|
Αρχείο
Κεντρική
Σελίδα
|
Ο
ΦΟΒΟΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ
(τρεις
τοποθετήσεις για το φαινόμενο του
ρατσισμού)
Ένα χρονογράφημα της
πολύ καλής μας φίλης ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ
ΤΖΙΑΝΤΖΗ με τίτλο: «Ο ΦΟΒΟΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ», ένα άρθρο για το
φαινόμενο του ρατσισμού με τίτλο: Είμαστε
και Παπούα, είμαστε και Ζουλού
του ΧΡΗΣΤΟΥ
ΓΕΩΡΓΙΟΥ αναπληρωτή
καθηγητή βιοχημείας, στο τμήμα Βιολογίας
του Πανεπιστημίου Πατρών, και μια
επιστολή του ΣΟΥΛΕΪΜΑΝ ΝΤΑΚΝΤΟΥΚ - ΚΑΣΤΡΟ, από τις Φυλακές Διαβατών, Θεσσαλονίκης! Η
επιστολή του ΚΑΣΤΡΟ δημοσιεύεται και στο ΠΡΙΝ που κυκλοφορεί.
Πολλές
κραυγές ακούστηκαν πρόσφατα με αφορμή
την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου και
την άρνηση των κατοίκων της Νέας
Μηχανιώνα να δεχτούν ως σημαιοφόρο το 18χρονο
Αλβανό Οδυσσέα Τσενάι. «Έλληνας γεννιέσαι, δε γίνεσαι», «μόνο
ελληνικά χέρια μπορούν να κρατάνε το ιερό
σύμβολο», «δεν είμαστε ρατσιστές, αλλά…».
Αυτή η
έξαρση του συντηρητισμού δεν έρχεται από
το παρελθόν, δεν είναι καθαρόαιμο προϊόν
του δόγματος, «πατρίς, θρησκεία,
οικογένεια», αλλά έρχεται από το μέλλον,
εκφράζει το φόβο μπροστά σε ένα επισφαλές
και σκοτεινό αύριο.
Ασφαλώς,
πολλά είναι τα ακροδεξιά στοιχεία που
επωφελούνται, από αυτές τις εξάρσεις, ενώ
και η κυβέρνηση βολεύεται με αυτή την
ανέξοδη επίδειξη προοδευτικότητας.
Ποσά
ξοδεύει το ελληνικό κράτος για την
υποδοχή και την ανθρώπινη μεταχείριση
των μεταναστών; Πόσο διευκολύνει την
έκδοση αδειών παραμονής και δεν
παραδίδει τους ξένους στα χέρια
επιτηδείων που εκβιάζουν και «μαδάνε»
τους δόλιους ανθρώπους;
Πόσο
ελέγχει τις συνθήκες εργασίας τους στα
μικρά και στα μεγάλα έργα; Ποια είναι τα
εκπαιδευτικά βιβλία που βοηθούν τους
ξένους, παιδιά και ενήλικες, να μάθουν τη
γλώσσα μας; Ποιοι ασχολήθηκαν με το
δήμαρχο που απαγόρευσε στους ξένους να
χρησιμοποιούν τη δημοτική συγκοινωνία;
Τι θα απογίνουν οι οικονομικοί
μετανάστες που δεν πρόλαβαν να «νομιμοποιηθούν»;
Τι θα απογίνουν τα «ξένα χέρια» μετά τους
Ολυμπιακούς του 2004;
Οι
απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα – και όχι
οι εύκολες καταδίκες των «μεμονωμένων
κρουσμάτων» - δίνουν και το μέτρο της
ευαισθησίας της κυβέρνησης και της
αντιπολίτευσης απέναντι στο μεγάλο αυτό
ζήτημα.
Ο
ρατσισμός δεν είναι γραμμένος στα
γονίδια. Η αμάθεια (η έλλειψη παιδείας και
ουμανιστικής κουλτούρας και όχι ο
αναλφαβητισμός) και ο φόβος είναι η
δίδυμη μήτρα του ρατσιστικού φαινομένου.
Για
πολλούς η παγκοσμιοποίηση είναι
ταυτόσημη με την έννοια της απώλειας, όχι
μόνο της γλώσσας, των παραδόσεων και της
εθνικής ταυτότητας, αλλά και της
εργασιακής σταθερότητας και της
κοινωνικής προστασίας.
