ΡΑΣΠΟΥΤΙΝ ΚΑΙ ΛΕΝΙΝ…

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Του συνεργάτη μας ΓΙΩΡΓΟΥ ΧΛΩΡΟΥ

Από την εφημερίδα ΝΕΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

1. Η πρωτοφανής κρίση της ελληνικής εκκλησίας δεν αποτελεί μία συγκυριακή κρίση προσώπων ή ορισμένων αντιμαχόμενων φατριών της. Δεν αποτελεί ούτε καν μία απλή κρίση του θεσμού σαν σύνολο, αποκομένου από το κράτος ή και το σύστημα συνολικά. Δεν συγκρίνεται επίσης με καμία από τις κρίσεις που κατά καιρούς εμφανίστηκαν στους κόλπους της κατά τον προηγούμενο αιώνα (την διάσπαση με τους παλιοημερολογήτες την εποχή του Βενιζέλου εκσυγχρονισμού στην δεκαετία του 1920, την διάσπαση μεταξύ 1961-62 σαν προϊόν της σύγκρουσης παλατιού και κυβέρνησης ΕΡΕ, και τις διαδοχικές κρίσεις μεταξύ κυβέρνησης και εκκλησίας στην μεταπολίτευση το 1975, το 1978, το 1981 και το 1987) παρόλο που και τότε και τώρα, το πραγματικό επίδικο είναι οι σχέσεις εκκλησίας, πολιτείας.

Το 1916-22 ήταν ο βενιζελικός εκσυγχρονισμός της ανερχόμενης τότε, φιλελεύθερης αστικής τάξης που καλούνταν να εκβιομηχανίσει την χώρα, αυτός που οδήγησε σε σύγκρουση με το παλαιοκομματικό κατεστημένο, το παλάτι, την αγροτική μεγαλο-αστική τάξη με τα φεουδαρχικά της κατάλοιπα, σε συνθήκες ανόδου και κυριαρχίας του ιμπεριαλισμού, και ήταν αυτός που οδηγεί σε σύγκρουση με τους οπαδούς του παλαιού ημερολογίου. Το 1961-62 οι διαφορικές φατρίες των ιεραρχών είναι χωρισμένες σε “καραμανλικούς” και σε “βασιλικούς”. Είναι η εποχή που οι τρεις πυλώνες της μετα-εμφυλιακής, αντικομμουνιστικής κυριαρχίας της αστικής τάξης, ο στρατός, το παλάτι και το κοινοβούλιο, αρχίζουν να συγκρούονται για τον προσδιορισμό τόσο της αναμεταξύ τους ισορροπίας, μέσα στην κρατική μηχανή, όσο (και κυρίως) για τις διαφορετικούς μεθόδους της διατήρησης της αστικής ηγεμονίας έναντι του ανερχόμενου λαϊκού κινήματος, που αρχίζει να ξεπερνάει την ήτταν του 1941-49. Αυτή η σύγκρουση στην ιεραρχία γίνεται στο περιθώριο των “εκλογών της βίας και νοθείας” του 1961, προετοιμάζει την κυβερνητική κρίση και την φυγή του Καραμανλή το 1963, “προβλέπει” την πολιτειακή κρίση του 1965 με τα Ιουλιανά και την αποστασία, που θα οδηγήσει στην χούντα του 1967. Σε όλη αυτή την περίοδο η εκκλησία είναι μία προνομιούχα κρατική κάστα-ελίτ που συνεισφέρει τα μέγιστα στην ανοικοδόμηση του αντικομμουνιστικού κράτους μέσα από τις παραθρησκευτικές οργανώσεις “Ζωή” και “Σωτήρ”, τα κατηχητικά της και τα εκκλησιαστικά ιδρύματά της. Η χούντα είναι η κορυφαία στιγμή της ιδεολογικής και πολιτικής ηγεμονίας της μέσα στα πλαίσια του κρατικού δόγματος “Ελλάς, Ελλήνων, Χριστιανών”. Διόλου τυχαία η σημερινή ιεραρχία έχει ενταχθεί στα ανώτερα κλιμάκια της εκκλησίας ακριβώς σε εκείνη την εποχή. Στην μεταπολίτευση η εκκλησία εισπράττει το δικό της μερίδιο από την κοινωνική ριζοσπαστική κριτική και βρίσκεται σε διαρκή πολιτική υποχώρηση. Η ηγεσία Σεραφείμ, είναι η ηγεσία μίας εκκλησίας που πρέπει να κρύψει την πολιτική της θέση, να αποφύγει την ενασχόλησή της με τα κοινά και να προσπαθήσει απλώς και μόνο να διατηρεί την οικονομική της δύναμη, στα “μουλωχτά”. Οι κρίσεις της μεταπολίτευσης, γύρω από τις απόπειρες να συζητηθεί το θέμα του χωρισμού εκκλησίας-κράτους, γίνονται υπό αυτό το πρίσμα. Οι κυβερνήσεις Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ αφήνουν αλώβητο τον οικονομικό ρόλο της εκκλησίας (και μάλιστα το 1987 θεσμοθετούν την δημοσιο-υπαλληλική μισθοδοσία των ιερέων), υπό τον όρο της μη-ενασχόλησής της με τα κοινά.

