Το επαναστατικό κίνημα της εργατικής τάξης

Το επαναστατικό κίνημα στην Ευρώπη καί στη Ρωσία από τις αρχές του 19ου αιώνα, η Οκτωβριανή Επανάσταση, ο Τρότσκι και η αριστερή αντιπολίτευση, ο τροτσκισμός στην Ελλάδα και ο Α. Στίνας στον αγώνα για την ελεύθερη και αυτόνομη σοσιαλιστική κοινωνία. Ένα Αφιέρωμα του ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΑΦΕΝΕΙΟΥ γραμμένο από τον Ανδρέα Αγγελακόπουλο. Ευγενική προσφορά από την Ιστοσελίδα ΜΕΤΑ-ΘΕΣΕΙΣ.

7^ον ΜΕΡΟΣ

 Προηγούμενο

2. Ο Α. Στίνας στην αριστερή αντιπολίτευση και οι αγώνες του μέχρι την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1939)

΄Οπως φαινόταν ήδη και διαπιστώθηκε απόλυτα αργότερα, η αλλοπρόσαλλη θεωρία της "τρίτης και τελευταίας περιόδου του καπιταλισμού" δεν ήταν απλώς μια εσφαλμένη εκτίμηση της τότε γενικής καταστάσεως και του υφισταμένου συσχετισμού των αντιμαχομένων κοινωνικών δυνάμεων από τη 10η Ολομέλεια της Εκτελεστικής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, αλλά μια εσκεμμένη απάτη και παραποίηση της πραγματικότητος, απολύτως αναγκαία για τους σκοπούς και τις τότε επιδιώξεις της σοβιετικής γραφειοκρατίας, που εγκαινίαζε ήδη τη ραγδαία πορεία της πρός την άμεση βιομηχανοποίηση της ΕΣΣΔ, εφαρμόζοντας το πρώτο "πεντάχρονο σχέδιο". ΄Επρεπε τότε να ξαναζήσει ο ενθουσιασμός, ο ζήλος, η ορμή και η πίστη του κουρασμένου και απογοητευμένου προλεταριάτου και των λοιπών εκμεταλλευομένων μαζών όχι μόνο στο εσωτερικό της ΕΣΣΔ, αλλά και σ' ολόκληρον τον κόσμο με κενά συνθήματα και άσκοπες εκδηλώσεις, απεργίες, εξεγέρσεις κλπ., για να δικαιολογηθεί το κεντρικό επιχείρημα ότι ο σοσιαλισμός (που ο σταλινισμός είχε αναλάβει ήδη εργολαβικώς να ανοικοδομήσει στη "μακαρία" ΕΣΣΔ και μόνο) θριαμβεύει και σ' αυτήν αλλά και σ' ολόκληρο τον κόσμο. Παράλληλα, για να συγκεντρωθούν οι λαοί μαζικά κάτω από την ηγεσία των κατά τόπους κομμουνιστικών κομμάτων, ο Στάλιν τότε "λανσάρισε" και την βαθυστόχαστη θεωρία του "περί σοσιαλφασισμού", χαρακτηρίζοντας όλους τους μη ένθερμους οπαδούς του αδιακρίτως εχθρούς των λαών και εξομοιώνοντας τους σοσιαλιστές με τους φασίστες, αποκαλώντας τους "διδύμους αδερφούς". Πολλοί σοβαροί αγωνιστές σ' όλον τον κόσμο βρέθηκαν έξω από τα κομμουνιστικά κόμματα λόγω διαφωνίας με όλες αυτές τις καινοφανείς μεθοδεύσεις, αλλά και πολλοί λόγω διαγραφής τους από τις διορισμένες διοικήσεις τους, που δεν ανέχτηκαν καμία διαφωνία και καμία κριτική.

Στην Ελλάδα, η διορισμένη Κεντρική Επιτροπή εγκατέλειψε σιωπηρά την "θεωρία της τρίτης περιόδου" και ανακήρυξε τον Ζαχαριάδη "αρχηγό" του Κόμματος, τίτλο άγνωστο μέχρι τότε που ούτε ο Λένιν δεν πήρε ποτέ. ΄Ετσι η σταλινοποίηση του κόμματος έφθασε στα όριά της, τα μέλη του κατάντησαν απλοί εκτελεστές διαταγών, χωρίς καμία δική τους σκέψη και συμμετοχή και κάθε διαφωνία χαρακτηρίστηκε αμέσως σαν "χαφιεδισμός", με σκοπό τη διάλυση του κόμματος. Και με τις ευνόητες φυσικά συνέπειες. Επακολούθησε η ιστορική απόφαση της 6ης Ολομέλειας της Κ.Ε. που αλλάζει τον στρατηγικό σκοπό του κόμματος, αφού η επιδιωκόμενη Επανάσταση δεν θα είναι πλέον σοσιαλιστική αλλά αστικοδημοκρατική, και από τις αρχές του 1935 γίνεται πλέον λόγος για "εθνική ανεξαρτησία, ακεραιότητα, ελευθερία" κλπ., καταργείται ο επαναστατικός ντεφαιτισμός (που είναι η πεμπτουσία του κομμουνισμού) και αναγνωρίζεται επισήμως από τον ίδιο τον Στάλιν η "υπεράσπιση της πατρίδας" από τα Κ.Κ., που υπέγραψε τότε το σύμφωνο Στάλιν-Λαβάλ, με σκοπό την "εθνική άμυνα" και τον επανεξοπλισμό της Γαλλίας, επιβραβεύοντας έτσι την τακτική του που ήδη από τις αρχές του 1933 είχε φέρει με τις ευλογίες του το ναζισμό στην ηγεσία της Γερμανίας!