Υποψήφια
΄η εν ενεργεία θύματα του κανιβαλικού
καπιταλισμού, οι λεγόμενοι «υπερπατριώτες»
στρέφουν την οργή και το φόβο τους
ενάντια σε αυτούς που σήμερα είναι πιο
αδύναμοι και ανυπεράσπιστοι από τους
ίδιους.
Είμαστε
και Παπούα, είμαστε και Ζουλού
Πριν από 3 χρόνια, ο αλλοδαπός
μαθητής Οδυσσέας Τσενάι έθιξε τα ιερά και
τα όσια της Ελλάδας, επιθυμώντας να γίνει
σημαιοφόρος του σχολείου του στην εθνική
επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Οι μνήμες των
τότε ρατσιστικών αντιδράσεων αναβίωσαν
φέτος με την επαναδιεκδίκηση από
αριστούχους αλλοδαπούς μαθητές του
δικαιώματος που τους δίνει σχετικός
νόμος του υπουργείου Παιδείας. Αυτά τα
γεγονότα αναδεικνύουν τις διάχυτες στην
κοινωνία μας ρατσιστικές αντιλήψεις,
τους θεσμικούς φορείς (πολιτικούς και
θρησκευτικούς) που τις δημιουργούν και
τις υποθάλπουν, καθώς και τις πολιτικο-ιδεολογικές
σκοπιμότητες που εξυπηρετούν.
Ο Χρήστος
Γεωργίου
Ο θεσμικός ρατσισμός στη χώρα μας
επικεντρώνεται κυρίως στη «φυλετική
γενετική καθαρότητα» των Ελλήνων και
εκδηλώνεται με πολλές μορφές. Η πιο
αποκρουστική μορφή είναι ο εθνοτικός
ρατσισμός, ενίοτε συνδυαζόμενος και με
στοιχεία σεξισμού. Προωθείται κυρίως από
ακροδεξιούς πολιτικούς και «άγιους
πατέρες» (αρχιεπίσκοπος, μητροπολίτες).
Τυπικά δείγματα έκφρασής του είναι τα
συνθήματα «Έλληνας γεννιέσαι, δεν
γίνεσαι»(1), «κινδυνεύουμε να αλλοιωθούμε
ως έθνος από τους μετανάστες»(2), «κινδυνεύουμε
να γίνουμε μετανάστες στην ίδια μας την
πατρίδα», «οι Έλληνες τρία πράγματα δεν
δανείζουν: τη σημαία τους, τη γυναίκα τους
και το αυτοκίνητό τους», «μήπως μας
κυβερνούν οι Αλβανοί και δεν το
γνωρίζουμε;»(3). Έχοντας αυτό το πολιτικο-εκκλησιαστικό
σύμπλεγμα ανεβάσει τη ρατσιστική φοβία
των Ελλήνων στο 35%, διευκολύνει την
πολιτική εξουσία να κυβερνά με βάση το
διαίρει και βασίλευε. Ο καθένας έχει
πλέον τον... Αλβανό του ως αιτία των
κοινωνικών δεινών του.
Άλλος ρατσισμός είναι
ο διανοητικός, που ενίοτε καλύπτεται και
με αντιρατσιστικές μάσκες. Ακραίες
διατυπώσεις του είναι φράσεις πολιτικών
όπως «τα 20άρια του Οδυσσέα είναι πιο
σημαντικά από τα ολυμπιακά μετάλλια»(4),
και ότι ορισμένοι συμπολίτες μας (π.χ. οι
ακούσιοι ρατσιστές συντοπίτες του
Οδυσσέα) είναι «ηλίθιοι»(5). Αυτός ο
ρατσισμός διαχωρίζει αξιακώς και
διανοητικώς τα θύματα ενός κοινωνικού
συστήματος που παράγει ρατσισμό (το 51% των
δασκάλων ζητεί εκπαιδευτική γκετοποίηση
των αλλοδαπών μαθητών[6]) και ρατσιστικά
ευάλωτους αναλφάβητους πολίτες (το 44,8%
των Ελλήνων[7]). Ακόμα και το
αντιρατσιστικώς χρησιμοποιούμενο αρχαίο
ρητό «Έλλην είναι ο μετέχων στην ελληνική
παιδεία», μπορεί να εκφράζει έναν εν
δυνάμει ρατσισμό, τον ελληνο-χρηστικό.