2. Στην τωρινή κρίση υπάρχει μία φαινομενική συνέχεια των προηγούμενων, αλλά και ουσιαστικές ποιοτικές διαφορές, άλματα σε μία μη-γραμμική εξέλιξη. Ετούτη την φορά η κρίση δεν αφορά την σχέση του ενός θεσμού με τον άλλον και μόνο, ούτε μία σύγκρουσή τους και μόνο. Υπάρχει ένα παράλληλο σάπισμα όλων των πυλώνων της αστικής εξουσίας: Δικαστές, Δημοσιογράφοι, Αστυνομικοί, Μυστικοί πράκτορες και παπάδες εμπλέκονται σε ένα ενιαίο κύκλωμα με κοινά χαρακτηριστικά διαπλοκής. Μία συντονισμένη ταλάντευση όλων των πυλώνων της αστικής εξουσίας. Ας δούμε μερικά στοιχεία της:

• Στο χώρο των ΜΜΕ, η ίδια η ΕΣΗΕΑ δημοσιοποίησε μετά από πολλές πιέσεις, μία λίστα με τα ονόματα 1.044 δημοσιογράφων που κάνουν δύο και περισσότερες δουλειές. Σίγουρα δεν είναι όλοι αυτοί διαπλεκόμενοι (καθώς η συντριπτική πλειοψηφία του κλάδου κάνει πολλές δουλειές για να αυξήσει το χαμηλό εισόδημα που αποφέρει ένας χαμηλός μισθός) ενώ αναμφίβολα λείπουν από αυτήν την λίστα, τρανταχτά ονόματα διευθυντών ΜΜΕ και “άνκορμαν” των τηλεοπτικών δελτίων ειδήσεων που είναι τα επίσημα “παπαγαλάκια” των αφεντικών τους.

• Στον χώρο της Δικαιοσύνης, μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, έχουν κινηθεί πειθαρχικές διαδικασίες για περίπου 30 δικαστικούς. Από αυτούς, 15 περιπτώσεις έχουν ήδη δρομολογηθεί και ποινικά, ενώ εκτιμήσεις που γίνονται, υπολογίζουν τελικά πως θα διωχθούν έως και 100 δικαστικοί, όλων των βαθμίδων. Μαζί τους και αρκετές δεκάδες δικηγόροι. Η πιο συνηθισμένες περιπτώσεις είναι δωροδοκία, κακοδικία, παράνομος πλουτισμός, παράνομες καθυστερήσεις, παράνομες αποφυλακίσεις ενώ δεν λείπουν περιπτώσεις συνεργασίας με μαστροπούς, εμπόρους ναρκωτικών κ.λπ.

• Στο χώρο της αστυνομίας, δεν περνάει μέρα που να μην πιάνεται ένας αστυνομικός μπλεγμένος είτε σε υποθέσεις “προστασίας” νυχτερινών μαγαζιών, εμπορίας ναρκωτικών, μαστροπίας κ.λπ. Φυσικά οι μετανάστες και οι πολιτικοί κρατούμενοι γνωρίζουν πολύ καλά και την άλλη όψη, αυτή των βασανιστηρίων κατά την κράτηση ή και των “τυχαίων εκπυρσοκροτήσεων” των όπλων των σωμάτων Ασφαλείας. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπ. Δημόσιας Τάξης που ανακοινώθηκαν πέρυσι, τα τελευταία 15 χρόνια έχουν ασκηθεί πάνω από 8.000 Ένορκες Διοικητικές Εξετάσεις, κατά μελών της ΕΛ.ΑΣ. Από αυτές (που στην συντριπτική τους πλειοψηφία μπήκαν στο αρχείο) 600 περιπτώσεις οδήγησαν σε απόλυση από το Σώμα.

• Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο εντάσσεται και η κρίση στην εκκλησία. Οι αντιμαχόμενες μερίδες “Χριστοδουλικών” και “αντι-Χριστοδουλικών” κρατάνε η μία την άλλη με κασσέτες και βίντεο, έγγραφα και επιστολές, που αναπαράγουν την καθολική σήψη του κρατικού μηχανισμού φτάνοντας σε ασύλληπτα μεγέθη και ποιότητες. Ο Αρχιμανδρίτης Κυθήρων είναι ήδη προφυλακισμένος για αρχαιοκαπηλεία, ο Μητροπολίτης Αττικής έχει ………… για οικονομικές καταχρήσεις, ο Μητροπολίτης Φιώτιδος κατηγορείται για πλαστογραφίες συμβολαίων γης, ο Μητροπολίτης Διδυμοτείχου για σεξουαλικές καταχρήσεις, ο Μητροπολίτης Περιστερίου κατηγορείται για οικονομική εκμετάλλευση ιερέων, ο Μητροπολίτης Δωδεκανήσου κατηγορείται για …”αγιοποίηση” του εαυτού του (!!) καθώς στις εκκλησίες της Λέρου έχει εμφανιστεί αγιογραφία του ως αγίου (!!!), οι γραμματείς της Ιεράς Συνόδου παραιτούνται και αναζητούνται και ο κατάλογος δεν έχει τελειωμό. Όλα τα μέσα χρησιμοποιούνται σ’ αυτήν την μάχη: Κρυφές κάμερες, υποκλοπές τηλεφωνικών συνομιλιών, αστυνομικοί, βαποράκια, μπράβοι νυχτερικών κέντρων, ροζ και “μαύρες” γκαρσονιέρες, άδειες οπλοχρησίας, offshore εταιρίες. “Είναι πολλά τα λεφτά πάτερ… αλλά είναι και βαθύς ο πάτος του υπονόμου”. Και τελειωμός δεν υπάρχει.

3. Για να μην χαθούμε σε αυτόν το ορυμαγδό αποκαλύψεων (που πιθανόν να αποσκοπεί και στην πρόκληση μιας γενικευμένης αηδίας που μπορεί να μετατραπεί σε αδιαφορία και άρα σε συγκάλυψη) είναι χρήσιμο να ξεχωρίσουμε κάποια περίπτωση-κλειδί της τωρινής κρίσης. Και αυτή δεν μπορεί να είναι άλλη από την υπόθεση Βαβύλη. Ο προστατευόμενος του Χριστόδουλου (από το 1988) έμπορος ναρκωτικών, Αστ. Βαβύλης, ο φαντομάς με τα χίλια πρόσωπα και τα ισάριθμα ονόματα είναι η πιο χαρακτηριστική εικόνα της ηγεσίας Χριστόδουλου. Ο Αστ. Βαβύλης φέρεται να είναι εκπαιδευτής της Αστυνομίας, προμηθευτής τεθωρακισμένων αυτοκινήτων του FBI, εκπρόσωπος της CIA στην προσπάθεια απόσπασης πληροφοριών για την 17Ν το 1998 από συντρόφους του κινήματος, άνθρωπος του Χριστόδουλου στην Αλβανία, άνθρωπος της Mosad στην εκλογή του Πατριάρχη Ιεροσολύμων, άνθρωπος του ελληνικού κράτους στην Νότια Ιταλία. Ταυτόχρονα εμφανίζεται ως εμπορικός εκπρόσωπος της εκκλησιαστικής εταιρίας “Magna Grecia” σε Αλβανία και Ιταλία, συμμέτοχος στο σκάνδαλο των παρατράπεζων του Μπερίσα, κατηγορούμενος από την Αλβανική Ιντερπόλ για τοποθέτηση βόμβας στην Αλβανία, καταγγελμένος από την Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου ως διαπραγματευτής εμπορικής εταιρίας που ήθελε να αγοράσει τα δικαιώματα μαστίχας για Κίνα και Ταϊβάν. Επιπλέον φέρεται να διατηρεί από κοινού με τον γραμματέα της νεολαίας της Χρυσής Αυγής, Παναγιωτακόπουλο και ένα μαγαζί στρατιωτικών στολών και ειδών κυνηγιού. Ένας πολυτάλαντος τυχοδιώκτης αν μη τι άλλο. Και παράλληλα η πιο τρανή απόδειξη της διαπλοκής της εκκλησίας καθώς και της τάσης της να υποκαθιστά λειτουργίες των μηχανισμών του κράτους, της αστυνομίας, της διπλωματίας κ.λπ.