Πριν από την αναγνώρισή του το θέρος του 1930 από τον Τρότσκι, μια ομάδα αποσπάται από τον "αρχειομαρξισμό" ΄Ενα μέρος απ' αυτούς προσχωρούν αμέσως στο ΚΚΕ, ένα μικρό μέρος προσχωρεί στην τότε ομάδα Πουλιόπουλου "Σπάρτακος" και το τρίτο μέρος των αποκληθέντων "φραξιονιστών" παραμένει με επικεφαλής τον Μιχαήλ Ράπτη (αργότερα Σπέρο και Πάμπλο). Με αυτό το τμήμα και πριν ακόμη διαγραφεί από το ΚΚΕ ήρθε σε επαφή ο Στίνας και ύστερα από μια κοινή συνδιάσκεψη αποφάσισαν τη συγκρότηση μιας ιδιαίτερης ομάδας με τίτλο "Λενινιστική Αντιπολίτευση του ΚΚΕ" (ΛΑΚΚΕ), με επικεφαλής τριμελή επιτροπή από τους Ράπτη, Εργίνο και Στίνα, εβδομαδιαίο όργανο τη "Σημαία του Κομμουνισμού" και θεωρητικό περιοδικό τη "Διαρκή Επανάσταση" με γενική τοποθέτηση τον τροτσκισμό. Αυτή η ομάδα στάθηκε τουλάχιστο μέχρι τον Μάρτιο του 1933 η πιο μαχητική πολιτική ομάδα σ' ολόκληρη τη χώρα, με συνεχή δράση, με τα έντυπα να κυκλοφορούν, μαζί με προκηρύξεις παντου. Ευθύς μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία και τη νίκη του Λαϊκού Κόμματος στις εκλογές της 5ης Μαρτίου 1933, ο Στίνας στη "Σημαία του Κομμουνισμού" δημοσίευσε ένα σημαντικό άρθρο, στο οποίο για πρώτη φορά διαπιστώνει οριστικά ότι η Γ' Διεθνής και τα τμήματά της, από όργανα αγώνα της εργατικής τάξης για την απελευθέρωσή της και την πρόοδο της ανθρωπότητας, έχουν μετατραπεί σε εχθρούς και αντικειμενικά εμπόδια και ότι το άμεσο καθήκον των επαναστατών ολοκλήρου του κόσμου είναι να συγκεντρωθούν, έξω και εναντίον της, σε νέα επαναστατικά κόμματα, εν όψει μάλιστα και του νέου πολέμου που αναπόφευκτα πλέον πλησιάζει, θέτοντας έτσι καθαρά και για πρώτη φορά την ανάγκη της ίδρυσης νέας Επαναστατικής Διεθνούς.

Το άρθρο αυτό προκάλεσε μια οξύτατη συζήτηση και κρίση στο εσωτερικό της ΛΑΚΚΕ. Το μεγαλύτερο μέρος των μελών της με επικεφαλής τον Ράπτη ανέλαβαν την υπεράσπιση της Γ΄ Διεθνούς εναντίον των επικρίσεων και το όλο θέμα πήρε τέτοιες διαστάσεις, ώστε να οδηγήσει σε διάσπαση της ομάδος, που τελικά διαλύθηκε και προσχώρησε στην Ομάδα "Σπάρτακος" του Πουλιόπουλου, που υποστήριζε ανάλογες θέσεις. Κατά τα τέλη του 1934 διασπάται και πάλιν ο αρχειομαρξισμός. ΄Οπως αναφέρουμε στο ήδη δημοσιευόμενο δεύτερο μέρος του όλου άρθρου μας, που περιλαμβάνει τα υπό στοιχεία Γ΄ και Δ΄ κεφάλαια αυτού και ειδικά στο τμήμα 2γ΄ του Γ΄ κεφαλαίου ("Η αριστερή αντιπολίτευση στην Ελλάδα"), το αποσπασθέν τμήμα του, που με επικεφαλής τον Γ. Βιτσώρη εκπροσωπεί την αριστερότερη τάση, υποστηρίζει απόψεις παρόμοιες με αυτές του Α. Στίνα, ο οποίος έρχεται αμέσως σε επαφή με αυτό. Αμέσως εκλέγεται προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή, εκδίδεται εβδομαδιαία εφημερίδα με τίτλο "Μπολσεβίκος" και προκηρύσσεται συνέδριο για την οριστική συγκρότηση της ομάδος. Ο Στίνας εκλέγεται μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και απ' αυτήν εκλέγεται μέλος του Πολιτικού Γραφείου.

