ΠΟΡΤΟ ΑΛΕΓΚΡΕ ΚΑΙ ΝΤΑΒΟΣ

Το 3ο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ (ΠΚΦ) στο Πόρτο Αλέγκρε διεξήγαγε κι ολοκλήρωσε τις εργασίες του κάτω από τη σκιά του επικείμενου ιμπεριαλιστικού πολέμου κατά του Ιράκ και μέσα στην Ευφορία από τη πρόσφατη εκλογική νίκη του Λούλα. Το πλήθος των 100.000 επισκεπτών, στις συζητήσεις και προπαντός στις μαζικές

ΕΛΗΞΕ ΤΟ ΠΟΡΤΟ ΑΛΕΓΚΡΕ ΙΙΙ Με πορεία και συνθήματα κατά του πολέμου στο Ιράκ και στη ζώνη ελευθέρου εμπορίου στην Αμερική, έληξε το Κοινωνικό Φόρουμ.

διαδηλώσεις της έναρξης και του τέλους του Φόρουμ επικράτησε η βαθιά ανησυχία για την απειλή του Αρμαγεδώννα που επικρεμάται πάνω στη Μέση Ανατολή κι όλο τον πλανήτη κι η έμπρακτα εκφρασμένη βούληση εκατομμυρίων που ήδη κινητοποιούνται σε όλες τις ηπείρους σε ένα πρωτοφανές αντιπολεμικό κίνημα για να σταματήσουν την καταστροφή.

Πλήθη, επίσης, στον ίδιο χώρο, επευφήμησαν το νεοεκλεγέντα Πρόεδρο της Βραζιλίας, τον Λούλα, όταν απευθύνθηκε στο Φόρουμ. Τον είδαν σαν τη νικηφόρα έκφραση του "πνεύματος του Πόρτο Αλέγκρε" που αποκτά θέση πλέον στους ανώτατους κρατικούς θεσμούς της κεφαλαιοκρατικής εξουσίας στη μεγαλύτερη λατινοαμερικάνικη χώρα. Η σύγκληση και συνάντηση αυτών των δύο διαφορετικών πλευρών στο ΠΚΦ, της αντιπολεμικής αντιιμπεριαλιστικής ριζοσπαστικοποίησης του διεθνούς κινήματος κατά της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης και της ανόδου στην εξουσία του Λούλα και του μετώπου συνεργασίας του Κόμματος Εργαζομένων, του βραζιλιάνικου PT, με ένα τμήμα της άρχουσας τάξης, αποτελεί coincidentia oppositorum, σύμπτωση αντιθέτων. Πολλοί από κείνους που διαδηλώνανε με πάθος ενάντια στον πόλεμο κατά του Ιράκ χειροκροτούσανε με το ίδιο πάθος την κορυφή μιας κυβέρνησης που υποστήριξε κι αυτή την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με την οποία επιχειρείται να αποκτήσει νομιμοποίηση η επαπειλούμενη βαρβαρότητα κατά του ιρακινού λαού. Κι ακόμα: η εμφάνιση του Λούλα στο Φόρουμ του Πόρτο Αλέγκρε από τη μια ήταν κορυφαία στιγμή επικύρωσης της ίδιας της πρωτοβουλίας που συγκρότησε το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ, πριν λίγα χρόνια, σαν "αντισύνοδο" στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ των καπιταλιστικών ελίτ στο Νταβός της Ελβετίας - κι από την άλλη συνδέθηκε με την ταυτόχρονη επίσκεψη του Λούλα στο... Νταβός.

