ΠΑΣΟΚ: ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΔΕΞΙΑΣ ΣΤΡΟΦΗΣ

Επιστροφή Λαλιώτη, με ανάληψη της προεδρίας του συνεδρίου.

“«Όχι στον κρατισμό, ναι στην αγορά, με κοινωνικό έλεγχο και κοινωνική λογοδοσία»

Τη δική του αλλαγή στο ΠΑΣΟΚ -μετά την πρώτη αλλαγή του Ανδρέα Παπανδρέου και τον εκσυγχρονισμό του Κώστα Σημίτη- εξήγγειλε χθες ο Γιώργος Παπανδρέου στο πρώτο συνέδριο επί αρχηγίας του.

Πρότεινε νέα κοινωνική συμφωνία μεταξύ του ΠΑΣΟΚ και του λαού με 5 άξονες, εξαπέλυσε μύδρους κατά του «κρατισμού» και τάχθηκε υπέρ της αγοράς, αλλά με «κοινωνική λογοδοσία».

Ο Γ. Παπανδρέου:

- Επιτέθηκε με δριμύτητα στην κυβέρνηση και στον συντηρητισμό.

- Ζήτησε από τους συνέδρους να φέρουν με την ψήφο τους στα ηγετικά όργανα του κόμματος νέο πνεύμα και νέο αέρα και να μην υποκύψουν σε προσωπικές επιλογές και μηχανισμούς.

- Διαμήνυσε ότι θα τα αλλάξει όλα και, αν κρίνει κανείς από τις αντιδράσεις των συνέδρων, πήρε την έγκρισή τους.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ενώπιος ενωπίοις επιχείρησε να δώσει το πολιτικό στίγμα των ιδεών του για το πώς θα κυβερνήσει τη χώρα. Εδωσε έμφαση στην οικονομία, στην αγορά και στην καταπολέμηση του κρατισμού, προδιαθέτοντας τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ για πολιτικές που θα θίξουν θέματα-ταμπού για τον παραδοσιακό κομματικό ιστό. Θα έλεγε κανείς ότι σε πολλά χρησιμοποίησε ιδέες από τον χώρο των Φιλελεύθερων και επιχείρησε να τις συνθέσει με τις αξίες του σοσιαλισμού και της προόδου.

«Νέα συμφωνία»

Το όραμά του, όπως είπε, είναι μια νέα κοινωνική συμφωνία, που θα συνδυάζει ένα κράτος αξιόπιστο και μια αγορά που θα λειτουργεί με καθαρούς όρους ανταγωνιστικότητας, οι οποίοι θα προστατεύουν το κοινωνικό σύνολο και το περιβάλλον και θα δημιουργεί ισότητα ευκαιριών και δυνατοτήτων. Η ομιλία του ήταν ένα κήρυγμα κατά του κρατισμού.

Διακήρυξε ότι στο ΠΑΣΟΚ «δεν συμβιβαζόμαστε με τη θρησκοληψία και τον φανατισμό αλλά προτάσσουμε τη λογική, δεν συμβιβαζόμαστε με την ξενοφοβία και τον ρατσισμό και τον φόβο απέναντι στον μετανάστη, αντιτάσσουμε την ομαλή ένταξή του στην κοινωνία, δεν συμβιβαζόμαστε με την εξαθλίωση, στον παγκόσμιο οικονομικό ανταγωνισμό αντιτάσσουμε τον εξανθρωπισμό της παγκοσμιοποίησης, δεν συμβιβαζόμαστε με τη βία και την τρομοκρατία, αντιτάσσουμε την ασφάλεια, δεν συμβιβαζόμαστε με τον νόμο του ισχυρού, αντιτάσσουμε την ισχύ του νόμου, δεν συμβιβαζόμαστε με τη μονομέρεια στην εξωτερική πολιτική, αντιτάσσουμε την πολυμερή συνεργασία.

Στην αρχή της ομιλίας του κάλεσε τους συνέδρους να αναδείξουν αυτοί την ηγετική ομάδα του ΠΑΣΟΚ όχι μέσα από προσωπικές επιλογές και μηχανισμούς και διακήρυξε ότι με το συνέδριο αυτό αλλάζει το ΠΑΣΟΚ για να αλλάξει την Ελλάδα.

Στη συνέχεια ο Γ. Παπανδρέου:

*Μίλησε για ένα νέο διεθνισμό και υποστήριξε αναφερόμενος στις ΗΠΑ ότι δεν πρέπει να τις δαιμονοποιούμε, αλλά εκείνο που χρειάζεται είναι οι δυνάμεις της προόδου στην Ευρώπη να παλέψουν για να επηρεάσουν τις αποφάσεις τους, που αφορούν το μέλλον του πλανήτη. Η Ευρώπη και η Αμερική είπε μπορούν και πρέπει να συνεργαστούν.