Στη συνέχεια, την 1η Μαρτίου 1935 ξεσπάει το κίνημα των βενιζελικών κατά της κυβερνήσεως των λαϊκών, που όπως απεδείχθη, ήταν, από απόψεως τραγικών συνεπειών για τη χώρα και το εργατικό κίνημα, χειρότερο και από το κίνημα του Δεκεμβρίου του 1944, αφού το μετά την καταστολή του δημιουργηθέν καθεστώς ήταν η πλήρης οπισθοδρόμηση της χώρας, η οριστική εγκατάλειψη κάθε αρχής δημοκρατικής νομιμότητας στον δημόσιο βίο, η χυδαιοποίησις των πάντων, ο εξοβελισμός κάθε ελεύθερης σκέψης, το οριστικό τέλος της αστικής, έστω, κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και ο πρόλογος της απαισίας δικτατορίας της 4ης Αυγούστου και του "τρίτου ελληνικού πολιτισμού"! Ακόμα και στην ομάδα "Μπολσεβίκος" δημιουργήθηκε σοβαρό πρόβλημα, ως πρός τη φύση, τα αίτια και τις συνέπειες αυτού του κινήματος. Και ενώ αποφασίστηκε η σύγκληση έκτακτης συνδιάσκεψης για την επίλυση των εσωτερικών ιδεολογικών διαφωνιών, η σχηματισθείσα "φράξια" των αντιθέτων προς τις ορθές αριστερές απόψεις των Γ. Βιτσώρη και Α. Σίνα μελών κατά το πλείστον παλιών στελεχών, διέσπασε την ομάδα, απεχώρησε και προσχώρησε στην ομάδα Πουλιόπουλου ενώ ένα μέρος της τελευταίας αυτης προσχωρεί στον "Μπολσεβίκο" (Σκαλαίος, Μακρής, Βερούχης, Εργίνος κλπ.), στον οποίο το σύνολο σχεδόν των νέων μελών παρέμεινε πιστό. Στη συνέχεια, η σχηματισθείσα νέα ομάδα πήρε τον τίτλο "Κομμουνιστική Διεθνιστική ΄Ενωση", το δημοσιογραφικό της όργανο ονομάστηκε "Εργατικό Μέτωπο", παρέμεινε το μοναδικό ανεγνωρισμένο τμήμα της Διεθνούς Αριστερής Αντιπολίτευσης (Λίγκας) στην Ελλάδα και ανέπτυξε υπό την ηγεσία του Α. Στίνα μέχρι και το 1977 και αργότερα, σοβαρή και υπεύθυνη επαναστατική δράση με απόλυτη συνέπεια και ιδεολογική καθαρότητα.

Τα γεγονότα επακολούθησαν ραγδαία: Αύγουστος 1935, εξέγερση σταφιδοπαραγωγών Πελοποννήσου, ένοπλα συλλαλητήρια, 10 Οκτωβρίου 1935: "κατάργηση" πρωθυπουργού Παν. Τσαλδάρη, κήρυξη δικτατορίας, προκήρυξη δημοψηφίσματος για επαναφορά του Γεωργίου Β΄ από τους Παπάγο, Ρέππα και Οικονόμου, ως εντολοδόχων του Γ. Κονδύλη, κατάργηση του Αλ. Ζαΐμη ως προέδρου της Δημοκρατίας από τον αυτοδιορισθέντα ως αντιβασιλέα Γ. Κονδύλη, διακυβέρνηση της χώρας μόνο με "συντακτικές πράξεις" δικής του εμπνεύσεως (κοσμογονία κλπ.), διεξαγωγή παρωδίας δημοψηφίσματος στις 3.11.1935 με αποτέλεσμα 97,8% υπέρ της βασιλείας, άφιξη Γεωργίου Β΄ στην Αθήνα στις 25.11.1935. Στη συνέχεια βουλευτικές εκλογές της 26.1.1936 με αποτέλεσμα: Λαϊκοί 143 έδρες, Φιλελεύθεροι 142 και Παλλαϊκό Μέτωπο (ΚΚΕ κλπ.) 15 έδρες. Αδυναμία σχηματισμού κυβερνήσεως από τα αστικά κόμματα, το ΚΚΕ γίνεται διαιτητης του κοινοβουλευτισμού, σύμφωνο Σοφούλη-Σκλάβαινα για σχηματισμό κυβέρνησης, εντολή βασιλέως στον εξωκοινοβουλευτικό καθηγητή Κ. Δεμερτζή για σχηματισμό υπηρεσιακής κυβέρνησης με αντιπρόεδρο τον Ιωάννη Μεταξά, χορήγηση ψήφου εμπιστοσύνης από το σύνολο σχεδον των αστών κοινοβουλευτικών, θάνατος Δεμερτζή (13 Απριλίου 1936), ο Ι. Μεταξάς πρωθυπουργος με ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής. Από την επαναφορά του Γεωργίου Β΄ η ταξική πάλη σημειώνει απότομη άνοδο με πρωτοφανούς έντασης εκδηλώσεις σ' όλη τη χώρα, με κατάλυση των αρχών στην Καλαμάτα, στην Καβάλα κλπ. και μάχες στους δρόμους της Θεσσαλονίκης με αποκορύφωμα τις σφαγές της 9 Μαΐου (12 εργάτες νεκροί και 300 τραυματίες), κατάλυση των αρχών, εξαφάνιση της χωροφυλακής, εμφάνιση του στρατου και τελικά η φυσική κατάληξη: Προδοσία του εργατικού κινήματος από τους σταλινικούς γραφειοκράτες της Ενωτικής Γενικής Συνομοσπονδίας του ΚΚΕ, των προοδευτικών βενιζελικών βουλευτών, του βουλευτου του ΚΚΕ Μ. Σινάκου, των συνδικαλιστικών ηγετών των ομοσπονδιών και του Εργατικού Κέντρου, διάλυση των πάντων και γενική υποχώρηση όπως αρμόζει σε πειθαρχημένους πολίτες, αφού δυστυχώς και τότε, αλλά και σήμερα ακόμη, η ώρα που οι καταπιεζόμενοι δεν θα πειθαρχούν στους "ηγέτες" τους και στα όργανά τους δεν είχε ούτε έχει φτάσει ακόμα! Και τελικά το ανιαρό τροπάριο που από τότε τόσες φορές ξανακούστηκε: Η "σωτηρία της πατρίδος" από τον κομμουνισμό κλπ., διάλυση της Βουλής, αναστολή ισχύος των γνωστών άρθρων του Συντάγματος διά "Βασιλικών Διαταγμάτων", σχηματισμός Εθνικής Κυβέρνησης 4ης Αυγούστου κλπ.! Είναι γεγονός ότι η δικτατορία της 4ης Αυγούστου επικράτησε χωρίς καμμία αντίδραση του λαού. Παρά την εντολή των δύο συνομοσπονδιών για γενική απεργία, κανείς δεν απήργησε τις παραμονές του πραξικοπήματος! Η ιστορική ευθύνη βαρύνει αποκλειστικά το ΚΚΕ, αφού με την πολιτική του κατόρθωσε να διαβρώσει και να διαλύσει από μέσα το μέτωπο των αγωνιζομένων μαζών, αφού βεβαίως η διορισμένη Κεντρική Επιτροπή του ενδιαφερόταν πλέον, σύμφωνα με τις εντολές που είχε από τον Στάλιν, μόνον για την "εξάλειψη του φραξιονισμού", τη "μονολιθικότητα" και την "αυστηρή πειθαρχία" των μελών στις "ντιρεκτίβες" που έφθαναν από "ψηλά".

