αντιπροσωπεύουν.
ι) Η ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΔΙΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ : ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΜΙΑΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ, ΠΟΥ ΜΟΛΙΣ ΤΩΡΑ ΑΡΧΙΣΕ
‘Ολα τα παραπάνω βγήκαν με πολύ πιό έκδηλο τρόπο στην επιφάνεια, κατά την διάρκεια του τελευταίου κύκλου κινητοποίησεων, σχετικά με το νέο ιατρικό μισθολόγιο και τα προγράμματα εφημεριών. Για τους πιο διορατικούς, όμως, κάτι τέτοιο δεν αποτέλεσε και τόση μεγάλη έκπληξη –όχι τουλάχιστον για τις δυνάμεις της Π.Α.Σ.Κ και της ΔΗ.Κ.Ν.Ι. που συμμετείχαν στο προεδρείο της Ομοσπονδίας (Λαοπόδης, Καραλιώτας) και που διαπραγματεύονταν τους όρους του “νέου ιατρικού μισθολογίου”, δηλαδή αυτής της νέας ομηρίας, τουλάχιστον ένα χρόνο πριν τη δημοσιοποίησή του, χωρίς να ενημερώσουν κανέναν. Ιδιαίτερα όμως η κυβερνητική παράταξη κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων έδωσε ρεσιτάλ υποκριτικής : πριν ένα περίπου χρόνο, κατά τη διάρκεια των πρώτων κινητοποίησεων ενάντια στο νέο ιατρικό μισθολόγιο, συμφωνώντας μερικά στην ανομοιογένεια του “σώματος” των νοσοκομειακών γιατρών επιχείρησε να μετατοπίσει τη συζήτηση στις διαφορές μεταξύ των ειδικοτήτων, λες και οι γιατροί των διαφόρων ειδικοτήτων δεν εργάζονται στους ίδιους άθλιους χώρους, αντιμέτωποι με αντίστοιχες αυταρχικές δομές, με αντίστοιχες εξευτελιστικές αμοιβές (με την προϋπόθεση ότι δεν “τα παίρνουν” φυσικά, γιατί αν όχι τότε όντως τα πράγματα διαφοροποιούνται...). ‘Εφθασαν μάλιστα, σε κάποια φάση, (και δια στόματος της, επί σειρά ετών, προέδρου της Ε.Ι.Ν.Α.Π., μετέπειτα ειδικού γραμματέως του υπουργείου Ανάπτυξης!!!), να περιγράφουν ένα νέο μοντέλο συνδικαλισμού κατά ειδικότητες με τους διευθυντές, τις αντίστοιχες επιστημονικές εταιρείες, ποιος ξέρει ίσως και τους αντίστοιχους πανεπιστημιακούς μέσα. Αυτοί που επί τόσα χρόνια υπέθαλψαν τις θεωρίες του “μέσου γιατρού” (που υπονοείται πως.. “τα ψιλοπαίρνει”), τη στιγμή που όλο τους το θεωρητικό κατασκεύασμα άρχισε να τρίζει επικίνδυνα, βρήκαν την ευκαιρία να προτείνουν ακόμη πιο συντηρητικές λογικές εκπροσώπησης τύπου lobby, να προωθήσουν εκδοχές ακόμα πιο γραφειοκρατικού και αποστεωμένου συνδικαλισμού, αφυδατωμένου από κάθε πιθανότητα αμφισβήτησης της κατεστημένης τάξης πραγμάτων. Ποιος ξέρει, ίσως σε τέτοια μοντέλα συνδικάτων, με τους διευθυντές και τις εταιρείες να μην χωράνε ούτε τώρα, ούτε στο μέλλον οι “τσογλανοπαρέες” και η αναπόφευκτη κριτική τους. Αν όμως για την Π.Α.Σ.Κ., αυτή η εξέλιξη μπορούσε να θεωρηθεί προδιαγραμμένη – και αυτό περιλαμβάνει και τον δορυφορίζοντά της Συνασπισμό (Α.