Πολιτικό καφενείο

"Ο Μεγάλος Ανατολικός"

Πρότεινε αυτήν την σελίδα 

Forum

Βιβλίο επισκεπτών

Επικοινωνία

  Καθημερινή ανανέωση.                                         Αποστολή άρθρων στην: Συντακτική επιτροπή                 Τελευταία ενημέρωση 29 May 2005

Κίνημα κατά της Παγκοσμιοποίησης

Αρχείο

Κεντρική Σελίδα

Κοινωνικό Φόρουμ, Κίνημα και επαναστατικός μαρξισμός

To ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ δημοσιεύει σήμερα μία ανάλυση που μας έστειλε ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ergatikiex@yahoo.com για το "Κοινωνικό Φόρουμ, το Κίνημα και τον Επαναστατικό μαρξισμό". Φυσικά και θα φιλοξενήσουμε τυχόν απάντηση που θα μας σταλεί.

Πόσο δημοκρατικό είναι το Φόρουμ;

"..Φόρουμ είναι στην ουσία μια νέα σχέση με την πολιτική. Χώρος οριζόντιας επικοινωνίας, συνάντησης, διαλόγου, ανταλλαγής εμπειριών και δικτύωσης των κινημάτων, κοινωνικών χώρων, συλλογικοτήτων και ακτιβιστών/τριών που αποφασίζουν τη δράση τους μέσω των αμεσοδημοκρατικών διαδικασιών, σεμιναρίων, ολομελειών και εργαστηρίων κατά θεματική. Καμία απόφαση δεν πάρθηκε κεντρικά σε επιπεδο ΕΚΦ παρά μόνο σε επίπεδο συνέλευσης κινημάτων. Δύο είναι οι αποφασιστικές διαδικασίες: σεμινάρια και συνελεύσεις". Κάπως έτσι παρουσίασε τις διαδικασίες του Φόρουμ στη Φλωρεντία άρθρο της Εποχής στις 17/11/02. Στο απόσπασμα αυτό αποτειπώνεται το πλέον επιθετικό σημέιο της προπαγάνδας υπέρ του Φόρουμ. Ένα επιχειρημα που το ακούμε συχνά και από αριστερους κριτικούς υποστηρικτές του Φόρουμ. Μας λένε λοιπόν ότι το Φόρουμ μπορεί ναι μεν να μην έχει ένα επαναστατικό πρόγραμα ωστόσο έχει τέτοιες λειτουργίες που επιτρέπει στους επαναστάτες να παρέμβουν και να αλλάξουν τους συσχετισμούς. Σε όλα τα έντυπα (Εργατική Αριστερά, Σπάρτακος, Εργατική Πάλη, Εποχή κλπ.) της μαρξιστικής αριστεράς του Φόρουμ διαβάζουμε τα πιο απίθανα εγκόμια όπως το παραπάνω για την φοβερή δημοκρατία του Φόρουμ, για το πόσο πολυσυλλεκτικό, πολυτασικό είναι, ότι λειτουργεί χωρίς αποκλεισμούς με αμεσοδημοκρατικές οριζόντιες διαδικασίες κ.ο.κ. Δυστυχώς τα γεγονότα δεν δικαιώνουν πουθενά την επιχειρηματολογία αυτή.

Στο πρώτο μέρος του αφιερώματος είδαμε ότι τα πράγματα σε δύο τουλάχιστον περιπτώσεις δεν είναι ακριβώς έτσι: Η μία περίπτωση είναι οι γραφειοκρατικοί αποκλεισμοί των αντάρτικων οργανώσεων και των κομματικών αντιπροσωπειών από το ΠΚΦ, βάσει του σημείου 9 της Χάρτας Αρχών και η δεύτερη περίπτωση

To κίνημα κατά της καπιταλιστικής χρηματιστικής παγκοσμιοποίησης γιγαντώνεται

η διαδικασία έγκρισης της ίδιας της Χάρτας Αρχών όχι από το ίδιο το Φόρουμ αλλά εκ των προτέρων από την οργανωτική του επιτροπή, δηλαδή την Attac και ορισμένες βραζιλιάνικες ΜΚΟ.

Για τους λόγους που η κλίκα αυτή επέλεξε να αποκλειστούν οι πολιτικές οργανώσεις και τα αντάρτικα έχουμε ήδη μιλήσει. Ωστόσο στην Χάρτα υπάρχει ένα ακόμα άρθρο που αναφέρεται στις διαδικασίες που προβλέπονται για τις όποιες αποφάσεις θα λαμβάνονται στις συνεδριάσεις του Φόρουμ. Σύμφωνα λοιπόν με το άρθρο 6 "οι συμμετέχοντες στο Φόρουμ δεν θα κληθούν να πάρουν αποφάσεις ως σώμα, είτε με ψηφοφορία είτε δια βοής, όσον αφορά τις διακηρύξεις ή τις προτάσεις για τη δράση που θα ήταν δεσμευτικές για όλους". Αν λοιπόν δεν προβλέπονται διαδικασίες ψηφοφοριών τότε πως παίρνονται οι κάθε είδους αποφάσεις στα πλαίσια του Φόρουμ; Με ποιον τρόπο εκφράζεται η πολυτασικότητα στο Φόρουμ όταν καραρχήν απαγορεύονται οι πολιτικές οργανώσεις και όταν κατα δεύτερον δεν υπάρχει διαδικασία που να αναδυκνύει αυτές τις διαφορετικές τάσεις, στη βάση βεβαίως της αντιπαράθεσης των διαφορετικών πολιτικών τους απόψεων. Για να το θέσουμε κάπως πιο απλά: όταν για ένα ζήτημα δεν υπάρχει ομοφωνία αλλά τουλάχιστον δύο διαφορετικές απόψεις ποια από αυτές κυριαρχεί και με ποιόν τρόπο, δεδομένου ότι δεν γίνονται ψηφοφορίες; Μήπως υπάρχει κάποιος δημοκρατικότερος τρόπος από την ψηφοφορία; Μέχρι να απαντηθεί το ερώτημα αυτό από τους φίλους του Φόρουμ μπορούμε να δώσουμε τη δική μας εξήγηση. Στην πραγματικότητα οι εμπνευστές του Φόρουμ έχουν φροντίσει από την ίδρυσή του να αποκλείσουν όχι μόνο τις οργανωμένες πολιτικές δυνάμεις και την παρουσία των επαναστατών μαρξιστών ώς τέτοιων και όχι ως ατόμων αλλά και κάθε πολιτική συζήτηση που ενδεχομένως θα έδινε στις διαδικασίες και το περιεχόμενο του φόρουμ διαφορετικό νόημα από αυτό που έχει μέχρι στιγμής. Η διαδικασία δεν είναι ένα δευτερεύον ζήτημα. Είναι το αναγκαίο συμπλήρωμα μιας ανάλογης πολιτικής αντίληψης. Κάθε γραφειοκρατική κλίκα εξασφαλίζει την κυριαρχία της με ανάλογες μεθόδους. Έτσι και στο Φόρουμ η κλίκα της Attac και όσων την υποστηρίζουν κάνουν ακριβώς το ίδιο.

