TI HTAN TO ΠOΛYTEXNEIO

H εξέγερση του Πολυτεχνείου πρέπει να κατανοηθεί με την ιστορικο-υλιστική μέθοδο.  Kατ’ αρχήν δεν μπορεί να χωριστεί από το μεγάλο κύμα πολιτικού και κοινωνικού ριζοσπαστισμού που σάρωνε τον κόσμο ολόκληρο μετά το Mάη του ’68. Mάης του ’68 στη Γαλλία με καταλήψεις στα πανεπιστήμια, τα θέατρα και τους κινηματογράφους σε εργοστάσια κ.λπ., και γενική απεργία. Aντιγραφειοκρατική εξέγερση στην Tσεχοσλοβακία. Mαύροι Πάνθηρες στις HΠA. Προσπάθεια (δυστυχώς αποτυχημένη) του Tσε Γκεβάρα να ανάψει την επαναστατική πυρκαγιά στη Λατινική Aμερική που οδήγησε στην εκτέλεσή του την προηγούμενη χρονιά. Eπίθεση Tετ το Φλεβάρη του 1968 στο Bιετνάμ. Θερμό προλεταριακό φθινόπωρο  στην Iταλία. H χούντα στην Eλλάδα το 1967 ήταν από μια άποψη μια τελευταία απόπειρα,  που ερχόταν από το παρελθόν, του εμφυλιοπολεμικού καθεστώτος καπιταλιστικής αντίδρασης να απαντήσει με προληπτικό κτύπημα στην επερχόμενη κοινωνική έκρηξη. 

Tο Πολυτεχνείο ήταν μέρος αυτής της διεθνούς επαναστατικής διαδικασίας, που  τερματίστηκε, χωρίς ποτέ να εκπληρωθεί, έχοντας όμως στο ενεργητικό της την ανατροπή των δικτατοριών στην νότια Eυρώπη, την επανάσταση των γαρυφάλλων στην Πορτογαλία, την ανατροπή της χούντας στην Eλλάδα και την ανατροπή της Φρανκικής φασιστικής δικτατορίας στην Iσπανία, αφού στο μεταξύ, το Mάιο του 1975 σημειώθηκε η θριαμβευτική  είσοδος των Bιετκόγκ στη Σαϊγκόν (Xο Tσι Mινχ) και η πανικόβλητη φυγή των αμερικανών στρατιωτών - μια ιστορικής σημασίας ήττα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού.

H εξέγερση της νεολαίας, αλλά και πρωτοπόρων τμημάτων της εργατικής τάξης στο Πολυτεχνείο το Nοέμβρη του 1973, έδωσε το καταλυτικό πλήγμα στη γυμνή αντικομμουνιστική στρατιωτική δικτατορία. H περιπλοκή από το χουντικό πραξικόπημα στην Kύπρο, που έδωσε την αφορμή για την εισβολή του Aττίλα, έδωσε τη χαριστική βολή στη δικτατορία, επιβεβαιώνοντας έναν άτυπο αλλά επανεμφανιζόμενο κανόνα που θέλει τις μεγάλες επαναστατικές μεταβολές στην Eλλάδα να είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού κοινωνικών, εθνικών και διεθνών αντιφάσεων.

Tόσο οι μεγάλοι διεθνείς αγώνες που προαναφέραμε, όσο και η δική μας εξέγερση του Πολυτεχνείου και το μεγάλο κύμα εργατικών αγώνων που ακολούθησε, ειδικά το 1974-76, μπορούν να συνδεθούν με μια νέα φάση παγκοσμιοποίησης, και συγκεκριμένα με την εξάντληση της Mεταπολεμικής Kεϋνσιανής οικονομικής στρατηγικής και την κατάργηση της μετατρεψιμότητας του δολαρίου σε χρυσό το 1971.

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ

Για μια μερίδα της αστικής τάξης, για τη συντηρητική παράταξη, τη Δεξιά, για να μη μιλήσουμε για τα χουντοφασιστικά παρακλάδια της, το Πολυτεχνείο ήταν μια αντικρατική κομμουνιστική ανταρσία που έπρεπε να κατασταλεί και που η θύμησή της πρέπει με κάθε τρόπο σήμερα να σβηστεί. Είναι γεγονός πώς η πιο δημοκρατική μερίδα της άρχουσας τάξης και οι μικροαστοί δορυφόροι της, το 1973 έμειναν παγερά ουδέτεροι απέναντι στο κίνημα της νοεμβριανής εξέγερσης. Ωστόσο, αργότερα με τη μέθοδο της ενσωμάτωσης επεχείρησαν να σβήσουν το εξεγερτικό πνεύμα του Πολυτεχνείου και να το μετατρέψουν σε επίσημη κρατική σχολική εορτή. Το ΠΑΣΟΚ υπήρξε ο πρωταγωνιστής αυτής της προσπάθειας και σε σημαντικό βαθμό είχε επιτυχίες (όχι χωρίς τη συνδρομή του ΚΚΕ). Ετσι, στην επέτειο της εξέγερσης και σφαγής του Πολυτεχνείου οι μπάτσοι και οι στρατηγοί δολοφόνοι έρχονται να καταθέσουν στεφάνια στα θύματά τους. Στεφάνια στους "ήρωες" που οι ίδιοι ή οι συνάδελφοί τους δολοφονούσαν ως απόφοιτοι των σχολών αστυνομίας, και στρατού - και ταυτόχρονα επιθέσεις με ρόπαλα, άνοιγμα κρανίων και νέα θύματα στις πορείες για το Πολυτεχνείο. Κουμής, Κανελλοπούλου, Καλτεζάς ήταν τα νέα θύματα στο μακρύ κατάλογο, που ποτέ δεν έγινε επακριβώς γνωστός, των θυμάτων του Πολυτεχνείου το 1973.