Μετά την άνοδο του ναζισμού στην εξουσία στη Γερμανία το 1933 και τη συντριβή του κινήματος, οι γραφειοκράτες της Μόσχας εγκανιάζουν την τακτική των αποτόμων στροφών και των "ζιγκ ζαγκ" στην πολιτική τους: Κάνουν στροφή 180 μοιρών, εγκαταλείποντας πανικόβλητοι τη "θεωρία της τρίτης περιόδου", τις φλυαρίες για επικείμενη ολική αναμέτρηση με τον "ταξικό εχθρό", τον σοσιαλφασισμό κλπ. και καταφεύγουν μέσα στην παραζάλη τους με την ίδια πάντα επιπολαιότητα και εμπειρικό αυτοσχεδιασμό στη θεωρία των "Λαϊκών Μετώπων". Τα εγκαίνια της νέας θεωρίας έγιναν στην Ελλάδα μετά τις εκλογές της 26 Ιανουαρίου 1936 και το δημιουργηθέν πολιτικό αδιέξοδο, όπως σημειώθηκε ήδη: Στή Βουλή οι 15 κομμουνιστές βουλευτές αναλαμβάνουν να ψηφίσουν τον Σοφούλη για πρόεδρο της Βουλής και να παράσχουν ψήφο εμπιστοσύνης σε κυβέρνηση που θα μετείχε το Κόμμα των Φιλελευθέρων, με αντάλλαγμα αυτό να "καταπολεμήσει τις φασιστικές τάσεις στη χώρα και να διαλύσει τις οργανώσεις που αποβλέπουν σ' αυτούς τους σκοπούς". Δηλαδή το ΚΚΕ σύμφωνα με τις προηγούμενες εκτιμήσεις του και τη δική του φρασεολογία, συμμάχησε με τη μια "αστικοτσιφλικάδικη φασιστική παράταξη" για να αντιμετωπίσει την "αντίπαλη" παρόμοια και γενικά το φασισμό που προχωρούσε με γρήγορα βήματα και στην Ελλάδα, αφού είχε υποτάξει ήδη όλες τις χώρες της Ευρώπης, εκτός από την Αγγλία, τη Γαλλία και τις σκανδιναβικές χώρες, που πάντοτε βρίσκονταν μακριά από τις ευρωπαϊκές αντιπαραθέσεις. Απευθύνει αγωνιώδεις εκκλήσεις για κοινό μέτωπο σ' όλους που, μόλις λίγο πριν, αποκαλούσε "φασίστες και ταξικούς εχθρούς" (σοσιαλιστές, αγροτιστές, ρεφορμιστές, φιλελεύθερους, δημοκρατικούς κλπ.) για να αντιμετωπίσει τον φασισμό, ενώ κύμα απεργιών έχει ξεσπάσει σ' όλη τη χώρα και η σφαγή των εργατών στη Θεσσαλονίκη έχει ξεσηκώσει όλους τους εργαζομένους και καταπιεζομένους. Το ΚΚΕ με την Ενωτική Συνομοσπονδία συγκρατεί την οργή των μαζών με το πρόσχημα ότι, για την πλήρη επιτυχία της γενικής απεργίας, έπρεπε να συνεννοηθεί με τη ρεφορμιστική Γενική Συνομοσπονδία. Τελικά, η γενική απεργία κηρύσσεται στις 13 Μαΐου 1936, πέντε ημέρες μετά τα φονικά γεγονότα, όταν η αγανάκτηση των μαζών είχε αρκετά ξεθυμάνει, οι δύο Συνομοσπονδίες με κοινό ανακοινωθέν βεβαιώνουν ότι τα αιτήματα των απεργών ήταν "καθαρά και μόνον οικονομικά", δέχονται σαν μέλη της Κεντρικής Απεργιακής Επιτροπής της Θεσσαλονίκης δυο αστούς βουλευτές και πείθουν τις μάζες να διαλυθούν και να δώσουν πίστη στις υποσχέσεις του στρατηγού Ζέπου ότι κανένα μέτρο βίας δεν θα ασκηθεί εναντίον τους από το κράτος. Φυσικά, μετά τη διάλυση των απεργών, όλη η πόλη και κυρίως τα νευραλγικά της σημεία γεμίζουν αμέσως από χωροφύλακες και στρατό με πολυβόλα, αρχίζουν δε αμέσως συλλήψεις κατά κύματα!(38)