Και δίπλα σ’ αυτόν τον μηχανισμό, μια στρατιά δικαστών και αστυνομικών που είτε συμμετέχουν σ’ αυτό το κύκλωμα, είτε του κάνουν μικρο-χάρες “εις το όνομα της Θείας Χάρης της εκκλησίας”. Άλλωστε και μόνο το γεγονός ότι ένας υποστράτηγος του ΕΛ.ΑΣ. ο Τριανταφυλλάκης, διαπραγματεύεται τους όρους παράδοσης του Βαβύλη με τον Άρειο Πάγο, είναι ενδεικτικό ότι δεν μιλάμε πλέον για “παρα-κράτος”, αλλά για το κράτος “καθεαυτό”. Πώς όμως φτάσαμε σ’ αυτήν την κατάσταση;

Η άνοδος της εκκλησίας σε ηγεμονική δύναμη του αστικού συστήματος την εποχή της μετάβασης από την ηγεσία Σεραφείμ στην ηγεσία Χριστόδουλου έχει δύο βάσεις: την πολιτική-ιδεολογική και την οικονομική. Στην μεν πρώτη, πρέπει να εκτιμήσουμε τον συνδυασμό διεθνών και εθνικών πολιτικών διεργασιών. Οι αλλαγές σε παγκόσμια κλίμακα το 1989-91 οδηγούν παγκοσμίως σε μία άνοδο του εθνικισμού, του σκοταδισμού, του ανορθολογισμού. Δεν κατάρρευσαν μόνο οι παγιωμένες ιδεολογικές σταθερές, του παραδοσιακού γραφειοκρατικού αριστερού κινήματος (με την διάλυση του σταλινισμού) αλλά επιχειρήθηκε μία ιδεολογική συντηρητική αντεπίθεση σε κάθε κεκτημένο ιδεολογικό, επιστημονικό της ίδιας της παράδοσης του Διαφωτισμού και της αστικής δημοκρατίας. Πίσω από το κήρυγμα για το “τέλος της ιστορίας”, επιχειρήθηκε να δοθεί και ένα τέλος στις ιδεολογίες, την θεωρία, την φιλοσοφία, την πολιτική κ.λπ.

Ο κόσμος οδηγήθηκε σε μία γενικότερη μεταφυσική στροφή. Ελλείψει ιδεολογίας η θρησκεία διεκδίκησε έναν αναβαθμισμένο ρόλο στις ιδεολογικές αναζητήσεις δισεκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως, που η βαθιά δομική συστηματική κρίση τους έσπρωχνε στην ανέχεια, την φτώχεια, τον πόλεμο και την καταστροφή. Όχι σε αντίθεση, αλλά ακριβώς εξαιτίας αυτής της αντικειμενικής υλικής πραγματικότητας, η εκκλησία φάνταζε σαν “την ψυχή ενός κόσμου που δεν έχει ψυχή”. Αυτό είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο: Ας δούμε την άνοδο του προτεσταντικού φονταμενταλισμού στην πιο ανεπτυγμένη ιμπεριαλιστική χώρα, τις ΗΠΑ. Παράλληλα η κρίση των παραδοσιακών κοινοβουλευτικών θεσμών και των πολιτικών κομμάτων της αστικής δημοκρατίας, οδηγεί σε μία γενική ανυποληψία και απονομιμοποίηση στα μάτια της κοινής γνώμης, την παραδοσιακή πολιτική εξουσία. Η εκκλησία, αναβαπτισμένη από την στροφή στην θρησκεία, επιδιώκει να καλύψει το πολιτικό κενό. Στην Ελλάδα ο Χριστόδουλος λειτουργεί ως αρχηγός κόμματος. Κάνει καθημερινά δηλώσεις στα κανάλια. Έχει λόγο για την εξωτερική πολιτική, τα ελληνο-τουρκικά, την Ε.Ε., το περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων, τις ταυτότητες, την Ολυμπιάδα κ.λπ. Χρησιμοποιεί το χριστεπώνυμο πλήθος ως οπαδούς κόμματος και κλακαδόρους-ψηφοφόρους. Ζητάει δημοψήφισμα για τις ταυτότητες, ένα θέμα που κανονικά αφορά τις σχέσεις μεταξύ του ελληνικού κράτους και της Ε.Ε. Συγκρούεται με τον Οικουμενικό Πατριάρχη εμπλεκόμενος στα ελληνο-τουρκικά και στην σχέση Τουρκίας-Ε.Ε. Καθορίζει από κοινού με την Mosad την εκλογή του Ειρηναίου στα Ιεροσόλυμα που εκποιεί στο σιωνιστικό κράτος την τεράστια έκτασή του στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, αλλοιώνοντας τα δημογραφικά δεδομένα της περιοχής και συμβάλλοντας στην Μεσανατολική κρίση. Με τα φιλανθρωπικά “Μη-Κυβερνητικά” ιδρύματα, η εκκλησία γίνεται ο προπομπός της ελληνικής διπλωματίας σε διάφορες κρίσεις ανά τον κόσμο. Με δυο λόγια η εκκλησία αντικαθιστά λειτουργίες του κράτους, όντας σαν τμήμα του.

