Ένα δεύτερο άρθρο σχετικό με την νίκη της Κινέζικης Επανάστασης και τον μετέπειτα εκφυλισμό της δημοσιεύει σήμερα το ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ. Είναι από το το βιβλίο του ΕΝΤΓΚΑΡ ΣΝΟΟΥ
"ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΑΣΤΡΟ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΙΝΑ", και δημοσιεύεται για πρώτη φορά στα ελληνικά.
Η ιστορία των Σινο - Ρωσικών σχέσεων απ΄ το 1923 μέχρι το 1937 είναι δυνατό να διαιρεθεί σε τρεις χοντρικά περιόδους. Η πρώτη, 1923-27 ήταν η περίοδος της τριπλής συμμαχίας ανάμεσα στη Σοβιετική Ένωση, τους εθνικιστές επαναστάτες, που
αποτελούνταν από ετερόκλητα στοιχεία συνενωμένα κάτω απ΄ τη σημαία της Κουομιτάνγκ και το Κομμουνιστικό Κόμμα. Η συμμαχία απέβλεπε στην ανατροπή της υφιστάμενης κυβέρνησης στην Κίνα με επανάσταση και την αποκατάσταση ολοκληρωμένης εθνικής κυριαρχίας. Η επιχείρηση αυτή τέλειωσε
με το θρίαμβο της δεξιάς πτέρυγας του Κουομιτάνγκ, την ίδρυση της Εθνικής Κυβέρνησης του Νανκίν, το συμβιβασμό της τελευταίας με τις αποικιοκρατικές δυνάμεις και την όξυνση των Σινο - Ρωσικών σχέσεων.
Ο Στάλιν που καθοδηγούσε την Κομιντέρν ήταν και ο κύριος υπεύθυνος της ήττας των κινέζων κομμουνιστών την άνοιξη του 1927
Από το 1927 μέχρι το 1933 ήταν η περίοδος της απομόνωσης της Ρωσίας από την (εθνικιστική) Κίνα και του ολοκληρωτικού αποκλεισμού της ρωσικής επιρροής. Τελειώνει όταν η Μόσχα επαναλαμβάνει τις διπλωματικές σχέσεις με το Νανκίν στο τέλος του
1933. Η τρίτη περίοδος αρχίζει με μια χλιαρή επαναπροσέγγιση Νανκίν - Μόσχας, που έπασχε σοβαρά από το συνεχιζόμενο άγριο εμφύλιο πόλεμο, ανάμεσα στο Νανκίν και τους Κινέζους Κομμουνιστές. Έμελλε να τελειώσει θεαματικά στις αρχές του 1937, ύστερα από μια μερική συνδιαλλαγή ανάμεσα στους
κομμουνιστές και το Κουομιτάνγκ, που άνοιξε καινούργιες δυνατότητες για Σινο-Ρωσική Συνεργασία.