Αναγνωρίζει ως Έλληνες (με οικονομικο-πολιτική
χρηστική αξία) τους εκπαιδευτικά
άριστους αλλοδαπούς μαθητές, τους
εισαγόμενους πρωταθλητές,
ποδοσφαιριστές, προπονητές, αλλά και τον
«φυλετικά» μη Έλληνα Κωνσταντίνο
Γλίξμπουργκ. Απαξιώνει κοινωνικά τους
οικονομικά περιθωριοποιημένους
αμόρφωτους συμπατριώτες μας και τους
ελληνοποιημένους μετανάστες, θεωρώντας
τους τύποις Έλληνες.
Κάθε μορφή φυλετικού ρατσισμού εκτός από
ανήθικη στερείται και επιστημονικής
βάσης για τους ακόλουθους συνοπτικούς
λόγους. Και οι τρεις κύριες «φυλές» (μαύρη,
κίτρινη, λευκή) είναι γενετικά
ομοιογενείς λόγω του συνεχούς γενετικού
ανακατώματος του ανθρώπου κατά την
εξέλιξή του[8].
Η ελληνική «φυλή» προέρχεται από μείγμα
Δωριέων, Ιώνων, Αιολών κ.λπ., που
ανακατώθηκαν γενετικά με αυτόχθονες
πληθυσμούς της ελληνικής χερσονήσου πριν
από 3.500 χρόνια. Μετέπειτα θα αναμειχθεί
γενετικά με τους Ρωμαίους (146 π.Χ.) και με
τα «βάρβαρα» φύλα των Αράβων, Νορμανδών,
Φράγκων, Ενετών, Σλάβων κ.ά., και μετά το 1453
με εξισλαμισμό Ελλήνων από Οθωμανούς και
με τους συνακόλουθους βίαιους
εποικισμούς και μετακινήσεις πληθυσμών (μεταξύ
αυτών και των μακρινών προγόνων του
Οδυσσέα)[9]. Η οικονομικο-κοινωνική
παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κι
ένα ευνοϊκό κλίμα διεθνών επιρροών (Διαφωτισμός,
βιομηχανική επανάσταση) επέτρεψε σε
ορισμένες τάξεις Ελλήνων (Φαναριώτες,
πρόκριτοι, έμποροι, ναυτικοί, αρματολοί,
κλέφτες) να εδραιώσουν το «Ελληνικό Έθνος»[9],
μια «φυλετικώς» ανακατεμένη κοινότητα
ανθρώπων, σχηματισμένη στη βάση κοινής
γλώσσας, τόπου διαμονής, πολιτισμού,
οικονομικής ζωής και θρησκείας.
Η γενετική ομογενοποίηση των ανθρώπων
συνεχίζεται και σήμερα ως αποτέλεσμα της
οικονομίας του παγκοσμιοποιημένου
καπιταλισμού. Ενδεικτικά, μεταξύ 1988-1997 οι
ΗΠΑ δέχθηκαν 9,3 εκατομμύρια μετανάστες
και η Δυτική Ευρώπη 5,3. Για να διατηρηθεί ο
οικονομικά ενεργός πληθυσμός π.χ. της
Ιταλίας χρειάζεται να εισάγει 6.500
μετανάστες ανά εκατομμύριο κατοίκων κάθε
χρόνο μέχρι το 2050 και οι ΗΠΑ 1.300[10].
Παρόμοιους λόγους εξυπηρετεί και το
περίπου 1 εκατομμύριο μεταναστών στην
Ελλάδα.