«Η νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων ή θα είναι προοδευτική ή θα είναι επικίνδυνη για τον κόσμο και αυτή είναι η πρώτη και μεγάλη διαφορά μας με τη Δεξιά», είπε ο κ. Παπανδρέου.”

Του συνεργάτη μας ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όσο περισσότερο απομακρυνόμαστε από τον περυσινό χειμώνα και την αλλαγή σκυτάλης που έγινε στην ηγεσία του κυβερνώντος τότε κόμματος, τόσο περισσότερο κατανοούμε το δύσκολο έργο που ανέλαβε ο Γιώργος Παπανδρέου, εκείνη τη συγκυρία. Όταν ο Κώστας Σημίτης, αντιλαμβανόμενος την παιδαριώδη δίψα για προσωπική προβολή και ανάδειξη που είχε ο γιος του ιδρυτή του κόμματός του, έπαιρνε την εκδίκηση για όλες τις προσβολές που είχε δεχτεί από τον πατέρα του, παραδίνοντάς του το ΠΑΣΟΚ στη χειρότερη δυνατή στιγμή: όταν πλέον η ήττα ήταν μη αντιστρέψιμη και δεν υπήρχε καμιά ελπίδα ανάκαμψης. Χωρίς υπερβολή ο Γιώργος Παπανδρέου τότε βρέθηκε να κρατάει στα χέρια του μια καυτή πατάτα.

Στην πολιτική όμως ποτέ δεν πρέπει να λες ποτέ. Γιατί αν ο νέος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θεωρούσε τον χειμώνα του 2004 ως τη χειρότερη δυνατή στιγμή στην πολιτική του καριέρα, τι να πει για τον χειμώνα του 2005; Αν τη στιγμή που αναλάμβανε πέρυσι, μπορούσε να περιφέρει τον νεωτερίζοντα λόγο του σε αυλές και σε μπαλκόνια, προσποιούμενος τουλάχιστον ότι κομίζει κάτι νέο, στις αποσκευές του φέτος δεν έχει ούτε αυτό. Ακόμη χειρότερα για τον ίδιο, οι νεολογισμοί του για τη «συμμετοχική δημοκρατία» και το «ανοικτό κόμμα» δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τις απανωτές ήττες των δύο εκλογικών αναμετρήσεων, ενώ οι «τολμηρές» προτάσεις του, είτε αφορούσαν τις μετεγγραφές των ρεταλιών της Αριστεράς και της Δεξιάς, είτε τις ανεκδιήγητες αναδείξεις τύπου… Ματσούκα, αποδείχτηκαν άλμα στο κενό. Δεν εννοούμε φυσικά ότι οι βίαιες αλλαγές που επέφερε ο Γιώργος Παπανδρέου στο ΠΑΣΟΚ στερούνταν πολιτικού υπόβαθρου ή ότι ήταν ενταγμένες σε ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο. Κάθε άλλο. Ακόμη και η αποστολή της Ματσούκα στις Βρυξέλλες συνετέλεσε στη δεξιά στροφή του ΠΑΣΟΚ. Αυτό όμως που πλέον δεν επιδέχεται αμφισβήτηση είναι ότι όλα τα παραπάνω εργαλεία που εμφάνιζε πέρυσι στην πολιτική αγορά ως την τελευταία λέξη της πολιτικής τεχνολογίας έκλεισαν τον κύκλο τους πριν καν συμπληρώσουν ένα χρόνο ζωής, αφού απέδειξαν περίτρανα πρώτα την αχρηστία τους. Απέτυχαν παταγωδώς να εμπνεύσουν την κοινωνία ή ακόμη και τον κόσμο του ΠΑΣΟΚ, απέτυχαν πανηγυρικά να αποκτήσουν βάθος και περιεχόμενο, καταφέρνοντας απλά και μόνο να τροφοδοτήσουν τη φιλολογία ορισμένων κύκλων διανοουμένων και πολιτικών αναλυτών. Έως εκεί.