Σ΄ αυτή τη διπλή παρουσία του Λούλα, στο Πόρτο Αλέγκρε και στο Νταβός εκδηλώνεται όχι μόνο η "διφορούμενη στάση" του ίδιου του Λούλα και της κυβέρνησής του - για να χρησιμοποιήσουμε την έκφραση που της απέδωσε ο ηγέτης του Κινήματος των Ακτημόνων της Βραζιλίας Στεντίλε - αλλά κι η θεμελιώδης αντίφαση μέσα στο ίδιο το Πόρτο Αλέγκρε, στο "πνεύμα" του, στο Φόρουμ του και στους κλώνους του ΠΚΦ ανά τον κόσμο. Η ένταση ανάμεσα στα εσωτερικά αντίθετα αυτής της αντίφασης εκδηλώθηκε γραφικά μέσα στο ίδιο το 3ο ΠΚΦ, με την...τούρτα που εκσφενδονίστηκε στα μούτρα του προέδρου του Κόμματος του Λούλα σαν διαμαρτυρία για τη συμμετοχή του τελευταίου στη σύνοδο του Νταβός.

Οι πόλοι της αντίφασης είναι εμφανείς: από τη μιά υπάρχει ένα ζωντανό κίνημα γεννημένο από τη παγκοσμιοποίηση των αντιφάσεων του κεφαλαίου και την έκρηξή τους τα τελευταία χρόνια κι από την άλλη ένα εγχείρημα αστικής θεσμοποίησης και χειραγώγησής του, μετατροπής του σε ένα υπερεθνικό "μη κυβερνητικό" λόμπυ πίεσης πάνω στις υπερεθνικές καπιταλιστικές ελίτ του Νταβός. Το Πόρτο Αλέγκρε σαν πόλος έλξης του κινήματος κατά της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης εμφανίζεται ολοένα λιγότερο σαν ο αντίποδας του Νταβός κι ολοένα περισσότερο σαν η γέφυρα ανάμεσα στο κίνημα και το Νταβός.

Η επίσκεψη-προσκύνημα του Λούλα στο ελβετικό θέρετρο των μεγιστάνων δεν έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία. Σε όλες τις συνόδους του ΠΚΦ επισημαίνονταν η λειτουργία της υπαρκτής "γέφυρας". Στο 1ο ΠΚΦ το 2001 υπήρξε ζωντανός διάλογος, μέσω δορυφόρου, ανάμεσα στον περιβόητο μεγαλοχρηματιστή Τζώρτζ Σόρος στο Νταβός και τα στελέχη του Φόρουμ στο Πόρτο Αλέγκρε. Στο 2ο ΠΚΦ η συμβολική αυτή επικοινωνία έγινε πάλι δορυφορικά, με τη Νέα Υόρκη αυτή τη φορά, κάπως υποβαθμισμένα, συνομιλώντας με κάποιο γραφειοκράτη του ΔΝΤ. Στο 3ο, όμως, Φόρουμ στο Πόρτο Αλέγκρε έγινε η μεγάλη αναβάθμιση, το άλμα: ο ιστορικός ηγέτης του ΡΤ, του Κόμματος - πρωτεργάτη, μαζί με τη Μοντ Ντιπλοματίκ και την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, του ΠΚΦ πήγε αυτοπροσώπως και στους δυό, υποτίθεται "αντίποδες". Η φυσική παρουσία του ίδιου ατόμου επισφράγισε την ύπαρξη της "γέφυρας". Την ενσάρκωσε. Ηταν μάλιστα τόσο επιτυχημένη αυτή η ενσάρκωση ώστε το 3ο ΠΚΦ πήρε την απόφαση να πάψει να αυτοανακηρύσσεται σαν "αντίποδας του Νταβός", δηλώνοντας ότι ακολουθεί την δική του πλέον αυτόνομη πορεία, αφήνοντας και τυπικά στην ησυχία τους τα ελβετικά βουνά και τους εκεί συνεδριάζοντες μεγιστάνες. Περνώντας από το γεφύρι που το ενώνει με το Νταβός, το Φόρουμ του Πόρτο Αλέγκρε το ξεπερνάει. Η γέφυρα έπαιξε επάξια το ρόλο της. Το ερώτημα είναι ποιος χρειάζεται τέτοιες "γέφυρες" και γιατί...