Εφόσον λοιπόν τα Κοινωνικά Φόρουμ δεν παίρνουν αποφάσεις τότε ποια η αξία τους; Κάποιος υποστηρικτής τους θα μας έλεγε ότι δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία το ζήτημα των αποφάσεων, ότι ο κόσμος έχει μπουχτίσει από αποφάσεις και ότι το πιο σημαντικό είναι η δυνατότητα των κινημάτων να συζητάνε αναμεταξύ τους και να συντονίζουν τους αγώνες τους. Πράγματι στα Φόρουμ διεξάγεται ένα πλήθος από συζητήσεις σε διάφορα επίπεδα και παίρνονται κάποιες αποφάσεις για κινητοποιήσεις όχι τόσο από το Φόρουμ αλλά από τη Συνέλευση των κινημάτων για την οποία θα μιλήσουμε παρακάτω.

Ποιος όμως αποφασίζει για τη θεματολογία αυτών των συζητήσεων και τη σύνθεση των πάνελ;

Στη Φλωρεντία υπήρχαν τρία επίπεδα διεξαγωγής αυτών των συζητήσεων. Πρώτον ήταν οι Συνδιασκέψεις με 3 μεγάλες ενότητες α) πασγκοσμιοποίηση και φιλελευθερισμός, β) πόλεμος και ειρήνη και γ) Δικαιώματα, ιδιότητα του πολίτη και δημοκρατία. Γύρω από αυτές τις ενότητες έγιναν μια σειρά από συζητήσεις. Δεύτερο επίπεδο είναι οι ολομέλειες (plenaries), οι διάλογοι (ανάμεσα σε διαφορετικά ρεύματα) και οι μαρτυρίες. Και τρίτο επίπεδο τα σεμινάρια και τα workshop με διάφορες θεματικές και με ευθύνη των σχημάτων που τα οργανώνουν αφού πήραν βεβαίως την έγκριση από τις προπαρασκευαστικές επιτροπές που προηγήθηκαν της Φλωρεντίας.

Οι συζητήσεις αυτές δεν κατέληξαν πουθενά και φυσικά παρά τα όσα ακούγονται ουδεμία απόφαση πάρθηκε. Οι εισηγήσεις δεν μπήκαν σε καμία δοκιμασία από το πλήθος που τις άκουγε. Δεν υπήρχε καμία δυνατότητα να ακουστεί μια άλλη άποψη ακριβώς γιατί το πάνελ ήταν προκαθορισμένο. Και ποιος αποφάσισε για τη σύνθεση του πάνελ; Θα μας πουν οι προπαρασκευαστικές επιτροπές. Αν κρίνουμε όμως από την προπαρασκευαστική της Θεσσαλονίκης αυτό δεν είναι αλήθεια. Στην μεγάλη αίθουσα της προπαρασκευαστικής δεν πάρθηκε καμία απόφαση και για κανένα θέμα. Οι αποφάσεις πάρθηκαν σε κάποιες άλλες αίθουσες σε στενό κύκλο και προφανώς με παζάρια και ανταλλάγματα. Στην Εποχή (26/1/03) διαβάζουμε ότι "Στη Φλωρεντία οι μεγάλες οργανώσεις (Attac, SOS Racisme, Oxfam, Le Monde Diplomatique, ευρωπαϊκές ομοσπονδίες συνδικαλιστών κ.α.) ήταν εκείνες που, σε συνεργασία με τους ιταλούς διοργανωτές (τοπική αυτοδιοίκηση, μεγάλα συνδικάτα, Δημοκρατική Αριστερά και Κομμουνιστική Επανίδρυση) καθόρισαν το πλαίσιο και τα θέματα των συζητήσεων". Δεν ξέρουμε αν οι υπόλοιπες συνιστώσες του Φόρουμ συμφωνούν με την άποψη της Εποχής, όμως είναι το μοναδικό ξεκάθαρο απόσπασμα που δίνει μια συγκεκριμένη απάντηση γύρω από το οργανωτικό μέρος του Φόρουμ της Φλωρεντίας. Το πράγμα είναι κρυστάλινο. Όλα καθορίζονται από πριν, όχι με ανοιχτές διαδικασίες (γι' αυτό άλλωστε δεν χρειάζονται ψηφοφορίες) αλλά με τα γνωστά παζάρια ανάμεσα σε εκπροσώπους κάποιων "μεγάλων" οργανώσεων. Μπορεί κανείς να φανταστεί ότι το παζάρι αυτό θα ήταν ένα πάρε δώσε θεμάτων και ομιλητών προκειμένου να εξασφαλιστεί η μεταξύ των "διοργανωτών" ισορροπία. Μήπως αυτό είναι το "συμβιωτικό" πνεύμα του Κοινωνικού Φόρουμ;