Για τη λεγόμενη Αριστερά, το ΚΚΕ και ο ΣΥΝ (με όποια ονόματα και παραλλαγές κι αν εμφανίστηκαν μετά το 1974) το Πολυτεχνείο υπήρξε μια τεράστια δεξαμενή άντλησης ανοίκειας δόξας - δόξας αντιστρόφως ανάλογης με τη γνωστή αρνητική τους στάση στην κατάληψη του Πολυτεχνείου το 1973. Με προκάλυμα τη δόξα του Πολυτεχνείου, οι κάλπικοι αριστεροί, ου μην αλλά και πλήθος αναρχικοί, εφόρμησαν σε υπουργεία και δημόσιες υπηρεσίες όχι για να ανατρέψουν αλλά για να στρογγυλοκαθήσουν στις καρέκλες της εξουσίας. Παρ΄ όλα αυτά, το Πολυτεχνείο εξακολουθεί 33 χρόνια μετά να παραμένει βαθύτατα χαραγμένο στην ιστορική μνήμη του λαού, σημείο αναφοράς κι οδόφραγμα αγώνων. Νέες γενιές μαχητών εξακολουθούν να φλογίζονται από την επαναστατική φλόγα της νοεμβριανής εξέγερσης του 1973.

ΤΙ ΥΠΗΡΞΕ ΤΕΛΙΚΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ;

Πρώτα - πρώτα υπήρξε μέρος μιας παγκόσμιας επαναστατικής διαδικασίας. Είναι αξεχώριστο από το Μάη του ΄68 στη Γαλλία, την Ανοιξη της Πράγας, τον Ιταλικό Σεπτέμβρη, την Βιετναμέζικη επανάσταση, την "επανάσταση των γαρυφάλων" στην Πορτογαλία, την ανατροπή της δικτατορίας στην Ισπανία, την ήητα της αποικιοκρατίας στην Αφρική.

Το υπόβαθρο αυτής της παγκόσμιας επαναστατικής έκρηξης ήταν η ποιοτική αλλαγή στους οικονομικούς όρους, που σηματοδότησε η ανατροπή της μεταπολεμικής κεϋνσιανής οικονομικής άνθισης. Το 1971 ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Νίξον υποχρεώθηκε να καταργήσει τους θεμελιώδεις όρους των Συμφωνιών του Μπρέτον Γουντς, που μαζί με τις Συμφωνίες της Γιάλτας εξασφάλιζαν το μεταπολεμικό στάτους. Οσο κι αν οι οικονομικοί όροι δεν επιδρούν άμεσα, αλλά έμμεσα στην ταξική πάλη, δεν παύει να αποτελεί γεγονός ότι τελικά οι αλλαγές στους οικονομικούς όρους προσδιορίζουν την ταξική πάλη. Αλλωστε, όπως το εξήγησε ο Μαρξ, πίσω από την οικονομική κρίση, την κρίση των πραγμάτων, εκδηλώνεται η κρίση των κοινωνικών σχέσεων, οι κοινωνικές τάξεις και τα αντίθετα ταξικά συμφέροντα.

Στην Ελλάδα ήδη είχαν συντελεστεί τεράστιες αλλαγές στις τάξεις που ανέτρεπαν όλους τους παλιούς συσχετισμούς δυνάμεων. Η εκβιομηχάνιση του 1963 - 75, η τρίτη και σημαντικότερη εκβιομηχάνιση στην Ελλάδα μετά από την εκβιομηχάνιση επί Τρικούπη και εκείνη του 1930, έφερνε στο προσκήνιο ένα φρέσκο βιομηχανικό προλεταριάτο, οργανωμένο σε μεγάλες βιομηχανικές μονάδες, χωρίς τα στίγματα των ηττών του παρελθόντος, νέα στρώματα "εργατών με λευκά κολάρα" και μια πολυπληθή φοιτητική και σπουδαστική μάζα.

Η ανάπτυξη μιας βιομηχανικής μπουρζουαζίας, που από το 1963 είχε προσανατολιστεί στην ευρωπαϊκή αγορά άλλαζε επίσης τους συσχετισμούς δυνάμεων στο εσωτερικό της άρχουσας τάξης που από την εποχή του εμφύλιου πόλεμου είχε υποχρεωθεί να τηρεί φιλοαμερικάνικη πολιτική. Η όξυνση της αντίθεσης Ευρώπης - Αμερικής είχε την αντανάκλασή της στην Ελλάδα της αμερικανοκίνητης δικτατορίας του έμμισθου πράκτορα της CIA Παπαδόπουλου. Η ανάπτυξη της διεθνούς κρίσης μετά το 1971 είχε ισχυρό αντίκτυπο στην ασταθή Ελλάδα. Η χούντα υποχρεώθηκε να πάρει τα πρώτα αντιπληθωριστικά μέτρα στις 24 Δεκέμβρη 1972 και πρόσθετα μέτρα στις 30 Μάρτη 1973.

Ολα άρχισαν να αποκτούν σπασμωδικούς ρυθμούς. Στο χρηματιστήριο σε μια φάση άρχισαν να σχηματίζονται ουρές εκατοντάδων μέτρων. Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις που ήδη είχαν αρχίσει από τον Οκτώβρη του 1972, άρχισαν να κλιμακώνονται. Το Φλεβάρη 1973 οι φοιτητές καταλαμβάνουν τη Νομική Σχολή στο κέντρο της Αθήνας. Η χούντα νοιώθει το έδαφος να φεύγει κάτω από τα πόδια της. Η κρίση της βαθαίνει. Ηδη το Μάη δυσαρεστημένοι φιλοβασιλικοί αξιωματικοί οργανώνουν το λεγόμενο "κίνημα του Ναυτικού".

Ο δικτάτορας Παπαδόπουλος αντιδρά με δημοψήφισμα κατάργησης της μοναρχίας τουν Ιούλιο του 1973. Λίγο αργότερα απελευθερώνει τους πολιτικούς κρατούμενους απ΄ τις φυλακές και τα ξερονήσια και επιχειρεί να νομιμοποιήσει το καθεστώς του διορίζοντας μια "πολιτική" κυβέρνηση υπό τον Μαρκεζίνη. Το τότε ΚΚΕ (εσωτ.) ερωτοτροπεί με τη Μαρκεζινοποίηση, το ΚΚΕ ζυγίζει τα πράγματα και τελικά μένει παράμερα. Είχε προηγηθεί η άρνηση των αστών πολιτικών (Κανελλόπουλος, Μαύρος, κλπ) να δεχτούν την πολιτικοποίηση της δικτατορίας.