Με αυτή την ήττα, που τη χρεώνεται προσωπικά ο ίδιος και όχι τα «κατάλοιπα του παρελθόντος» ή οι «κατεστημένες νοοτροπίες και λογικές», πορεύεται ο Γιώργος Παπανδρέου στο έβδομο συνέδριο του κόμματός του. Έχοντας επίγνωση της κρίσης που διέρχεται η στρατηγική του, πριν καν κλείσει ένα χρόνο, στην πορεία για το Συνέδριο ανέδειξε τις οργανωτικές αλλαγές, αρνούμενος έτσι να θέσει στην κρίση των μελών και στελεχών του ΠΑΣΟΚ το πολιτικό του πρόγραμμα. Προκειμένου μάλιστα να μην υπάρχει έδαφος για την άσκηση κριτικής που θα επικεντρώνεται στην πολιτική ρηχότητα της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ και την ανικανότητά της να αρθρώσει στοιχειωδώς έναν πολιτικό λόγο τις τελευταίες δυο εβδομάδες ο Γιώργος Παπανδρέου, από την επαρχία όπου περιόδευσε αλλά και από το Συμβούλιο Ανασυγκρότησης όπου μίλησε την προηγούμενη Παρασκευή, όξυνε τον αντικυβερνητικό του λόγο. Έτσι τουλάχιστον δεν πρόκειται να ακουστούν στο συνέδριο όλοι εκείνοι οι απίστευτοι χαρακτηρισμοί κορυφαίων στελεχών του ΠΑΣΟΚ για «κόμμα νούφαρο» (Αννας Διαμαντοπούλου), «αντιπολίτευση ψόφιας γάτας» (Ευάγγελος Βενιζέλος) ή «σπέρμα που βρίσκεται στην κατάψυξη» (Γ. Φλωρίδης) που αμφισβητούσαν την συναινετική γραμμή του Γιώργου Παπανδρέου.

Τα οργανωτικά ζητήματα, για να επανέλθουμε, που ξεχωρίζουν σε αυτή την πορεία είναι τα εξής: Η αντικατάσταση της Κεντρικής Επιτροπής από ένα εξίσου πολυπληθές Εθνικό Συμβούλιο (τα μισά μέλη του οποίου μάλιστα θα διορίζονται), και του Εκτελεστικού Γραφείου από ένα Πολιτικό Συμβούλιο, που ακόμη και τώρα παραμένει άγνωστο αν θα εκλεγεί από το Εθνικό Συμβούλιο ή από το ίδιο το Συνέδριο. Το κρισιμότερο ζήτημα όμως είναι η ριζική ανατροπή που θα επέλθει στη σύνθεση του Πολιτικού Συμβουλίου με τη βοήθεια τριών οργανωτικών μέτρων που θα λειτουργήσουν σαν μοχλοί. Το πρώτο μέτρο αφορά τον σημαντικό περιορισμό του ανώτατου επιτρεπόμενου ποσοστού σταυροδοσίας από 40% που ήταν στο παρελθόν ακόμη και στο 10%, όπως λέγεται ότι θα προτείνει να ψηφίσει το σώμα των 4.000 αντιπροσώπων του συνεδρίου – αριθμός, που, ειρήσθω εν παρόδω, εγγυάται ρωμαϊκού τύπου διαδικασίες, και ούτε καν διαδικασίες τύπου Τσαουσέσκου που είχε καταγγείλει ο Παρασκευάς Αυγερινός στο προηγούμενο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ.

Το δεύτερο μέτρο αφορά την ποσόστωση ύψους 40% που τίθεται για τη συμμετοχή γυναικών στα εν λόγω όργανα. Και το τρίτο μέτρο αφορά την νόθευση του εκλογικού σώματος, μέσω της δυνατότητας συμμετοχής στην ψηφοφορία για την ανάδειξη αντιπροσώπων που είχαν οι λεγόμενοι φίλοι του ΠΑΣΟΚ. Με αυτά τα μέτρα ο Γιώργος Παπανδρέου, κατά πρώτο, καθιστά άχρηστο το τόσο αγαπημένο στα στελέχη του ΠΑΣΟΚ έθιμο της «λιστομαχίας» στο οποίο επιδίδονταν σε κάθε συνέδριο οδηγώντας τη σχετική τεχνογνωσία σε πρωτοφανή για τον κοινό κομματικό νου επίπεδα, κατά δεύτερο, έχει τη δυνατότητα να επιφέρει ριζική ανανέωση των προσώπων που συμμετέχουν στα κομματικά όργανα επικαλούμενος προσχηματικά την αναβάθμιση της παρουσίας των γυναικών, και τέλος, διαλύει τις κομματικές οργανώσεις του ΠΑΣΟΚ με τη μέθοδο της πλημμυρίδας αφού έδωσε την προηγούμενη Κυριακή τη δυνατότητα σε κάθε άσχετο να ψηφίσει και να εκλέξει αντιπροσώπους.