Και η "Εκκληση των κοινωνικών κινημάτων"; Αυτό δεν είναι μια απόφαση που πάρθηκε στο ΕΚΦ; Η Επόχη μας ενημερώνει ότι εδώ πάρθηκε απόφαση "κεντρικά σε επίπεδο ΕΚΦ". Λάθος! Σύμφωνα με την "Παρουσίαση της συνάντησης της Φλωρεντίας" από έκδοση του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ (Δεκέμβριος 2002) "Η Συνέλευση έγινε σε χώρο εκτός της Fortezza de Basso και για να υπενθυμίσει ότι είναι μια διαδικασία τυπικά εκτός του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ"(σελ. 16). Πράγματι το Φόρουμ δεν παίρνει επίσημα καμία ευθυνη για την Συνέλευση. Εξάλλου η Χάρτα δεν προβλέπει τίποτα τέτοιο. Ωστόσο συμβαίνει το εξής απίθανο. Αφού εξοβελίζει τη Συνέλευση έξω από την επίσημη διαδικασία των συζητήσεων με τους προκαθορισμένους ομιλητές που δεν βγάζουν καμία απόφαση, την ίδια στιγμή επεμβαίνει για να ορίσει και εκει ποιοι θα μιλάνε και ποιοι θα ακούνε. Στο ίδιο φυλλάδιο στην ίδια σελίδα διαβάζουμε: "Όμως όλοι οι ομιλητές είχαν επιλεγεί από το Φόρουμ μέσω των σεμιναρίων που διοργανώθηκαν μέσα σ' αυτό... ήταν ένα θριαμβευτικό κλείσιμο. Περίπου 15000 άτομα ανέμιζαν σημαίες, αγκαλιάζονταν, έκλαιγαν, φώναζαν συνθήματα". Αυτό που δεν μας λένε οι διαφημιστές των "αμεσοδημοκρατικών" διαδικασιών του Φόρουμ είναι αν αυτοί οι 15000 ψήφισαν την "έκκληση". Αν υπήρχε άλλο κείμενο πρόταση προς τη Συνέλευση, που απορίφθηκε κι αν θεωρούν φυσικό να μην υπήρχε ή αν προβλεπόταν η δυνατότητα να υπάρχει άλλο κείμενο. Στην πραγματικότητα δεν υπήρχε καμία τέτοια δυνατότητα. Το κείμενο της "Έκκλησης" είχε προαποφασιστεί στη Βαρκελώνη και δεν το ενέγκρινε καμία συνέλευση κανενός κοινωνικού κινήματος. Ήταν κι αυτό αποτέλεσμα των παζαριών μεταξύ της Αttac και των συνοδοιπόρων της. Κι αν τα πράγματα έχουν γίνει διαφορετικά ας μας διαψεύσουν.

Δεν υπάρχει λόγος να επιμείνουμε άλλο στα οργανωτικά επιτεύματα του συγκεκριμένου οργανισμού. Απλώς θα λέγαμε ότι αποτελεί θράσος και αντιστροφή της πραγματικότητας κάθε άποψη που παρουσιάζει τις διαδικασίες του Φόρουμ, είτε του Παγκόσμιου είτε του Ευρωπαϊκού, σαν πανηγύρι της άμεσης δημοκρατίας. Όσοι ισχυρίζονται κάτι τέτοιο ή δεν έχουν ιδέα από πραγματική δημοκρατία μέσα στο κίνημα, είτε συνειδητά αποκρύπτουν την αλήθεια εξυπηρετώντας προφανώς τα πολιτικά σχέδια της ηγετικής κλίκας του Φόρουμ. Και μην μας πούνε τώρα ότι δεν υπάρχει τέτοια κλίκα.

Ο πολιτικός χαρακτήρας του Φόρουμ

Όσοι συμμετέχουν στο Φόρουμ θεωρούν ότι δεν είναι δυνατό να δοθεί ένας πολιτικός χαρακτηρισμός δεδομένου ότι το Φόρουμ δεν είναι ένας κλασσικός πολιτικός οργανισμός αλλά μια κινηματική διαδικασία σε εξέλιξη η οποία μάλιστα αποτελείται από ένα τεράστιο φάσμα πολιτικών και κοινωνικών κινημάτων. Η προσέγγιση αυτή δεν είναι μόνο λάθος, αλλά συνειδητή απόκρυψη της αλήθειας προκειμένου να υποβαθμιστεί η πολιτική ουσία του Φόρουμ.

Το Φόρουμ έχει πάρει θέσεις τόσο σε στρατηγικά όσο και σε πολιτικά ζητήματα. Το σύνθημα "ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός" δίνει μια στρατηγική απάντηση στη νεοφιλελεύθερη διαχείρηση προτείνοντας σαν εναλλακτική λύση το κλασσικό κευνσιανό μοντέλο μια διαχείρηση που το κράτος θα παίζει κεντρικό ρόλο παραμβαίνοντας και ρυθμίζοντας την οικονομία της αγοράς. Ένα τέτοιο μοντέλο διαχείρισης ακολούθησε ο μεταπολεμικός καπιταλισμός στις δεκαετίες του '50-'70.