Οι τρεις περίοδοι, όπως ακριβώς αναφέρθηκαν εδώ, αντανακλούν επίσης τις αλλαγές στο χαρακτήρα της Κομιντέρν και τα στάδια περάσματος απ΄ τη μια στην άλλη. Εδώ είναι αδύνατο να προχωρήσουμε στις πολύπλοκες αιτίες, τοπικές και διεθνείς,
που προκάλεσαν αυτές τις αλλαγές τόσο στη Σοβιετική Ένωση όσο και στην Κομιντέρν, όμως επιβάλλεται να δούμε πώς γενικά επηρέασαν και επηρεάστηκαν από την κινέζικη επανάσταση. Η κρίση της κινέζικης επανάστασης του 1927 συμπίπτει με μια κρίση στη Ρωσία και την Κομιντέρν, που εκφράζεται
στην πάλη ανάμεσα στον τροτσκισμό και το σταλινισμό για το θεωρητικό και πρακτικό έλεγχο στη Ρωσία. Αν ο Στάλιν είχε προωθήσει το σύνθημά του "σοσιαλισμός σε μια χώρα" πολύ νωρίτερα απ΄ το 1924, αν η μάχη είχε δοθεί και κερδηθεί νωρίτερα ώστε αυτή η αντίληψη να κυριαρχεί στην
Κομιντέρν, είναι πολύ πιθανό πως η "επέμβαση" στην Κίνα δεν θα ΄χε αρχίσει ποτέ. Όμως τέτοιοι υπολογισμοί είναι νοσηροί τώρα. Όταν ο Στάλιν έδινε τη μάχη του η γραμμή για την Κίνα είχε κιόλας αποφασιστεί. Η ενεργητική στρατιωτική, πολιτική, οικονομική και πνευματική συμπαράσταση
στην Κινέζικη Εθνικιστική Επανάσταση ήταν μέχρι το 1926 κατά κύριο λόγο κάτω απ΄ τη διεύθυνση του Ζηνόβιεφ, που ήταν τότε πρόεδρος της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Μετά απ΄ το 1926 και πέρα, έγινε ο Στάλιν κύριος υπεύθυνος για τις υποθέσεις και την πολιτική της Κομιντέρν καθώς και του
Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης, κι ήταν διαφιλονικούμενο θέμα το αν από τότε είχε στην πυγμή του και τις δύο οργανώσεις.
Ο Στάλιν, λοιπόν, καθοδηγούσε την Κομιντέρν κι απ΄ αυτόν εμπνέονται η τακτική και οι "ντιρεκτίβες" προς τους Κινέζους κομμουνιστές το 1926 και στη διάρκεια της καταστροφής, την άνοιξη του 1927. Στη διάρκεια της μοιραίας εκείνης
ολιγόμηνης περιόδου, που σώρευσε τη συμφορά πάνω στα κεφάλια των Κινέζων κομμουνιστών, η γραμμή του Στάλιν βομβαρδιζόταν συνεχώς απ΄ την αντιπολίτευση, όπου κυριαρχούσαν ο Τρότσκι, ο Ζηνόβιεφ κι ο Κάμενεφ. Όσο ήταν πρόεδρος της Κομιντέρν, ο Ζηνόβιεφ είχε υποστηρίξει πλήρως τη γραμμή
της συνεργασίας των κομμουνιστών με το Κουομιτάνγκ έκανε όμως τρομακτική επίθεση ενάντια στην ίδια γραμμή τώρα που την εφάρμοζε ο Στάλιν. Ιδιαίτερα μετά την πρώτη "προδοσία" του Τσιάγκ Κάι Σεκ - την αποτυχημένη προσπάθεια πραξικοπήματος στην Καντόνα, το 1926 - ο Ζηνόβιεφ πρόβλεπε
σαν αναπότρεπτη την αντεπανάσταση, το συμβιβασμό της εθνικής αστικής τάξης με τον ιμπεριαλισμό και την "προδοσία των μαζών".
Τέλος, ένα χρόνο πριν απ΄ το δεύτερο και πετυχημένο πραξικόπημα του Τσιάγκ Κάι Σεκ, ο Ζηνόβιεφ άρχισε να ζητά την απομάκρυνση των κομμουνιστών απ΄ το Κουόμιτανγκ "το κόμμα της εθνικής αστικής τάξης", που το θεωρούσε τώρα ανίκανο να
εκπληρώσει τα δύο κύρια καθήκοντα της επανάστασης: τον αντι - ιμπεριαλισμό, δηλ. την ανατροπή της ξένης κυριαρχίας στην Κίνα και τον "αντιφεουδαρχισμό" δηλ. το γκρέμισμα της εξουσίας των γαιοκτημόνων - φεουδαρχικής αριστοκρατίας στην κινέζικη ύπαιθρο. Από τότε ακριβώς άρχισε ο
Τρότσκι να υποστηρίζει τη δημιουργία σοβιέτ κι ενός ανεξάρτητου κινέζικου Κόκκινου Στρατού. Η αντιπολίτευση γενικά πρόβλεπε την αποτυχία της "αστικοδημοκρατικής" επανάστασης - την εύχονταν οι πάντες εκείνη την περίοδο - αν συνεχιζόταν η γραμμή του Στάλιν. Ο Στάλιν, μετά την
καταστροφή, αμυνόταν χαρακτηρίζοντας σαν αντιμαρξιστικούς τους τροτσκιστικούς ισχυρισμούς πως η τακτική της Κομιντέρν ήταν η κύρια αιτία της αποτυχίας.