Ε.Γ. για όσους το έχουν λησμονήσει) – εντύπωση προκάλεσε, τότε (δηλαδή, στις κινητοποίησεις για το μισθολόγιο), η όμορη στάση και της ΔΗ.Π.Π.Α.Κ. και του νυν προέδρου της Ε.Ι.Ν.Α.Π., Χ. Ζαχαρόγιαννη. Και τούτο, καθώς η πολιτική θέση του πολιτικού της φορέα, του Κ.Κ.Ε., αλλά και κατά καιρούς εξαγγελίες τους για “σταυροφορία κατά της παραοικονομίας”, για “ανυποχώρητο αγώνα”, κ.ο.κ., μάλλον δεν προοιώνιζαν μια τέτοια εξέλιξη. Αναρωτιόμασταν τότε σε μια ανακοίνωσή μας : “…..Τι να έγινε άραγε; Μετανόησαν μήπως για τον παλαιότερο παροδικό συγχρωτισμό τους με την “τσογλανοπερέα” που λέγαμε παραπάνω; Επανέκαμψαν σε μια παραδοσιακή πολιτική συμμαχιών με τις αλήστου μνήμης “δημοκρατικές δυνάμεις”; Επανεκτίμησαν τις “προοπτικές του κινήματος” μετά την διεύρυνση της διαπραγματευτικής επιτροπής και την συμμετοχή τους σε αυτήν; ‘Η μήπως εσκεύθησαν καλλίτερα ότι το κομμάτι των μικροφακελλάκηδων, της παθητικής δωροληψίας, κ.ο.κ. - καθότι αρκούντως πολυπληθές - μπορεί να αποτελέσει έναν οιωνοί σύμμαχο της “δίκαιας υπόθεσής μας” και έσπευσαν να ενσκήψουν στα προβλήματά του, ανοίγοντας τα φτερά τους σε νέους ορίζοντες απεύθυνσης;... “Η ζωή θα δείξει”, όπως συνήθιζαν να απαντούν άνθρωποι του πολιτικού τους χώρου. Πάντως μέχρι να δείξει οι νοσοκομειακοί γιατροί θα παραμένουν όχι μόνο δέσμιοι ενός νέου μισθολογίου καθήλωσης, απάτης και νέας πλασματικότητας, αλλά και των παραδοσιακών αντιλήψεων των παρατάξεων της Ε.Ι.Ν.Α.Π. για την ενιαία έκφραση του σώματος…”. Δυστυχώς, οι εξελίξεις στις μετέπειτα κινητοποίησεις για τα προγράμματα εφημεριών, δικαίωσαν τις χειρότερες από τις ανησυχίες μας.Το φθινόπωρο του 1998, οι νοσοκομειακοί γιατροί της Αθήνας και του Πειραιά, αλλά και ολόκληρης της χώρας, έδωσαν ένα μεγαλειώδη αγώνα και σε ένταση και σε έκταση. Η κινητοποίηση αυτή, όσον αφορά σο λεκανοπέδιο, αγκάλιασε πάνω από 25 νοσοκομεία με μαζική συμμετοχή, σε 7 τουλάχιστον νοσοκομεία πήρε δυναμικές μορφές πέρα από τα συνηθισμένα (κλεισίματα πύλης, κλεισίματα εφημεριών), στις δε συνελεύσεις των νοσοκομείων, συμμετείχαν πάνω από 4500 νοσοκομειακοί γιατροί. Με βάση, λοιπόν, την εμπειρία από αυτές τις πρόσφατες κινητοποιήσεις προκύπτει η ανάγκη για έναν απολογισμό και την εξαγωγή κάποιων συμπερασμάτων :