Την ίδια εποχή που η εκκλησία προσπαθεί να ηγεμονεύσει ηγεμονικά στο πολιτικό παιχνίδι της, η δικαστική εξουσία φαίνεται πως την ζήλεψε. Τουλάχιστον δύο πολιτικές κινήσεις δικαστικών εμφανίστηκαν (από τον Τσεβά και τον Κόκκινο) για να καλύψουν αυτό το πολιτικό κενό που άφηναν τα κόμματα του κοινοβουλίου. Το ότι δεν περπάτησαν τελικά, κατά το Ιταλικό πρότυπο, δεν σημαίνει ότι δεν είχαν και κάποια αντικειμενική βάση. Άλλωστε σε όλη την δεκαετία 1995-2005 οι δύο πλέον δημοφιλής θεσμοί είναι η εκκλησία και η δικαιοσύνη. Γι’ αυτό και η τωρινή τους απαξίωση δημιουργεί ένα πολιτικό κενό εκ νέου.

Ωστόσο πίσω από την ανάδειξη της εκκλησίας σε σημαντικό παίκτη, βρίσκεται και μία οικονομική και κοινωνική χροιά πιο σημαντική από την εκάστοτε πολιτική συγκυρία. Η δεκαετία του 90 χαρακτηρίζεται και στην Ελλάδα από την απογείωση του πλασματικού κεφαλαίου εις βάρος του παραγωγικού κεφαλαίου. Η χρηματιστηριακή άνθιση 1990-1999 γίνεται πάνω στην ραχοκοκαλιά των ιδιωτικοποιήσεων και του κλεισίματος παραδοσιακών παραγωγικών μονάδων. Η εκκλησία μετατρέπει την τεράστια ακίνητη περιουσία της, σε ενεργό χρηματιστηριακό κεφάλαιο συμμετέχοντας στην χρηματιστηριακή φούσκα. Τα μοναστικά κτήματα, τα οικόπεδα και τα κτίρια υποθηκεύονται στις τράπεζες για να αντληθούν κεφάλαια κίνησης με τα οποία ιδρύονται χρηματιστηριακές εταιρίες, ή αγοράζονται μετοχές και ομόλογα. Δευτερευόντως ιδρύονται από την εκκλησία ή αγοράζονται μερίδια σε εμπορικές, ξενοδοχειακές κ.λπ. εταιρίες. Σταδιακά οι ιεράρχες μετατρέπονται από παρασιτικά, κρατικά όργανα μιας πάλαι ποτέ στατικής κρατικοδίαιτης ελίτ, σε νέα ανερχόμενη ομάδα της αστικής τάξης, που διεκειδκεί το μερίδιό της, στην αγορά. Ίσως αυτό να εξηγεί και την τωρινή ευκολία με την οποία τα ΜΜΕ αποκαλύπτουν την ηθική τους εξαχρείωση: προφανώς κάποιοι παραδοσιακοί βαρόνοι της αστικής εξουσίας, θέλουν να περικόψουν την ορμή των νέων ανταγωνιστών τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι πίσω από κάθε ιεράρχη κρύβεται ένα σκάνδαλο, και πίσω από κάθε σκάνδαλο, μία ΕΛΔΕ. Τα στοιχεία για τα οικονομικά πεπραγμένα της Εκκλησίας είναι χαρακτηριστικά: Μόνο η νομική μορφή “Εκκλησία της Ελλάδος” διαθέτει ακίνητα αξίας της τάξης των 15 δισ. ευρώ (5 τρις δρχ.).

