|
"Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ" Ναρκωτικά S.O.S |
||
|
|
ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΜΑΤΣΑ Η ριζοσπαστική Αριστερά δεν θεωρεί δεδομένο το πρόβλημα των ναρκωτικών και γι αυτό το λόγο δεν εγκλωβίζεται στη συζήτηση για το καθεστώς χορήγησης των ναρκωτικών στους χρήστες, αλλά μάχεται για την ανατροπή των κοινωνικών συνθηκών που γεννούν το φαινόμενο, υποστηρίζει η Κατερίνα Μάτσα, ψυχολόγος, επιστημονική υπεύθυνη του 18 Άνω -
Ο Γιώργος Παπανδρέου ισχυρίζεται ότι η
σημερινή κατάσταση με τα ναρκωτικά βοηθά
τους έμπορους και δημιουργεί προβλήματα
στους χρήστες. Εσείς που διαφωνείτε με
την αποποινικοποίηση των λεγόμενων
μαλακών, εγκρίνετε το καθεστώς της
μαύρης αγοράς που σπρώχνει τους
τοξικομανείς στις κλοπές και την πορνεία;
-
Είναι υποκριτική η πρόταση του Γιώργου
Παπανδρέου και γίνεται μόνο για
δημαγωγικούς λόγους. Εμφανίζεται
ριζοσπαστική και υποτίθεται ότι έχει σαν
στόχο να χτυπήσει τα κυκλώματα των
εμπόρων. Στην πραγματικότητα όμως αυτό
που κρύβει είναι ότι οι άνθρωποι που
στρέφονται στα ναρκωτικά δεν το κάνουν
απλά και μόνο, επειδή υπάρχουν έμποροι.
Ένας νέος που στρέφεται στα ναρκωτικά
έχει πολλούς λόγους που τον κάνουν να μην
αντέχει τη ζωή του, τον εαυτό του και την
πραγματικότητα μέσα στην οποία ζει. Δεν
θέλει να ενταχθεί σε μια κοινωνία που
νιώθει ότι δεν του δίνει ρόλο, ότι τον
αφήνει στο περιθώριο. Το ζήτημα λοιπόν
είναι να δοθούν λύσεις στα προβλήματα.
Και όχι να περάσουμε στη λύση «παρ’ τα
νόμιμα». Ο Γιώργος Παπανδρέου και πολλοί
άλλοι πολιτικοί που υποστηρίζουν αυτή
την πρόταση δεν παίρνουν υπόψη τους ότι
το φαινόμενο της εποχής μας είναι η
πολυτοξικομανία. Τι θα πει σε αυτούς τους
νέους που το μόνο που θέλουν είναι να «γεμίζουν
το κεφάλι τους» για να ναρκώνουν τις
αισθήσεις τους και να μην τους βασανίζει
ο ψυχικός πόνος: «Κάποια επιτρέπονται
και κάποια δεν επιτρέπονται»; Στην πράξη
οι ουσίες δεν διαχωρίζονται. -
Ωστόσο όταν τάσσεται κάποιος κατά της
αποποινικοποίησης δεν είναι σαν να
αποδέχεται την καταστολή και ό,τι
συνεπάγεται ο εγκλεισμός στις φυλακές
ακόμα και για ένα χρήστη χασίς;
-
Σίγουρα η καταστολή δεν λύνει κανένα
πρόβλημα. Και είμαστε ξεκάθαροι σαν
ριζοσπαστική Αριστερά ότι η φυλακή είναι
φυτώριο εκκόλαψης κάθε παραβατικότητας.
Αλλά δεν θα λύσει το πρόβλημα το αντίθετο
της καταστολής, δηλαδή η ελεύθερη
διακίνηση ναρκωτικών. Δεν μπορεί κάποιος
να λέγεται ριζοσπάστης υποστηρίζοντας
ότι αυτό που μας ενδιαφέρει είναι το
καθεστώς της χρήσης. Αυτό σημαίνει ότι
αποδέχεται ότι το πρόβλημα είναι άλυτο
και προσπαθεί απλώς να το διαχειριστεί
προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση. Εμείς
δεν συμβιβαζόμαστε με το φαινόμενο. Δεν
θεωρούμε ότι τα ναρκωτικά είναι σαν το
σεισμό, σαν ένα φυσικό φαινόμενο, όπως
λένε πολλοί. Θεωρούμε ότι είναι
κοινωνικό πρόβλημα και παλεύουμε να
λυθεί στη ρίζα του, μέσα στις κοινωνικές
δομές που το γεννούν και το αναπαράγουν. -
Υπάρχει ένα κομμάτι της κοινωνίας και
της Αριστεράς ακόμα, που θα διαφωνούσε με
όσα λέτε. Υποστηρίζει την
αποποινικοποίηση, θεωρώντας ότι
υπερασπίζεται το δικαίωμά μας να
διαθέτουμε ελεύθερα το σώμα μας. Η
απαγόρευση της χρήσης ουσιών δεν είναι
μια μορφή στέρησης των ατομικών
ελευθεριών;
-
Ο τοξικοεξαρτημένος δεν ορίζει τον εαυτό
του, είτε είναι νόμιμη, είτε είναι
παράνομη η εξάρτησή του. Δεν θα πιει ένα
κρασί για να περάσει καλά. Δεν μπορείς
λοιπόν να μιλάς για ελευθερία
αυτοδιάθεσης του σώματός σου όταν
παίρνεις ηρωίνη. Αφού δεν μπορείς να
διαχειριστείς την ουσία. Είναι
εξαρτητική. Σε ορίζει αυτή. Από ένα
σημείο και πέρα, η ώρα που θα ξυπνήσεις,
το πού θα πας, ορίζεται από την εξάρτησή
σου. Ζεις για τη δόση σου. Για ποια
ελευθερία μιλάμε; Είναι πολύ υποκριτικό. -
Οι κυρίαρχοι επιστημονικοί κύκλοι
ορίζουν πολλά ψυχολογικά και κοινωνικά
προβλήματα του σύγχρονου ανθρώπου σαν
βιολογικές ασθένειες που συνδέονται με
τα γονίδιά μας. Κάτι ανάλογο
επιχειρείται και στο θέμα των ναρκωτικών.
Τελικά οι τοξικομανείς πρέπει να
αντιμετωπίζονται ως ασθενείς;
-
Ο τοξικομανής δεν είναι ασθενής. Το
καταστροφικό είναι ότι μέσω του ΟΚΑΝΑ
έχει περάσει η άποψη ότι η τοξικομανία
είναι αρρώστια. Ορίστηκε ως αρρώστια από
τους κυρίαρχους ψυχιατρικούς κύκλους, με
επικεφαλής την αμερικανική Ψυχιατρική
Εταιρεία, που την ορίζει σαν «χρόνια νόσο
του εγκεφάλου». Το να «βιολογικοποιούνται»
κοινωνικές συμπεριφορές δεν είναι
καινούργιο φαινόμενο. Είναι η πανούκλα
της εποχής μας. Για όλα φταίει ένα
γονίδιο: για την επιθετικότητα, για την
αυτοκτονικότητα, για την ομοφυλοφιλία.
Έτσι όμως, επιτυγχάνεται κάτι που
συμφέρει μόνο το σύστημα.
Απενοχοποιείται η κοινωνία και όλοι
είμαστε ήσυχοι από την αρρώστια. Θα έλεγε
λοιπόν κανείς, μα τι έγινε, μετάλλαξη και
αρρώστησε ο εγκέφαλος εκατομμυρίων νέων
σήμερα; Γιατί πριν από τριάντα χρόνια
ήταν πολύ μικρότερη η διάδοση; Είναι
επιδημία; Απλά είναι ένα ιδεολόγημα, μια
άποψη η οποία συντηρείται, χωρίς να έχει
αποδειχτεί. Και με αυτό τον τρόπο
συντηρείται η πολιτική των
υποκατάστατων που καταδικάζει αυτό το
άτομο να μείνει δια βίου στο περιθώριο. -
Ο Κώστας Καραμανλής τάχθηκε υπέρ της
δημιουργίας κέντρων απεξάρτησης. Ωστόσο
τόσο ο νομάρχης, όσο και ο δήμαρχος
Θεσσαλονίκης που πρόσκεινται στη ΝΔ
τάχθηκαν κατά της ίδρυσης κέντρου
απεξάρτησης εκεί. Το ίδιο έκαναν και
πολλοί κάτοικοι. Θεωρείτε
δικαιολογημένη τη στάση του κόσμου;
-
Αυτή η στάση δεν πέφτει από τον ουρανό.