Ο σύντροφος Kάμενεφ (δήλωνε ο Στάλιν) είπε πως η πολιτική της Κομμουνιστικής Διεθνούς ήταν υπεύθυνη για την ήττα της κινέζικης επανάστασης και πως "εκκολάψαμε Καβαινιάκ στην Κίνα"...Πως είναι δυνατόν να υποστηρίζεται πως η τακτική
ενός Κόμματος μπορεί να καταργήσει ή να αντιστρέψει το συσχετισμό των ταξικών δυνάμεων; Τι πρέπει να πούμε γι΄ αυτούς που ξεχνούν το συσχετισμό των ταξικών δυνάμεων τον καιρό της επανάστασης και που προσπαθούν να εξηγήσουν το καθετί με την τακτική ενός κόμματος; Ένα μόνο πράγμα
μπορεί να ειπωθεί γι΄ αυτούς - ότι εγκατέλειψαν το μαρξισμό.
Ο Τρότσκι δε χρειάζεται τη βοήθειά μου για να βρει την κατάλληλη απάντηση στην αυτοϋπεράσπιση του Στάλιν. Καθώς όμως η ευφυΐα του δεν εμπόδισε την καταστροφή - προηγούμενα - των κομμουνιστικών καθεστώτων στην Ουγγαρία και τη Βαυαρία, και
την γενική διάψευση των ελπίδων της Κομιντέρν σ΄ ολόκληρη την Ανατολή, ούτε και τους Κινέζους κομμουνιστές θα έσωζε απ΄ την καταστροφή που σύντριψε σχεδόν το Κόμμα. Ο μόνος κερδισμένος ήταν ο Στάλιν, που εκδίωξε τον Τρότσκι απ΄ το ναό και συνεπώς θα καθόριζε τις μελλοντικές
δραστηριότητες της ΚΟμιντέρν στην Κϊνα γιατί προς το παρόν είχαν εκμηδενιστεί. Τα ρωσικά όργανα στην Κίνα κλείστηκαν, οι Ρώσοι κομμουνιστές σκοτώθηκαν ή απελάθηκαν, η ροή οικονομικής, στρατιωτικής και πολιτικής βοήθειας από τη Ρωσία κόπηκε. Το ΚΚ έπεσε σε μεγάλη σύγχυση και για ένα
διάστημα η ηγεσία στο εσωτερικό έχασε την επαφή της με την Κομιντέρν. Το αγροτικό σοβιετικό κίνημα κι ο Κόκκινος Στρατός (του Μάο) ξεκίνησαν αυθόρμητα και είναι γεγονός πως και τα δύο τα έβλεπαν με ενθουσιασμό στη Ρωσία μέχρι το Έκτο Συνέδριο, οπότε η Κομμουνιστική Διεθνής έδωσε την
εκ των υστέρων ευλογία της.
Μετά το 1927 ήταν αδύνατη κάθε φυσική σύνδεση της Ρωσίας με τις κινέζικες κόκκινες περιοχές, που δεν διέθεταν κανένα λιμάνι και περιβάλλονταν από κλοιό εχθρικών στρατευμάτων. Ενώ στο παρελθόν δούλευαν στην Κίνα ένα σωρό άνθρωποι της
Κομιντέρν, τώρα υπήρχαν δύο ή τρεις, συνήθως ξεκομμένοι από κοινωνικές επαφές και σπάνια σε θέση να διακινδυνεύσουν την παραμονή τους πέρα από λίγους μήνες. Ενώ πρώτα οι Ρώσοι έστελναν στους εθνικιστές του Τσιάγκ Κάι Σεκ αφειδώς χρυσό και όπλα, τώρα έφταναν μονάχα ψίχουλα στους
Κόκκινους. Κι ενώ τη Μεγάλη Επανάσταση του 1925-27 την είχε στηρίξει ολόκληρη η Σοβιετική Ένωση, τώρα το κινέζικο κομμουνιστικό κίνημα είχε μονάχα τη βοήθεια μιας Κομιντέρν, που δεν μπορούσε πια να κατευθύνει τις πλατιές δυνάμεις της "βάσης της παγκόσμιας επανάστασης" και σερνόταν
από κοντά σαν ένα φτωχό υιοθετημένο παιδί που θα μπορούσε ν΄ αποκληρωθεί επίσημα στην παραμικρή αταίριαστη συμπεριφορά!