Φυσικά και δεν μπορούμε να είμαστε ευχαριστημένοι από την τροπή που πήρε η κινητοποίηση, και άρα και από τον όποιο τελικό απολογισμό και τα αποτελέσματά της. Με μια κουβέντα δεν θεωρούμε ότι οι νοσοκομειακοί γιατροί ηττήθηκαν σε αυτόν τον αγώνα: μπορούσαν όμως να έχουν νικήσει την κυβέρνηση “κατά κράτος”, να την είχαν δηλαδή υποχρεώσει σε πάγιες δεσμεύσεις για τον τρόπο ρύθμισης των εφημεριών, για το σύνολο των νοσοκομείων της χώρας. Το γεγονός ότι η κυβέρνηση υιοθέτησε μια παρελκυστική και παραπλανητική τακτική κατακερματισμού (ανάμεσα σε ζώνες, νοσοκομεία, βαθμίδες, κ.ο.κ.) συνέβαλε φυσικά στην παραπομπή των ουσιαστικών μας διεκδικήσεων στις καλένδες. Κι ακόμα σε αυτή της την κίνηση η κυβέρνηση βρήκε αρωγούς τα Μ.Μ.Ε. και την τρομολαγνεία τους, αλλά και επιστράτευσε όλο τον γνωστό απεργοσπαστικό της μηχανισμό: πρόεδροι νοσοκομείων, αρχίατροι, διευθυντές, εκβιασμοί (οι νεοπροσληφθέντες συμβασιούχοι του “νόμου Γείτονα” απολύθηκαν και επαναπροσλήφθησαν μεσούσης της απεργίας), απειλές, πράξεις πολιτικής αντεκδίκησης. ‘Ομως και μέσα στο ίδιο το σώμα των νοσοκομειακών γιατρών υπήρξαν σοβαρότατες αδυναμίες. Και πρώτα από όλα η ίδια η μάχη για τις εφημερίες δίνονταν σε ένα ναρκοθετημένο έδαφος - αυτό του “νέου” ιατρικού μισθολογίου που ουσιαστικά διαιώνιζε την κατάσταση του προϋπάρχοντός του. ‘Επειτα, για άλλη μια φορά, οι νοσοκομειακοί γιατροί που κινητοποιήθηκαν, βρέθηκαν αντιμέτωποι με το κομμάτι εκείνο των γιατρών που, παραοικονομώντας, έχουν μεταβληθεί από υπάλληλοι σε εργοδότες και επιχειρηματίες μέσα στα ίδια τα δημόσια νοσοκομεία. Αυτοί που λίγο ενδιαφέρθηκαν είτε για τις νόμιμες αποδοχές τους, είτε για τους όρους λειτουργίας των εφημεριών, αποδείχθηκαν και πάλι πρόσκομμα στο ξεδίπλωμα μιας αγωνιστικής κατεύθυνσης από την πλειοψηφία των νοσοκομειακών γιατρών. Σημαντικό ρόλο όμως έπαιξαν και οι συνδικαλιστικές γραφειοκρατίες. Και δεν αναφερόμαστε τόσο στη στάση της Ο.Ε.Ν.Γ.Ε., όπου η γνωστή πλειοψηφία Π.Α.Σ.Ο.Κ., Ν.Δ. και ΣΥΝ μας έχει συνηθίσει όχι μόνο στην συναίνεση στις επιλογές της κυβέρνησης αλλά και στην ενεργητική της προσπάθεια να υπονομευθεί κάθε αντίδραση ή κινητοποίηση. Αυτή τη φορά όμως - ίσως και επειδή κανένα κόμμα ή παράταξη δεν είχε τον έλεγχο πάνω στους νοσοκομειακούς γιατρούς που κινητοποιήθηκαν - στο παραπάνω μπλοκ συμπτύχθηκε και η γνωστή πλειοψηφία του Δ.Σ. της Ε.Ι.Ν.Α.Π. (που αποτελείτο από Κ.Κ.Ε., Ν.Δ. και “Νέους Γιατρούς” ). Μια πλειοψηφία που την στιγμή της κορύφωσης των κινητοποιήσεων, τη στιγμή που εισέρχονταν δυναμικά στην απεργία νοσοκομεία που είχαν να κινητοποιηθούν χρόνια, τη στιγμή που οι γιατροί κατέβαιναν και έκλειναν τις πύλες των νοσοκομείων, την στιγμή που η κυβέρνηση εξαπέλυε τους εισαγγελείς εναντίον των γιατρών, εκείνη τη στιγμή αποφάσισε την αναστολή των κινητοποιήσεων με το σκανδαλώδες πρόσχημα της ένδειξης καλής θελήσεως, και με την υπόσχεση μόνο της συγκρότησης μιας επιτροπής! Δυστυχώς όμως δεν σταμάτησε εκεί. Όταν οι γιατροί 15 νοσοκομείων αποφάσισαν τη συνέχιση των κινητοποιήσεων με την - μόνη πλέον διαθέσιμη - μορφή της επίσχεσης εργασίας, η ηγεσία αυτή αποφάσισε να καταγγείλει τη ...