Είναι μια άλλη έκφραση του ρατσισμού που
αναπτύσσεται στην Ελλάδα ενάντια σε
μετανάστες, φορείς του Έιτζ,
τοξικομανείς. Δεν πρόκειται μόνο για
προκαταλήψεις, όπως δήλωσε πρόσφατα ο
Κώστας Καραμανλής, αλλά για ρατσισμό. Οι
εξαρτημένοι και οι απεξαρτημένοι δεν
βρίσκουν δουλειά, δεν βρίσκουν στέγη, το
δικαστήριο δεν τους δίνει τη δυνατότητα
να αποδείξουν ότι είναι πλέον καλά. Ζούμε
σε μια κοινωνία αποκλεισμών. Όμως για να
πολεμήσεις το ρατσισμό χρειάζονται
πολλές παρεμβάσεις σε επίπεδο
κοινωνικού κράτους ή θεσμικής
αναγνώρισης των δικαιωμάτων των
εξαρτημένων. KINHMA
ENANTIA ΣTIΣ EΞAPTHΣEIΣ
-
Γιατί λοιπόν το κράτος και η κοινωνία
κινούνται σε τόσο λανθασμένες
κατευθύνσεις;
-
Ζούμε σε μια κοινωνία που πάνω από όλα
φοβάται τη δύναμη της νεολαίας να
αμφισβητεί. Και τα ναρκωτικά επιτελούν
ένα πολύ σημαντικό ρόλο. Διασφαλίζουν
τον κοινωνικό έλεγχο των νέων. Στην
πραγματικότητα, αυτή είναι η βιοεξουσία,
που λέει ο Φουκό. Είναι η πολιτική της
κυρίαρχης τάξης η οποία θέλει να μας
εκμεταλλεύεται, να παραβιάζει τα
δικαιώματά μας και να ελέγχει κάθε πτυχή
της ύπαρξής μας, τις σκέψεις και τα
συναισθήματά μας. Κάποιοι λένε ότι πάντα
γινόταν χρήση ουσιών. Η τοξικομανία όμως
είναι εκείνη η χρήση που έχει γίνει
αποκλειστικό περιεχόμενο της ζωής σου,
εκτοπίζοντας ανθρώπινες σχέσεις,
ενδιαφέροντα, ασχολίες. Δεν σε
ενδιαφέρει τίποτ’ άλλο και με αυτή την
έννοια δεν αποτελείς κίνδυνο για το
σύστημα. Δεν διεκδικείς. Επομένως η
κυρίαρχη τάξη πάντα θα αναπτύσσει όρους
ώστε να επεκτείνεται η διάδοση των
ναρκωτικών. Κάποιοι λένε ότι η
τοξικομανία δεν είναι τίποτε άλλο, παρά η
δυσφορία μέσα σε αυτό τον πολιτισμό της
παρακμής. -
Είπατε ότι αυτοί που υποστηρίζουν την
αποποινικοποίηση δεν θα μπορούσαν σε
καμία περίπτωση να χαρακτηριστούν
ριζοσπάστες, γιατί δεν χτυπούν το
πρόβλημα στη ρίζα του. Τα κέντρα
απεξάρτησης το κάνουν αυτό;
-
Τα κέντρα απεξάρτησης έχουν σαν πρώτο
ρόλο να βοηθήσουν τα παιδιά, που παίρνουν
την απόφαση να απεξαρτηθούν, να βρουν τον
εαυτό τους και να δώσουν τη μάχη καθαρά
πια, ενάντια στους παράγοντες που
οδηγούν στην εξάρτηση. Να γίνουν ενεργοί
πολίτες. Τα κέντρα απεξάρτησης έχουν
λοιπόν ένα θεραπευτικό χαρακτήρα. Όμως
μαζί μ’ αυτό, έχει σημασία να
δημιουργηθεί, εμείς γι’ αυτό παλεύουμε,
ένα κοινωνικό κίνημα ενάντια στην
εξάρτηση σαν τρόπο ζωής. Δηλαδή ενάντια
στην παθητικότητα, την παρέκκλιση.
Θεωρούμε ότι η υπόθεση δεν αφορά μόνο
τους ειδικούς ή τους τοξικομανείς και
τις οικογένειές τους. Αφορά ολόκληρη την
κοινωνία. Δεν μπορείς να πας σε μία
υποβαθμισμένη περιοχή της Β’ Αθήνας που
έχει 90% ανεργία στους νέους και να τους
πεις «μην πάρεις ναρκωτικά». Τι θα τους
προτείνεις σαν εναλλακτική λύση; Τι θα
πεις στους μετανάστες που ζουν σε
τραγικές συνθήκες, που δεν έχουν άλλη
ελπίδα και δεν μπαίνουν απλώς στη χρήση,
αλλά και στη διακίνηση για να έχουν ένα
εισόδημα; -
Ποιος είναι ο ρόλος της ριζοσπαστικής
Αριστεράς απέναντι σε αυτά τα φαινόμενα; - Η ριζοσπαστική Αριστερά οφείλει να θέσει όλα αυτά τα ζητήματα με σκληρή γλώσσα, απέναντι σε όσους υποκρίνονται και απέναντι σε όσους τελικά προωθούν βιοπολιτικές που εξυπηρετούν την κυρίαρχη τάξη. Το δεύτερο που οφείλει να κάνει, σε ρήξη με νοοτροπίες, ιδεολογίες, πολιτικές είναι να θέσει το ζήτημα των αιτιών που οδηγούν τους νέους σε κρίση και να συσπειρώσει τους νέους σε ένα κίνημα ενάντια στην εξάρτηση σαν τρόπο ζωής. Αυτό αφορά την κινητοποίηση για όλα τα προβλήματα που κάνουν τον άνθρωπο να χάνει την ανθρώπινη και την κοινωνική του φύση. Είναι συναρτημένη αυτή η πάλη με τους γενικότερους κοινωνικούς στόχους για δικαίωμα στη δουλειά, στη στέγη και διεκδίκηση μιας ζωής με αξιοπρέπεια και αξίες 11/03/2004 |
|
|
|
|