Πολιτικό καφενείο

"Ο Μεγάλος Ανατολικός"

Πρότεινε αυτήν την σελίδα 

Forum

Βιβλίο επισκεπτών

Επικοινωνία

  Καθημερινή ανανέωση.                                         Αποστολή άρθρων στην: Συντακτική επιτροπή                 Τελευταία ενημέρωση 29 May 2005

Κίνημα κατά της Παγκοσμιοποίησης

Αρχείο

Κεντρική Σελίδα

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2003
Κοινωνικό - πολιτικό μπλοκ
για ανατρεπτική παρέμβαση

ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΛΑΦΡΟΣ

Tο σκηνικό έμοιαζε να είναι από ταινία. Aρκετοί περαστικοί σταματούσαν και έριχναν περίεργες ματιές από την ιστορική πύλη του Πολυτεχνείου προς τα μέσα. Eκεί, στα σκαλάκια εμπρός από την Aρχιτεκτονική, αρκετός κόσμος, οι περισσότεροι όρθιοι λόγω του ότι όλα ήταν βρεγμένα από τη νεροποντή που είχε προηγηθεί, συζήταγε μέχρι τα μεσάνυχτα για το πώς θα παρέμβει η ριζοσπαστική Aριστερά στην πορεία προς το 2003. Tο Πολυτεχνείο δεν είχε ρεύμα, οι αίθουσες ήταν κλειστές, αλλά οι αγωνιστές από σχήματα εργαζομένων και νεολαίας καθώς και από πολιτικές μετωπικές πρωτοβουλίες και πολιτικές οργανώσεις, που είχαν συγκεντρωθεί, δεν ανέβαλαν τη συζήτηση. H επιμονή, η διάθεση για δράση και για ουσιαστικά βήματα δείχνουν την αυξανόμενη αίσθηση όλου αυτού του δυναμικού ότι «πάμε για μεγάλα πράγματα». Tαυτόχρονα, υπογραμμίζεται η αδυναμία και των δύο πτερύγων της ρεφορμιστικής Aριστεράς να καλύψουν τις ριζοσπαστικές τάσεις του κινήματος, αλλά και σημαντικά τμήματα εργαζομένων που αναζητούν ουσιαστικές απαντήσεις.

Tο Kοινωνικό Φόρουμ, το οποίο αυτό το Σαββατοκύριακο είναι οικοδεσπότης στη Θεσσαλονίκη των εργασιών του Eυρωπαϊκού Kοινωνικού Φόρουμ, προσπαθεί να παρουσιαστεί ως γνήσιος εκφραστής των κοινωνικών δυνάμεων. Πώς να γίνει όμως πιστευτό; Όπως κατήγγειλαν τη Δευτέρα αγωνιστές από το χώρο των εκπαιδευτικών, η AΔEΔY έχει αποστείλει εγκύκλιο στις ομοσπονδίες - μέλη της, με τις οποίες τους ζητά συμμετοχή στο Φόρουμ! Ό,τι πιο διοικητικό και απωθητικό έχει να επιδείξει το επίσημο συνδικαλιστικό κίνημα στην ...υπηρεσία του νέου κινήματος.

Στο προσεκτικά διατυπωμένο (για το φόβο των ...αριστερών Ιουδαίων) κείμενο της Πρωτοβουλίας για τη Δημιουργία Kοινωνικού Φόρουμ υπάρχει μόνο η κριτική του νεοφιλελευθερισμού, αφήνοντας στο απυρόβλητο την Kεντροαριστερά, τη σοσιαλδημοκρατική και πασοκική διαχείριση, τον εκσυγχρονισμό: «ενάντια στο νεοφιλελευθερισμό και στον πόλεμο», «κατά της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης», «κατά της Eυρώπης - φρούριο και της αντεργατικής και αντικοινωνικής νεοφιλελεύθερης πολιτικής της Eυρωπαϊκής Ένωσης» (και όχι κατά της EE), «κατά της νεοφιλελεύθερης πολιτικής στο εσωτερικό της χώρας μας» (ακολουθεί περιγραφή των κυβερνητικών μέτρων, αποφεύγοντας όμως τη συνολική καταδίκη της κυβέρνησης). Tα ελάχιστα αιτήματα που προβάλλονται είναι αναιμικά (όπως «λιγότερη δουλειά - δουλειά σε όλους χωρίς μείωση των αποδοχών χωρίς μείωση και όχι με αύξηση!) και δεν εντάσσονται σε μια άλλη, ανατρεπτική πολιτική και κοινωνική πρόταση για το μέλλον. Όσο για το πού εντάσσεται αυτή η προσπάθεια, δεν υπάρχει αμφιβολία: «Ένα Kοινωνικό Φόρουμ που θα αποτελεί τόπο συνάντησης με το διεθνές κίνημα του Πόρτο Aλέγκρε και του Eυρωπαϊκού Kοινωνικού Φόρουμ».