Στην "Εκκληση των κοινωνικών κινημάτων" του Πόρτο Αλέγκρε ΙΙ (4-2-02) σε ένα ντοκουμέντο που θεωρείται το πλέον αριστερό του ΠΚΦ διαβάζουμε τους βασικούς άξονες πάλης, στο σημείο 16:

Υπενθυμίζουμε ότι το συγκεκριμένο ντοκουμέντο εκφράζει τις απόψεις τις λεγόμενης αριστερής πτέρυγας του Φόρουμ κι αν δεν απατόμαστε ο συγγραφέας του είναι ο Μίκαελ Λεβί ηγετικός στέλεχος της Ενιαίας Γραμματείας της 4ης Διεθνούς. Εδώ τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Το πολιτικό καθεστώς για το οποίο αγωνίζονται τα "Κοινωνικά κινήματα" του Φόρουμ είναι η... "κοινοβουλευτική δημοκρατία". Προφανώς λοιπόν ο "εφικτός τους κόσμος" θα έχει το άνωθεν εποικοδόμημα. Από αυτό και μόνο καταλαβαίνει κανείς ότι ο κόσμος αυτός θα είναι καπιταλιστικός. Εχουμε μια απορία όμως. Από όσο γνωρίζουμε όλος ο ιμπεριαλιστικός κόσμος έχει ήδη "κοινοβουλευτική δημοκρατία" εδώ και 1-2 αιώνες με ορισμένα μικρά διαλείμματα. Ποιος ο λόγος λοιπόν να γίνει "μάχη" για κάτι που ήδη υπάρχει; Τι άλλο μας λέει εδώ το Φόρουμ. Οι κυβερνήσεις να γίνουν υπόλογες στους πολίτες οι οποίοι να έχουν δικαίωμα κριτικής. Απίθανο. Τέτοιες κοινοτυπίες θα βρεί κανείς σε οποιοδήποτε Σύνταγμα που έχει γραφτεί μετά το 1789. Και μας τις παρουσιάζει εδώ το Φόρουμ ως προτάσεις αγώνα το 2002. Όπως και να 'χει αυτές τις βλακείες τις υπογράφει όχι μόνο ο Κωνσταντόπουλος και οι παρατρεχάμενοί του αλλά και όλη η κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας.

Στο ίδιο σημείο (16) διαβάζουμε τα υπόλοιπα μέτωπα: "κατάργηση του εξωτερικού χρέους, εναντίον της κερδοσκοπίας: επιβολή φόρου Τόμπιν και κατάργηση των φορολογικών παραδείσων, για το δικαίωμα στην πληροφόρηση, για τα δικαιώματα των γυναικών, την ελευθερία από τη βία, τη φτώχεια και την εκμετάλλευση, εναντίον του πολέμου και του μιλιταρισμού, των ξένων στρατιωτικών βάσεων και επεμβάσεων και τη συστηματική κλιμάκωση της βίας. Επιλέγουμε τις διαπραγματεύσεις και τη μη βίαιη επίλυση των διαφορών"

Μάλιστα! Και ποιος δεν θα συμφωνούσε με αυτό το πρόγραμμα. Ειδικά με το τελευταίο του σημείο. "Τη μη βίαιη επίλυση των διαφορών". Βλέπετε το Φόρουμ προτιμά τις "διαπραγματεύσεις" μεταξύ των κρατών... φανταζόμαστε ή μήπως και μεταξύ των τάξεων; Στο σημείο αυτό οι του Φόρουμ αριστεροί και δεξιοί, δείχνουν μια ιδιαίτερη επιμονή. Στο ίδιο ντοκουμέντο και στο σημείο 11 "τα κοινωνικά κινήματα καταδικάζουν ενεργά τη βία και το μιλιταρισμό ως μέσα επίλυσης διαφορών", ενώ στη Χάρτα στο σημείο 13 "το ΠΚΦ επιδιώκει να ενισχύσει και να δημιουργήσει νέες εθνικές και διεθνείς συνδέσεις μεταξύ των οργανώσεων και των κοινωνικών κινημάτων, οι οποίες θα αυξήσουν την ικανότητα για τη μη βίαιη αντίσταση στη διαδικασία απανθρωποίησης που υποβάλλεται ο κόσμος και στη κρατική βία, ενισχύοντας τα μέτρα εξανθρωπισμού που λαμβάνονται απ΄ τη δραση αυτών των κινημάτων". Οι ανάλογες πρακτικές έρχονται κουτί με το πολιτικό περιεχόμενο. Όταν λοιπόν το κίνημα και οι οργανώσεις του χρησιμοποιήσουν βία για να επιλύσουν τις διαφορές τους με την άρχουσα τάξη το Φόρουμ θα καταδικάσει και θα προτείνει τη "μη βίαιη αντίσταση". Νάτοι τώρα σε ρόλο διαιτητή. Ανάμεσα σε δύο στρατόπεδα που κάνουν χρήση βίας το Φόρουμ προτείνει κατάπαυση του πυρός και επιπλέον παίρνει θέση ανάλογα με το ποιος χρησιμοποιεί βία. Κι αν το κράτος δεν εισακούσει τις εκκλήσεις του Φόρουμ για μη χρήση βίας θα επιτρέψουν οι διαιτητές της Attac και των άλλων ειρηνιστών του Φόρουμ στο κίνημα να χρησιμοποιήσει βία για την αυτοάμυνά του;

Αυτή η συζήτηση γίνεται εντελώς γελοία ύστερα από 2 αιώνες σκληρής και αιματηρής ταξικής πάλης με εκατομύρια νεκρούς θύματα της καπιταλιστικής βίας, μιας βίας που δεν προέρχεται από τα αιματηρά ένστικτα της αστικής τάξης αλλά από τις ανάγκες του λυσσασμένου αγώνα που δίνει για να κρατηθεί στην οικονομική και πολιτική εξουσία. Μήπως για τους μη βίαιους του Φόρουμ η συνθήκη αυτή δεν ισχύει πιά; Τι λένε γι' αυτό οι μαρξιστές του;

