ΈΝΑΣ ΧΡΟΝΟΣ ΝΔ: «Σεμνά και ταπεινά» πλούσια αντιλαϊκή σοδειά

Αντιδραστική επανίδρυση του κράτους και μέτρα υπέρ του κεφαλαίου

Κυβέρνηση έχουν, χρειάζεται αντιπολίτευση. Σημαντικός ο απολογισμός του πρώτου χρόνου της κυβέρνησης Καραμανλή για την αντιδραστική επανίδρυση του κράτους, την ενίσχυση του κεφαλαίου και την προώθηση αντεργατικών μέτρων. Το φιάσκο του ΛΑΦΚΑ, η αγωνιώδης αναζήτηση περικοπών στα δημόσια οικονομικά, η απελευθέρωση του ωραρίου σε συνδυασμό με τις αντεργατικές τομές που ετοιμάζονται στις εργασιακές σχέσεις δείχνουν ότι πλέον η κυβέρνηση της ΝΔ θα διαμορφώσει μια πολύ πιο επιθετική πολιτική. Το όλο και πιο δεξιό ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να αποτελέσει φραγμό. Παρά τα αναγκαία «ναρκωτικά» για τη συνέχεια του κόμματος (από τις αναφορές στην 3^η Σεπτέμβρη μέχρι την επανάκαμψη Κ. Λαλιώτη), το ΠΑΣΟΚ που βγήκε από το συνέδριο-σώου είναι πλήρως μεταλλαγμένο σε συντηρητική κατεύθυνση. Το βασικό μέτωπο του Γ. Παπανδρέου είναι εναντίον του «κρατισμού», όπως και της ΝΔ. Ως αντίπαλο δέος στον αντιδραστικό συνασπισμό πρέπει να ορθωθεί μια ανατρεπτική εργατική αντιπολίτευση.

Το ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ δημοσιεύει ένα άρθρο του συνεργάτη μας ΓΙΑΝΝΗ ΕΛΑΦΡΟΥ για τον ένα χρόνο διακυβέρνησης της χώρας από τη ΝΔ.

Καλύτερα θα φανταζόταν τα πρώτα γενέθλια της κυβέρνησής του ο Κώστας Καραμανλής. Δεν ήταν και ότι καλύτερο για τον πρωθυπουργό να είναι αναγκασμένος να παρέμβει προσωπικά για να καθαρίσει τους λεκέδες από τα γιαούρτια των συνταξιούχων και τις βρομιές της υπόθεσης ΛΑΦΚΑ. Βέβαια και πάλι κατέφυγε στο γνωστό ετεροχρονισμό των υποσχεθέντων (όταν πολλοί συνταξιούχοι μπορεί και να έχουν… αποδημήσει).

Η αλήθεια είναι ότι στα γενέθλια της κυβέρνησης (τη Δευτέρα) υπήρχε ένα κεράκι μόνο, αλλά η τούρτα ήταν μεγάλη. Γιατί μπορεί το ΠΑΣΟΚ να κατηγορεί την κυβέρνηση για ανυπαρξία και τουρισμό (για τι άλλο να την κατηγορήσει, αφού έχουν την ίδια πολιτική;), αλλά η κυβέρνηση Καραμανλή, στον πρώτο χρόνο της, παρήγαγε σημαντικό έργο. Όχι βέβαια για να δικαιώσει τις αυταπάτες ευρύτατων μαζών για τις φιλολαϊκές της προθέσεις, ούτε καν για να ανακουφίσει τα προβλήματα της «καθημερινότητας» (η ανακύκλωση των ράντζων στα νοσοκομεία και μια κάποια μείωση της γραφειοκρατίας δεν είναι δα και τόσο μεγάλα επιτεύγματα), αλλά για την προώθηση των συλλογικών συμφερόντων της αστικής τάξης. Και όλα δείχνουν ότι ανεβάζει ταχύτητες στην ίδια κατεύθυνση.

Ο ένας χρόνος από τις εκλογές ήταν χρόνος μεστός στην προώθηση αντιδραστικών μέτρων σε όλους τους τομείς. Το βασικό μέτωπο που συγκεντρώθηκε η προσοχή της κυβέρνησης ήταν η «επανίδρυση του κράτους». Ο Κ. Καραμανλής δεν ακολούθησε τις κλασικές, όσο και ξεπερασμένες, νεοφιλελεύθερες λογικές για αποδόμηση του κράτους, αλλά την ενιαία, αυτή τη στιγμή, αστική στρατηγική για ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού «κράτους – στρατηγείου». Κραδαίνοντας τη ρομφαία της κάθαρσης, δεν προωθεί μόνο τα γαλάζια παιδιά, αλλά επιδιώκει τη συνολική αντιδραστική ανασυγκρότηση του κράτους και των υπόλοιπων αστικών θεσμών εξουσίας, με την ηγεμονία της κυβέρνησής του.