Το πρώτο αποτέλεσμα από την εφαρμογή των παραπάνω μέτρων ήταν να τεθούν εκτός μάχης οι πρωτοκλασάτοι του ΠΑΣΟΚ, χαμηλώνοντας σε βαθμό εξαφανίσεως τον πήχη των απαιτήσεών τους από το Συνέδριο. Τόσο η ιστορική ηγεσία (Β. Παπανδρέου, Γ. Παπαντωνίου, Θ. Πάγκαλος, Α. Τσοχατζόπουλος, Ε. Βενιζέλος, κ. ά.), όσο και τα παλιά εξαπτέρυγα του εκσυγχρονισμού (Χ. Βερελής, Ν. Χριστοδουλάκης, Χρ. Καστανίδης, κ. ά), θα δώσουν μάχη επιβίωσης σε αυτό το συνεδριακό σώμα που θα άγεται και θα φέρεται, και θα καταφέρουν να εκλεγούν στα ανώτερα όργανα μόνο αν τύχουν της εύνοιας του μηχανισμού του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Θέλοντας και μη έτσι μεταθέτουν τις φιλοδοξίες τους για τη μετά-Παπανδρεϊκή εποχή… Άμεση συνέπεια θα είναι να μείνει ο Γ. Παπανδρέου χωρίς αντιπάλους αφού κάθε φιλοδοξία θα ψαλιδιστεί. Έτσι θα περάσουν χωρίς υπολογίσιμες αντιδράσεις όλες εκείνες οι αλλαγές στο καταστατικό και το πολιτικό πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ που θα ολοκληρώσουν την στροφή που έγινε πέρυσι, όταν ο Γ. Παπανδρέου ανέλαβε τα ηνία του κόμματος, στην κατεύθυνση μετάλλαξης του ΠΑΣΟΚ στα πρότυπα του αμερικανικού Δημοκρατικού Κόμματος.

Εδώ όμως διακρίνεται, έστω και κατ’ εξαίρεση, η συλλογική ευθύνη. Αυτό το χρόνο που το ΠΑΣΟΚ είναι στην αντιπολίτευση, η μία και μοναδική φορά που πραγματικά ακούστηκε κάνοντας αισθητή την πολιτική του παρουσία δεν ήταν με αφορμή το κύμα απολύσεων του φθινοπώρου, ούτε με αφορμή την εισοδηματική πολιτική που ανακοίνωσε ο Γ. Αλογοσκούφης πριν δύο εβδομάδες και κάτι. Το ΠΑΣΟΚ δεν ένιωσε την ανάγκη να υψώσει τους τόνους της φωνής του ούτε ακόμη και για να εκφράσει τη δυσαρέσκεια των φίλα προσκείμενων παραδοσιακά μικρομεσαίων στρωμάτων από τα κέρδη που (δεν) άφηνε το καλοκαίρι που πέρασε η Ολυμπιάδα. Η μοναδική φορά αντίθετα που έκανε αισθητή την παρουσία του ήταν με αφορμή το νόμο για τον βασικό μέτοχο, όταν όλα τα επιφανή στελέχη του, πρωτοκλασάτοι, εξαπτέρυγα, δελφίνοι πρώτης και δεύτερης γενιάς – άπαντες, κατακεραύνωναν τις προτεινόμενες αλλαγές, φιλώντας έτσι το χέρι των νονών που επί χρόνια τους προστάτευαν. Λες και ξαφνικά αφυπνίστηκε το βασικό ένστικτο αυτοσυντήρησης τους, ξεπέρασαν όλες τις αγκυλώσεις και τις επετηρίδες, και με ένα ζήλο αξιοθαύμαστο κατέκλυσαν τα ερτζιανά, ύψωσαν τη φωνή τους στη Βουλή, μόνο σε εθνεγερσία δεν κάλεσαν για τα συμφέροντα του Λαμπράκη και του Μπόμπολα…

Η προνομιακή σχέση που διαμόρφωσε όλες αυτές τις δεκαετίες το ΠΑΣΟΚ με την αστική τάξη και τους πιο σκοτεινούς και λαομίσητους ακόμη μηχανισμούς της (αρκεί να θυμηθούμε την κοπτάτσια του Μ. Χρυσοχοϊδη στη θέση του γραμματέα του κόμματος πριν δύο χρόνια) καταφέρνοντας να εκφράζει και να φέρνει σε πέρας τις στρατηγικές της επιδιώξεις, είναι η κινητήρια δύναμη που εγγυάται και τώρα την επιτυχή έκβαση της μετάλλαξης που ετοιμάζει ο Γ. Παπανδρέου και την αντιδραστικότερη μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ.