Στις 10 Μαΐου του 2002 έκλεισαν 2004 χρόνια από τη βίαιη διάλυση της οργάνωσης "Συνωμοσία των Ισων". Όλοι οι αρχηγοί της οργάνωσης συλλαμβάνονται. Ανάμεσά τους και ο Γράκχος Μπαμπέφ. Μετά από μια μακρόχρονη δίκη, καταδικάζεται σε θάνατο στις 27 Μαΐου 1797. Αυτοκτονεί την επόμενη μέρα. Την επομένη το πτώμα του σύρεται στη λαιμητόμο και καρατομείται.

Τον αποκάλεσαν Προμηθέα του προλεταριάτου. Υπήρξε ο πρώτος που διακήρυξε, την ώρα της νίκης της αστικής επανάστασης, ότι η ιδιωτική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής ήταν η αιτία της κοινωνικής δυστυχίας και της εξαθλίωσης των πολλών.

Η Εξέγερση του Ντωμιέ

Σήμερα η αναφορά στον Μπαμπέφ δεν έχει απλά μια ηθική σημασία για τη σύγχρονη εργατική τάξη. Η μελέτη ακόμη και της "προϊστορίας" του κομμουνιστικού κινήματος δείχνει ότι οι ιδέες του κομμουνισμού ξεπηδάνε ως κοινωνική αναγκαιότητα και δεν αποτελούν ουτοπικές συλλήψεις ευφάνταστων ατόμων.

Φρανσουά-Νοέλ, κατά κόσμον Γράκχος σύμφωνα με τη συνήθεια της εποχής της Γαλλικής Επανάστασης να παίρνουν ρωμαϊκά ονόματα, ο Μπαμπέφ ήταν γιος ενός φτωχού φύλακα δημόσιων κτημάτων. Χωρομέτρης-γεωμέτρης ο ίδιος στο επάγγελμα, ήταν 29 χρονών όταν ξέσπασε η Γαλλική Επανάσταση. Δεν ανήκει στην επώνυμη ηγεσία της. Απ΄ την αρχή βρέθηκε στις γραμμές της αντιπολίτευσης, ήρωας για το λαό, μισητός για τη νέα εξουσία, θα γνωρίσει πολλές φορές τις φυλακές της, όπως το 1790 που συλλαμβάνεται γιατί υποκινεί κινήματα ενάντια στους φόρους κατανάλωσης.

Εκδότης εφημερίδων (ανάμεσα στις οποίες ο περίφημος "Υπερασπιστής του λαού"), εμψυχωτής των "αβράκωτων" (οι λαϊκές τάξεις), ένας πραγματικός λαϊκός ηγέτης, πρωτοστατεί στις μεγάλες λαϊκές εξεγέρσεις της 16ης Απριλίου και της 20ης Μαΐου 1795 στο Παρίσι. Οι "αβράκωτοι" συγκρούονται με τα κυβερνητικά στρατεύματα αλλά από λάθος τακτικής δεν χρησιμοποιούν τα όπλα που διαθέτουν. Αυτό είναι και το τέλος του κινήματος των λαϊκών μαζών κατά τη διάρκεια της γαλλικής επανάστασης. Η "Συνωμοσία των Ισων" που δημιουργήθηκε λίγο μετά ήταν καταδικασμένη να μείνει χωρίς πλατιά μαζική βάση. Η απομόνωση διευκόλυνε την προδοσία και το τέλος υπήρξε σύντομο για τους επαναστάτες. Όσοι διασώθηκαν, και συγκεκριμένα ο ιταλικής καταγωγής Φίλιππος Μπουοναρότι διέσωσαν με τη σειρά τους τη μνήμη εκείνων των πρώτων σκιρτημάτων του κομμουνισμού. Ο Μάρξ και ο Ενγκελς, στη διάρκεια της δεκαετίας του 1840, έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον για το βιβλίο του Μπουαναρότι "Συνωμοσία για την ισότητα"", η επονομαζόμενη "του Μπαμπέφ".

Σήμερα, που εκτός από τις μαρτυρίες των συγχρόνων του διαθέτουμε και τα δικά του κείμενα (τα οποία δεν είχαν υπόψη τους οι Μάρξ - Ενγκελς) μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε ότι ο Μπαμπέφ δεν ήταν απλά η ηχώ των καιρών και των καταστάσεων που έζησε. Ήταν ένας εξαιρετικά ανήσυχος άνθρωπος που αναζήτησε με επιμονή το δρόμο για μια όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική παρέμβαση στις κοινωνικές εξελίξεις. Οπωσδήποτε όλα αυτά έγιναν μέσα στα αντικειμενικά όρια της εποχής του. Ο Μπαμπέφ δεν υπήρξε, δεν ήταν δυνατό να είναι, προφήτης του επιστημονικού σοσιαλισμού. Δεν υπήρξε, όπως σωστά επεσήμαναν ο Μαρξ και ο Ενγκελς στη "Γερμανική Ιδεολογία", ούτε στις μέρες του θεωρητικός του κομμουνισμού. Τα ζητήματα που επεξεργάστηκε υπαγορεύτηκαν κυρίως από τις ανάγκες ανάπτυξης του κινήματος των λαϊκών μαζών.