Κάποιοι αμφισβητούν την ύπαρξη καν τέτοιας "γέφυρας". "Ο Λούλα πήγε στο Νταβός σαν παλιός έμπειρος συνδικαλιστής" είπε κάποιος απολογητής. Μήπως σαν συνδικαλιστής τα βρήκε και με τους "πατριώτες βιομήχανους" της χώρας του κι έκλεισε τη συμφωνία με το ΔΝΤ; Σαν "συνδικαλιστής" προθυμοποιήθηκε να γίνει "διαμεσολαβητής" ανάμεσα στον Τσάβες και στην Ουάσιγκτον, το μεγάλο αφεντικό του αντεπαναστατικού λοκ άουτ των καπιταλιστών της Βενεζουέλας και του "δημοκρατικού" πραξικοπήματος που επιχείρησαν μετά την αποτυχία του στρατιωτικού; Τι μπορεί να σημαίνει "διαμεσολάβηση" ανάμεσα σε επανάσταση κι αντεπανάσταση, ποια "μέση συμβιβαστική λύση" μπορούν να βρουν μαζί;

Τι μπορεί να σημαίνει διαμεσολάβηση, γέφυρα ή ότι άλλο το ονομάσει κανείς ανάμεσα στο κίνημα κατά της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης και στους διεθνείς θεσμούς της δεύτερης, το Φόρουμ του Νταβός ή το ΔΝΤ, τη Παγκόσμια Τράπεζα, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, το G8, την ΕΕ κλπ;. Το πρωτόφαντο αυτό κίνημα του "λαού του Σιάτλ" γεννήθηκε όχι μέσα από συνομιλίες αλλά μέσα από ρήξη με τους υπερεθνικούς αυτούς θεσμούς, γκρεμίζοντας τα γεφύρια μαζί τους κι όχι στήνοντας τα. Τα τεθωρακισμένα στα γεφύρια της Πράγας, κι οι ματωμένες απαγορευμένες ζώνες του Μπερλουσκόνι στη Γένοβα δείχνουν εναργέστερα το τί μεσολαβεί ανάμεσα στο κίνημα κατά της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης και τους θεσμούς του παγκοσμιοποιημένου κεφαλαίου. Αύριο πιθανόν να το δείξουν και τα γκρεμισμένα γεφύρια της βομβαρδισμένης Βαγδάτης.

Το πρόβλημα είναι ότι την ανάγκη "γεφυριών" την συνειδητοποιούν περισσότερο και πιο έγκαιρα εκείνοι ακριβώς που τα δυναμιτίζουν από την αντίπερα ταξική όχθη, φέρνοντας σε απελπισία τους ρεφορμιστές, παλιούς και νέους. Έχουν εξάλλου τεράστια πείρα οι αστοί εξουσιαστές στο χειρισμό όχι μόνο του "ρόπαλου" αλλά και του "καρότου". Καταφεύγουν στη μία ή την άλλη τακτική, συνηθέστερα και στις δύο, ξεκινώντας από τις στρατηγικές τους ανάγκες. Το ζήτημα για το κίνημα δεν είναι να διαλέξει το πιο ευχάριστο, το "καρότο", σαν καλλίτερο από το δυσάρεστο "ρόπαλο", πολύ περισσότερο που το πρώτο οδηγεί στο δεύτερο, όταν δεν συνδυάζεται άμεσα μαζί του. Το ζήτημα είναι να ξεκινήσει κι αυτό από τις στρατηγικές του ανάγκες και να αντιμετωπίσει τον αντίπαλό του.

Οι υποστηρικτές του Παγκόσμιου, του Ευρωπαϊκού αλλά και του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ κατηγορούν όσους το κριτικάρουν από τα αριστερά, μαζί και το ΕΕΚ, ότι είναι "σεχταριστές" που αναζητούν κάποια "επαναστατική καθαρότητα". Οσον αφορά ιδιαίτερα το ΕΕΚ, που δεν ανακάλυψε το κίνημα κατά της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης στο Ναύπλιο αλλά προτού άλλοι ανακαλύψουν στο χάρτη που βρίσκεται το Σιάτλ ή η Πράγα, το ΕΕΚ που από τη πρώτη στιγμή υποστήριξε και συμμετείχε στο κίνημα αυτό σε όλες τις διεθνείς μάχες, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, αντιτίθεται στο Φόρουμ και στο "πνεύμα του Πόρτο Αλέγκρε" στο επίπεδο της στρατηγικής, της συνολικής πολιτικής κατεύθυνσης. Από αυτή τη σκοπιά κι η κριτική μας και σ΄ αυτή τη Σύνοδο του ΠΚΦ και στο δίπορτο Πόρτο Αλέγκρε-Νταβός του Λούλα και στους εκστασιαζόμενους Έλληνες οπαδούς τους.