Ο διαχωρισμός των ανθρώπων σε «φυλές»
στερείται βιολογικής τεκμηρίωσης,
εξυπηρετεί πολιτικο-οικονομικές
σκοπιμότητες και νομιμοποιεί τις
κοινωνικές διακρίσεις. Ας το πάρουμε
απόφαση! Οι Παπούα, οι Αλβανοί κι εμείς
είμαστε γενετικά ίδιοι. Οι ακροδεξιοί
καλλιεργητές του ρατσιστικού κλίματος
και η φαινομενικά αντιρατσιστική
πολιτική εξουσία υποκρίνονται όταν οι
μεν παρουσιάζονται ως υπερέλληνες και η
δε ως υπέρμαχος της πολυπολιτισμικότητας
(που αναιρούν οι μεταναστευτικοί νόμοι
της). Γνωρίζουν ότι στο παγκοσμιοποιημένο
καπιταλιστικό σύστημα, που αποδέχονται,
το ελληνικό «έθνος» θα είναι τόσο
ελληνικό όσο είναι πορτορικάνικο το
Πορτορίκο των ΗΠΑ.
Αυτό το σύστημα ουσιαστικά αντιτίθεται
στην ουμανιστική ηθική, που θεωρεί
γενετικά ισοδύναμους τους ανθρώπους, και
προωθεί τη ρατσιστικογενή ηθική του
κέρδους. Αυτή η ηθική, που συνδυάζεται στη
χώρα μας και με μια ψευδο-χριστιανική
ηθική, αντιμετωπίζει ως πρόβλημα την
επιδίωξη του κάθε μετανάστη Οδυσσέα να
βρει την Ιθάκη της κοινωνικής ταυτότητάς
του, και όχι το γεγονός ότι όλοι μας
γινόμαστε μετανάστες-δούλοι των διεθνών
οικονομικών συμφερόντων.
(1) Π. Ψωμιάδης (Νομάρχης Θεσσαλονίκης), Alpha,
23-10-03.
(2) Π. Ψωμιάδης και Γερ. Γιακουμάτο (Ν.Δ.) και
Στ. Παπαθεμελής (ΠΑΣΟΚ), ΜΜΕ (28-30)-10-2000.
(3) Χριστόδουλος και Καλαβρύτων Αμβρόσιος,
«Ελευθεροτυπία», 1-11-2000.
(4) Γ. Πασχαλίδη, τότε υπουργός Μακεδονίας,
ΜΜΕ 30-10-2000.
(5) Θ. Πάγκαλος, τότε υπουργός Πολιτισμού,
ΜΜΕ 30-10-2000.
(6) «Ιός της Κυριακής», «Κυριακάτικη Ε.»,
5-11-2000.
(7) Εθνικό Κέντρο Βιβλίου: έρευνα για τον
αναλφαβητισμό, 1998.
(8) Μελέτη (1998) του καθηγητή πληθυσμιακής-εξελικτικής
βιολογίας Αλαν Τέμπλετον (Πανεπιστήμιο
Ουάσιγκτον).
(9) Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμος ΙΑ,
«Εκδοτική Αθηνών», 1975.
(10) «Το Βήμα», 15-10-2000.
Το
πάθημα του Οδυσσέα
Για άλλη μια φορά, η άγνοια παίρνει το
λόγο και μιλάει. Η άγνοια της κοινωνίας
για τη σύγχρονη Ελλάδα και για την
παρουσία των καινούργιων πολιτών της,
διαφόρων καταγωγών. Η άγνοια που προκαλεί
τη φοβία και το ρατσισμό και που το μόνο
αποτέλεσμα το όποίο θα έχει τελικά θα
είναι το κομμάτιασμα αυτής της κοινωνίας
σε μικρές εχθρικές ομάδες.
Από την άλλη μεριά, η αντιμετώπιση του
καινούργιου πολίτη, που όπως έχουν δείξει
οι έρευνες το 2015 θα αποτελεί το 25% του
πληθυσμού, είναι μια πολύ ευαίσθητη
υπόθεση. Κατά πόσο θα μπορεί να αισθανθεί
ότι ο τόπος όπου ζει, μεγαλώνει και
εργάζεται είναι δικός του τόπος, όπως και
των άλλων; Έχει μεγάλη σημασία πώς θα τον
αντιμετωπίσει αυτός ο τόπος όταν έναν
άνθρωπο τον αποκαλούν κλέφτη και μόνο
κλέφτη, θα αντιμετωπίσει όλες τις
καταστάσεις σαν τον άνθρωπο εκείνο που
όλοι τον αποκαλούν έτσι.
