Μαγική εικόνα το «κοινωνικό πακέτο»

Το ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ δημοσιεύει σήμερα ένα άρθρο του συνεργάτη μας ΜΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ για το λεγόμενο «Κοινωνικό πακέτο» και ότι αυτό «κρύβει».

Tην ευημερία των αριθμών προτίμησε ο πρωθυπουργός και το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, προκειμένου να πείσει τους Έλληνες ότι όλα σε αυτή τη χώρα βαίνουν καλώς. Και αν οι αριθμοί δεν λένε πάντα την αλήθεια και οι στατιστικές είναι η μεγαλύτερη πλάνη για την εξαγωγή συμπερασμάτων, εντούτοις στην περίπτωση του «κοινωνικού πακέτου», το οποίο αναγγέλθηκε δια τυμπανοκρουσιών, αποτελούν το καλύτερο εργαλείο για την απογύμνωση της αλήθειας. Μιας αλήθειας και μιας κοινωνικής πραγματικότητας που είναι αντιστρόφως ανάλογη με την εικονική πραγματικότητα που μας παρουσίασε από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης ο Κώστας Σημίτης. Σε γενικές γραμμές, οι πρώτες παρατηρήσεις έχουν να κάνουν με τον αριθμό των μέτρων. Σαράντα ανακοινώθηκαν, μόνο τα δέκα είναι άμεσης εφαρμογής, ενώ τα υπόλοιπα παραπέμπονται σε βάθος χρόνου. Στο πακέτο «παροχών» περιλαμβάνονται προθέσεις και αιτήματα που δεν είναι βέβαιο ότι θα γίνουν αποδεκτά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η μείωση του ΦΠΑ στα αγροτικά μηχανήματα σε 8% από 18% που είναι σήμερα αποτελεί ένα αίτημα που θα υποβάλει η ελληνική κυβέρνηση στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα. Στα μέτρα «παροχές» εντάσσονται και κονδύλια που θα δοθούν στην ενίσχυση κρατικών οργανισμών, όπως ο ΟΑΕΔ και ο ΟΕΚ, καθώς και σε επιχειρήσεις για την πρόσληψη ανέργων ή ακόμη και 25.000 δημοσίων υπαλλήλων μερικής απασχόλησης. Το μέγεθος της απάτης είναι κραυγαλέο. Από τα 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ που παρουσιάστηκαν ως πακέτο μαμούθ, οι εργαζόμενοι και όσοι επί χρόνια στενάζουν από το ζυγό της λιτότητας θα επωφεληθούν ουσιαστικά 340 εκατομμυρίων ευρώ ως άμεση παροχή μέσω αυξήσεων σε μισθούς και συντάξεις. Παράπλευρες ωφέλειες μπορεί να υπάρξουν, αλλά σε καμία περίπτωση ο Κ. Σημίτης δεν μπορεί να μας πείσει ότι η μείωση στις τιμές των αυτοκινήτων άνω των 2.000 κυβικών εκατοστών μέχρι και 11.000 ευρώ είναι άμεσο όφελος για τους εργαζόμενους, τους συνταξιούχους και τους αγρότες. Αλλά ας πάρουμε τα μέτρα ανά κατηγορία.

Για τους εργαζόμενους

Ουσιαστικά οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού δεν τους περιλαμβάνουν πουθενά. Ειδικά αυτούς που απασχολούνται στον ιδιωτικό τομέα. Για το δημόσιο εξαγγέλλονται 25.000 θέσεις μερικής απασχόλησης και νεφελώδεις αναμορφώσεις μισθών, αυξήσεις επιδομάτων πτυχίου και θέσης και αυξήσεις συντάξεων. Όλα αυτά βάσει του περιθωρίου που παρέχει η δημοσιονομική πολιτική που δεν έχει αλλάξει και πολύ από τα συνηθισμένα επίπεδα των τελευταίων ετών. Εδώ αξίζει να αναφέρουμε ότι το διάστημα 1990-2002 ο μέσος πραγματικός κατώτερος μισθός παρουσιάζει απώλειες της τάξης του 5,2% σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΕ της ΓΣΕΕ. Η μέση ετήσια μείωση των μισθών αυτό το διάστημα ανέρχεται σε 0,4% επί του μισθού. Αυτό είναι επίτευγμα τόσο της κυβέρνησης Μητσοτάκη, όσο και των κυβερνήσεων Σημίτη. Γεγονός που παρέλειψε να αναφέρει ο πρωθυπουργός.