Την ίδια ακριβώς εποχή (1936) στη Γαλλία, το Λαϊκό Μέτωπο που συγκροτήθηκε από το Κ.Κ. με τους σοσιαλιστές, "προοδευτικούς αστούς" και όλο το μωσαϊκό των δημοκρατικών και "λαϊκών" δυνάμεων, επικρατεί στις εκλογές και σχηματίζει κυβέρνηση "αριστερή" με πρωθυπουργό τον αρχηγό του Σοσιαλιστικού Κόμματος Λεόν Μπλουμ και συμμετοχή του ηγέτη του ΚΚΓ Μωρίς Τορέζ και πολλών κομμουνιστών βουλευτών ως υπουργών. ΄Οπως ήταν φυσικό, η κυβέρνηση αυτή κράτησε όσο χρειαζόταν για να εκπληρώσει την "αποστολή" της: Νά διαλύσει κυριολεκτικά τη Γαλλία, να εκτονώσει τις επαναστατικές προσπάθειες και διαθέσεις των μαζών και να τις επαναφέρει στην "τάξη", αφού συγχρόνως και με σύμφωνη γνώμη της αγγλικής κυβερνήσεως, και οι δύο μεγάλες δυνάμεις ετήρησαν αυστηρά "ουδέτερη στάση" απέναντι του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, τη στιγμή που η δυστυχισμένη αυτή χώρα δεχόταν τις σφοδρές επιθέσεις του πάνοπλου ιταλικού στρατου και τους καταιγιστικούς βομβαρδισμούς της γερμανικής αεροπορίας που πολεμούσαν ανοικτά υπέρ του Φράνκο, διασφαλίζοντας έτσι με τις ευλογίες τους τον θρίαμβο του φασισμού και εκεί, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι και η δική τους η σειρά είχε ήδη φθάσει.(39)

Κάτω από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου, πολύ λίγη δυνατότητα για μαζική δράση είχαν η Κομμουνιστική-Διεθνιστική ΄Ενωση και ο Α. Στίνας. Πολλά μέλη της ομάδας συνελήφθησαν, κανένας όμως δεν έκανε "δήλωση μετανοίας" ΄Αλλοι φυλακίστηκαν, άλλοι εξορίστηκαν στα νησιά και άλλοι στάλθηκαν στο στρατόπεδο της Ακροναυπλίας. Ο σ. Χρήστος Τυλιγάδης αυτοκτόνησε στα κρατητήρια της Ασφάλειας κάτω από συνθήκες που ποτέ δεν έγιναν γνωστές. Η ομάδα όμως ανέπτυξε συνομωτική δράση: ΄Εκδοση και διανομή προκηρύξεων και τακτική κυκλοφορία του "Εργατικού Βήματος" πολυγραφημένου. Η ομάδα ήταν τότε το μόνο στην Ελλάδα αναγνωρισμένο τμήμα της τροτσκιστικής Αριστερής Αντιπολίτευσης (Διεθνούς Κομμουνιστικής ΄Ενωσης) και είχε επαφή με τη Γραμματεία της, όπως προαναφέρθηκε ήδη. Πάντοτε η ομάδα ετόνιζε με σαφήνεια ότι στην περίπτωση συμμετοχής της χώρας στον επερχόμενο πόλεμο, το καθήκον της εργατικής τάξης ήταν πρωτίστως αγώνας για τη μετατροπή του σε επανάσταση, πράγμα που γινόταν αφορμή έντονης κριτικής από την πλευρά της ομάδας Πουλιόπουλου. ΄Οσο για το ΚΚΕ, αυτό βρέθηκε τότε σε μεγάλη δυσκολία: Χιλιάδες οι δηλωσίες και πολύ μεγάλος ο αριθμός των "αυτομόλων" αλλά και των καταδοτών και μελλοντικών συνεργατών της δικτατορίας, αρχίζοντας από τα ανώτατα κλιμάκια του κόμματος, που μερικοί έφθασαν να γίνουν και μέλη της "Προσωρινής Διοίκησης" του κόμματος, δηλαδή της κατασκευασμένης και διευθυνομένης από τον υφυπουργό Ασφαλείας και πρωτοπαλίκαρο του καθεστώτος στην "δίωξη του κομμουνισμού" Κώστα Μανιαδάκη και καταλήγοντας στον επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΚΚΕ, Στ. Σκλάβαινα, δηλωσία επίσης!

