|
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ:
H
νομισματική αστάθεια επιδεινώνει την
ύφεση
Φαίνεται
πως είχαν δίκιο αυτοί που έλεγαν πως
το "φθηνό" δολάριο δεν αρκεί για
να βγάλει αυτή τη φορά τις ΗΠΑ από την
ύφεση φορτώνοντας την κρίση της στον
υπόλοιπο κόσμο. Για να επαληθευτούν
δεν χρειάσθηκε πολύς χρόνος. Tο
αδιέξοδο έχει αρχίσει να
αποτυπώνεται και στους αριθμούς. Αυτό
είναι το συμπέρασμα του συνεργάτη μας,
δημοσιογράφου, ΓΙΑΝΝΗ
ΑΓΓΕΛΗ,
στο άρθρο του που δημοσιεύει σήμερα
το ΠΟΛΙΤΙΚΟ
ΚΑΦΕΝΕΙΟ.
Το
έλλειμμα στο Ισοζύγιο Τρεχουσών
Συναλλαγών των ΗΠΑ όπως όλα δείχνουν
με την μέχρι τώρα εξέλιξή του θα
ξεπεράσει στο τέλος του 2003 το 4% του
ΑΕΠ, μέγεθος που πριν από λίγα χρόνια
"τρόμαζε" τους οικονομολόγους
ακόμα και σαν μακρινή απειλή... Ακόμα
περισσότερο μάλιστα οι "προβολές"
που κάνουν οι αμερικάνοι αναλυτές
δείχνουν το έλλειμμα αυτό να αγγίζει
το 5% του ΑΕΠ μέσα στο 2004.
Αυτό
σημαίνει ότι οι αμερικάνικες
εξαγωγές αφ' ενός δεν καταφέρνουν να
αντιστρέψουν την ροή κεφαλαίων στο
επίπεδο του εμπορικού ισοζυγίου και
αφ' ετέρου το δολάριο παρά την
προσωρινή του ενίσχυση θα χάσει και
πάλι έδαφος έναντι του ευρώ.
Αυτή
η νομισματική αστάθεια έχει "τσακίσει"
τις συναλλαγές - εμπορικές και
κεφαλαιακές - στις περιφερειακές
οικονομίες γύρω από το δολάριο, το
ευρώ και το γιέν, ιδιαίτερα εκείνες
της Ν.Α. Ασίας οι οποίες στη βάση της
δραματικής υποτίμησης των νομισμάτων
τους είχαν αρχίσει
(ορισμένες εξ αυτών) να "αναπνέουν"
λίγο περισσότερο μετά το τέλος του 2002.
Το
τελευταίο όπλο των τριών "μεγάλων"
στον εσωτερικό νομισματικό
ανταγωνισμό τους έχει κι αυτό σχεδόν
εξαντληθεί με τις ΗΠΑ να έχουν
επιτόκια μόλις 1% και την Ευρωζώνη να
έχει πέσει στο 2%, καθώς η πτώση των
τιμών και ο αποπληθωρισμός έχει
αρχίσει να σφίγγει σαν μέγκενη το "λαιμό"
στις δύο οικονομίες του Ατλαντικού.
Παρ'
όλα αυτά βέβαια, οι ΗΠΑ εμφανίζονται
στον διεθνή οικονομικό τύπο "έτοιμες"
για υψηλή ανάπτυξη και πάλι, και με
την Ευρωζώνη να παραπαίει στα όρια
της ύφεσης, περιμένοντας τις ΗΠΑ...
Η
πραγματική εικόνα όμως από την
σύγκριση των ΗΠΑ και της Ε.Ε. με βάση
τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου είναι
αρκετά διαφορετική από αυτή που
παρουσιάζεται και έχει να κάνει τόσο
με τα αίτια της διαφορετικής "ταχύτητας"
ανάπτυξης όσο και με την
αλληλεπίδρασή τους.
Η
Ευρωζώνη, σε πρώτο πλάνο φαίνεται να
έχει πέσει σε ύφεση, με τις τρεις
μεγάλες οικονομίες της Γερμανίας, της
Γαλλίας και της Ιταλίας, όχι μόνο να
κινούνται στα όρια της μηδενικής
ανάπτυξης αλλά και με τα δημόσια
ελλείμματα να αγγίζουν και να
ξεπερνούν σταθερά πλέον το 3% του ΑΕΠ.
Το
β' τρίμηνο του 2003 έκλεισε για την
Ευρωζώνη με 0,0% ανάπτυξη, ενώ οι ΗΠΑ
και η Ιαπωνία ξεπέρασαν το 2% (2,4% ο
ρυθμός ανάπτυξης).
Παρ'
όλα αυτά, πίσω από την ονομαστική αυτή
διαφορά στους ρυθμούς ανάπτυξης οι
δύο "αντίπαλοί" δεν διαφέρουν σε
πραγματικούς όρους ανάπτυξης πάνω
από 0,6%.
Και
αυτό γιατί οι ρυθμοί ανάπτυξης στην Ε.Ε.