Η ΕΚΡΗΞΗ

Και τότε ήρθε η προαναγγελθείσα έκρηξη. Είχε προαναγγελθεί από την κατάληψη της Νομικής, τις διαδηλώσεις της νεολαίας σε διάφορες ευκαιρίες και επίσης από εργατικές κινητοποιήσεις. Παρά τη μπότα του αστυνομικού - στρατιωτικού κράτους, οι τυπογράφοι των ημερήσιων εφημερίδων και της Ολυμπιακής σπάνε το αντιαπεργιακό φράγμα. Στα τέλη του Αυγούστου απεργούν οι εργαζόμενοι στα τρόλλεϋ. Στα τέλη Οκτώβρη το προσωπικό της ΔΕΗ.

Η κατάληψη του Πολυτεχνείου άρχισε μετά από μια συγκέντρωση φοιτητών 5 σχολών στις 11 π.μ. την Τετάρτη 14 Νοεμβρίου. Αίτημα ελεύθερες εκλογές και όχι διορισμένα διοικητικά συμβούλια. Την Τετάρτη το βράδυ αρκετοί εργάτες, κυρίως οικοδόμοι, στο κτίριο Γκίνη συγκροτούν την εργατική συνέλευση. Για τρεις ημέρες η καρδιά της Αθήνας, η καρδιά της Ελλάδας χτυπά στο Πολυτεχνείο. Μέρα - νύχτα οργανώνονται διαδηλώσεις. Ο ραδιοσταθμός που άρχισε να λειτουργεί εκπέμπει εξεγερτικά μηνύματα. Προκηρύξεις τυπώνονται και ρίχνονται στους δρόμους "Κάτω η χούντα", "Ψωμί - παιδεία - ελευθερία", "Εξω οι αμερικάνοι", "Γενική Απεργία", "Εργάτες, αγρότες, φοιτητές". Η αστυνομία αδυνατεί να καταστείλει το κίνημα. Αλλά στο εσωτερικό του φοιτητικού και νεολαιϊστικου κινήματος διεξάγεται μια έντονη πάλη. Ποιον δρόμο πρέπει να ακολουθήσει το κίνημα;

Δύο βασικές γραμμές αναμετρήθηκαν. Από τη μια η γραμμή που ήθελε να χρησιμοποιήσει το φοιτητικό κίνημα ως μέσο πίεσης για "εκδημοκρατισμό", ως διαπραγματευτικό χαρτί στα χέρια των αστών δημοκρατών που έβλεπαν με αμηχανία ή φόβο το ογκούμενο κίνημα εξέγερσης. Συνεπέστεροι "μαχητές" αυτής της γραμμής ήταν οι σταλινικοί και των δύο φραξιών του ΚΚΕ. Από την πρώτη στιγμή, από την Τετάρτη 14 Νοεμβρίου, τα μέλη της Αντι-ΕΦΕΕ (ΚΝΕ), όπως ο μετέπειτα "αστέρας" Στ. Λογοθέτης αγωνίζονταν για να μη γίνει η κατάληψη. Αργότερα, στην "Πανσπουδαστική" (Νο 8) και στο ραδιοσταθμό "Φωνή της Αλήθειας" που εξέπεμπε από την Ανατολική Ευρώπη θα καταγγείλουν την κατάληψη του Πολυτεχνείου ως έργο 300 προβοκατόρων του Ρουφογάλλη (αρχηγού της ΚΥΠ) και του Παπαδόπουλου!

Η άλλη γραμμή, που παλεύτηκε ήταν η γραμμή της ανεξάρτητης αντιδικτατορικής και αντικαπιταλιστικής εξέγερσης. "Κάτω η Χούντα", "Γενική Απεργία", συνθήματα επαναλαμβανόμενα από δεκάδες χιλιάδες στόματα έσπερναν τρόμο όχι μόνο στην τυραννία των συνταγματαρχών αλλά και σ΄ όλη την αστική τάξη που έβλεπε το φάσμα ενός νέου Κόκκινου Δεκέμβρη. Αυτή η πολιτική, παρά τις αδυναμίες, την ανωριμότητα, σύγχιση, όπως για παράδειγμα η εκτίμηση ότι "η επάνάσταση άρχισε", και ορισμένα σεχταριστικά λάθη, παλεύτηκε κυρίως από τους Τροτσκιστές, μέσα στη Συντονιστική Επιτροπή της Κατάληψης, μέσα στην εργατική συνέλευση, και στο μαζικό κίνημα στους δρόμους της Αθήνας.

Η κάθοδος των τανκς τις πρώτες ώρες της νύχτας της 17ης Νοεμβρίου αποσκοπούσε να καταπνίξει εν τη γενέσει του το ανεξάρτητο επαναστατικό κίνημα, πριν απλωθεί στα εργοστάσια και στις εργατικές συνοικίες. Η χούντα δολοφόνησε πολλές δεκάδες, ίσως εκατοντάδες, αλλά ήταν η αρχή του τέλους της. Σε λίγες μέρες ο αρχιδικτάτορας Παπαδόπουλος ανατρέπεται από τον αρχηγό της ΕΣΑ, Ιωαννίδη, που κι αυτός θα ανατραπεί τον Ιούλιο, μετά το προδοτικό πραξικόπημα στην Κύπρο.

Σήμερα, 33 χρόνια μετά, είναι κοινοτυπία να λέει κανείς ότι "τα ιδανικά του Πολυτεχνείου, δεν εκπληρώθηκαν" κλπ., κλπ. Φυσικά δεν εκπληρώθηκαν. Κι όχι μόνο αυτό. Οι κάπηλοι του Πολυτεχνείου, την όποια συμμετοχή τους στο κίνημα την εξαργύρωσαν με καρέκλες στην εξουσία. Τι πιο θλιβερό θέαμα από την κατάντια του Λογοθέτη, της Δαμανάκη, του Λαλιώτη και των άλλων!

