|
"Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ" Πολιτισμός |
||||
|
|
Πανόραμα Iσπανικής Tέχνης του 20ου αιώνα στην Εθνική Πινακοθήκη Αθήνας
Η έκθεση "Ο αιώνας του Πικάσο, ισπανική τέχνη του 20ου αιώνα από τις συλλογές του Μουσείου Κέντρου Τέχνης Reina Sofia" περιλαμβάνει 105 έργα 72 καλλιτεχνών αποκαλύπτοντας το πρόσωπο της
σύγχρονης ισπανικής τέχνης που είχε μια δυναμική παρουσία σ' ολόκληρο τον 20ο αιώνα και ανάδειξε ίσως μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα της τέχνης διεθνώς. Οι Ισπανοί όχι μόνο διαθέτουν δημιουργούς παγκόσμιου διαμετρήματος αλλά έχουν και μια δυναμική πολιτική στο να προβάλλουν την σύγχρονη τέχνη τους στη διεθνή εικαστική σκηνή, μία πολιτική
που στερείται η Ελλάδα παρά το γεγονός ότι διαθέτει αξιόλογους καλλιτέχνες και έξοχη καλλιτεχνική δημιουργία. Πάντως με πρωτοβουλία της Πανελλήνιας ΄Ενωσης
Αιθουσών Τέχνης το 2004 η διεθνής εμπορική έκθεση της Μαδρίτης ARCO θα είναι αφιερωμένη στην Ελλάδα και ο διευθυντής του Μουσείου Reina Sofia προτίθεται να οργανώσει έκθεση που θα παρουσιάζει την ελληνική τέχνη. Ελπίζουμε οι διάφοροι αρμόδιοι να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία που τους δίνεται
να δείξουν εκτός των ελληνικών συνόρων, σε μια χώρα με ιδιαίτερη βαρύτητα στον διεθνές εικαστικό χώρο την σύγχρονη ελληνική καλλιτεχνική δημιουργία. Η παρουσίαση της ισπανικής τέχνης του 20ου αιώνα στην Ελλάδα εντάσσεται στα γενικότερα σχέδια της διευθύντριας της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνας Λαμπράκη Πλάκα να παρουσιάσει την τέχνη
διαφόρων χωρών για να μάθει το ελληνικό κοινό την τέχνη του 20ου αιώνα και να γίνει από την κριτική ένας απολογισμός ενός αιώνα που άλλαξε την μορφή και το περιεχόμενο της τέχνης αποτυπώνοντας στο καλλιτεχνικό πεδίο της συγκλονιστικές αλλαγές στο πεδίο της κοινωνίας και της πολιτικής
που σφράγισαν
τον πλανήτη. Η έκθεση περιλαμβάνει έργα του Πικάσο από την "Γκουέρνικα" που είναι ένα από τα μεγαλύτερα έργα του 20ου αιώνα και αποτελεί κραυγή του δημιουργού του ενάντια στις συνέπειες του πολέμου.
Ιδιαίτερα σημαντικά είναι και τα έργα του Χουάν Μιρό και του Χουάν Γκρις, του Σαλβαντόρ Νταλί που αποτελούν σημαντικές μορφές της μοντέρνας τέχνης του αιώνα. Τα έργα στο πανόραμα της ισπανικής τέχνης χωρίζονται σε τρεις ενότητες, η πρώτη ενότητα ξεκινά από την αφετηρία της συλλογής του Μουσείου που έδωσε τα έργα του και επιμελήθηκε την παρουσίασή
της, τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι τον ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο. Η δεύτερη ενότητα εκτείνεται από τη δεκαετία του ΄40 μέχρι το 1975, έτος της αποκατάστασης της δημοκρατίας στην Ισπανία και η τρίτη, από τη χρονολογία αυτή μέχρι τις μέρες μας. Ο πρώτος πυρήνας κάνει αναφορές στον κυβισμό με έργα του Πάμπλο Πικάσο, του Χουάν Γκρις, της Μαρίας Μπλανσάρ, του Πάμπλο Γκαργκάγιο και του Χούλιο Γκονθάλεθ. Οι Χουάν Μιρό και Σαλβαντόρ Νταλί
περιλαμβάνονται στο μέρος αυτό που παρουσιάζεται ο σουρεαλισμός μαζί με έργα του ΄Οσκαρ Ντομίνγκεθ και των γλυπτών Άνχελ Φεράντ και Λεάνδρε Κριστόφολ. Στην ίδια ενότητα περιλαμβάνονται έργα των Ντανιέλ Γκονθάλεθ, Χοσέ Γκουτιέρεθ Σολάνα, Ντανιέλ Βαθκεθ Ντιάθ, Χοακίν Τόρες Γκαρθία,
Μανουέλ Ουγκέ που συνέβαλαν στην εξέλιξη της τέχνης του πρώτου τρίτου του αιώνα και εκτίθενται με τον τίτλο "Από το Νovecientos στον Ουλτραϊσμό". Μια άλλη ομάδα αυτής της περιόδου αποτελείται από καλλιτέχνες που βρίσκονταν στο περιβάλλον της "ποιητικής γενιάς του ΄27". Πρόκειται για τους Μανουέλ ΄Ανχελες Ορτίθ, Φρανθίσκο Μπόρες,
