Πολιτικό καφενείο

"Ο Μεγάλος Ανατολικός"

Πρόσθεση στα Αγαπημένα

Πρότεινε αυτήν την σελίδα 

Forum

Βιβλίο επισκεπτών

Επικοινωνία

   Αποστολή άρθρων στην: Συντακτική επιτροπή                                                        Οργάνωση θεμάτων: Βήχος Παναγιώτης

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΜΙΡ ΚΟΥΣΤΟΥΡΙΤΣΑ

Για τη νέα ταινια του: Μια ιστορία αγάπης μέσα στον πόλεμο

Κείμενο - Απόδοση Στράτος Κερσανίδης

Στο τέλος βρίσκονται τα γυρίσματα της νέας ταινίας του Εμίρ Κουστουρίτσα "Η πεινασμένη καρδιά" ("The hungry heart"), που άρχισαν τον περασμένο Μάρτιο. Πρόκειται για μία γαλλο-γιουγκοσλαβική (μάλλον, γαλλο-σερβομαυροβουνιακή(!!!)), που ο σερβικός τίτλος της είναι "Kad je zivat bio cudo" και ο γαλλικός "La vie est un miracle". Το σενάριο γράφτηκε από τους Ράνκο Μπόζιτς και Γκόρνταν Μίχιτς, ενώ τους πρωταγωνιστικούς ρόλους κρατούν ο Σλάβκο Στίματς και η Βέσνα Τρίβαλιτς. Σε συνέντευξη που παραχώρησε ο σκηνοθέτης και που έφτασε σε μας δια μέσου της εταιρίας ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ, μαθαίνουμε πως η ταινία αναφέρεται στον πόλεμο στη Βοσνία μέσα από ένα ανθρώπινο περιστατικό που συνέβη εκείνη την περίοδο.

Το ανθρώπινο πεπρωμένο

"Νομίζω πως ήταν καθήκον μου να μιλήσω για αυτήν την περίοδο", λέει ο Κουστουρίτσα στη συνέντευξή του. Όσο για τη ιστορία γύρω από την οποία περιστρέφεται είναι ένα αληθινό γεγονός. "Μια ιστορία αγάπης ανάμεσα σε έναν Σέρβο και μια Βόσνια Μουσουλμάνα που ήρθαν σε επαφή με το πεπρωμένο τους".
Υποστηρίζει πως όπως συνηθίζει αφηγείται και αυτήν την ιστορία άλλοτε με χιούμορ και άλλοτε με τρόπο τραγικό, για να συμπληρώσει: "Η ιδέα μια τέτοιας αντίφασης -δηλαδή ο έρωτας μεταξύ ενός Σέρβου και μια Μουσουλμάνας- πιστεύω πως θα κάνει την ιστορία της ταινίας επίκαιρη για κάθε τόπο και κάθε χρόνο. Δεν είναι μια ταινία που προσπαθεί να εξηγήσει τον πόλεμο από ιστορική άποψη, αν και υπάρχουν ιστορικές αναφορές, αλλά για το πώς συνδέεται η μοίρα των ανθρώπων".
Και ο Εμίρ Κουστουρίτσα συνεχίζει: "Επικεντρώνομαι σε μια ιστορία αγάπης η οποία αντανακλά σχεδόν ό,τι μπορείς να φανταστείς πως δημιουργεί ο πόλεμος. Ο πόνος που οι άνθρωποι νιώθουν πίσω από τις εκρήξεις, μερικές φορές μπορεί να είναι πιο δυνατός από τον πόνο που προκαλεί μια έκρηξη που σε σκοτώνει".
"Αυτό που μισώ στο σύγχρονο κινηματογράφο είναι όταν λένε 'αυτό είναι πολύ αληθινό'. Οι ταινίες δεν έχουν τίποτε να κάνουν με το αληθινό. Είναι κάτι εντελώς τεχνητό κι αυτό που οφείλουμε εμείς είναι να τις κάνουμε τέτοιες ώστε να μιλούν κυρίως στο συναίσθημα του θεατή και στη συνέχεια στη λογική του", απαντά στην ερώτηση "που τελειώνει η πραγματικότητα και που αρχίζει η μυθοπλασία". Υποστηρίζει μάλιστα, πως το τι συμβαίνει στη ζωή έχει πολύ μικρή σχέση με αυτό που γράφεται στο σενάριο. Κι ακόμη αυτό που συμβαίνει στην ταινία έχει ακόμη μικρότερη σχέση με εκείνο που γράφτηκε στο σενάριο. "Αυτός είναι ο τρόπος μου να κάνω ταινίες", συμπληρώνει.
Όσο για το νήμα το οποίο ενώνει την "Πεινασμένη καρδιά" με τις προηγούμενες ταινίες του, ο Εμίρ Κουστουρίτσα λέει πως τα τελευταία 20 χρόνια, έχει επικεντρωθεί στο να αποδείξει το πώς η οικογένεια βρίσκεται στη διαδικασία της αποδόμησης, της καταστροφής. "Νομίζω πως σε όλες τις χώρες η οικογένεια αποτελεί ακόμη κεντρικό θέμα για την τέχνη".
Η επόμενη ερώτηση αφορά το αρχικό σημείο εκκίνησης της ταινίας. Ο βόσνιος σκηνοθέτης ερωτάται μήπως ήταν η επιθυμία του να μιλήσει για αυτά τα οικουμενικά θέματα ή μήπως ήταν η εικόνα ενός γαϊδάρου που ταξιδεύει σε ένα φορτηγό τρένο που τον παρακίνησε; Παραπέμποντάς μας στον Φρανκ Κάπρα, και αφού μιλά για το σημαντικό ρόλο που έχει παίξει το Χόλιγουντ, λέει πως ο ίδιος προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τα ένστικτα των ανθρώπων και των ζώων τα οποία αποτελούν μέρος των ταινιών του. Το γαϊδούρι στην ταινία προσπαθεί διαρκώς να αυτοκτονήσει, γεγονός όχι και τόσο συνηθισμένο, αλλά τελικά αυτό που κάνει είναι να σώσει τη ζωή κάποιου υποψήφιου αυτόχειρα.