Για τους συνταξιούχους

Ουσιαστικά ανακοινώθηκε η αύξηση του ΕΚΑΣ στους συνταξιούχους του ΙΚΑ κατά 30 ευρώ ή κατά ένα ευρώ την ημέρα. Ανακοινώθηκαν επίσης μέτρα στήριξης των ατόμων με ειδικές ανάγκες, το συνολικό κονδύλι των οποίων ανέρχεται στο αστρονομικό ποσό των ...30 εκατομμυρίων ευρώ.

Πρόκειται για τεράστια κοροϊδία. Το ΕΚΑΣ θα το λάβουν μόνο 380.000 επί συνόλου 1.280.000 συνταξιούχων του ΙΚΑ. Τουλάχιστον μισό εκατομμύριο συνταξιούχοι θα αρκεστούν στις πενιχρές αυξήσεις για το 2004, και αυτό γιατί το επίδομα το δικαιούνται οι πλέον φτωχοί των φτωχών. Χονδρικά, δηλαδή, όσοι παίρνουν λιγότερα από 390 ευρώ, που είναι και η κατώτερη σύνταξη. Από τους 600.000 που δικαιούνταν το ΕΚΑΣ το 2003, μόνον ένας στους τρεις κατάφερε να το πάρει. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 70% των συνταξιούχων του ΙΚΑ λαμβάνουν σύνταξη λιγότερα από 500 ευρώ. Κάτι που θεωρείται υπεραρκετό από τον πρωθυπουργό. Εδώ να σημειώσουμε ότι για την περίοδο 1991-2000 κάθε συνταξιούχος με κατώτερη σύνταξη είχε απώλειες τουλάχιστον 2.650.000 δραχμών, λόγω της αποσύνδεσης της σύνταξης από τα 20 ημερομίσθια του ανειδίκευτου εργάτη. Για τα δε άτομα με ειδικές ανάγκες, μόνο και μόνο το ότι θα πάρουν ουσιαστικά 17 ευρώ το μήνα ενίσχυση, αυτό τα λέει όλα. Κι αυτά θα τα πάρουν 145.000 άνθρωποι, τη στιγμή που τα άτομα με αναπηρίες στη χώρα αγγίζουν το ένα εκατομμύριο και η ανεργία στις τάξεις τους, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ξεπερνάει το 76%. Επιπλέον, από τα 200.000 παιδιά που έχουν ανάγκη ειδικής αγωγής, μόνο τα 14.000 παρακολουθούν προγράμματα ειδικής εκπαίδευσης, είτε δημόσιας, είτε ιδιωτικής.

Για τους ανέργους

Για το θέμα της απασχόλησης ανακοινώθηκαν εννέα μέτρα. Από αυτά, τα επτά αφορούν χρηματοδότηση, ενίσχυση και φορολογικές απαλλαγές για επιχειρηματίες που θα προσλάβουν ανέργους, ενώ περιλαμβάνεται και η πενιχρή αύξηση του επιδόματος ανεργίας σε όσους το δικαιούνται. Ποιοι είναι οι άνεργοι στην Ελλάδα; Μήπως το 8,9% που ανακοίνωσαν οι αλχημιστές της ΕΣΥΕ; Mα σε αυτούς δεν συμπεριλαμβάνονται οι άνεργοι πτυχιούχοι, οι οποίοι δεν μπορούν να βρουν δουλειά, οι μακροχρόνια άνεργοι που έχουν διαγραφεί πλέον από τις λίστες και μια σειρά άλλων κατηγοριών. Αν το αίτημα για εξίσωση του επιδόματος ανεργίας με τον κατώτερο μισθό, που και αυτός θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 1.000 ευρώ, φαντάζει εξωπραγματικό στην κυβέρνηση, έχουμε να σημειώσουμε ότι δεν τηρεί ούτε τις νομοθεσίες που η ίδια ψήφισε. Σύμφωνα, λοιπόν, με το νόμο 2224/94, το επίδομα ανεργίας θα έπρεπε να ανέρχεται στο 66,3% του κατώτερου μισθού. Το κατώτερο ημερομίσθιο σήμερα ανέρχεται σε 23,29 ευρώ. Βάσει αυτού, και το επίδομα θα έπρεπε να διαμορφώνεται σε 15,52 ευρώ. Με την αύξηση που υποσχέθηκε ο Κ. Σημίτης, το ποσό θα ανέλθει στα 12,45 ευρώ ημερησίως, κάτι που υπολείπεται πολύ ακόμη και του νόμου της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ και έτσι συνολικά το επίδομα ανεργίας δεν ξεπερνά το 54% του κατώτερου μισθού. Αυτές είναι οι τεράστιες παροχές της κυβέρνησης Σημίτη;