Πάντσο Κοσίο, και Λουίς Φερναντέθ που άσκησαν ένα φανταστικό ρεαλισμό. Το τοπίο αποτελεί σημείο αναφοράς της καλλιτεχνικής ανανέωσης και της εθνικής πρωτοπορίας. Τα έργα που παρουσιάζονται εδώ έχουν τίτλο "Η Βαγιέγκας και το νέο ισπανικό τοπίο" και έχουν δημιουργηθεί από τους
Αλμπέρτο Σάντσεθ, Μπενχιαμίν Παλένθια, Μαρούχα Μάγιο. Η χρονική περιόδος 1940-1975 αντιπροσωπεύεται από τρεις μεγάλες ομάδες: "Το τοπίο ως πρόσχημα", "Η γενιά της αφαίρεσης" και "Οι παραστατικοί ζωγράφοι της δεκαετίας του ΄70". Στην πρώτη ομάδα συμπεριλαμβάνονται τα έργα εκείνων των καλλιτεχνών που χρησιμοποίησαν το τοπίο σαν βάση των δημιουργιών τους. Αυτοί είναι οι Χουάν Μανουέλ Ντιάθ Κανέχα, Ορτέγα Μουνιόθ,
Μαρτίνεθ Νοβίγιο, και Αγκουστίν Ρεδοντέλα. Στην δεύτερη ομάδα εντάσσεται η καλλιτεχνική ομάδα "Εl Paso"(1957) με έργα των Σάουρα, Μιγιάρες, Κανογάρ, Ριβέρα, Τσιρίνο, η ομάδα της "Cuenca" με έργα άμορφης τέχνης των δημιουργών Ρουέδα
και Τορνέρ καθώς και έργα της λυρικής αφαίρεσης με έργα των "Μομπό, Βιθέντε Εστεβάν. Δίπλα σ' αυτούς εκτίθενται και έργα καλλιτεχνών που δεν ανήκουν σ' αυτά τα κινήματα που είναι των Τάπιες, Οτέιθα, Τσιγίδα και Παλαθουέλο. Η τρίτη ομάδα συμπεριλαμβάνει έργα των ρεαλιστών Αντόνιο Λόπεθ, Κάρμεν Λαφόν, Χούλιο Λοπέθ Ερντάντεθ καθώς και των καλλιτεχνών των νεοπαραστατικών κινημάτων Κριστίνο ντε Βέρα, Χοσέ
Ερνάντεθ και ανεξάρτητων δημιουργών όπως είναι οι Εντουάρντο Αρόγιο, Μανόλο Βάλντες. Το 1975 με την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ισπανία αρχίζει μια νέα ιστορική περίοδος κατά την οποία η ισπανική τέχνη απομακρύνεται από τις ρίζες της και γίνεται πιο οικουμενική. Σ΄αυτή την περίοδο
αναδεικνύονται πολυάριθμα κινήματα
που έχουν το τίτλο στην έκθεση "Τελευταίες γενιές: Νεοπαραστατικά ρεύματα, ρεαλισμός, νέα αφαίρεση, κονστρουκτιβισμός, φωτογραφία" και κυρίως μια νέα γενιά γλυπτών με ξεχωριστή δύναμη όπως είναι οι Φρανθίσκο Λέιρο, Κριστίνα Ιγλέσιας, Σέρτζι Αγιλάρ και Σουσάνα Σολάνο. Οι
ζωγράφοι που κλείνουν την έκθεση είναι οι Χουάν Ουσλέ, Χοσέ Μανουέλ Μπρότο, Χοσέ Μαρία Σιθίλια και Μικέλ Μαρθελό μαζί με τους επιφανείς σύγχρονους Ισπανούς Χοσέ Μανουέλ Μαγιεστέρ, ΄Ανχελ Ματέο Τσάρις. ΄Ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα της έκθεσης είναι και η μακέτα του ισπανικού περιπτέρου στην διεθνή έκθεση του 1937 στο οποίο παρουσιάστηκε η "Γκουέρνικα", έργο ειδικά φιλοτεχνημένο
γι' αυτή την διοργάνωση. Τότε η δημοκρατική κυβέρνηση της Ισπανίας είχε κληθεί να συμμετάσχει σ' αυτήν την έκθεση και το μοντέρνο αυτό περίπτερο είχαν σχεδιάσει οι Χοσέπ Λουίς Σερτ και Λουίς Λακάσα και το οποίο ήταν σε απόλυτη αντίθεση με περίπτερα των δύο μεγαλύτερων φασιστικών
καθεστώτων της Ευρώπης του Χίτλερ, του Μουσολίνι και του σταλινικού καθεστώτος. Εκτός από την "Γκουέρνικα" του Πικάσο σ' αυτό το περίπτερο εκτίθονταν έργα του Μιρό και το κινητικό γλυπτό "Κρήνη του υδράργυρου" του Κάλντερ. Η ιστορία της τέχνης του 20ου αιώνα συναντιέται με την
ισπανική τέχνη μέσα από τους εξέχοντες δημιουργούς και δίνει μοναδικά αριστουργήματα που μπορεί το αθηναϊκό κοινό να απολαύσει σε μια άριστα παρουσιασμένη έκθεση που έχει επιμεληθεί η διευθύντρια των συλλογών του Reina Sofia, δρ. Mαρία Χοσέ Σαλαζάρ και από ελληνικής πλευράς η επιμελήτρια
της Εθνικής Πινακοθήκης ΄Εφη Αγαθονίκου. Την αρχιτεκτονική επιμέλειά της είχε ο καθηγητής της Πανεπιστημίου της Μαδρίτης Μανούλε Μπλάνκο. ΄Αρτεμις Καρδουλάκη 08/11/2002 |
|||