Ηδη πριν το 1789 στο έργο του "Διαρκές Κτηματολόγιο" καταδικάζει την ιδιωτική ιδιοκτησία και διατυπώνει την ιδέα της ίσης διανομής της γης σε όλους. Το 1790 καταδικάζει, εκτός από τον απαραβίαστο χαρακτήρα της ιδιοκτησίας (που διακηρύσσει το πρώτο σύνταγμα της Γαλλικής Επανάστασης), και την ύπαρξη ενός κράτους που προστατεύει την ανισότητα των ιδιοκτησιών και την αδικία που απορρέει απ΄ αυτήν. Η εμμονή του στο θέμα της κατάργησης της ιδιοκτησίας τον οδηγεί να κατηγορήσει τον Ροβεσπιέρο για επιφυλάξεις και περιορισμούς στην κοινωνική πολιτική του.

Αντικειμενικός τελικός σκοπός του Μπαμπέφ είναι η εξασφάλιση της "κοινής ευτυχίας". Τα μέσα είναι η συλλογική ιδιοκτησία στη γη και στα εργαλεία. Προτείνει τη συλλογική εκμετάλλευση της γης, αλλά επειδή η εκμηχάνιση δεν έχει προχωρήσει, βλέπει την εργασία στα όρια της μικρής οικονομικής ενότητας του νοικοκυριού. Ο κίνδυνος που απορρέει απ΄ αυτό, για νέες ανισότητες αντιμετωπίζεται με το μοίρασμα εκ νέου, σε κάθε γενιά, της γης και των εργαστηρίων που έχουν αφήσει οι προγενέστεροι. Εξετάζοντας πιο αποτελεσματικές μεθόδους, μαζί με τους συνεργάτες του, οδηγείται στην ιδέα της ολοκληρωτικής εθνικοποίησης της παραγωγής. Οι εργαζόμενοι θα ήταν ενωμένοι σε ομάδες συνεταιριστικού τύπου. Η διανομή των αποδοχών θα ήταν ίση για όλους. Θα εξασφάλιζε τα απολύτως απαραίτητα για τη ζωή. Αυτός ο "ασκητικός, σπαρτιάτικος κομμουνισμός" (που απαγόρευε κάθε απόλαυση της ζωής) ήταν η πρωτόμορφη εμφάνιση της νέας διδασκαλίας" ΣΧολιάζει ο Ενγκελς στο "Αντι-Ντύρινγκ".

Η πολιτική πείρα που απόκτησε στα χρόνια μετά το 1789 και ιδιαίτερα η εμπειρία των λαϊκών εξεγέρσεων, οδηγούν τον Μπαμπέφ στην ιδέα ότι χρειάζεται οργάνωση με κεντρική καθοδήγηση, πειθαρχία και βαθιά σύνδεση με τις λαϊκές μάζες. Αυτή ήταν η οργάνωση της "Συνωμοσίας των Ισων", πρώτο παράδειγμα στην ιστορία ενός επαναστατικού κόμματος. Με ανάλογο τρόπο ο Μπαμπέφ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι είναι απαραίτητη μια δικτατορική πολιτική εξουσία μέχρις ότου η κατάσταση θα επέτρεπε να περάσουν από τη "διακυβέρνηση των ανθρώπων" στη διοίκηση των πραγμάτων. Η θέση αυτή απαντούσε στις καθυστερήσεις του κινήματος των "αβράκωτων" που θεωρούσαν λύση στο ζήτημα της εξουσίας την ιδέα της άμεσης δημοκρατίας των Παρισινών τμημάτων. Ταυτόχρονα απαντούσε στους ροβεσπιεριστές ότι αυτή η δικτατορία δεν ήταν αυτοσκοπός, ότι έπρεπε να είναι μεταβατική, να προετοιμάσει με την καθυπόταξη των αντιθέσεων την "κοινότητα των αγαθών και των εργασιών", το μόνο δυνατό θεμέλιο της ισότητας των ανθρώπων.

2004 χρόνια μετά, το σύγχρονο επαναστατικό κίνημα καλείται να αναζητήσει έγκαιρα και αποτελεσματικά τους δρόμους που θα οδηγήσουν στην κατάργηση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, της ισότητας στην πράξη. Γιατί όπως έγραφε στα 1795 ο Μπαμπέφ: "... Ο άνθρωπος που πεινά ή έχει ανάγκες δεν χρειάζεται μια πνευματική ισότητα: αυτή την ισότητα την έχει, στη φυσική κατάσταση. Το επαναλαμβάνω γιατί δεν υπάρχει εδώ κανένα δώρο της κοινωνίας, και γιατί για να ορίσουμε στο σημείο αυτό τα δικαιώματα του ανθρώπου, θ΄ άξιζε περισσότερο και καλύτερα γι΄ αυτόν, να μείνει στη φυσική κατάσταση, αναζητώντας και διεκδικώντας την τροφή του μέσα στα δάση ή στις ακτές των θαλασσών και των ποταμών... Το πρώτο και το πιο επικίνδυνο απ΄ αυτά που παρατηρούμε, και επιπλέον το πιο ανήθικο, είναι το υποτιθέμενο δικαίωμα της ιδιοκτησίας! Αλλά ποιο είναι λοιπόν αυτό το δικαίωμα της ιδιοκτησίας; Απ΄ αυτό βγαίνει η απεριόριστη δυνατότητα να διαθέτει κανείς αυτά που κατέχει σύμφωνα με τη θέλησή του; Αν αυτό είναι το συμπέρασμα, το λέω δυνατά, το δικαίωμα της ιδιοκτησίας είναι η αποδοχή του νόμου του πιο δυνατού.