Για τους φοιτητές

Εξαγγέλθηκε εφάπαξ καταβολή 1.000 ευρώ για ενίσχυση των φοιτητών που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο καταγωγής τους. Όλα αυτά σε οικογένειες με εισόδημα έως 30.000 ευρώ, εάν και εφόσον ο φοιτητής, που σύμφωνα με τον Ν. Χριστοδουλάκη δεν θα πρέπει να είναι «αιώνιος», έχει καλή επίδοση στα μαθήματα! Πέραν της λογικής που εισάγεται, το «ευαίσθητο» κοινωνικό κράτος των εκσυγχρονιστών δεν έχει δώσει ακόμη εξήγηση πώς, ενώ τα τελευταία χρόνια ο φοιτητικός πληθυσμός έχει τριπλασιαστεί, οι φοιτητικές εστίες παραμένουν οι ίδιες και κατά βάση της ίδιας χωρητικότητας με αυτές που υπήρχαν πριν από είκοσι χρόνια. Εκτός αυτού, μπορεί το επίδομα να καλύψει κάποια ενοίκια της χρονιάς, ωστόσο και οι φοιτητές πληρώνουν δώδεκα ενοίκια το χρόνο και οι τιμές, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις, σε γκαρσονιέρες και δυάρια έχουν εκτοξευτεί σε δυσθεώρητα ύψη που ξεπερνούν ακόμη και τις 100.000 δραχμές.

«Κάλπικη λίρα» οι υποσχέσεις στους αγρότες

Eνθυμούμενος ότι στις τελευταίες δημοτικές εκλογές η Νέα Δημοκρατία σάρωσε στις αγροτικές περιοχές, ο Κώστας Σημίτης έβγαλε από το καπέλο του μάγου που κρατούσε στη ΔΕΘ πολλούς λαγούς. Συνολικά δέκα. Δέκα μέτρα ενίσχυσης των αγροτών και της υπαίθρου τα ονόμασε. Κατ’ αρχάς ξέχασε τις δηλώσεις των ίδιων των υπουργών του, οι οποίοι κατά τη διάρκεια των αγροτικών κινητοποιήσεων απέρριπταν κατηγορηματικά τα αιτήματα των αγροτών. Όπως αυτά για τις μειώσεις του ΦΠΑ και τις τιμές των καυσίμων. Είναι ωστόσο ακραία δημαγωγική η θέση ότι τα δέκα αυτά μέτρα θα βελτιώσουν τη θέση των φτωχών και των μεσαίων αγροτών. Και ας κομπάζει ο πρωθυπουργός ότι με τα 510 εκατομμύρια ευρώ, που θα δοθούν για όλες τις δράσεις, θα βελτιωθεί το βιοτικό επίπεδο συνολικά 900.000 αγροτών.

Αύξηση κατά 30 ευρώ της αγροτικής σύνταξης. Η ίδια ιστορία του φιλοδωρήματος με ένα ευρώ την ημέρα. Τεράστια επικοινωνιακή προσπάθεια για να διαφημιστεί η πρόθεση της κυβέρνησης, η βασική σύνταξη του ΟΓΑ να φτάσει στα 200 ευρώ από τον Ιανουάριο του 2004. Αν στην Ελλάδα του 2003 προσπαθούν να μας πείσουν ότι μπορεί μια οικογένεια να ζήσει με 200 ευρώ το μήνα, τότε θα συμφωνήσουμε ότι πρόκειται περί γενναιόδωρης παροχής. Επειδή όμως με ένα ευρώ δεν θα μπορεί κάποιος σε λίγο να αγοράσει ούτε ένα κιλό ψωμί, τότε εξάγεται το συμπέρασμα ότι πρόκειται περί κοροϊδίας.

Από εκεί και πέρα υπάρχουν τραγικές όσο και εντυπωσιακές συμπτώσεις των όσων εξήγγειλε ο πρωθυπουργός με τα όσα επαγγέλλεται η Νέα Δημοκρατία στο πρόγραμμά της για τους αγρότες, η οποία κατά τα άλλα χαρακτηρίζει συνολικά το πακέτο ως «ψίχουλα» και φιλοδωρήματα.