Πέρα όμως από τις επιθυμίες του Φόρουμ να εξανθρωπίσει εκτός από τον καπιταλισμό και την ταξική πάλη, ο ρόλος του είναι ασφαλώς επικίνδυνος για το ίδιο το στρατόπεδό μας, ακριβώς τη στιγμή που το Φόρουμ εκτός από διαιτητή παριστάνει και τον εκπρόσωπο των κινημάτων, δηλαδή όσων αγωνίζονται ενάντια στην καπιταλιστική εκμετάλλευση. Αυτό το είδος της πολιτικής δεν είναι καθόλου καινούργιο. Ο ρεφορμισμός ήταν πάντα μια πτέρυγα του εργατικού κινήματος. Ωστόσο δεν έπαβε να λειτουργεί σαν πράχτορας της αστικής ιδεολογίας μέσα σ' αυτό. Ο ρεφορμισμός κάθε φορά έπαιρνε διαφορετικές μορφές ανανεώνοντας το προσωπείο του. Κάποτε είχε τη μορφή του ουτοπικού σοσιαλισμού, στη συνέχεια της σοσιαλδημοκρατίας, ύστερα του σταλινισμού. Τώρα μέτα την χρεοκοπία στη συνέιδηση των καταπιεσμένων της κλασσικής σοσιαλδημοκρατίας και του σταλινισμού -ύστερα από την κατάρρευση της Αν. Ευρώπης και την μετατροπή των σταλινικών γραφειοκρατών σε νεοκαπιταλιστές- έρχεται το Φόρουμ να καλύψει το κενό. Να χτίσει νέες αυταπάτες γύρω τάχα από μια εφικτή μεταρρύθμιση του συστήματος υπέρ των εργαζομένων και των άλλων καταπιεσμένων, ότι αυτό μπορεί να γίνει χωρίς βίαιο τρόπο ακόμα και με διαπραγματεύσεις. Αυτό ακριβώς είναι το πολιτικό περιεχόμενο του ρεφορμισμού. Και το Φόρουμ δεν είναι τίποτα άλλο από μια πρσπάθεια σ' αυτή την κατέυθυνση.

Πίεση στις κυβερνήσεις

Οι εμπνευστές του Φόρουμ έχουν το εξής σχήμα στο μυαλό τους. Από την μια η "κοινωνία των πολιτών", στη μέση οι κυβερνήσεις και στην άλλη άκρη οι πολυεθνικές επιχειρήσεις και οι παράγοντες της οικονομίας της αγοράς. Η "κοινωνία των πολιτών" διαμέσω του Φόρουμ θα πιέζει τις κυβερνήσεις να πάρουν μέτρα προστασίας της κοινωνίας από τις ακρότητες του νεοφιλελευθερισμού. Να πως ξεδιπλώνεται αυτή η στρατηγική από τον Πιέτρο Ινκγράο σε ομιλία του στη Φλωρεντία προτείνοντας λίγο πολύ στον κόσμο που διαδηλώνει να μεταβληθεί σε θεσμικό συνομιλητή της αστικής εξουσίας: "Εχουμε ανάγκη παρέμβασης σε εκείνη τη σφαίρα της εξουσίας που ορίζεται στο νόμο, γιατί ο Μπους μιλάει, λέει ότι μιλάει στο όνομα του νόμου... πρέπει να βγάλουμε από την τσάντα μας ένα βιβλιαράκι το Σύνταγμα της Δημοκρατίας. Πρόεδρε Τσάμπι... γι' αυτό σας εκλέξαμε για να προστατεύεται το Σύνταγμα. Το άρθρο 11 το θυμάστε εκείνο που αρνείται τον πόλεμο;... Γιατί εμείς επιτρέπουμε αυτό το άρθρο να παραβιαστεί στέλνοντας ιταλούς στρατιώτες στο Αφγανιστάν; Γιατί δεν δεχόμαστε την Επιτροπή της Γερουσίας της Βουλής ως θεματοφύλακες του Συντάγματος; Γιατί δεν ζητάμε απ' τους δικούς μας εκπροσώπους στο Ευρωκοινοβούλιο να προβούν σε δήλωση σχετικά με τον προληπτικό πόλεμο, ξεκινώντας έναν αγώνα κατά της νέας μορφής εξουσίας;... Δεν πρέπει εμείς που είμαστε εδώ να ενισχύσουμε τον αγώνα, όχι μόνο στις διαδηλώσεις... αλλά και στις αίθουσες εξουσίας, σε κρατικό και σε ομοσπονδιακό επίπεδο; Δεν πρέπει να ξαναρωτηθούμε αν θα πρέπει να ανοίξουμε ένα νεό αγώνα στον ΟΗΕ; ...όλοι μαζί δε φέρνουμε τον αγώνα της ειρήνης σ' ένα νέο επίπεδο, στις κρατικές εξουσίες και μέσα στα κοινοβούλια; ...θα πρέπει να έχουμε μια ζωηρή παρουσία όχι μόνο στις πλατείες αλλά και στις αίθουσες της εξουσίας..." (Εποχή 17/11/02). Και τι δεν λέει εδώ ο παλαίμαχος ευρωσταλινικός. Εξηγεί πόσο μεγάλη σημασία έχει η προστασία των αστικών θεσμών και προτείνει στο κίνημα να απευθυνθεί σε αυτούς τους θεσμούς και μαζί με τους "ευρωβουλευτές μας" να κάνουμε δηλώσεις για τον πόλεμο. Αν αυτό δεν λέγεται ανοιχτή προπαγάνδα για την ενσωμάτωση του κινήματος στα επίσημα πολιτικά παιγχνίδια τότε πώς λέγεται;

Βεβαίως οι αριστεροί απολογητές του Φόρουμ θα μας πουν ότι ο Ινκγράο δεν εκπροσωπεί το κέντρο βάρους των απόψεων του Φόρουμ. Ας δούμε τότε τι λέει ένας άλλος ιταλός ο Βιτόριο Ανιολέτο. Ο κύριος αυτός ήταν ο πρόεδρος του Κοινωνικού Φόρουμ της Γένοβας ο οποίος θεωρείται ακόμα και από τον Άλεξ Καλλίνικος του αγγλικού SWP (ΣΕΚ) εκπρόσωπος της αριστερής πτέρυγας ο οποίος μάλιστα "επιτέθηκε στους βουλευτές που πατάνε σε δύο βάρκες λέγοντάς: υπάρχουν δύο επιλογές - να είσαι με την παγκόσμια Τράπεζα ή με τον κόσμο του Πόρτο Αλέγκρε" (Εργατική Αλληλεγγύη 6/2/02). Ακούστε αυτόν τον φοβερό "αντικαπιταλιστή" τι έγραφε, με την ιδιότητα του εκπροσώπου της Επιτροπής Προώθησης του ΕΚΦ, στην εφημερίδα Republica (2/11/02) λίγο πριν ξεκινήσουν οι εργασίες της Φλωρεντίας. "...Σήμερα είναι η ώρα των προτάσεων: α)ποιος είναι ο ρόλος των κινημάτων και της κοινωνίας στην επεξεργασία του Ευρωπαϊκού Συντάγματος, β) Κριτική στη Χάρτα της Νίκαιας και επεξεργασία μιας χάρτας δικαιωμάτων των κινημάτων, γ)συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πάνω στο φόρο Τόμπιν, δ) Κριτική της αγροτικής κοινοτικής πολιτικής... στ) διαμαρτυρία προς ένα σύστημα όπου τα εμπορεύματα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα αναζητώντας το καλύτερο κέρδος..." και ξαναχτυπά στις 6/11/02 αυτή τη φορά στο Manifesto δίνοντας διευκρινήσεις για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα: "Δεν μπορούμε να δεχτούμε σε μια εποχή που σημαδεύεται από την κρίση των αντιπροσωπευτικών δημοκρατιών, ένα ευρωπαϊκό σύνταγμα του οποίου η επεξεργασία γίνεται σε κλειστούς χώρους δίχως έναν ανοικτό διάλογο ικανό να εμπλέξει τα κινήματα σαν θεμελιώδεις πρωταγωνιστές" (Εποχή 17/11/02).

Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει καμία διάσταση απόψεων. Ο Ανιολέτο όπως και ο Ινκγράο κριτικάρουν τα κακώς κείμενα της Ε.Ε. θεωρώντας ότι με τη συμμετοχή των "κοινωνικών κινημάτων" θα μπορούσε να βρεθεί μια θετική διέξοδος. Ακριβώς γι' αυτό θεωρεί ότι το Φόρουμ πρέπει να έχει το λόγο στην κουβέντα για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα. Ο καθένας μπορεί να έχει τις αυταπάτες του απέναντι στην Ε.Ε., να πιστεύει ότι οι αστικοί θεσμοί μπορεί να μεταρρυθμιστούν προς όφελος της "κοινωνίας" (δεν μας λένε ποιας τάξης αυτής της κοινωνίας). Μάλιστα ο ίδιος ο Ανιολέτο σε ένα ξέσπασμα του ρεφορμισμού του, τότε που του έδινε αντικαπιταλιστικά παράσημα ο Καλλίνικος, κατέληγε στο εξής απίθανο συμπέρασμα ότι "όχι μόνο ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός, αλλά ότι ήδη οικοδομείται και είναι ο μόνος δυνατός κόσμος" (Manifesto 13/2/02, Αναδημοσίευση Εποχή 24/2/02). Εσείς σύντροφοι μαρξιστές τι λέτε γι' αυτό που λέει ο σύντροφος Ανιολέτο: Οικοδομείται ήδη ο εφικτός κόσμος του Φόρουμ; Και πως γίνεται αυτό, παράλληλα με την οικοδόμηση της Νέας Τάξης του Μπους και των άλλων φονιάδων ιμπεριαλιστών; Μήπως γίνεται και με μη βίαιο τρόπο; Μήπως δηλαδή δε σας έχει πάρει χαμπάρι ο Μπους ότι χτίζεται μέσα στην αυλή του (αυτός θεωρεί τον πλανήτη αυλή του) ο άλλος εφικτός κόσμος; Κι αν σας πάρει και χρησιμοποιήσει βία εναντίον σας που του χαλάτε την πιάτσα, τι θα κάνετε; Προφανώς θα απευθυνθείτε στους θεσμούς της "αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας" που περνάνε κρίση, έτσι δεν είναι; Για να παλέψουμε για την "εγκαθίδρυση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας". Αλλά τι λέμε τώρα αφού υπάρχει ήδη "κοινοβουλευτική δημοκρατία" τότε μπορούμε να αντιληφθούμε το πνεύμα του σ. Ανιολέτο που ισχυρίζεται ότι ο άλλος κόσμος ήδη οικοδομείται.

Η αλήθεια είναι ότι όλη αυτή η υπόθεση είναι και κάπως αστεία...

Επαναστατική Αριστερά και Φόρουμ

Κάθε νέος αγωνιστής μπορεί δικαίως να τρέφει αυταπάτες για το οποιοδήποτε ζήτημα ακόμα και για τον εξανθρωπισμο του Μπους. Το καθήκον των επαναστατών μαρξιστών είναι να βοηθήσουν τους νέους αγωνιστές να σπάσουν με αυτές τις αυταπάτες, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που γι' αυτό βοηθάει αφάνταστα η ταξική πάλη και σε καμία περίπτωση να τις γλύφουν.