Στις 6 Απριλίου 1937, ο Α. Στίνας, ύστερα από κατάδοση παλιού γνωστού του, πρώην μέλους του ΚΚΕ, συλλαμβάνεται και οδηγείται στην τότε υπερδραστήρια "Ειδική Ασφάλεια". Βασανίζεται επί πολλές ημέρες βάναυσα για να καταδώσει, δεν αρνείται την ιδιότητά του αλλά και δεν λέγει τίποτε και, αφού τελικά παραπέμφηκε στην ανάκριση, δήλωσε ότι αγωνίζεται για την ανατροπή της δικτατορίας, αλλά και του καπιταλισμού και ότι αυτός εκδίδει την παράνομη εφημερίδα "Εργατικό Μέτωπο". Στή συνέχεια μεταφέρθηκε στο Τμήμα Μεταγωγών Πειραιώς και από εκεί στις Φυλακές της Αίγινας. Οι συνθήκες διαβίωσης στη φυλακή ειδικά για τους τροτσκιστές και τους αρχειομαρξιστές ήταν απάνθρωπες, αφού οι οπαδοί του ΚΚΕ είχαν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν ό,τι αφορούσε την τύχη των κρατουμένων κατά την κρίση τους και με τη συμφωνία της διεύθυνσης των φυλακών. Αμέσως ο Στίνας διαπίστωσε ότι στα τέσσερα χρόνια που είχαν περάσει από την ημέρα της αποχώρησής του από το κόμμα, πολλά είχαν αλλάξει βλέποντας τους συγκρατουμένους του οπαδούς του ΚΚΕ. Ελάχιστοι εργάτες βρίσκονταν μεταξύ αυτών, αντιθέτως πολλοί ήταν μικροαστοί, αγρότες, υπάλληλοι, δημοσιογράφοι, ακόμα και δικηγόροι. ΄Ολοι είχαν μεταβληθεί σε άβουλα όργανα του κόμματος και το μόνο που τους απασχολούσε ήταν το πώς θα "εκκαθαριστουν οι εχθροί του Κόμματος", δηλαδή αυτοί που κάποτε είχαν διαφωνήσει με την "γραμμή" του. ΄Εφθασαν ακόμα να λογοκρίνουν τα γράμματα που συγκρατούμενοί τους προόριζαν για τα σπίτια τους και τους συγγενείς τους, πριν αυτά παραδοθούν στη λογοκρισία της φυλακής! Σ' αυτό το περιβάλλον, ο Στίνας τόλμησε να θέσει υπό συζήτησιν τις αμφιβολίες του για το εάν το σύνθημα που επικρατουσε χωρίς εξαίρεση τότε, δηλαδή το ότι το παγκόσμιο προλεταριάτο ήταν υποχρεωμένο να υπερασπίσει με κάθε τρόπο την ΕΣΣΔ σε περίπτωση πολέμου εναντίον της, ήταν σύμφωνο με το πιο βασικό του καθήκον, δηλαδή τον επαναστατικό διεθνισμό, ειδικά για τις τροτσκιστικές ομάδες, που θα άνοιγε γι' αυτές το δρόμο πρός τον σοσιαλπατριωτισμό και την προδοσία της Επανάστασης, πράγμα που έμελλε επί πολλά χρόνια και μέχρι το τέλος να αποτελέσει την αιτία των πιο σκληρών αντιπαραθέσεων μεταξύ τους, όπως θα δούμε στη συνέχεια.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου 1937, ο Στίνας παραδίδεται στο Τμήμα Μεταγωγών Πειραιώς, μεταφέρεται μαζί με άλλους και μετά πολλές ταλαιπωρίες στο Ναύπλιο και καταλήγει τελικά στο "στρατόπεδο συγκεντρώσεως κομμουνιστών" της Ακροναυπλίας, που λειτουργούσε στο παλαιό ενετικό φρούριο πάνω από την πόλη. Σ' αυτό, η ζωή των τροτσκιστών κρατουμένων ήταν πολύ χειρότερη απ' ό,τι ήταν στην Αίγινα, αφού οι σταλινικοί, πέρα από τα άλλα, διαχειρίζονταν και το συσσίτιο όλων των κρατουμένων.

Τότε στην Ακροναυπλία βρίσκονταν κρατούμενα όλα σχεδόν τα ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ που αργότερα έγιναν γνωστα από τη δράση τους στην Κατοχή, στα Δεκεμβριανά και στον λεγόμενο "εμφύλιο πόλεμο". Επίσης κρατούμενοι αρκετοί ήταν μέλη της "Κομμουνιστικής Διεθνιστικής ΄Ενωσης" αλλά και της ΕΟΚΔΕ (ομάδας Πουλιόπουλου). Από την Ομάδα αυτή, ο Μιχ. Ράπτης (Σπέρας-Πάμπλο) αφέθηκε αργότερα ελεύθερος με άδεια εξόδου από τη χώρα και έφυγε στο εξωτερικό. Από την πρώτη στιγμή, τα μέλη της ΚΔΕ (ομάδας Στίνα) έκαναν δεκτή την πρότασή του για την απόρριψη του συνθήματος της υπεράσπισης της ΕΣΣΔ. Τα μέλη της ΕΟΚΔΕ δεν δέχτηκαν καμιά συζήτηση στο θέμα αυτό γιατί ο ηγέτης τους Παντ. Πουλιόπουλος δεν ήταν παρών.