βάση, να την συκοφαντήσει ανοικτά σε ραδιόφωνα , τηλεοράσεις και εφημερίδες, να επισείει τον κίνδυνο της παρανομίας και της μη-κάλυψης των συμμετεχόντων γιατρών! Κι ακόμα όταν 1500 γιατροί και 15 συνελεύσεις νοσοκομείων ζητούσαν συνέλευση και κάλυψη των κινητοποιήσεων, προκήρυξαν την συνέλευση ...15 ημέρες μετά (εξαντλώντας κάθε καταστατικό αλλά και ηθικό περιθώριο) σε κεντρικό ξενοδοχείο, και ενώ συγκεντρώθηκαν πολλαπλάσιοι γιατροί από οποιαδήποτε άλλη φορά τα τελευταία χρόνια, αποφάσισαν πως ..δεν υπάρχει καταστατική απαρτία, αρνούμενοι μάλιστα καν το αίτημα να γίνει καταμέτρηση των παρόντων! Και είχαν τελικά και το θράσος να κατηγορούν τους γιατρούς 15 νοσοκομείων που συνέχισαν επί 20 ημέρες (μετά την αναστολή) τις κινητοποιήσεις ότι τάχα αυτοί θέλουν να διασπάσουν την Ε.Ι.Ν.Α.Π.!!!
ια) ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΣΤΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ
Κατά τη γνώμη μας το άμεσα επόμενο χρονικό διάστημα , πρέπει να συγκροτηθεί ένα ευρύ μέτωπο δυνάμεων, που να απαιτήσει:
Οι κινητοποιήσεις του προηγούμενου χρόνου, πέραν των διεκδικήσεων σχετικά με τα εργασιακά και οικονομικά ζητήματα των γιατρών, προέβαλαν όσο ποτέ άλλοτε την αναγκαιότητα αντιμετώπισης προβλημάτων που αφορούν γενικότερα το σύστημα υγείας ή, για να ακριβολογούμε, την λειτουργία των νοσοκομείων. Παράλληλα, η κοινωνική δυσαρέσκεια για την κατάσταση του Ε.Σ.Υ. διογκώνεται. Ωστόσο, η συνηθισμένη, πιθανά καλοπροαίρετη, κριτική που γίνεται στο σύστημα περίθαλψης, δεν ξεπερνά τις κλασσικές αδυναμίες που οφείλονται στην παραδοσιακή “αριστερή” ανάλυση, ότι δηλαδή, το Ε.Σ.Υ. πάσχει λόγω υποχρηματοδότησης και όχι λόγω των δομικών του χαρακτηριστικών, ότι “ξεκίνησε καλά, αλλά το κράτος δεν ενδιαφέρθηκε στην συνέχεια”. Μια τέτοια οπτική (που κυριάρχησε και στο συνδικαλιστικό κίνημα των νοσοκομειακών γιατρών από το 1985 και για μια τουλάχιστον δεκαετία), πέρα από αδιέξοδη, είναι και πολύ προβληματική, ως προς την ορθότητά της. ‘Αλλες αδυναμίες αυτής τις κριτικής έγκεινται στην ιατροκεντρική και νοσοκομειοκεντρική λογική που την διέπει, καθώς και στον εντέλει αμυντικό χαρακτήρα των προτάσεων που προκύπτουν. Σε μία κρίσιμη συγκυρία για το μέλλον του συστήματος περίθαλψης, είναι αναγκαίο όσο ποτέ, οι νοσοκομειακοί γιατροί να συζητήσουν σοβαρά τις αιτίες της σημερινής κρίσης. Μια τέτοια συζήτηση θα πρέπει να είναι προϊόν ανοιχτών και αμεσοδημοκρατικών διαδικασιών, να μείνει μακριά από “έτοιμες” και “εκ του πονηρού” λύσεις, να επεκταθεί στο βάθος που της αρμόζει, και να φιλοδοξεί να καταλήξει σε μία πρόταση που και συνολική οφείλει να είναι, και συγκεκριμένη. Και σε αυτό το πλαίσιο, πιστεύουμε, ότι όλες οι δυνάμεις που κινούνται στα πλαίσια του κινήματος των νοσοκομειακών γιατρών, έχουν σοβαρό μερίδιο ευθύνης. Είναι, άλλωστε, φανερό, ότι σε μια κατάσταση σαν την σημερινή, όποιος δεν αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να διατυπώσει μια συνεκτική και ολόπλευρη άποψη για το σύστημα περίθαλψης και αρκείται (ή και κρύβεται) στον μηρυκασμό των “τετριμμένων”, εγκλωβίζει τους νοσοκομειακούς γιατρούς στην απραξία και την αναποτελεσματικότητα και ουσιαστικά διευκολύνει την επέλαση των αντιδραστικών μετασχηματισμών των κυβερνητικών επιτελείων. ιγ) ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΜΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΗΝ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ, Κ ΑΙ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΓΙΑΤΡΟΥΚαι πρώτα από όλα, στην διατύπωση της οποιασδήποτε πρότασης, πρέπει να αποσαφηνίζονται οι θεμελιακές αρχές, οι βασικές παραδοχές, πάνω στις οποίες στηρίζονται οι επιμέρους θέσεις. Για μας, για την Α.Ρ.Σ.Ι. βασικές αρχές που θα πρέπει να διέπουν μια τέτοια πρόταση είναι :
ιδ) ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΩΝ
Η συζήτηση τώρα ανοίγει και αφορά, ελπίζουμε, όλη την κοινωνία. Οι ιδέες πρέπει να εμπλουτιστούν, η ανάλυση να βαθύνει και να προκύψει επιθετική πρόταση και πολιτική. Παράλληλα η Α.Ρ.Σ.Ι. προτείνει ένα διεκδικητικό πλαίσιο με μεσοπρόθεσμο αλλά στρατηγικό χαρακτήρα που συμβαδίζει με την ανάγκη ξεπεράσματος της κρίσεις με τις γενικές αρχές που περιγράφηκαν .
α. θεσμικές διεκδικήσεις
β. διεκδικήσεις για τους γιατρούς
® για την εργασία
® για την εκπαίδευση και την έρευνα
® για τα επιστημονικά όργανα
γ. άμεσες ανάγκες του συστήματος περίθαλψης
Πέραν των μεσοπρόθεσμων στόχων και δεδομένων των εκρηκτικών προβλημάτων των νοσοκομείων που ανέδειξαν οι πρόσφατες κινητοποιήσεις η Α .Ρ.Σ.Ι. εκτιμά ότι υπάρχει επιτακτική ανάγκη λήψης έκτακτων μέτρων, με χαρακτήρα ανάνηψης, το αμέσως επόμενο διάστημα.
ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΙΑΤΡΩΝ (Α.Ρ.Σ.Ι.)
|
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΙΑΝΟΥ ΣΥΝΘΕΣΑΙΖΕΡ Για μικρούς, αρχάριους Για μεγάλους, προχωρημένους ΕΙΔΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΓΙΑ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΚΜΑΘΗΣΗ Από τον Μουσικοσυνθέτη ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΒΗΧΟ τηλ. 0109515573 κινητό 0946205678
|
|
|
|
|
||
|
από Μάιο 2002 |