H παγκοσμιοποίηση του χρηματιστικού κεφαλαίου των δύο τελευταίων δεκαετιών είναι ένα γιγάντιο εγχείρημα ανεύρεσης διεξόδου από τη παγκόσμια κρίση υπερσυσσώρευσης στην οποία κατέληξε η μεταπολεμική καπιταλιστική επέκταση και μια στρατηγική ανατροπής των πολιτικών συνεπειών της κρίσης. Όμως οδηγήθηκε κι αυτή με τη σειρά της σε αδιέξοδο και κρίση, αφού έπληξε άγρια ολόκληρους πληθυσμούς κι αποσάθρωσε το κοινωνικό ιστό σε μητροπόλεις και περιφέρεια. Μετά τα χρηματιστηριακά κραχ στα τέλη της δεκαετίας του 90 σε Ασία, Ρωσία και Λατινική Αμερική, μετά τη ρήξη της χρηματιστηριακής «φούσκας» και των εταιρειών της «νέας τεχνολογίας»
στην ίδια την Αμερική της Enron και της World.com και την κατολίσθηση στη διεθνή ύφεση και τον αποπληθωρισμό, οι διεθνείς αυτές τάσεις αποσύνθεσης του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού οδήγησαν σε καταρρεύσεις ολόκληρων βιομηχανικών κοινωνιών, όπως της Αργεντινής, του αλλοτινού «παράδεισου της παγκοσμιοποίησης» και «θαύματος του νεοφιλελευθερισμού».
Η άνοδος του Λούλα στην εξουσία, μετά από αλλεπάλληλες εκλογικές αποτυχίες κι αντίστοιχες μετατοπίσεις στα δεξιά του ΡΤ, δεν έχει να κάνει μόνο με τις προσδοκίες των λαϊκών στρωμάτων που τον ψήφισαν. Ήταν και συνειδητή επιλογή ενός τμήματος της άρχουσας τάξης της Βραζιλίας και των διεθνών θεσμών της χρηματιστικής παγκοσμιοποίησης, πρώτα-πρώτα του ΔΝΤ, να παραδώσουν την εξουσία και τη διαχείριση της κρίσης σε ένα μέτωπο ταξικής συνεργασίας του ΡΤ με αστικές δυνάμεις για να αποφευχθεί η υπερχρεωμένη με 360 περίπου δις. δολάρια Βραζιλία να ακολουθήσει την Αργεντινή στο δρόμο της επίσημης χρεοκοπίας κι επαναστατικής εξέγερσης.
Από μιαν άποψη πρόκειται για μια περίπτωση «κερενσκυσμού», όπως τον όρισε κάποτε ο Λέων Τρότσκι: η παράδοση της εξουσίας στην πιο αριστερή πτέρυγα της αστικής δημοκρατίας σαν κυματοθραύστη μιας κυοφορούμενης επανάστασης.
Το Αργεντινάσο κι η κυβέρνηση Λούλα είναι οι δύο αντίθετοι πολιτικοί πόλοι του μαζικού κινήματος, καθώς κορυφώνεται η πολύπλευρη κρίση στη Λατινική Αμερική. Από τη μια η πολεμική κραυγή Que se vayan todos!-να φύγουν όλοι οι αστοί πολιτικοί, να κοπούν όλα τα γεφύρια με το καταρρέον αστικό καθεστώς, κάθε συνέχειά του, να ανοίξει ο δρόμος στην εργατική εξουσία. Από την άλλη, το χτίσιμο γεφυριών ανάμεσα σε καταπιεσμένους και καταπιεστές, η ταξική συνεργασία με τους βιομηχάνους, το χρηματιστήριο του Σάο Πάολο, το ΔΝΤ, την Ουάσιγκτον, η αναζήτηση του μικρότερου κακού, εναλλακτικών προτάσεων διαχείρισης της κρίσης του συστήματος σαν του μόνου «άλλου κόσμου που είναι εφικτός».