Το Μάιο του 1938 ο Στίνας καλείται να δικαστεί στο Πλημμελειοδικείο Αθηνών για ανατρεπτική δράση. Μεταφέρεται με ειδική συνοδεία και κάτω από τις γνωστές συνθήκες, δικάζεται, δηλώνει με παρρησία αυτά που πιστεύει και ειδικά ότι αγωνίζεται για την ανατροπή του καπιταλισμού (ενώ οι σταλινικοί εδήλωναν πάντοτε ότι αγωνίζονται για την ανατροπή της δικτατορίας), καταδικάζεται πάλι σε πενταετή φυλάκιση και σε τρείς μέρες ξαναβρίσκεται στις Φυλακές της Αίγινας. Μετά τρεις μήνες μετάγεται στις Φυλακές Συγγρού για να παραστεί στο Εφετείο Αθηνών κατά την εκδίκαση της έφεσής του. Παρουσιάζεται πράγματι στο Εφετείο και επαναλαμβάνει τα όσα πρωτοδίκως είπε. Ο δικηγόρος όμως που του είχε διορίσει αυτεπαγγέλτως το δικαστήριο, δήλωσε ότι "λυπείται που υπερασπίζεται έναν κομμουνιστή που έχει δράση κατά της πατρίδος και χυδαίως υβρίζει το σεπτόν πρόσωπον του κυβερνήτου", κατέληξε όμως να ζητήσει την επιείκεια του δικαστηρίου "λόγω βλακείας του κατηγορουμένου". Ο Στίνας με απόλυτη άνεση απήντησε στο δικηγόρο του ότι "Βλάκας είσαι μόνο εσύ!" και έφυγε με την "συνοδεία" του χωρίς να φροντίσει να μάθει αν του μείωσαν ή όχι την ποινή. Πριν φύγει από τις φυλακές Συγγρού, ο Στίνας πληροφορήθηκε το θάνατο στην Ακροναυπλία του Νίκου Παναγιωτίδη, αγνού επαναστάτη και τολμηρού αγωνιστή. Πριν δυο μήνες είχε πεθάνει εκεί και ο Θεοδόσιος Σκαλαίος, από τους πιο αφοσιωμένους και εκλεκτούς διανοουμένους του κινήματος. Και οι δύο ήταν μέλη της ομάδος του (Κομμουνιστικής Διεθνιστικής ΄Ενωσης). Από τις Φυλακές Συγγρού έφυγε την ΄Ανοιξη του 1939, όταν έγινε μια μεγάλη μεταγωγή κρατουμένων, και επέστρεψε και πάλι στις τόσο γνώριμές του Φυλακές της Αίγινας. Εκεί σ' ένα μικρό θάλαμο ο Στίνας βρέθηκε για πρώτη φορά συγκρατούμενος με τον Παντελή Πουλιόπουλο, μαζί μέρα και νύχτα. Προσπάθησαν δυο-τρεις φορές να συζητήσουν τις διαφορετικές πολιτικές τους απόψεις, αλλά η συζήτηση γρήγορα έπαιρνε οξύτητα πρός μεγάλη τέρψη των σταλινικών, γι' αυτό αποφάσισαν να μη ξανασυζητήσουν αυτά τα θέματα. Κατά τα λοιπά, οι σχέσεις τους ήταν πάντα φιλικές όσο διάστημα έμειναν μαζί.(40)

Στο μεταξύ, όπως αναφέρεται ήδη στο υπ' αριθ. 3 τμήμα του Γ΄ μέρους του παρόντος άρθρου, ιδρύθηκε η Δ΄ Διεθνής, το έτος 1938, η δε τύχη της στο εξωτερικό εξιστορείται εκεί, καθώς και η τύχη της στην Ελλάδα. Στη Μόσχα, ενώπιον του εκεί συνερχόμενου 18ου Συνεδρίου του ΚΚΣΕ, από 10 μέχρι 21 Μαρτίου 1939, ο Στάλιν δηλώνει με έμφαση το "πέρασμα της ΕΣΣΔ στον κομμουνισμό" (αφού υποτίθεται ότι, κατ' αυτόν, ο σοσιαλισμός είχε πλέον "οικοδομηθεί" και "λειτουργήσει" απρόσκοπτα) και στις 3 Μαΐου διορίζει τον Μολότωφ Επίτροπο του Λαού επί των Εξωτερικών. Καί ενώ ο κόσμος ολόκληρος περίμενε την εξαγγελία της υπογραφής συμφωνητικού συμμαχίας και στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Αγγλίας και Γαλλίας αφ' ενός και ΕΣΣΔ αφ' ετέρου, ύστερα μάλιστα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις των στρατιωτικών αποστολών των δυτικών συμμάχων που βρίσκονταν από καιρό στη Μόσχα, με την σοβιετική ηγεσία, εξαγγέλεται ξαφνικά και πανηγυρικά η άφιξις στη Μόσχα του χιτλερικού υπουργού των Εξωτερικών Φον Ρίμπεντροπ και η υπογραφή την 23 Αυγούστου 1939 "γερμανοσοβιετικού συμφώνου μη επιθέσεως", που έμεινε στην ιστορία σαν "σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότωφ". ΄Υστερα απ' αυτό και αφού πλέον ο ναζισμός είχε εξασφαλίσει τα "νώτα" του προς ανατολάς, ξεσπάει το πρωί της 1ης Σεπτεμβρίου ο Β΄ Ευρωπαϊκός (καί στη συνέχεια Παγκόσμιος) Πόλεμος με την κεραυνοβόλο επίθεση των Γερμανών εναντίον της Πολωνίας, προτου δε να τελειώσουν ακόμη οι στρατιωτικές επιχειρήσεις για την πλήρη συντριβή της, ο σοβιετικός στρατός εισβάλλει στο πολωνικό έδαφος την 17 Σεπτεμβρίου και καταλαμβάνει τη μισή σχεδόν Πολωνία, βάσει ειδικής ρυθμίσεως του περιλάλητου συμφώνου! Στις 28 του αυτού μηνός, υπογράφεται στη Μόσχα και πάλι μεταξύ των δυο "συνεταίρων" πλέον "συμφωνητικό φιλίας και καλής γειτονίας".