Στη διάρκεια αυτής της δεκαετίας η πραγματική οικονομική βοήθεια που δόθηκε στους κινέζους Κόκκινους απ΄ τη Μόσχα ή απ΄ την Κομιντέρν φαίνεται να ήταν εκπληκτικά μικρή. Οταν το 1932 ο κος και η κα Χίλαρυ Νούλενς πιάστηκαν στην Σαγκάη και
κατηγορήθηκαν στο Νανκίν σαν αρχιπράκτορες της Κομιντέρν στην Απω Ανατολή, το αποδεικτικό υλικό της αστυνομίας έδειχνε πως το σύνολο των ποσών που διατίθονταν για ολόκληρη την Ανατολή (όχι ακριβώς για την Κίνα) ισοδυναμούσε το πολύ με 15.000 δολάρια ΗΠΑ, το μήνα. Αυτό ήταν ψίχουλο σε
σύγκριση με τα τεράστια ποσά που εισέρεαν στην Κίνα για την γιαπωνέζικη και ναζιστοφασιστική προπαγάνδα. Ήταν ακόμα σ΄ αντίθεση με τα 50.000 δολάρια, για παράδειγμα, της Αμερικής σαν Δάνειο Σίτου προς το Νανκίν το 1933, μάλλον αξιοθρήνητο. Αυτό ήταν δάνειο, που σύμφωνα με εκθέσεις ξένων
στρατιωτικών παρατηρητών, είχε αποτελέσματα αποφασιστικής αξίας για τον πόλεμο του ΤΣιάγκ Κάι Σεκ ενάντια στους Κόκκινους.
Η Αμερική, η Αγγλία, η Γερμανία και η Ιταλία πουλούσαν στο Νανκίν μεγάλες ποσότητες αεροπλάνων, τανκς, όπλων και πολεμοφοδίων, αλλά δεν πουλούσαν βέβαια καθόλου στους Κόκκινους. Ο αμερικάνικος στρατός διέθετε αξιωματικούς για να
εκπαιδεύσουν τους κινέζους αεροπόρους που κατέστρεφαν πόλεις στην κόκκινη Κίνα και Ιταλοί και Γερμανοί καθοδηγητές ήταν πραγματικά επικεφαλής οι ίδιοι σε μερικές απ΄ τις πιο καταστροφικές βομβαρδιστικές επιδρομές - όπως έγινε σε ευρύτερη κλίμακα στην Ισπανία. Σε βοήθεια του
Τσιάγκ Κάι Σεκ οι Γερμανοί στείλανε τον φον Ζέεκτ κι ύστερα απ΄ αυτόν τον φον Φάλκενχάουζεν μαζί μ΄ ένα επιτελείο Πρώσσων αξιωματικών, που βελτίωσε την τεχνική εξόντωσης του Νανκίν. Όπως φαινόταν ο Τσιάγκ Κάι Σεκ υποστηρίχτηκε κοντά δέκα χρόνια με πολύ πιο σημαντική βοήθεια από κείνη
που δόθηκε στους Κόκκινους απ΄ οποιαδήποτε ξένη δύναμη. Ολοφάνερα οι κινέζοι Κόκκινοι πολέμησαν έχοντας τη μικρότερη υλική εξωτερική βοήθεια από κάθε άλλον στρατό στην ιστορία της σύγχρονης Κίνας.