Γι' αυτό οι πρωτοπόρες χώρες που έχουν
δεχτεί μετανάστες, όπως είναι η Αγγλία ή η
Γαλλία, οι χώρες που ο πληθυσμός τους
είναι μείγμα διαφορετικών φυλών, έχουν
ήδη αντιμετωπίσει την κατάσταση με έναν
τρόπο, με αποτέλεσμα να ακούς κάποιον να
λέει ότι είναι Αμερικανός ελληνικής
καταγωγής ή Γάλλος από το Μαρόκο ή Άγγλος
από την Ιορδανία. Γι' αυτό η Αγγλία και η
Γαλλία βραβεύουν ακόμα τους καλύτερους
μαθητές της γαλλικής ή της αγγλικής
γλώσσας στη δική τους χώρα, προκαλώντας
κιόλας την αγάπη και το ενδιαφέρον γι'
αυτή τη γλώσσα και γι' αυτή τη χώρα (άσχετα
αν υπάρχει και κάτι «πονηρό» από πίσω).
Ο νεαρός μαθητής Οδυσσέας Τσενάι δε βγήκε
πρώτος ούτε με σκοπό τη βράβευση ούτε για
να σηκώσει τη σημαία. Είναι ένα παιδί που
δείχνει πως είναι μαχητής και ότι
προσπαθεί σε τόσο δύσκολες συνθήκες και
τα καταφέρνει. Η τόσο άσχημη αντιμετώπισή
του, που δεν την αξίζει, δείχνει μόνο ότι
το επίπεδο της κοινωνίας χρειάζεται
βελτίωση. Μια κοινωνία που με την άγνοιά
της αυτή γίνεται θύμα εκμετάλλευσης από
τους διάφορους εθνικόφρονες που
χρησιμοποιούν τέτοιες καταστάσεις με
στόχο να κρατούν την κοινωνία
κομματιασμένη - πράγμα που βολεύει μόνο
αυτούς, αλλά τους πολίτες ούτε τους
βολεύει ούτε τους συμφέρει.
Το καλό της κοινωνίας είναι να
εξαφανιστούν όλες οι αρρώστιες του
εθνικισμού, όπως ο ρατσισμός και η
ξενοφοβία. Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα
από το να μην μπορείς το γείτονά σου, να
τον φοβάσαι' όμως όσο δε δέχεσαι να τον
γνωρίσεις πάντα θα τον φοβάσαι.
Και στο κάτω κάτω, ο Τσενάι δείχνει ότι
δεν κάνει αγώνα για να σηκώσει τη σημαία.
Όσοι μαθητές αγωνίζονται γι' αυτό ας
αγωνιστούν με λίγο διάβασμα παραπάνω,
αφού αυτό λέει ο κανόνας του «καλύτερου
μαθητή», κι ας μην παγιδεύονται στην ιδέα
των πιο «έξυπνων γονιδίων». Τελικά, οι
γονείς είναι αυτοί που δημιουργούν το
πρόβλημα και όχι τα παιδιά. Αντί να
προσφέρουν ασφάλεια, καλλιεργούν το φόβο
και το ρατσισμό.
Η όλη ιστορία αφήνει ένα ερωτηματικό στη
μικρή της κοινωνία αλλά και σε άλλες
κοινωνίες που παρουσιάζουν ένα δήθεν
αντιρατσιστικό πρόσωπο. Όμως, η αυριανή
Ελλάδα είναι ένα μείγμα από διάφορους
ανθρώπους. Καλοί και κακοί υπάρχουν
ανάμεσά μας, στη δουλειά, στο σχολείο, στη
γειτονιά. Πρέπει να επιλέξουμε: ή τη ζωή
με φόβο, τρόμο και ρατσισμό και μια
κοινωνία κομματιασμένη σε εχθρικές
ομάδες ή μια ζωή ειρηνική, με αγάπη, φιλία
και αδελφοσύνη. Όπως λέγανε και οι παλιοί,
«ό,τι δίνεις παίρνεις».
ΣΟΥΛΕΪΜΑΝ ΝΤΑΚΝΤΟΥΚ - ΚΑΣΤΡΟ,
Φυλακές Διαβατών,
Θεσσαλονίκη
05/11/2003
|
|