Το αναπόφευκτο του πολέμου

Μιλώντας για το κοινό των ταινιών του, ο Εμίρ Κουστουρίτσα θεωρεί πως αυτό βρίσκεται σε όλον τον κόσμο. Υποστηρίζει πως το μεγαλύτερο όπλο, είναι το συναίσθημα κάτι που διαθέτει η ταινία. "Εκείνοι που άρχισαν τον πόλεμο εκείνοι οι ακραίοι εθνικιστές που πολεμούσαν ο ένας τον άλλον μπορεί πιθανόν να βρουν κάτι που δεν θα τους αρέσει αλλά οι θεατές θα πάρουν αυτό που χρειάζονται. Κι αυτό που χρειάζονται είναι να βεβαιωθούν πως η περίοδος του πολέμου πέρασε", λέει. Και η επόμενη ερώτηση αφορά τον πόλεμο και ζητείται από τον Κουστουρίτσα να πει εάν θεωρεί πως ήταν αναπόφευκτος. "Πιστεύω πως ο πολιτισμός προχωρά γύρω από τον κύκλο κέρδος-κεφάλαιο-πόλεμος και ξανά κέρδος-κεφάλαιο-πόλεμος", απαντά. Και συμπληρώνει, "δυστυχώς κάθε χώρα στον κόσμο, και ειδικότερα οι ισχυρότερες, δεν θα γίνονταν ισχυρότερες, στον τομέα των ηλεκτρονικών υπολογιστών για παράδειγμα, εάν δεν στήριζαν σε αυτούς την στρατιωτική τους δύναμη. Έτσι όταν πλησιάζει ο καιρός των μεγάλων αλλαγών, όπως συνέβη μετά την πτώση του τείχους στο Βερολίνο, γίνεται κάτι σαν σεισμός ο οποίος στρέφεται εναντίον των λιγότερο εξελιγμένων κοινωνιών που στην προκειμένη περίπτωση ήταν τα έθνη των Βαλκανίων". Συνδυάζοντας τα παραπάνω με την ταινία του λέει: "Στην ταινία η γυναίκα του Λούκα, η οποία είναι παρανοϊκή και σχιζοφρενής, επιμένει πως ο πόλεμος πλησιάζει. Ο Λούκα από την άλλη, ο οποίος είναι ένας νηφάλιος και σοβαρός μηχανικός επιμένει πως αυτό δεν πρόκειται να γίνει, επειδή όπως λέει ο πόλεμος δεν θα έρθει επειδή υπάρχουν πολλοί άνθρωποι λογικοί. Στο τέλος όμως όλοι εμείς, όπως ο Λούκα, κάνουμε λάθος κι αυτό αποδεικνύει πως ο πόλεμος ήταν αναπόφευκτος".