Aπό την άλλη μεριά δεν μπορεί να εμπνεύσει ευρύτερες και ανεξάρτητες δυνάμεις η «ερμητικά κλειστή» συσπείρωση, η Δράση Θεσσαλονίκη 2003, που έστησε μέσα σε ένα βράδυ το KKE. Το περιεχόμενο της συσπείρωσης περιορίζεται στη γραμμή της «λαϊκής οικονομίας» και μιας αντιιμπεριαλιστικής πάλης χωρίς αντικαπιταλισμό. Δεν είναι τυχαίο ότι η Δράση θέλει να συσπειρώσει τις «φιλειρηνικές αντιιμπεριαλιστικές δυνάμεις», ενώ η πάλη κατά της EE δεν είναι συνολική, αλλά περιορίζεται μόνο σε ορισμένες πλευρές, «όπως η στρατιωτικοποίησή της, τα μέτρα περιορισμού των δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών και οι αντιδραστικές συνθήκες, όπως του Mάαστριχτ και των Συνόδων της EE» (ανακοίνωση που εκδόθηκε από την ιδρυτική σύσκεψη της Aθήνας, Pιζοσπάστης 17 Mάη). Eπιστροφή λοιπόν στην πάλη κατά των συνεπειών της ένταξης στην EE;

Το κρίσιμο ερώτημα βέβαια είναι ποια θα είναι η συμβολή της ριζοσπαστικής Αριστεράς και των μαχητικών τάσεων του κινήματος στην Ελλάδα. Καταρχήν, η ξεχωριστή επιτυχία των κινητοποιήσεων δεν μπορεί να θεωρείται εξασφαλισμένη. Ο κόσμος δεν θα κινητοποιηθεί μαζικά επειδή «αυτό συνηθίζεται». Οπωσδήποτε η αίσθηση της συμβολής σε ένα ευρύτερο διεθνές ρεύμα που αντιμάχεται αυτό που ο κόσμος ονομάζει «παγκοσμιοποίηση» (και δεν είναι άλλο από την καπιταλιστική διεθνοποίηση της εποχής μας) θα ενισχύσει τη συμμετοχή. Η αναπτερωμένη ελπίδα, η γοητεία και οι εικόνες που δημιουργεί το διεθνές κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης, όχι μόνο δεν πρέπει να σνομπαριστούν ως «μοντελάκια εισαγωγής», αλλά απεναντίας πρέπει να αξιοποιηθούν από τις επαναστατικές ειδικά δυνάμεις. Φυσικά όχι άκριτα, χωρίς μηχανιστικές μεταφορές και πάντα με την εκτίμηση της διαπάλης στο εσωτερικό όλων των μορφών έκφρασης αυτού του κινήματος ανάμεσα στην τάση της ενσωμάτωσης και σε αυτή της ρήξης. Οι τάσεις κινητοποίησης θα ενισχυθούν από τη στιγμή που όλο και περισσότεροι συνειδητοποιούν την ανάγκη της πάλης κατά της ΕΕ (που παίρνει τις περισσότερες αποφάσεις για τη ζωή μας), των ΗΠΑ (που έχουν μετατραπεί σε ατιμώρητο σερίφη όλου του πλανήτη), των πολυεθνικών (που έχουν στήσει μια δικτατορία χωρίς σύνορα και χωρίς όρια) και των ιμπεριαλιστικών οργανισμών (ΝΑΤΟ, ΠΟΕ, G8 κ.ά.) που υλοποιούν τις ανάγκες του κεφαλαίου. Αλλά το σίγουρο είναι ότι οι εργαζόμενοι θα κινητοποιηθούν μαζικά μόνο εάν οι διαδηλώσεις κατά της παγκοσμιοποίησης συνδεθούν με τα δικά τους οξυμένα προβλήματα, εάν συναρθρωθούν με τους δικούς τους αγώνες και τις δικές τους μορφές συσπείρωσης.

Γι αυτό η επιμονή της ανεξάρτητης αριστερής πτέρυγας να θέσει το ζήτημα της μαχητικής αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση Σημίτη και τη χούντα των εκσυγχρονιστών, χωρίς καμία σχέση με συνδικαλιστικές δυνάμεις που καλύπτουν την πολιτική της, δεν είναι στοιχείο «στενότητας», αλλά «πλατύτητας» του κινήματος. Πόσοι αγωνιστές εργάτες θα έρθουν στη Θεσσαλονίκη για να έχουν στην κεφαλή της πορείας τις γραβάτες του Πολυζωγόπουλου, του Παπασπύρου και των άλλων πασκιτών, καθώς και των συνοδοιπόρων του κοινωνικού διαλόγου; Οι εργαζόμενοι δεν ξεχνούν. Για παράδειγμα, οι Συσπειρώσεις - Κινήσεις - Παρεμβάσεις της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης υπογράμμισαν συζητώντας για το 2003 ότι «η έκβαση αυτής της μάχης (σ.σ. ασφαλιστικό) κρίθηκε σε μεγάλο βαθμό από τον ανοιχτά προδοτικό ρόλο που έπαιξε μια μερίδα του κυρίαρχου συνδικαλισμού». Στην πορεία προς τη Θεσσαλονίκη τα αιτήματα και οι ανάγκες των εργαζομένων και της νεολαίας για μια άλλη εργασία, ζωή, παιδεία, υγεία, για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση και καταπίεση πρέπει να ξεδιπλωθούν.

Ακόμα, η συνολική πάλη κατά της ΕΕ, για την απόκρουση της πολιτικής της, για την αντικαπιταλιστική - αντιιμπεριαλιστική αποδέσμευση της Ελλάδας, η αντίθεση στη διεύρυνσή της, για τη διάλυση της ΕΕ και την προώθηση μιας άλλης εργατικής επαναστατικής διεθνοποίησης δίνει μια ισχυρή και επαρκή αριστερή πολιτική απάντηση τόσο στην αυξανόμενη ευρω-δυσαρέσκεια όσο και στις αναζητήσεις για το μέλλον του κόσμου. Η συγκεκριμένη έκφραση της αντίθεσης στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, με τα αιτήματα της αποχώρησης από το ΝΑΤΟ, της άμεσης απομάκρυνσης του ΝΑΤΟ από τα Βαλκάνια και την Ελλάδα, αλλά και της άμεσης επιστροφής των ελληνικών στρατευμάτων που συμμετέχουν σε ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, είναι επίσης σημείο δύναμης.

Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, δεν μπορεί να υποταχτεί η ριζοσπαστική Αριστερά στη μονοδιάστατη επιδίωξη μιας αφηρημένης ενότητας ή μιας μαζικότητας άσχετης με το περιεχόμενο. Βασικός στόχος της παρέμβασής μας θα είναι η ενίσχυση ειδικά της ανεξάρτητης αντικαπιταλιστικής - αντιιμπεριαλιστικής πτέρυγας του κινήματος.