Το Υπουργείο Γεωργίας καταγράφει την ακίνητη έκταση της Εκκλησίας στα 96.500 στρέμματα γης. Από αυτά τα 58.000 στρέμματα είναι στην Αττική και τα υπόλοιπα στην επαρχία. Διαθέτει ολόκληρα νησιά και βουνά. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα των 11 στρεμμάτων που διαθέτει στο Κολωνάκι και σύμφωνα με κτηματομεσίτες, αποτελούν την πιο ακριβή γη στην Ελλάδα. Διαθέτει επίσης γύρω στα 800 κτίρια που ενοικιάζονται σε εταιρίες (π.χ. το ξενοδοχείο “Ηλέκτρα” στην πλ. Συντάγματος, το βενζινάδικο στο γήπεδο του Παναθηναϊκού κ.ά.). Οι τραπεζικές της καταθέσεις ανέρχονται σε 40 εκατ. ευρώ (12,5 δις δρχ.) και έχει αρκετές μετοχές και ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου. Να σημειώσουμε εδώ ότι μιλάμε μόνο για το νομικό πρόσωπο “Εκκλησία της Ελλάδος” και όχι για την περιουσία των επιμέρους μητροπόλεων ή των 2500 μοναστηριών. Για να δώσουμε ένα παράδειγμα, να πούμε ότι όταν το 1999 η Μητρόπολη Κέρκυρας υποθήκευσε την περιουσία της για να πάρει ένα δάνειο από την Τράπεζα, αυτή αποτιμήθηκε σε 1 τρισεκατομμύριο δραχμές. Ενώ το νησί του Αγίου Ευστρατίου (τόπος εξορίας χιλιάδων αριστερών) ανήκει εξ ολοκλήρου στην μοναστική κοινότητα του Αγίου Όρους, που το ενοικιάζει κάθε 99 χρόνια στους φτωχούς χωρικούς νησιώτες. Ένα υψηλό ποσοστό μετοχών της Εθνικής Τράπεζας ανήκει στην Μητρόπολη Ιωαννίνων (του αντιπάλου του Χριστόδουλου κ. Θεόκλητου). Όταν όμως η ακίνητη περιουσία κατά την δεκαετία του 1990 άρχισε να μετατρέπεται σε ενεργό κεφάλαιο χάθηκε κάθε μέτρο εκτίμησης. Από την “Χρυσοπηγή” ιδρύθηκε η εταιρία “Μετόχι Α.Ε.” με σκοπό την εκμετάλλευση συνεδριακών κέντρων, ξενοδοχείων και την παροχή κτηματομεσιτικών υπηρεσιών. Τα ακίνητά της που νοικιάζει, της αποφέρουν ετήσια έσοδα ύψους 3 εκατ. ευρώ. Στα άμεσα σχέδιά της η ανέγερση ξενοδοχείου στο Κολωνάκι, το Καβούρι και την Βουλιαγμένη.