Επειδή πολύ μεγάλη συζήτηση γίνεται για τη μείωση της τιμής του πετρελαίου για τους αγρότες, μέσω της μείωσης του ειδικού φόρου από 245 ευρώ σε 21, αξίζει να αναφερθεί ότι συγκριτικά οι εφοπλιστές προμηθεύονται με χαμηλότερη τιμή το πετρέλαιο απ’  ό,τι οι αγρότες. Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της διαφοράς παραθέτουμε: οι αγρότες θα προμηθεύονται τον τόνο με 283 ευρώ, ενώ οι εφοπλιστές με 174. Ένα ερώτημα που προκύπτει ασφαλώς είναι ποιοι και πόσοι αγρότες θα επωφεληθούν σημαντικά από τη μείωση αυτή, και ασφαλώς θα είναι αυτοί που διαθέτουν αρκετά γεωργικά μηχανήματα. Γεγονός που σημαίνει ότι κατέχουν και μεγάλο κλήρο. Κατά δεύτερον, μεγάλο μέρος από τη φορολογία των 245 ευρώ ανά τόνο επιστρέφονταν από την εφορία στους αγρότες, γεγονός που μειώνει ακόμη περισσότερο την πομπώδη εξαγγελία παροχής, ενώ στα ψιλά έχει περάσει ότι η τελική διευθέτηση για την «παροχή» αυτή θα γίνει με εγκύκλιο του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών περί τις 15 του Οκτώβρη. Πάντως, ακόμη δεν έχει απαντηθεί το ερώτημα κατά πόσο θα μειωθεί με αυτή τη ρύθμιση το κόστος παραγωγής και ποιο θα είναι το όφελος για τους αγρότες.

Εκεί όμως που φαίνεται ξεκάθαρα η ενίσχυση και το χαΐδεμα των μεγαλοεπιχειρηματιών της υπαίθρου, είναι οι εξαγγελίες για αφορολόγητες αγορές, μεταβιβάσεις και γονικές παροχές αγροτικής γης. Ήδη ισχύει αφορολόγητο όριο για πράξεις αγοραπωλησίας αγροτικής γης μέχρι 70 εκατ. δραχμές, που στους νέους αγρότες φτάνει και τα 180 εκατομμύρια δραχμές. Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, τέτοιες πράξεις μπορούν να γίνουν από γαιοκτήμονες και επιχειρηματίες, οι οποίοι κατέχουν σημαντικές εκτάσεις καλλιεργήσιμης γης. Πρακτικά και για αυτά τα μεγέθη μιλάμε για τεράστια οφέλη εκείνων που θα θελήσουν να συγκεντρώσουν γαίες, κάτι που σταδιακά θα μεταβάλει το μέγεθος της κατοχής κλήρου κατά τα ευρωπαϊκά και αμερικανικά πρότυπα, ενώ το ουσιαστικότερο σημείο είναι ότι για τη φτωχομεσαία αγροτιά η ρύθμιση αυτή είναι δώρον άδωρον.

Σε ολόκληρο το πλέγμα των εξαγγελιών υπάρχουν και οι ρυθμίσεις για μείωση του ΦΠΑ των αγροτικών μηχανημάτων από 18% σε 8%, κάτι που όμως θα αποτελέσει πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης στην ΕΕ και δεν είναι τετελεσμένο γεγονός. Για το θέμα του ΦΠΑ, εντέχνος αποκρύπτεται από την κυβέρνηση ότι παρακρατεί περισσότερα από όσα εξαγγέλλει ότι θα δώσει, καθώς σε πολλά βασικά αγροτικά προϊόντα κατά τον υπολογισμό της επιστροφής του ΦΠΑ δεν υπολογίζεται η επιδότηση, η οποία έχει αποσυνδεθεί από την τιμή. Πρακτική που αναμένεται να επεκταθεί με την εφαρμογή της ενδιάμεσης αναθεώρησης της ΚΑΠ. Στο ίδιο κλίμα και οι εξαγγελίες για αύξηση της εξισωτικής αποζημίωσης στους κτηνοτρόφους μειονεκτικών και ορεινών περιοχών. Η «παροχή» προβλέπεται από το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης. Μνημόσυνα με ξένα κόλλυβα δηλαδή. Όσο για τα υπόλοιπα μέτρα στήριξης της υπαίθρου, γελάει και ο κάθε πικραμένος με τη δημιουργία ...κέντρων υποδοχής επενδυτών ανά νομό ή ακόμη και με την ένταξη μέσα στα μέτρα για τους αγρότες, την απαλλαγή των εκκλησιών από την καταβολή του «φόρου του παγκαριού» που έφτανε το 35%! Ίσως σε αυτό το «φιλολαϊκό» μέτρο οφείλεται η έκδηλη χαρά του αρχιεπισκόπου κατά την υποδοχή του Κ. Σημίτη στη ΔΕΘ...

25/09/2003