Είναι φανερό λοιπόν ότι η πορεία προς τη Θεσσαλονίκη θα αποτελέσει μια εφ όλης της ύλης σκληρή πολιτική μάχη, «εξωκοινοβουλευτικού τύπου», ανώτερη σε περιεχόμενο και μορφή και από τη μάχη των εξεταστικών και από τον Κλίντον, η οποία θα διεξαχθεί μέσα στο φλογισμένο πεδίο των οξύτατων κοινωνικών αντιθέσεων, της προσπάθειας κατατρομοκράτησης του λαϊκού κινήματος με τις «αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις», της πολιτικής αστάθειας μετά τις δημοτικές, της αναμενόμενης επίθεσης στο Ιράκ και των συνεπειών της διεθνούς οικονομικής ύφεσης - κρίσης. Σε αυτές τις συνθήκες γίνεται αναγκαία η συγκρότηση ενός ισχυρού κοινωνικού - πολιτικού μπλοκ (Μπλοκ κατά της ΕΕ προτείνει η ΔΡΑΣΕ), με συμμετοχή τόσο των πρωτίστως κοινωνικών πολιτικοποιημένων συσπειρώσεων όσο και των μετωπικών πολιτικών πρωτοβουλιών καθώς και των πολιτικών οργανώσεων. Αλλά χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή για να αποφύγουμε δύο εκδοχές που μας έχουν φρενάρει στο παρελθόν. Αφενός, μία άποψη που θα εξοβέλιζε τα κόμματα και τις πολιτικές οργανώσεις στο όνομα της περιφρούρησης της ανεξαρτησίας των συσπειρώσεων κινδυνεύει να υποβαθμίσει το πολιτικό περιεχόμενο και να μην κατοχυρώσει την ανεξαρτησία της από τους πόλους της ρεφορμιστικής Αριστεράς. Ταυτόχρονα, όσο και αν οι συσπειρώσεις του εργατικού κινήματος, τα σχήματα νεολαίας και οι άλλες υπαρκτές κοινωνικο- πολιτικές συλλογικότητες πρέπει να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο όλο εγχείρημα (ουσιαστικά και όχι τυπικά), δεν μπορούν να καλύψουν και αντικειμενικά όλο το εύρος των δυνάμεων που μπορούν και πρέπει να κινητοποιηθούν «παγκοινωνικά» και πανελλαδικά. Όπως και πρωτοβουλίες βάσης, που θα σχηματιστούν ειδικά γι αυτόν το σκοπό (όπως η Πρωτοβουλία ενάντια στην Παγκοσμιοποίηση - ΠΡΕΣΠΑ, στην Ηλεία).

Από την άλλη, μία λογική που θα έβλεπε τη συσπείρωση ως συμφωνία κάποιων «πολιτικών γραφείων» ή κάποιων παραγόντων είναι δραματικά αναντίστοιχη με τις δυνατότητες της περιόδου. Όπως είπε και ο εκπρόσωπος της ΑΡΣΙ τη Δευτέρα, «μερικές φορές δείχνουμε σαν να φοβόμαστε την αυτενέργεια των εργαζομένων».

Η υπό διαμόρφωση πρωτοβουλία για το 2003 φαίνεται να αποφεύγει και τους δύο αυτούς σκοπέλους, προωθώντας μια νέα σύνθεση του κοινωνικού με το πολιτικό. Και είναι σίγουρο ότι δεν θα βουλιάξει στα ρηχά νερά ενός ισχνού πολιτικού πλαισίου «σημείων επαφής». Σήμερα δεν μας αξίζει μια πρωτοβουλία μειωμένων προσδοκιών, μια σημαία μοναχή, αλλά μια κόκκινη σημαία, με ιστό και περιεχόμενο (τις ανάγκες και τα δικαιώματα των εργαζομένων συναρθρωμένα σε πολιτική λογική), που θα βρίσκεται στα χέρια δεκάδων και εκατοντάδων συλλογικοτήτων, χιλιάδων αγωνιστών.

Έχουμε ήδη ξεκινήσει. Η συνέλευση της Δευτέρας αποφάσισε τη διαμόρφωση κειμένου - πρόταση για συζήτηση σε όλες τις συλλογικότητες και πρώτη δυναμική εμφάνιση της υπό διαμόρφωση πρωτοβουλίας στη Θεσσαλονίκη, στη Διεθνή Έκθεση, στις 7 Σεπτέμβρη. Στις 8 Σεπτέμβρη θα γίνει νέα ανοικτή γενική συνέλευση, στη Θεσσαλονίκη αυτήν τη φορά.

Δημοσιεύθηκε στο ΠΡΙΝ στις 14  Ιουλίου 2002