ΤΟ 2002 ο Χριστόδουλος ίδρυσε και άλλη εταιρία με τον τίτλο “Διαχείριση-Υποστήριξη Επιχειρησιακών και Χρηματοδοτικών Προγραμμάτων, Μελετών και Έργων Α.Ε.”. Επικεφαλής της τέθηκε ο τωρινά παυμένος, Μητροπολίτης Αττικής Παντελεήμων. Το αρχικό της κεφάλαιο ήταν 60.000 ευρώ μέσα σ’ ένα χρόνο δεκαπλασιάστηκε. Ο σκοπός της είναι η Διαχείριση κοινοτικών κονδυλίων και κρατικών πόρων. Άλλωστε οι πολυποίκιλες δραστηριότητες της εκκλησίας έλαβαν επιδοτήσεις από την Ε.Ε. κατά το Β’ ΚΠΣ, κονδυλίων της τάξης των 4 δισ. δρχ. το 1993. Τώρα με τα νέα δεδομένα, των νέων εταιριών η εκκλησία έχει υποβάλλει προτάσεις για να εισπράξει από το Γ’ ΚΠΣ, μόλις 12 χρόνια μετά, ποσά της τάξης των 148 δισ. δρχ. Αύξηση δηλαδή της τάξης του 1700% (!!). Χωρίς να χάνει τα χαρακτηριστικά ενός κρατικοδίαιτου παρασιτικού γραφειοκρατικού στρώματος, η εκκλησία μετατρέπεται σε αστική τάξη. Η τωρινή οικονομική χρηματιστηριακή χρεοκοπία του ελληνικού καπιταλισμού ρουφάει μέσα στην δίνη της, και τις μπίζνες των ιεραρχών. Τα οικονομικά σκάνδαλα είναι η διαστρεβλωμένη εκδήλωση της συνολικότερης οικονομικής κρίσης του ελληνικού καπιταλισμού. Αυτή είναι η ποιοτική διαφορά της τωρινής κρίσης στις σχέσεις κράτους-εκκλησίας.

5. Υπό αυτό το πρίσμα πρέπει να ερμηνεύουμε και τις συζητήσεις για χωρισμό εκκλησίας και κράτους. Το θέμα το άνοιξε η ίδια η κυβέρνηση (δια στόματος Ι. Βαρβιτσιώτη) και στην σχετική φιλολογία συμμετέχει δειλά-δειλά και το ΠΑΣΟΚ. Αν όμως, το άλυτο δημοκρατικό αίτημα του διαχωρισμού δεν έγινε σε συνθήκες ανόδου της αστικής τάξης, πώς θα γίνει σε συνθήκες προϊούσας σήψης της; Ένας διαχωρισμός τώρα θα οδηγούσε την μεν εκκλησία σε κατάρρευση, το δε κράτος σε οικονομική χρεοκοπία. Με τον διαχωρισμό θα κατέρρεε το τραπεζικό σύστημα, η αγορά ακινήτων, ο τουρισμός κ.λπ. Προφανώς το θέμα της περιουσίας δεν θίγεται καθόλου σ’ αυτήν την κουβέντα. Με τον όρο χωρισμός Εκκλησίας-Κράτους, τα αστικά κόμματα ομιλούν για μία διακριτική μεταρρύθμιση που μόλις και μετά βίας θα έθιγε ορισμένα προνόμια της εκκλησίας διοικητικής φύσεως κυρίως. Π.χ. η είσοδος ορκωτών λογιστών στα περιουσιακά της στοιχεία, οι ταυτότητες, η αναβάθμιση ορισμένων πλευρών του οικογενειακού δικαίου (καθιέρωση πολιτικής ταφής, ίσως και υποχρεωτικός πολιτικός γάμος κ.ά.), η υποβάθμιση του ρόλου της στο εκπαιδευτικό σύστημα, είναι ορισμένα μέτρα που συζητούνται. Αυτά κινούνται στην λογική εναρμόνισης με το ευρωπαϊκό δίκαιο και δεν θίγουν σε καμιά περίπτωση την περιουσία της εκκλησίας.

Ακόμη και αυτόν δεν μπορούν να πραγματευθούν άμεσα καθώς χρειάζεται συνταγματική αναθεώρηση. Η τελευταία έγινε από ΠΑΣΟΚ, ΝΔ το 2000 χωρίς να ανατρέψει την κατάσταση και βάση Συντάγματος, νέα αναθεώρηση θα γίνει σε δέκα χρόνια τουλάχιστον. Εξάλλου στην ίδια την ευρωπαϊκή ένωση χωρισμός εκκλησίας-κράτους ως προϊόν των αστικών επαναστάσεων δεν έθιξε την εκκλησιαστική περιουσία. Έτσι στην Δανία το 11% των εκκλησιαστικών πόρων προέρχεται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Στην Αγγλία ο μονάρχης είναι ντεφάκτο επικεφαλής της Αγγλικανικής εκκλησίας, που κατέχει πανεπιστημιακές έδρες στα πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Καίπροτζ, ενώ έχει φορο-απαλλαγές. Στο Βέλγιο προβλέπεται κρατική επιχορήγηση στα εκκλησιαστικά ιδρύματα. Η Ολλανδία μόλις το 1983 έπαυσε να μισθοδοτεί τους ιερείς. Στην Γερμανία οι φορολογούμενοι έχουν παρακράτηση φόρου 3% που πάει στην προτεσταντική και καθολική εκκλησία με ετήσιους πόρους 8,7 δισ. μάρκα και 8,5 δισ. μάρκα αντιστοίχως. Στην Ιταλία ο Μουσολίνι, ιδρύοντας το κράτος του Βατικανό το 1929, διαχώρισε τυπικά την εκκλησία από το κράτος. Όμως το Βατικανό κατέχει μία τεράστια μοναστηριακή έκταση στην χώρα και εκ του θεσμικού του ρόλου ήταν και είναι το διπλωματικό παράλληλο της ιταλικής εξωτερικής πολιτικής. Αυτή είναι η ασυνέπεια της ευρωπαϊκής αστικής τάξης στο αίτημα του Διαφωτισμού για χωρισμό εκκλησία και κράτους.