33 χρόνια μετά, η αστική δημοκρατία έχει σαπίσει ως το μεδούλι. Αλλά το πλήρωμα του χρόνου, φαίνεται να έχει έρθει. Η παγκόσμια χρηματιστηριακή θύελλα, τα κραχ και η ύφεση στην παγκόσμια οικονομία εγκυμονούν νέες επαναστατικές εκρήξεις όπως στην Αργεντινή και αλλού. Τα Πολυτεχνεία, οι Μάηδες και οι Κόκκινοι Οκτώβρηδες είναι ξανά εδώ.

ΘΟΔΩΡΟΣ ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΟΣ

{Το Αφιέρωμα στα γεγονότα του Πολυτεχνείου το πήραμε από τους συντρόφους του ΒΡΑΧΟΚΗΠΟΥ http://www.vrahokipos.net/old/   }

Στις 13 Αυγούστου 1968, ο Αλέκος Παναγούλης επιχειρεί να δολοφονήσει τον Γ. Παπαδόπουλο. Συλλαμβάνεται και βασανίζεται. Στις 18 Νοέμβρη, καταδικάζεται «δις εις θάνατον» από το Έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών. Τελικά, η ποινή μετατρέπεται σε ισόβια. Μαζί του καταδικάζονται σε διάφορες ποινές και άλλα 10 μέλη της οργάνωσης «Δημοκρατική Αντίστάση».

Η επιβολή της στρατιωτικής διχτατορίας βρίσκει το λαϊκό κίνημα απροετοίμαστο να την αντιμετωπίσει. Η στυγνή τρομοκρατία, οι φυλακίσεις, οι δολοφονίες αγωνιστών από τις πρώτες μέρες είναι τα χαραχτηριστικά γεγονότα. Το 1968 σημαδεύεται από τρία γεγονότα:

1. την ψήφιση του χουντοσυντάγματος,

2. τον θάνατο του Παπανδρέου και

3.    την απόπειρα δολοφονίας του αρχιδικτάτορα Παπαδόπουλου

από τον Αλέκο Παναγούλη.

Άλλο σημαντικό γεγονός είναι η διάσπαση του ΚΚΕ. Στο διάστημα αυτό κύριο χαρακτηριστικό είναι η διάσπαση της αριστεράς και η δημιουργία πολλών οργανώσεων με προσανατολισμό διαφορετικό τόσο στην ιδεολογία όσο και στην αντίληψη. Όμως εκείνο που παραμένει κυρίαρχο σ' όλο αυτό το διάστημα είναι η ανάπτυξη της ένοπλης αντίστασης στη διχτατορία. Οι μάζες στερημένες από τα αστικοκοινοβουλευτικά μέσα έκφρασης τους καταφεύγουν σε μορφές οργάνωσης που επιβάλλονται από τις συνθήκες που επικρατούν. Έτσι στο διάστημα αυτό κυριαρχικό γεγονός είναι η λειτουργία της παρέας. Παρέες που δημιουργούνται μέσα στους διάφορους κοινωνικούς χώρους, στις σχολές, στα Πανεπιστήμια. Κύρια, μέσα από αυτές τις παρέες θα ξεπηδήσουν οι μετέπειτα ομάδες και οργανώσεις. Τα γνωστά προδιχτατορικά στελέχη της αριστεράς είτε έχουν συλληφθεί από τις πρώτες μέρες είτε αργότερα στην προσπάθεια τους να οργανώσουν κάποια μορφή αντίστασης στη διχτατορία. Όμως οι παρέες που ξεπηδούν αυθόρμητα μέσα στις συνθήκες της διχτατορίας είναι εκείνα τα ουσιαστικά στοιχεία που θα τροφοδοτήσουν το κίνημα και θα αναπτύξουν εκείνο το μεγαλειώδικο αγώνα.

Οι μαζικές κινητοποιήσεις είναι αδύνατο να πραγματοποιηθούν στο διάστημα αυτό. Κύριο χαραχτηριστικό της αντιδιχτατορικής δράσης είναι η παράνομη δραστηριότητα. Μια δραστηριότητα που περιορίζεται μέσα από τις παρέες στις ιδεολογικές ζυμώσεις, στο μοίρασμα προκηρύξεων, αντιδιχτατορικού κύρια περιεχομένου, και στην τοποθέτηση βομβών.

Όλες αυτές οι δραστηριότητες έχουν σαν αποτέλεσμα σημαντικές απώλειες για το κίνημα γιατί η απειρία, η προχειρότητα και ο ενθουσιασμός σε συνδυασμό με την ολοκληρωτική αστυνόμευση από τη μεριά της διχτατορίας έστειλαν πολλούς αγωνιστές στις φυλακές, στα μπουντρούμια βασανιστηρίων και στις εξορίες. Το μαζικό κίνημα θα αργήσει να εκδηλωθεί με αριθμητικούς συσχετισμούς. Αυτό θα εμφανιστεί δειλά το 1972 με τις φοιτητικές κινητοποιήσεις και ογκώδες σ' όλη τη διάρκεια του 1973 με αποκορύφωμα την εξέγερση του Νοέμβρη. Όσο αφορά την ένοπλη αντίσταση στη διχτατορία εκείνο που αποτελεί πρωτοφανέρωτο γεγονός είναι πως τέτοιες δραστηριότητες είχαν να εμφανιστούν από τον εμφύλιο πόλεμο. Ένα μέσο πάλης που θα καθιερωθεί σαν ένα ακόμα μέσο πολιτικής και κοινωνικής πάλης. Αλλά και αυτή η μορφή αγώνα θα περάσει από πολλά στάδια μέχρι να φτάσει από τις καπνογόνες κροτίδες στις βόμβες και από την ασυνείδητη και αόριστη αντιδιχτατορική της μορφή στην συνείδηση.