Εδώ όμως συμβαίνει ακριβώς το ανάποδο. Οι διάφορες "επαναστατικές" οργανώσεις που συμμετέχουν στο φόρουμ δεν συμμετέχουν εκεί ώς μια επαναστατική αντιπολίτευση στη δεξιά ρεφορμιστική του πτέρυγα. Συμμετέχουν ως συνεργάτες στο χτίσιμο του Φόρουμ. Παντού βλέπουμε ακόμα και στην Ελλάδα, να μοιράζουν τα επίσημα έντυπα των Φόρουμ, να μετατρέπονται σε κλακαδόρους της Attac και των γραφειοκρατών της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ. Τους είδαμε στο Ναύπλιο να δίνουν το λόγο στους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ Αργολίδας προκειμένου να χαιρετίσουν από την εξέδρα του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ. Τους βλέπουμε εδώ και μήνες να έχουν μετατραπεί σε πλυντήριο που ξεπλένει τις προδοσίες των γραφειοκρατών.

Μας λένε ότι η συμμετοχή των συνδικάτων στο Φόρουμ δεν είναι λάθος γιατί με αυτόν τον τρόπο μαζικοποιείται το Φόρουμ και ανοίγουν δίαυλοι επικοινωνίας με ευρύτερα στρώματα. Επίσης μας λένε ότι εφόσον οι επαναστάτες δέχονται να συμμετάσχουν στα συνδικάτα τότε δεν θα έπρεπε να έχουν κανένα πρόβλημα με τη συμμετοχή της ΓΣΕΕ στο Φόρουμ. Δεν περιμέναμε πιο φτωχά επιχειρήματα από δαύτα. Οι επαναστάτες βεβαίως συμμετέχουν στα συνδικάτα ακόμα κι αν αυτά βρίσκονται στα χέρια των χειρότερων προδοτών. Μόνο που ξεχνάνε να μας πούνε ότι οι επαναστάτες παρά τη συμμετοχή τους στα συνδικάτα ποτέ δεν έγιναν κολαούζοι και κλακαδόροι του κάθε Πολυζογόπουλου, ότι είμαστε στα συνδικάτα γιατί εκεί βρίσκονται οι εργάτες αλλά ποτέ δεν μοιράσαμε τις ανακοινώσεις των γραφειοκρατών αλλά πάντα τις δικές μας. Ότι είμαστε στα συνδικάτα με το δικαίωμα κριτικής και ανοιχτής αντιπαράθεσης με τους προδότες γραφειοκράτες και όχι γλείφοντάς τους. Το πρόβλημα επομένως δεν βρίσκεται στη συμμετοχή της ΓΣΕΕ στο Φόρουμ. Εξάλλου εκεί συμμετέχουν πολύ χειρότεροι, όπως οι αστοί υπουργοί της Γαλλίας πρώτα του Ζοσπέν και τώρα του Σιράκ. Πουθενά στα έντυπα αυτών που συμμετέχουν στα Φόρουμ με την σημαία του τροτσκιστή ή του μαρξιστή δεν είδαμε μια ανοιχτή πολεμική στις απόψεις των κευνσιανών του Φόρουμ. Ποτέ δεν είδαμε μια ανοικτή κριτική για τα κείμενα της Χάρτας και των Εκκλήσεων των κοινωνικών κινημάτων". Ποτέ δεν είδαμε αν υποθέσουμε ότι διαφωνούν με αυτά τα κείμενα τη δική τους πρόταση προς τις "αμεσοδημοκρατικές" συνελεύσεις των Φόρουμ. Και δεν πρόκειται να δούμε, αφού δεν υπάρχουν τετοιες προτάσεις. Εδώ ακόμα και αυτά τα κείμενα τα γράφουν παρέα με την Attac. Ή μήπως δεν είναι έτσι; Την "Εκκληση" του Πόρτο Αλέγκρε ΙΙ την έγραψε ή δεν την έγραψε ο Λεβί;

Υπάρχει ωστόσο κι ένα ακόμα επιχείρημα των μαρξιστών του Φόρουμ για να δικαιολογήσουν το είδος της συμμετοχής τους. Λένε λοιπόν ότι αντιμετωπίζουν το κίνημα όπως αυτό είναι δηλαδή χωρίς σεχταρισμούς συμμετέχοντας και δρώντας μέσα σ' αυτό γιατί μόνο έτσι μπορούν να το επηρεάσουν. Πράγματι όταν δεν συμμετέχει κανείς στο κίνημα δεν μπορεί να το επηρεάσει. Δεν χρειάζεται και μεγάλη σοφία για να πει κανείς αυτή την πρόταση. Όμως αυτό δεν έχει καμία σχέση με την παρακάτω σκέψη που συνήθως ακολουθεί την προηγούμενη και που απευθύνεται σε όσους δεν συμμετέχουν στα Φόρουμ: "οι οργανώσεις αυτές δεν μπορούν να κατανοήσουν ότι η καθημερινή ταξική πάλη στον κόσμο που ζούμε διεξάγεται σχεδόν αποκλειστικά μέσα από ρεφορμιστικά συνδικάτα, κινήματα και κόμματα... Κατηγορούν τα κοινωνικά φόρουμ για ρεφορμισμό λες και θα μπορούσαν σήμερα τα υπαρκτά συνδικάτα αλλά και οι διαθέσεις της συντριπτικής πλειοψηφίας των εργαζομένων και των νεολαίων, που συμμετέχουν για πρώτη φορά σε κινητοποιήσεις να είναι κάτι διαφορετικό από ρεφορμιστικές... λες και το μαζικό αυτό κίνημα είχε προτάξει κάποιες πολιτικές προγραμματικές αρχές, που τους επέτρεπε να το τακτοποιούν μέσα στον φανταστικό κόσμο των "ριζοσπαστών" θεωρητικών". (Σπάρτακος, σελ. 17-8, Νοέμβριος 2002)