΄Ετσι η σταλινική εξωτερική πολιτική έδωσε πάλι ένα περίτρανο δείγμα της ικανότητος της σοβιετικής ηγεσίας να πραγματοποιεί θεαματικές και απρόσμενες στροφές 180 μοιρών οποτεδήποτε και οπουδήποτε το έκρινε αναγκαίο! ΄Αφησε όμως την Γ΄ Διεθνή και τα θλιβερά τμήματά της στην υφήλιο, τα Κ.Κ., κυριολεκτικά εμβρόντητα. Ο παγκόσμιος τύπος με φανταχτερά πρωτοσέλιδα και φωτογραφίες περιγράφει την πανηγυρική υποδοχή του ναζί υπουργού στη Μόσχα, με όλες τις τιμές, στρατιωτικές παρατάξεις και παρελάσεις, μεγάλο σημαιοστολισμό με τις σημαίες της σβάστικας, ανάκρουση του ναζιστικού ύμνου, δεξιώσεις, χειραψίες, χαμόγελα, κατάθεση στεφάνου με την σβάστικα στο μαυσωλείο του Λένιν κλπ. Ο κόσμος μένει κατάπληκτος, βουβαμάρα και των κρατουμένων Ελλήνων οπαδών του ΚΚΕ στις φυλακές, στα στρατόπεδα και στα ξερονήσια. ΄Ομως η στροφή των 180 μοιρών δεν άργησε να φθάσει και σ' αυτούς: Την επομένη, ο "δίσκος" στο γραμμόφωνο του ΚΚΕ άλλαξε αμέσως! Με την ίδια ανόητη φλυαρία που επί τόσα χρόνια υμνούσαν τα δημοκρατικά και φιλειρηνικά κράτη (Γαλλία, Αγγλία), την άμεση ανάγκη συγκρότησης ενιαίου μετώπου όλων των "δημοκρατικών δυνάμεων" στο εσωτερικό των "φιλειρηνικών κρατών", αλλά και αυτών των ίδιων χωρών σε μια "αντιφασιστική συμμαχία" και κατακεραύνωναν τον φασιστικό ΄Αξονα Γερμανίας-Ιταλίας, τα φασιστικά εγκλήματα, που έχουν σαν πρωταρχικό στόχο την ΕΣΣΔ κλπ., κλπ, τώρα καταφέρνονταν ανοικτά και με ιερή αγανάκτηση εναντίον του αγγλογαλλικού ιμπεριαλισμού, της πλουτοκρατίας, των αποικιοκρατών, των ληστών και εκμεταλλευτών των λαών, αναγνώριζαν πρόθυμα το δίκαιο των φτωχών και αδικημένων εθνών (Ιταλίας, Γερμανίας) και την ανάγκη τους για "ζωτικούς χώρους" και ανακάλυπταν ξαφνικά "σοσιαλιστικά" στοιχεία στο φασισμό και ναζισμό που πλέον με τη συμμαχία με την ΕΣΣΔ θα αναπτύσσονταν και θα επικρατουσαν! Είναι δε θλιβερή αλλά απόλυτα αληθινή η διαπίστωση ότι οι αηδέστεροι εξυμνητές αυτής της "σωτήριας" συμμαχίας "κομμουνισμού" και φασισμού ήταν οι "διανοούμενοι" αστοί, που με την πολιτική των "Λαϊκών Μετώπων" πέρασαν στις γραμμές όχι μόνο του ΚΚΕ αλλά και των άλλων Κ.Κ. της Ευρώπης!

Τέλος, για να συμπληρώσουμε την εικόνα της μεγαλόπνευστης σοβιετικής πολιτικής, θα πρέπει εδώ να αναφέρουμε την κατάληψη, με τις ευλογίες του ναζισμού, των τριών μικρών βαλτικών δημοκρατιών από την ΕΣΣΔ, τον κατάπτυστο πόλεμο της ίδιας κατά της Φινλανδίας και πρό πάντων την ομαδική εκτέλεση από τον σοβιετικό στρατό, στις αρχές του 1940, των τεσσάρων χιλιάδων και πλέον Πολωνών αξιωματικών στο διαβόητο δάσος του Κατίν, όταν αυτοί μέσα στις εφιαλτικές συνθήκες της κατάρρευσης του πολωνικού στρατου, κατόρθωσαν ν' αποφύγουν το ναζιστικό σφαγείο και να παραδοθούν στους "αδελφούς τους Σλαύους" Ρώσους, με την ελπίδα πως θα τύχουν κάπως ανθρωπινότερης μεταχείρισης. Και το επιστέγασμα της κτηνωδίας, της απανθρωπιάς και της υποκρισίας όχι μόνον των φυσικών αυτουργών του ανοσιουργήματος σταλινικών αλλά και των "δημοκρατικών και φιλελεύθερων Αγγλοαμερικανών συμμάχων" της ΕΣΣΔ να αποδεχθούν πρόθυμα την εκδοχή ότι το ανήκουστο αυτό έγκλημα συντελέστηκε από τους Γερμανούς, αφού οπωσδήποτε δεν θα έπρεπε να στενοχωρήσουν με τόσες "υποψίες" το νεόκοπο "σύμμαχό" τους και διεθνώς αναγνωρισμένο "πατέρα των λαών" Στάλιν!