Ένας δικτάτορας μιλά για την αγάπη
Στη συνέχεια ο Κουστουρίτσα ρωτήθηκε για τον τρόπο που προσεγγίζει τη δουλειά του, πως τον περιγράφει.
Η απάντησή ξαφνιάζει, αφού όπως λέει, "Η μοναδική δικτατορία που έχει παραμείνει στον κόσμο είναι ο κινηματογράφος, Οτιδήποτε άλλο έχει εκδημοκρατιστεί". Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, τοποθετεί και τον εαυτό του. "Έτσι όταν ξεκινάω μια ταινία λειτουργώ ως δικτάτορας", ομολογεί. Και συνεχίζει: "Κατά τη διάρκεια της δημιουργίας της ταινίας γίνομαι ένας θαυμάσιος δικτάτορας. Κι όταν την τελειώνω αισθάνομαι ερωτευμένος με τον καθένα που εργάστηκε για την πραγματοποίησή της". Όσο για το πώς αισθάνεται, το λέει ξεκάθαρα: "Σαν σαμάνος που ακολουθείται από μια ομάδα ανθρώπων αλλάζοντας τον τρόπο που ζουν και οδηγώντας τους εκεί που εγώ επιθυμώ". Και συνεχίζει: "΄Όλα όσα βλέπετε στην οθόνη βγαίνουν από το μυαλό μου. Ελπίζω πως κι ο Ντοστογιέφσκι όταν έγραφε τα μυθιστορήματά του υπέφερε το ίδιο με μένα όταν κάνω ταινίες". Πιστεύει πως είναι πιο δύσκολο να κινηματογραφήσει κανείς μια ιστορία αγάπης από την αναταραχή του πολέμου.
"Το πιο δύσκολο είναι να φέρουμε κοντά τον έναν στον άλλον, αυτό να γίνει πιστευτό και να φαίνονται ερωτευμένοι. Και μετά να κάνουμε αυτούς τους δύο ανθρώπους να αποτελέσουν μέρος του όμορφου τοπίου που κινηματογραφούμε σαν επιβεβαίωση ή το τοπίο να έρχεται σε αντίθεση με αυτό που αισθάνονται για τη ζωή και αυτό που αισθάνονται ο ένας για τον άλλον. Αυτό είναι πραγματικά δύσκολο επειδή πρέπει να ξυπνάς καθημερινά στις 6 το πρωί επί έξι μήνες για να πετύχεις την καλύτερη στιγμή της ημέρας" Τέλος, απαντώντας στο πόσο κυνικοί έχουν γίνει οι άνθρωποι στη Βοσνία σχετικά με την αγάπη, πέρα από το χάσμα, ανάμεσα σε ένα Σέρβο και μια Μουσουλμάνα και εάν μπορεί να συγκινηθούν από μια ερωτική ιστορία, απαντά: "Οι άνθρωποι μπορούν να γίνουν κυνικοί με οτιδήποτε. Αλλά όταν δει κάποιος μια όμορφη γυναίκα, όπως αυτήν που παίζει στην ταινία, και έναν άνθρωπο με βάθος, όπως ο Λούκα, τότε όλα τα υπόλοιπα γίνονται λεπτομέρειες, ξεχνιούνται".

Από την εφημερίδα ΕΠΟΧΗ