Για ακόμα μια φορά οι διαθέσεις των εργαζομένων, της νεολαίας, του ίδιου του μαζικού κινήματος ταυτίζεται με τις διαθέσεις των συνδικάτων, των ρεφορμιστικών κομμάτων και πολύ περισσότερο των ηγεσιών αυτών των οργανώσεων. Ο σκοπός αυτής της ταύτισης είναι προφανής. Να καταστήσει το ρεφορμισμό ένα πρόβλημα που έχουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι και η νεολαία και όχι οι ηγεσίες τους. Μ' αυτό τον τρόπο η συμμετοχή των επαναστατών στις μαζικές οργανώσεις, και στο "ρεφορμιστικό" κίνημα καταλήγει σε ένα συμβιβασμό με το ρεφορμισμό, ένας συμβιβασμός που ξεκίνησε με την διαπίστωση ότι οι διαθέσεις των εργαζομένων είναι ρεφορμιστικές. Αυτή η σκέψη μας θυμίζει όλη τη φιλολογία των ρεφορμιστών περί της ωριμότητας της εργατικής τάξης δικαιολογώντας μ' αυτό τον τρόπο την ρεφορμιστική τους στρατηγική. Να πως απαντάει ο ίδιος ο Τρότσκυ σε κάποιους αριστερούς διανοούμενους λίγο μετά την ήττα στον Εμφύλιο της Ισπανίας. Ίσως εδώ οι νεοτροτσκιστές, που επίσης προσπαθούν να φορτώσουν την υποταγή τους στους νεορεφορμιστές του Φόρουμ στην "ρεφορμιστική" συνείδηση της πλειοψηφίας των εργαζομένων και της νεολαίας, να ανακαλύψουν κάτι από τον εαυτό τους:

"Ας αναλύσουμε βήμα προς βήμα τα υπονοούμενα και τα μισόλογα του συγγραφέα μας. Σύμφωνα με αυτόν η λαθεμένη πολιτική των μαζών μπορεί να αποδοθεί μόνο στο ότι 'εκφράζει μια ορισμένη κατάσταση των κοινωνικών δυνάμεων', δηλαδή την ανωριμότητα της εργατικής τάξης και την έλλειψη ανεξαρτησίας της αγροτιάς. Όποιος ψάχνει για ταυτολογίες δεν θα μπορούσε γενικά να βρει πιο κραυγαλαία απ' αυτήν. Η 'λαθεμένη πολιτική των μαζών' εξηγείται από την 'ανωριμότητα' των μαζων. Αλλά τι είναι η 'ανωριμότητα' των μαζών; Ολοφάνερα, η προδιάθεσή τους προς τη λαθεμένη πολιτική. Σε τι συνίσταται η λαθεμένη πολιτική, και ποιοι την εγκαινίασαν, οι μάζες ή οι ηγέτες - αυτό ο συγγραφέας μας το αποσιωπά. Χρησιμοποιεί μια ταυτολογία για να φορτώσει την ευθύνη στις μάζες. Αυτό το κλασικό κόλπο όλων των προδοτών, των αποστατών και των δικηγόρων τους, είναι ιδιαίτερα εξοργιστικό σε σχέση με το ισπανικό προλεταριάτο". (Τάξη, Κόμμα, Ηγεσία, 20/8/1940)

* * *

Η Εργατική Εξουσία έχει κάνει μια επιλογή. Να μην βάλει την υπογραφή της σε κανένα από τα ρεφορμιστικά ντοκουμέντα του ΠΚΦ και των τοπικών του παραρτημάτων. Αυτό δεν υποδηλώνει κανένα σεχταρισμό. Αντίθετα υποδηλώνει τη συνέπειά μας με τις αρχές του επαναστατικού μαρξισμού. Η συμμετοχή στο μαζικό κίνημα δεν μπορεί να έχει ως προϋπόθεση μια δήλωση μετανοίας προς τους ρεφορμιστές. Όμως εδώ δεν πρόκειται για τον σεχταρισμό, αλλά για τον οπορτουνισμό που έχει κυριέψει ένα μεγάλο τμήμα της άκρας αριστεράς στην Ευρώπη. Αυτή η αριστερά βλέπει ότι με φόντο το Φόρουμ μπορεί να κάνει πράξη τη στρατηγική της αριστερής ανασύνθεσης που δεν είναι παρά η δημιουργία νέων "όχι επαναστατικών" αλλά "πλατιών, πλουραλιστικών, δημοκρατικών, σοσιαλιστικών κομμάτων" (Σπάρτακος, Νοέμβριος 02, σελ.37-8). Ίσως αυτή η αριστερά έχει πάρει την απόφαση να ενσωματωθεί στο κυρίαρχο αστικό πλαίσιο, παίρνοντας την σκυτάλη από τον χρεωκοπημένο ρεφορμισμό της σοσιαλδημοκρατίας και του σταλινισμού. Έτσι κι αλλιώς το μαζικό κίνημα χρειάζεται το ρεφορμισμό του. Μόνο που υπάρχει και μια άλλη προοπτική. Αυτή της επανάστασης, της οικοδόμησης του κόμματος της πρωτοπορίας και του κομμουνισμού. Εμείς προτιμούμε αυτή την επιλογή. Και πιστεύουμε ότι την ίδια ακριβώς επιλογή θα κάνουν και τα εκατομμύρια των καταπιεσμένων που δεν βλέπουν καμία προοπτική σ' αυτό το σύστημα πέρα από την καταστροφή του, ακόμα κι αν γι' αυτό χρησιμοποιηθούν και βίαια μέσα.

09/04/2003