Στιγμές του φοιτητικού κινήματος

Απρίλης

21/4: Μετά το τέλος της δοξολογίας στη μητρόπολη, με την ευκαιρία της 5ης επετείου του πραξικοπήματος, μπροστά στα προπύλαια και στη Φοιτητική Λέσχη συγκεντρώνονται γύρω στους 200 και περτσσότεροι φοττητές και αφού αρχίζουν να ψάλλουν τον εθνικό ύμνο στη συνέχετα τραγουδούν το «Πότε 8α κάνει ξαστεριά» και τραγούδτα του Θοδωράκη. Όλοι μαζί συγκεντρώνονται στα προπύλαια μετά από επέμβαση αστυνομικών. Εκεί ισχυρή αστυνομική δύναμη με πολιτικά και με στολή με επικεφαλής τον αστυνομικό διευθυντή Δασκαλόπουλο και άλλους αστυνομικούς καταδιώκουν τους διαδηλωτές και διαλύουν τη συγκέντρωση με ξυλοδαρμούς και συλλήψεις. Συλλαμβάνονται 11 άτομα. Παρών ήταν και ο τέως β' ανττπρόεδρος της Βουλής Ιάκωβος Διαμαντόπουλος.

22/4: Νέα συγκέντρωση 200 περίπου φοιτητών πραγματοποιείται στο χώρο του Μουσείου επί της οδού Πατησίων. Εκεί άρχισαν να φωνάζουν συνθήματα και να τραγουδούν. Περιπολικά και αστυνομικοί που έσπευσαν δεν πρόλαβαν να χτυπήσουν τη διαδήλωση που συγκροτήθηκε μπροστά στο Πολυτεχνείο. Συνθήματα της σύντομης διαδήλωσης ήταν «Ελευθερία», «Δημοκρατία».

25/4: Αποχή επ' αόριστο αρχίζουν 1.700 σπουδαστές, υπομηχανικοί διαμαρτυρόμενοι για τη μη συγκρότηση επιτροπής που θα καθορίζει τα επαγγελματικά δικατώματα των Πολιτικών υπομηχανικών.

200 δευτεροετείς φοιτητές του Βιολογικού και Γεωλογικού της Φυσ/κής Σχολής Αθήνας απέχουν από τα μαθήματα επειδή δεν μεταφέρθηκαν δύο μαθήματα στο επόμενο έτος σπουδών.

26/4: Γενικεύεται η αποχή των υπομηχανικών σε Αθήνα και Θεσ/νίκη.

27/4: Σιωπηλή πορεία 500 φοιτητών της Φυσικομαθηματικής Σχολής Αθήνας από την Πανεπιστημιούπολη των Ιλισίων στην Αθήνα. Διαλύονται από την αστυνομία στο ύψος του Ευαγγελισμού.

30/4: Συλλαμβάνονται στην Κοτζιά 20 φοιτητές της Νομικής κατ της Ιατρικής επειδή σκόπευαν να συμμετέχουν σε διαδήλωση.

Μάης

2/5: Δημοστεύεται το 2698 Δ. με το οποίο επιτρέπεται η χρήση όπλων για τη βίαιη διάλυση διαδηλώσεων.

15/5: Μετά το τέλος της συναυλίας του Μαρκόπουλου, που οργάνωσε ο Σύλλογος Κρητών στο Σπόρτινγκ και που την παρακολούθησαν 3.500 άτομα, συγκροτούνται διαδηλώσεις. Η αστυνομία διαλύει τους διαδηλωτές και συλλαμβάνει 8 φοιτητές.

Οκτώβρης

25/10: Πραγματοποιούνται Γενικές Συνελεύσεις σε 19 φοιτητικούς συλλόγους με αιτήματα: α) Τροποποίηση του εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας, β) εκλογή προέδρου της Γενικής Συνέλευσης από την ίδια τη Γ.Σ., γ) Εκλογή των μελών της εφορευτικής επιτροπής από τη Γ.Σ. Οι εκλογές ορίστηκαν για τις 20 Νοέμβρη.

Νοέμβρης

20/11: Πραγματοποιούνται οι κατευθυνόμενες από τα διορισμένα διοικητικά συμβούλια φοιτητικές εκλογές. Στη Νομική 1.500 φοιτητές καταγγέλουν τις εκλογές και καλούν σε αποχή. Στην συνέχεια γίνονται συμπλοκές με τους φασίστες της ΕΚΟΦ και οι αστυνομικοί απωθούν τους φοιτητές μέσα στο χτίριο. Γύρω στις 2, αστυνομικοί εισέρχονται στο χτίριο και οι φοιτητές βγαίνουν στους γύρω δρόμους και συγκροτούν διαδηλώσεις. Στο Πολυτεχνείο επίσης 1.500 φοιτητές συγκροτούν συνέλευση και καταγγέλουν τις εκλογές. Στις 3 μ.μ. περίπου οι αστυνομικοί μπαίνουν στο Πολυτεχνείο και διώχνουν τους συγκεντρωμένους, συγκροτούνται διαδηλώσεις στους γύρω δρόμους. Πολλές προκηρύξεις μοιράστηκαν. Μεταξύ αυτών της ΑντιΈφεε και της ΑΑΣΠΕ. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης των αστυνομικών έγιναν ξυλοδαρμοί και συλλήψεις.

Δεκέμβρης

14/12: Συνεχίζουν για 21η μέρα την αποχή τους οι Υπομηχανικοί.

15/12: Αποβάλλονται για 1 μήνα οι απέχοντες Υπομηχανικοί θεσ/νίκης.

20/12: Επιβάλλεται 20ήμερη αποβολή στους 1.300 υπομηχανικούς Αθήνας.

Ανακοίνωση της ΕΦΕΕ το βράδυ των εκλογών:

"Ως αναφέρεται εις την ανακοίνωσιν του Πρυτάνεως του Πανεπιστημίου Αθηνών, ομάς φοιτητών απεπειράνθη να παρεμποδίσει τας αρχαιρεσίας.