Η αποκάλυψη μιζών στα εξοπλιστικά προγράμματα, η κατάργηση του μαθηματικού τύπου και η ενίσχυση του ανταγωνισμού στις εργολαβίες, η προσπάθεια μεγαλύτερου ελέγχου των ΜΜΕ μέσω του υποτιθέμενου κτυπήματος της διαπλοκής, η ελεγχόμενη ροή ληγμένων λιστών «κρατικοδίαιτων» δημοσιογράφων (όπου μαζί με μερικά λαμόγια – τα περισσότερα λείπουν – στοιβάζονται δεκάδες συμβασιούχοι…), η «κάθαρση» στην αθλητική βιομηχανία, η προειδοποιητική εμφάνιση της κορυφής του παγόβουνου της διαφθοράς στη δικαιοσύνη και, τέλος, το βιβλικό – βαβυλικό έπος της εκκλησίας, που σαν υπερπαραγωγή του Χόλιγουντ, έχει απ’ όλα: ροζ ιστορίες, πράκτορες, εξωτερικά γυρίσματα και πολλούς κομπάρσους, όλους εμάς. Κρύβονται φυσικά επιμελώς οι πολιτικές ευθύνες της προηγούμενης και της σημερινής κυβέρνησης.

Όλες αυτές οι παρεμβάσεις δεν είχαν φιλολαϊκό χαρακτήρα, ούτε – παρά τις κορυφώσεις – οδήγησαν σε δραματικές καρατομήσεις, αλλά σε γερά ψαλιδίσματα. Ο Γ. Μπόμπολας, για παράδειγμα, διατηρεί το εκδοτικό του συγκρότημα και παίρνει ακόμα υπόγεια μεγάλο μέρος των εργολαβιών. Ή ο Χριστόδουλος, έστω και ψαλιδισμένος, βρίσκει τις τελευταίες μέρες σανίδα σωτηρίας από την κυβέρνηση. Εξάλλου το πρόβλημα δεν ήταν στα πρόσωπα, αλλά στον τρόπο. Ο Κ. Καραμανλής επιδιώκει να ξεπλύνει το σύστημα και να το κάνει πιο αποδοτικό για την προώθηση των συνολικών αστικών σχεδίων, ενώ ταυτόχρονα προωθεί μια πιο οργανική ένταξη και σύντηξη στο ενιαίο αντιδραστικό μπλοκ της αστικής εξουσίας μια σειράς μηχανισμών, θεσμών και τομέων που έτειναν να αυτονομηθούν. Συγκεντρώνει δυνάμεις για τις συγκρούσεις της νέας εποχής. Κι όμως, έτσι προσέφερε μια υπηρεσία στο κίνημα. Ούτε κυρίως για την απίστευτη βρόμα που ήρθε στην επιφάνεια, αλλά γιατί έδειξε πόσο συνδεδεμένα είναι όλα, ένα κουβάρι στην υπηρεσία του πρώτου κόμματος της αστικής τάξης, του κράτους.

Αλλά και όσον αφορά τα ζητήματα που απασχολούν άμεσα τους εργαζόμενους, ο απολογισμός της κυβέρνησης δεν είναι αμελητέος. Ψήφισε τον ευρωτρομονόμο και το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και έκδοσης. Πούλησε τους συμβασιούχους, μονιμοποιώντας το 10% των 250.000 που υποσχόταν προεκλογικά. Μάλιστα, πολλοί συμβασιούχοι απεργούν αύριο στα γενέθλια της κυβέρνησης. Πέρασε τις ρυθμίσεις για τους αγρότες. Ψήφισε το αναπτυξιακό νομοσχέδιο και στη συνέχεια το φορολογικό, προωθώντας εντυπωσιακή μείωση της φορολογίας του μεγάλου κεφαλαίου. Αφού διοργάνωσε με «επιτυχία» τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ετοιμάζεται τώρα να ξεπουλήσει τις κατασκευές. Συνέχισε τη λιτότητα, ενώ η ακρίβεια και η ανεργία σαρώνουν. Το σημαντικό είναι ότι όλα αυτά τα πέρασε γενικά με ελάχιστες αντιδράσεις.

Όμως, το πιο σημαντικό είναι ακόμα και αυτή η «σεμνή και ταπεινή» επίμονη προώθηση της αντιδραστικής πολιτικής από την κυβέρνηση αποτελεί πια παρελθόν. Όλα δείχνουν ότι ο Κ. Καραμανλής είναι αποφασισμένος να ανεβάσει στροφές, πρώτα και κύρια στο κοινωνικό μέτωπο. Μάλιστα, η αντεργατική πολιτική δεν θα εξαντληθεί στην εισοδηματική πολιτική και στη λιτότητα, αλλά εισβάλλει στην καρδιά των εργασιακών σχέσεων, όπως δείχνουν οι προτάσεις για την «απελευθέρωση» του ωραρίου (και για το σκλάβωμα των εργαζομένων), για μείωση της αμοιβής των υπερωριών, για κατάργηση της νομιμότητας στις ΔΕΚΟ, μαζί με την ανάπτυξη των εργολαβιών και του δουλεμπόριου στο «δημόσιο τομέα».

Το σίγουρο είναι ότι η επόμενη χρονιά της κυβέρνησης Καραμανλή δεν θα είναι τόσο ήρεμη, καθώς θα υποχρεωθεί να ανοιχθεί σε βαθιά νερά. Το γενικότερο περιβάλλον δείχνει ανταριασμένο. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Νίκος Γκαργκάνας, εκτίμησε ότι η ανάπτυξη το 2005 θα επιβεβαιώσει το απαισιόδοξο σενάριο (+3,3%), ενώ ο επίσημος πληθωρισμός θα ανέβει στο 3,3%. Αλλά και τα εξωτερικά θέματα (Βαλκάνια, Κύπρος, σχέσεις με Τουρκία) θα προκαλέσουν πονοκεφάλους. Το στοίχημα της εργατικής αντιπολίτευσης τίθεται αποφασιστικά.