Η ίδια πόλωση ανάμεσα στις δύο αντίθετες κατευθύνσεις ενυπάρχει και μέσα στο διεθνές κίνημα κατά της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης. Καθόλου τυχαία το βραζιλιάνικο ΡΤ, με το ειδικό του βάρος και τον ιδιαίτερο ρόλο του στις συνόδους στο Πόρτο Αλέγκρε, ταυτίζεται με τη δεξιά πτέρυγα του κινήματος.
Η διαμάχη ανάμεσα στις πτέρυγες δεν αφορά την «πολυχρωμία» του, την «διαφορετικότητά» του. Αυτή είναι δεδομένη ιστορικά κι επιθυμητή πολιτικά. Το ζητούμενο είναι εάν η περιβόητη «ενότητα μέσα στη διαφορετικότητα» του κινήματος θα κατευθυνθεί, μέσα από μια μεταβατική πορεία και με τις δικές του εμπειρίες, ενάντια στο σύστημα, στη ρήξη μαζί του, ή, αντίθετα, θα λειτουργήσει σαν συνομιλητής, συνεργάτης και βελτιωτικός παράγοντας του συστήματος.
Η Χάρτα των Αρχών του ΠΚΦ αναμφίβολα οδηγεί στη δεύτερη κατεύθυνση που αποκηρύσσει μετά βδελυγμίας κάθε αναφορά σε επαναστατικές εξεγέρσεις και ένοπλους λαϊκούς αγώνες. Στη βάση αυτών των «αρχών», εκδιώχθηκαν πέρσι οι αριστεροί αντάρτες της Κολομβίας κι οι εκπρόσωποι του βασκικού εθνικού κινήματος. Με επίκληση των ιδίων αρχών έγινε( χωρίς επιτυχία) προσπάθεια και φέτος να εμποδιστεί να έρθει ο Χούγκο Τσάβες. Ο Ρομπέρτο Σάβιο του Διεθνούς Συμβουλίου του ΠΚΦ δήλωσε ότι ο Τσάβες δεν έχει προσκληθεί ούτε από το Διεθνές Συμβούλιο ούτε από τη Βραζιλιάνικη οργανωτική Επιτροπή κι άρα δεν έχει δικαίωμα συμμετοχής- δικαίωμα που είχαν, όμως, οι δεξιοί υπουργοί της γαλλικής κυβέρνησης Ραφφαρέν! Τελικά επιτρέψανε στον Τσάβες να έρθει γιατί, όπως δήλωσε ο Σέρτζιο Χαντάντ, πρόεδρος της Βραζιλιάνικης Ένωσης Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων(Abong), « δεν αντιπροσωπεύει καμιά ένοπλη οργάνωση»...
Μια ολόκληρη μερίδα του κεφαλαίου, σε διεθνή κλίμακα, βλέπει το αδιέξοδο και την εξάντληση των ορίων της χρηματιστικής παγκοσμιοποίησης, ανησυχεί για τις εκρηκτικές συνέπειες της κρίσης της που προμηνύει, συν τοις άλλοις, και η ανάπτυξη του κινήματος του λαού του Σηάτλ και της Γένοβας κι αναζητεί απεγνωσμένα διάδοχες λύσεις. Εδώ συναντιόνται και με διάφορους επαγγελματίες ρεφορμιστές και θεωρητικούς που τρέφουν τη φενάκη ότι η απειλή της κατολίσθησης στη διεθνή ύφεση θα σπρώξει τις καπιταλιστικές ελίτ σε μια νέα στροφή σε κεϋνσιανού τύπου μέτρα. Κάτι τέτοιο απαιτεί και νέους πολιτικούς σχεδιασμούς καθώς η κρίση αποσαθρώνει τα παραδοσιακά πολιτικά συστήματα κι οι ιστορικές γραφειοκρατίες, η σοσιαλδημοκρατία κι ο σταλινισμός, έχουν χρεοκοπήσει ή καταρρεύσει. Δεν τους αρκεί η συνεργασία της καθεστωτικής αριστεράς ή μια κλασσική Κεντροαριστερά. Χρειάζονται τώρα την ενσωμάτωση στο σύστημα και των πιο ριζοσπαστικών τμημάτων της Αριστεράς, ακόμα και εκείνων με επαναστατικές αναφορές. Και σ αυτό το σημείο ο ρόλος του ΡΤ είναι «πιλοτικός» καθώς συνδυάζει μια ρεφορμιστική πλειοψηφία με έναν αστερισμό αριστερών ομάδων, φραξιών και δορυφόρων, μερικών μάλιστα με τροτσκιστική αναφορά. Στη κυβέρνηση Λούλα συνυπάρχουν ρεφορμιστές, εκπρόσωποι των βιομηχάνων, το μαοϊκό(και νυν σύμμαχος του ΚΚΕ) PCdoB αλλά και πολιτικάντηδες με αναφορές στη τροτσκιστική παράδοση.
Κάθε απόπειρα να αποσυνδεθεί το κίνημα κατά της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης με το κεντρικό πολιτικό πρόβλημα- το ζήτημα της ίδιας της κρατικής εξουσίας- είναι επικίνδυνα αποπροσανατολιστική και τελικά επιχειρεί να το προσδέσει στο άρμα της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων και της πολιτικής της εξουσίας.
Εδώ βρίσκεται κι η στρατηγική μας εναντίωση στις επιλογές των θαυμαστών του Πόρτο Αλέγκρε στη χώρα μας, ιδιαίτερα του πολυδιαφημισμένου Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ. Στο όνομα ενός επιφανειακού «πλουραλισμού», δεν επιβάλλεται μόνο το «καπέλο» του Συνασπισμού κι ο συγχρωτισμός κινηματικών κι αντιεξουσιαστών με πασοκικούς γραφειοκράτες της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ, ακόμα και με το φρεσκοκομμένο μούσι του «αντιπολεμικού» Λαλιώτη. Προλειαίνεται και το έδαφος για μια «εφικτή λύση» στο πρόβλημα της πολιτικής εξουσίας, καθώς το «εκσυγχρονιστικό» ΠΑΣΟΚ αδυνατεί πια να την κρατήσει κι η Δεξιά αγκομαχεί να την κερδίσει.
Το ΕΕΚ κι άλλες αριστερές δυνάμεις συμμετέχουν στο κίνημα κατά της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, ιδιαίτερα τώρα, στις κινητοποιήσεις, στο εξάμηνο της ελληνικής προεδρίας της ΕΕ, από το Ναύπλιο στη Θεσσαλονίκη του Ιουνίου 2003, χωρίς να το αποσυνδέουν από την πάλη ενάντια σε κάθε κεντροαριστερό σενάριο, ενάντια σε κάθε μορφή θωράκισης της αστικής εξουσίας και του ιμπεριαλισμού, ενάντια σε κάθε μορφή συμφιλίωσης και υποταγής στο «εφικτό» μέσα στο σύστημα.
Κόβουμε κάθε γεφύρι προς το Νταβός, γι αυτό και δεν συμβιβαζόμαστε με το «πνεύμα» του Πόρτο Αλέγκρε. Επιμένουμε αργεντίνικα.

13/02/2003

ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΙΑΝΟΥ

ΣΥΝΘΕΣΑΙΖΕΡ

Για μικρούς, αρχάριους

Για μεγάλους, προχωρημένους

ΕΙΔΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ

ΓΙΑ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΚΜΑΘΗΣΗ

Από τον Μουσικοσυνθέτη

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΒΗΧΟ

τηλ. 0109515573 κινητό 0946205678