Κατέστη αναγκαία η παρέμβασις του Εισαγγελέως,

προκειμένου να καταστή ομαλή και δυνατή η διεξαγωγή

των αρχαιρεσιών.

Η ΕΦΕΕ, καταγγέλει εις τον Ελληνικόν λαόν και την

φοιτητικήν νεολαίαν τους τρομοκράτας οι οποίοι

ετόλμησαν να υψώσουν το ανάστημα των και να

στραφούν εναντίον των συναδέλφων.

Θα ζητήσωμεν την δικαστικήν δίωξιν όλων των υπευθύνων. Και δηλούμεν, ότι εφεξής θα

αντιμετωπίζωμεν πάραυτα και επί τόπου τους αποπειρωμένους οιανδήποτε τρομοκρατικήν εκδήλωσιν.

Καταγγέλομεν επίσης την απόπειραν τρομοκρατικής

εκδηλώσεως και στο Πολυτεχνείον και θα ζητήσωμεν την εκδίωξη των υπευθύνων.

Η ΕΦΕΕ, συγχαίρει την πλειοψηφίαν των εγγεγραμένων εις τους συλλόγους φοιτητών και σπουδαστών, διότι έλαβον μέρος εις τας αρχαιρεσίας, ως υπερήφανοι ακαδημαϊκοί πολίτες.

Οι κομμουνισταί και οι υπ'αυτών υποκινούμενοι

αποτελούν μειοψηφίαν και θα αντιμετωπίσουν την

δικαιοσύνην και τον μεγάλον όγκον της φοιτητικής νεολαίας."

Γενάρης

30/1: Απελαύνεται ο Κύπριος φοιτητής της Φυσ/κής Αθήνας Μιχ. Παπαχρυσοστόμου επειδή είχε καταγγείλει τη νοθεία των πρόσφατων φοιτητικών εκλογών.

Φλεβάρης

1/2: Με κλήση του πρύτανη της ΑΣΟΕ Ι. Χρυσοκέρη καλούνται σε απολογία στο πειθαρχικό οι φοιτητές: Βλάχος, Λουλουδόκης, Μαργώνης, Μαρώλιας, Μπαλαούρος, Μπαστάκης, Μπονέλης, Ξανθόπουλος, Παλούκα, Παπαχρήστου, Τσιμπίδας και Χονδρόπουλος, επειδή σύνταξαν μελέτη με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Σχολή.

Δέκα ακόμα φοιτητές παραπέμπονται στον εισαγγελέα για παράβαση του Ν.4000 περί τεντυμποϋσμού με την κατηγορία ότι επιτέθηκαν έξω από το Πανεπιστήμιο εναντίον αστυφύλακα με πολιτική περιβολή.

Συνεχίζεται η αποχή Αρχιτεκτόνων και Μηχανικών του ΕΜΠ.

2/2: Εκδικάζεται στο Πειθαρχικό Συμβούλιο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων η υπόθεση της πειθαρχικής δίωξης της φοιτήτριας της Φιλοσοφικής Πόπης Βουτσινά βάσει του νόμου 93/69 και της επιβάλλεται η ποινή της «βαρείας επιπλήξεως».

Αποχή αποφασίζουν και οι σπουδαστές Πολ. Μηχανικοί του Ε.Μ.Π.

3/2: Καταδικάζονται οι φοιτητές Γ. Σκιάνης (7 μήνες και 25 μέρες) και Π. Σέμπος (7 μήνες και 15.μέρες), επειδή την Τετάρτη 31/1/73 επιτέθηκαν και ξυλοκόπησαν τον αστυφύλακα Στέφανο Μπαρκονίκο που με πολιτική περιβολή θέλησε να τους πάρει τις ταυτότητες.

Εκδικάζεται στο Πειθαρχικό Συμβούλιο του Πανεπιστήμιου Ιωαννίνων η υπόθεση της πειθαρχικής δίωξης του φοιτητή Σταύρου Κουρεμένου με βάση το νόμο 93/69 και του επιβάλλεται η ποινή της «βαρείας επιπλήξεως».

6/2: Κλείνει το Ε.Μ.Π. μετά τη γενίκευση της αποχής στις σχολές του. Η κάθοδος σε αποχή γίνεται σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την μη ικανοποίηση των εξής βασικών αιτημάτων:

α) Συμμετοχή των φοιτητών στη σύνταξη του Καταστατικού χάρτη Ανωτάτης Παιδείας.

β) Κατάργηση των Ν.Δ. 93/69 και 180/69 (περί κυβερνητικού επιτρόπου).

γ) Κατοχύρωση του πανεπιστημιακού άσυλου.

8/2: Το Ε.Μ.Π. δέχεται τα αιτήματα των σπουδαστών, όμως η αποχή συνεχίζεται.

Καθολική αποχή των δευτεροετών του Φαρμακευτικού Αθήνας.

9/2: Γενικεύεται η αποχή στο Φαρμακευτικό Αθήνας.

10/2: Από τη Γενική ασφάλεια παραπέμπονται στον εισηγητή του Στρατοδικείου Αθήνας 6 σπουδαστές που μοίραζαν προκηρύξεις του Ρ. Φεραίου.

12/2: Με το υπ. αριθμ. 1347 Ν.Δ. τροποποιείται το Ν.Δ. 7201/70 περί στρατολογίας και με αυτό «δύναται ο υπουργός Εθνικής Αμύνης να διατάσσει την διακοπή αναβολής κατατάξεως στο στράτευμα σε σπουδαστές ή φοιτητές που είναι υπαίτιοι αποχής ή προτρέπουν σε αποχή από τα μαθήματα ή τας εξετάσεις κλπ.».