διαφέρουν ως προς την μέτρησή τους (λόγω
δομικών διαφορών στην οικονομία) από
εκείνους των ΗΠΑ. Η "αναγωγή" του
2,4% της ανάπτυξης των ΗΠΑ σε ρυθμούς
Ευρωζώνης είναι μόλις 0,6% στο β'
τρίμηνο. Αν δηλαδή γίνει προσομοίωση
των δύο μεθόδων μέτρησης, οι ΗΠΑ θα
φαίνονταν να αναπτύσσονται μόλις με
0,6% ετησίως.
Το
ενδιαφέρον είναι ότι ακόμα και αυτή η
διαφορά στο μεγαλύτερο μέρος της
προέρχεται από τις τεράστιες
επενδύσεις που έγιναν στην πολεμική
βιομηχανία. Όπως υποστηρίζουν
αμερικάνοι αναλυτές αν αφαιρέσει
κανείς τις τεράστιες επενδύσεις στην
πολεμική βιομηχανία από τον συνολικό
ρυθμό ανάπτυξης, τότε μένει ένα
ποσοστό μόλις 0,2% που δεν διαφέρει και
πολύ από το 0,0% της ευρωζώνης. Η
διαφορά, όπως χαρακτηριστικά
παρατηρεί αρμόδιος τραπεζίτης της ΕCB,
"παραμένει στα όρια του
στατιστικού λάθους...".
Αυτό
βέβαια δεν αναιρεί ότι υπάρχει
διαφορά και η διαφορά αυτή όσο μικρή
και αν είναι δείχνει μια διαφορετική
συμπεριφορά, πολιτικής και
οικονομίας μεταξύ των δύο πλευρών του
Ατλαντικού, πολύ περισσότερο μάλιστα
που στην Ε.Ε. το Σύμφωνο Σταθερότητας -
όσο και αν τελευταία παραβιάζεται
κατά κόρον - λειτουργεί σαν φραγμός
για την επεκτατική πολιτική τύπου
Μπούς.
Επιπρόσθετα
στην κρίση αυτή, σε διαφορά από το
παρελθόν, η ύπαρξη του ευρώ έχει
αλλάξει σημαντικά τους όρους της
σύγκρουσης ΗΠΑ - Ευρώπης, καθώς το
δολάριο δεν μπορεί πλέον να
λειτουργήσει σαν μονοπώλιο στην
προσέλκυση κεφαλαίων στις αγορές
ομολόγων και επενδύσεων στις αγορές
συναλλάγματος. Ήδη, η ευρωπαϊκή αγορά
ομολόγων έχει καταστεί - και
συνεχίζει να διευρύνεται - μια νέα "μαύρη
τρύπα" που προσελκύει (από την
αγορά του δολαρίου) τεράστια κεφάλαια
τα οποία μέχρι το 2000 είχαν σταθερή
κατεύθυνση τα αμερικάνικα ομόλογα
και έκλειναν τις τρύπες του
ελλείμματος του αμερικανικού
Ισοζύγιου...
Είναι
αρκετοί οι αναλυτές που βλέπουν να μη
κρατά για πολύ η πτώση του ευρώ έναντι
του δολαρίου όσο το αμερικάνικο
έλλειμμα παραμένει σε τόσο υψηλά
επίπεδα.
Πάντως
στην Ε.Ε. η "διολίσθηση" του ευρώ
"βολεύει" και καθιστά "αχρείαστη"
προς το παρόν μια νέα μείωση των
επιτοκίων, που είναι ήδη σε ιστορικά
χαμηλά επίπεδα.
Aπαισιόδοξο
το ΔNT
Aκόμα
πιο απαισιόδοξο στις προβλέψεις του
είναι το Διεθνές Nομισματικό Tαμείο
για την πορεία της παγκόσμιας
οικονομίας.
Η
έκθεση του ΔNT για την πορεία της
διεθνούς οικονομίας θα συζητηθεί το
Σεπτέμβρη, σε κοινή συνάντηση του ΔNT
με την Παγκόσμια Tράπεζα στο Nτουμπάι,
αλλά το πρακτορείο Pώυτερς
προδημοσίευσε την έκθεση.
Για
την Aμερικανική οικονομία προβλέπει
για το β’ 6μηνο του 2003 ανάπτυξη του AEΠ
κατά 2,2 %, όπως και τον περασμένο Aπρίλη.
Για τη Γερμανική οικονομία προβλέπει
μηδενική ανάπτυξη, έναντι του +0,5 % που
προέβλεπε τον Aπρίλη. Για το Γαλλικό AEΠ
προβλέπει ανάπτυξη +0,8 %. Mόνο για την Iαπωνία
το ταμείο προβλέπει ελαφρά βελτίωση
για το 2003 από το 0,8 % στο 1,1 %.
Συγχρόνως
το ΔNT προειδοποιεί για τους κινδύνους
που ελοχεύουν. Aπό τους μεγαλύτερους
κινδύνους θεωρεί το υψηλό έλλειμμα
στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών
των HΠA, στο
οποίο όμως βασίζεται η τωρινή μικρή
ανοδική τάση.
Eπίσης
στους κινδύνους συγκαταλέγει την
αβεβαιότητα για τις επιπτώσεις που θα
έχει το σκάσιμο της φούσκας των
χρηματιστηρίων στις επενδύσεις των
ανεπτυγμένων οικονομιών. Ακόμα
περισσότερο για την Iαπωνία και
λιγότερο για τη Γερμανία επισημαίνει
την απειλή του αποπληθωρισμού.
|