6. Η στάση ενός επαναστατικού προγράμματος πάλης απέναντι στην εκκλησία και την θρησκεία πρέπει να είναι σε συσχέτιση με το συνολικότερο επαναστατικό και χειραφετικό προσανατολισμό του κομμουνιστικού προτάγματος ανατροπής του συστήματος. Η πολιτική της καθεστωτικής αριστεράς είναι η επιζήμια ως προς αυτό. Ο μεν ΣΥΝ παπαγαλίζει την ανάγκη εναρμόνισης με το κοινοτικό κεκτημένο για τον χωρισμό εκκλησίας-κράτους. Όμως είναι άλλο πράγμα ο αντικληρικαλισμός των Γιακομπίνων και του Γκαριμπάλντι και άλλο πράγμα η ευρωπαϊκή πραγματικότητα του …Μπαρόζο, του Μπερλουσκόνι, του Σρέντερ και του Καρόλου της …Καμόλα Πάρκερ.

Το ΚΚΕ από την μεριά του τηρεί μία τακτική πολύ χαμηλών τόνων. Από την μια δηλώνει την προσήλωσή του στον Μαρξισμό και την αθεΐα, από την άλλη στέλνει την γ.γ. στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και την …Λιάνα να χειροφιλήσει τον Χριστόδουλο μόλις πριν από λίγες μέρες. Η επίσημη επικοινωνιακή του εικόνα είναι η κα Κανέλλη και ο θαυμασμός της για τον Στάλιν και τον Χριστόδουλο. Να υποθέσουμε ότι αναμένει έτσι κέρδη στο πλαίσιο της συμμαχίας του “αντιμονοπωλιακού μετώπου” από την μεριά των ορθόδοξων; Ένα πραγματικό και χειραφετιτικό κίνημα πρέπει να θέσει σαν άμεση προτεραιότητά του την πάλη κατά της εκκλησίας ιδιαίτερα τώρα σ’ αυτή την ευνοϊκή συγκυρία. Ένα τέτοιο πρόγραμμα δεν πρέπει απλά να πολεμάει την θρησκεία ιδεολογικά και φιλολογικά (κάτι που και αυτόν δεν γίνεται πια από την πλειοψηφία της αριστεράς) αλλά κυρίως έμπρακτα και από την σκοπιά της ταξικής πάλης και των μεταβατικών αιτημάτων:

• Για την άμεση απαλλοτρίωση της γης των εκκλησιαστικών ιδρυμάτων κάθε είδους που με διάφορες θεομπαιχτικές μεθόδους έχουν συσσωρεύσει.

• Για την κατάργηση της “νομοκρατούσας εκκλησίας” και την παύση πληρωμής των ιερέων από τον προϋπολογισμό του δημοσίου.

• Για την κατάργηση του υποχρεωτικού εκκλησιασμού στον στρατό και την εκπαίδευση. Για την κατάργηση των Θρησκευτικών ως μάθημα.

• Να κυρήξουμε την θρησκεία ιδιωτική υπόθεση του κάθε ατόμου και όχι κρατικό θεσμό.

• Να στηλιτεύσουμε την υποκριτική ηθική της εκκλησίας των γιάπηδων παπάδων και γαιοκτημόνων, που διυλίζουν των κώνωπα και καταπίνουν την καμήλα.

Εάν βρισκόμαστε στην εποχή των σύγχρονων Ρασπούτιν, να προετοιμάσουμε την εποχή των σύγχρονων Λένιν…