14/2: 1.500 σπουδαστές συγκεντρώνονται στο Πολυτεχνείο από τις πρωινές ώρες. Οι σπουδαστές περιμένουν την απόφαση της Συγκλήτου σχετικά με το ΝΔ 1347 περί διακοπής της αναβολής λόγω Σπουδών. Παράλληλα με την συνεδρίαση της συγκλήτου και οι συγκεντρωρένοι φοιτητές στο Πολυτεχνείο και στη Νορική εκδίδουν ψήφισμα. Οι φοιτητές της Νομικής επιδιώκουν συνάντηση με τον Πρύτανη προκειμένου να ζητήσουν αίθουσα για να πραγρατοποιήσουν συνέλευση την επομένη. Ο πρύτανης αρνείται να τους δεχθεί. Στη συνέχεια οι φοιτητές της Νομικής συγκροτούν πορεία προς το Πολυτεχνείο. Κυνηγημένοι από τους αστυνομικούς διαλύονται στη Στουρνάρα και λίγοι κατορθώνουν να μπουν στο Πολυτεχνείο.

Στις 12:30 οι πρυτανικές αρχές επισκέπτονται τον Παττακό και ζητούν να μην εφαρμοστεί το ΝΔ 1347 για τους απέχοντες και να διακοπούν τα μαθήματα για να αρχίσουν εξετάσεις με σκοπό να «ηρεμήσουν τα πνεύματα». Ο Παττακός δέχεται. Η Σύγκλητος συνεδριάζει ξανά για να συντάξει την απόφαση και στις 2:30 την ανακοινώνει στους συγκεντρωμένους φοιτητές. Όταν όμως κατά τις 3 ορισμένοι φοιτητές προσπαθούν να βγουν συλλαμβάνονται από αστυνορικούς με πολιτικά που βρίσκονται στην Κεντρική είσοδο του πολυτεχνείου. Σ' όλο το διάστημα από το πρωί μέχρι στις 3, συνθήματα και τραγούδια ακούγονταν από τους συγκεντρωμένους φοιτητές. Παράλληλα οι αστυνομικοί με πολιτικά έχουν καταλάβει την είσοδο, ενώ πολυάριθμοι αστυνομικοί με στολή βρίσκονται γύρω από το Πολυτεχνείο. Μετά τη σύλληψη των πρώτων φοιτητών οι υπόλοιποι παραμένουν στο χτίριο και ορισμένοι ζητούν την προστασία του πρύτανη για να φύγουν.

Μ' αυτόν τον τρόπο φεύγουν γύρω στους 50 φοιτητές. Οι υπόλοιποι παραμένουν τραγουδώντας και φωνάζοντας. Στις 4 περίπου οι αστυνομικοί εισβάλλουν στο χτίριο και ακολουθεί άγριος ξυλοδαρμός των φοιτητών. Πολλοί πηδάν από τα παράθυρα της Κοσμητείας προς τη Στουρνάρα για να γλυτώσουν τον ξυλοδαρμό ή τη σύλληψη. Τελικά το Πολυτεχνείο αδειάζει αφού ξυλοκοπούνται άγρια οι φοιτητές και συλλαμβάνονται 100 και παραπέμπονται 11.

Παραιτείται η Σύγκλητος του Ε.Μ.Π.

15/2: Στρατεύονται 37 συνδικαλιστές φοιτητές με βάση το ΝΔ 1347/73.

Παραπέμπονται στο Αυτόφωρο Τριμελές Πλημμελειοδικείο οι Σπουδαστές που συνελήφθησαν στο Πολυτεχνείο.

Αποχή των σπουδαστών της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την εισβολή των αστυνομικών στο Πολυτεχνείο.

Συγκέντρωση στην Εμπορική Σχολή κάτω από την τροροκρατία των αστυνομικών με πολιτικά που ζητούν ταυτότητες σε όσους πηγαίνουν. Εκλέγεται τριμελής επιτροπή που δίνει υπόμνημα στον Πρύτανη για την κατάργηση του ΝΔ 93/69, 180/69, 1347/73 κλπ.

16/2: Δικάζεται στο Στρατοδικείο για ανυποταξία και καταδικάζεται σε 58 μήνες φυλακή ο Στάθης Παναγούλης.

Με απόφαση του υπ. Εθν. Αμύνης στρατεύονται άλλοι 51 συνδικαλιστές φοιτητές.

Γύρω στις 12 το μεσημέρι ολοκληρώνεται η συγκέντρωση των φοιτητών της Νομικής στο δεύτερο όροφο του κτιρίου. 3.000 άτομα περιμένουν την απόφαση του πρύτανη Τούντα γύρω από τα αιτήματα τους για συνελεύσεις και ανάκληση του διατάγματος για τις στρατεύσεις. Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης θα ξεκινούσαν αποχή επ' αόριστο. Ο Τούντας ανακοινώνει ότι θα δώσει άδεια για τη σύγκληση γενικών συνελεύσεων σ' όλες τις σχολές του Πανεπιστήμιου μέσα στην επόμενη βδομάδα και ότι θα φροντίσει για την ανάκληση του διατάγματος. Στο μεταξύ στη Νομική οι συγκεντρωμένοι φωνάζουν συνθήματα και «αντιφρονούντες» φασίστες που έχουν κι αυτοί συγκεντρωθεί φωνάζουν κι αυτοί συνθήματα όπως: «έξω οι κομμουνιστές», «Ελλάς - Παπαδόπουλος» κα. Ανάμεσα στις δύο παρατάξεις γίνονται αψιμαχίες. Ενώ έχουν κλείσει οι πλαϊνές πόρτες και παραμένει ανοικτή η πόρτα της οδού Σόλωνος. Οι αστυνομικοί έχουν αποκλείσει τόσο την οδό Σίνα όσο και τους γύρω δρόμους στα οχήματα και καταργούνται προσωρινά οι στάσεις λεωφορείου τόσο επί της Σίνα όσο και επί της οδού Σόλωνος, ακριβώς απέναντι από το χτίριο της Σχολής.

Στη συνέχεια οι «αντιφρονούντες» φασίστες συγκεντρώνονται στο ισόγειο του χτίριου και δεν επιτρέπουν την είσοδο σε κανένα. Οι φοιτητές που έχουν συγκεντρωθεί στους άνω ορόφους του κτιρίου της Νομικής το καταλαμβάνουν σχεδόν εξ ολοκλήρου, υποστέλλουν μεσίστια τη σημαία στην ταράτσα, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη σύλληψη και παραπομπή των 11.

Ζητούν εγγυήσεις για τη σωματική τους ακεραιότητα σε περίπτωση αποχώρησης από το χτίριο. Μετά την αόριστη υπόσχεση του Πρύτανη οι φοιτητές αποφασίζουν την επ' αόριστο αποχή στη Νομική και τη Φιλοσοφική Σχολή. Στη συνέχεια δίνουν όρκο ότι θα αγωνιστούν για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών, του πανεπιστημιακού ασύλου, της ανάκλησης καταπιεστικών νόμων και διαταγμάτων.

Αποφασίζεται νέα συγκέντρωση τη Δευτέρα 19/2/73 στις 12 το μεσημέρι. Ακολούθως εγκρίνεται ψήφισμα που έχει ως εξής:

«Η σημερινή συγκέντρωση απέδειξε ποια είναι η πλειοψηφία των φοιτητών. Οι φοιτητές ήταν, είναι και θα είναι πάντα ελεύθεροι παρά τις αλλεπάλληλες εκρήξεις βίας. Τα αιτήματα μας είναι:

1) Η κατάργηση όλων των αντιφοιτητικών διαταγμάτων (180/70, 93/69, 1347/73)

2) Άμεση απόλυση όλων των κρατουμένων φοιτητών.

3) Να απολυθούν οι 37 που στρατεύθηκαν.

4) Εκφράζουμε τη συμπαράσταση μας στον, αγώνα όλου του φοιτητικού κόσμου».

Στη συνέχεια εκλέγεται επιτροπή για να έλθει σε επαφή με τον πρύτανη. Η επιτροπή αποτελείται από τις φοιτήτριες: Κλειώ Κοντού, Αγγελική Ξύδη, Τιτίκα Σαράτση, Χ. Σταθάτου, Αριάδνη Αλαβάνου και Βέρα Δαμόφλη. Στο μεταξύ ο πρύτανης Τούντας εμφανίζεται στη Σχολή στις 4:45 μ.μ. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, οι φοιτητές εν χορώ φωνάζουν συνθήματα και ρίχνουν από την ταράτσα και τα παράθυρα της Σχολής εκατοντάδες φύλλα χαρτιού όπου έχουν γράψει με έγχρωμα μολύβια και μαρκαδόρους, συνθήματα. Παράλληλα, ψάλλουν τον εθνικό ύμνο κρατώντας σημαίες.

Μόλις φτάνει ο Τούντας, χειροκροτείται από τους συγκεντρωμένους στην αίθουσα 150 περίπου αντιφρονούντες φασίστες που του φωνάζουν «είμαστε μαζί σου». Ο Τούντας ανεβαίνει σε τραπέζι και απευθύνεται προς αυτούς. Τους λέει ότι και ο ίδιος και η Σύγκλητος ενδιαφέρονται για τα προβλήματα των φοιτητών και ότι τα θέματα τους

βρίσκονται στα χέρια του. Οι φασίστες φωνάζουν «έξω ο κομμουνισμός», «είμαστε μαζί σου».

Ο Τούντας άρχισε άμμεσα τις επαφές για την αποχώρηση των φοιτητών. Ζητά από τους φασίστες να μείνουν ήσυχοι, να μη φωνάζουν συνθήματα και να μην προκαλούν, χωρίς όμως να τους πείσει. Ταυτόχρονα έρχεται ο εισαγγελέας Κυριαζής και ο διευθυντής αστυνομίας Δασκαλόπουλος που αναφέρουν στον Τούντα ότι δεν αναλαρμάνουν την ευθύνη να αδειάσουν το χτίριο. Τις επαφές με τους φοιτητές αναλαμβάνει ο κοσμήτωρας της Φιλοσοφικής Μπουρπουλίδης. Τελικά, γύρω στις 5:15 ανοίγει η πόρτα της οδού Σίνα και αρχίζουν να βγαίνουν ομαδικά οι φοιτητές.

Στο μεταξύ οι «αντιφρονούντες» φασίστες τρέχουν προς την πλευρά εκείνη του χτιρίου και επιτίθενται εναντίον των φοιτητών, που βγαίνουν τελευταίοι. Επεμβαίνει η αστυνομία για να διαλύσει τους φοιτητές. Στα επεισόδια που ακολουθούν δέρνονται μαζί με τους φοιτητές και πολλοί «αντιφρονούντες» φασίστες.

Ενώ συμβαίνουν αυτά τα επεισόδια, ομάδα φοιτητών συγκροτεί διαδήλωση ως την Ομόνοια.

17/2: 1.000 φοιτητές της Ιατρικής πραγρατοποιούν συγκέντρωση έξω από τη σχολή τους και αποφασίζουν αποχή για τις 3 επόμενες μέρες.

Αρχίζει η δίκη των 11 φοιτητών.

19/2: Εκδίδεται η απόφαση για τους 11. Αθωώνονται 3 και καταδικάζονται οι 8 με ποινές 8-11 μηνών με αναστολή.

Υποβάλλει και γραπτά την παραίτηση της η σύγκλητος του Ε.Μ.Π.

Παμφοιτητική συγκέντρωση στο Πολυτεχνείο. Επιτροπή επισκέπτεται τον Τούντα, συναντώνται στην Πρυτανεία με τον κ. Παττακό που αρνείται κάθε συζήτηση. Αποφασίζεται επ' αόριστο συνέχιση της αποχής που εξαπλώνεται σ' όλες τις σχολές.

20/2: Η σύγκλητος του Πανεπιστηρίου Αθήνας καλεί σε απολογία τους φοιτητές Ν. Κίκο και Χαραλ. Γεωργούλα, προκειμένου να απαγορεύσει την προσέλευση τους στις εξετάσεις. Οι δύο φοιτητές είχαν καταδικαστεί σε διάφορες ποινές για παράβαση του ΑΝ. 509, από το έκτακτο στρατοδικείο της Αθήνας.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

http://www.politikokafeneio.com/neo/modules.php?name=News&file=article&sid=1887